လက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံရယ္လို႔ ျဖစ္တည္လာမယ့္ ႏိုင္ငံဧရိယာထဲကို ၀င္လာတဲ့ လူသားေတြဟာ အဓိက အားျဖင့္ အာရွအလယ္ပိုင္း တိဘက္ကုန္းျမင့္ဘက္က ျဖစ္ၿပီး- တိဘက္ကုန္းျမင့္ရဲ႔ အေရွ႔ဘက္ မြန္ဂိုႏိုက္အႏြယ္ေတြ ပါ၀င္သလို၊ တိဘက္ကုန္းျမင့္ရဲ႔ အေနာက္ပိုင္း အာရိယာန္အႏြယ္ေတြလည္း ပါ၀င္ခဲ့တယ္။ (တိဘက္ကုန္းျမင့္ ေဒသကိုယ္က အာရိယာန္နဲ႔ မြန္ဂိုအႏြယ္တို႔ ေပါင္းစပ္ရာ ျမစ္ဆံုေဒသလို႔ ျဖစ္ေနတယ္၊ ဒါေၾကာင့္ အာရိယာန္ နဲ႔ မြန္ဂို ကျပားေတြလည္း ပါ၀င္ခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္ အေရွ႔ပိုင္းရွိ လူမ်ိဳးႏြယ္ေတြက မြန္ဂိုလီးယား အႏြယ္ရုပ္မ်ိဳးကို ဆင္ၿပီး ျမန္မာျပည္ ေနာက္ပိုင္းအျခမ္း လူမ်ိဳးေတြက အာရိယာန္ မြန္ဂိုကျပား ရုပ္ရည္မ်ိဳးကို ဆင္ေနတာ ေတြ႔ရပါမယ္။ (ဥပမာ ပခုကၠဴေဒသ သားမ်ားနဲ႔ ရွမ္းကုန္းျမင့္ေဒသ သားမ်ား ရုပ္ရည္မ်ားကို ႏိႈင္း ယွဥ္ၾကည့္ပါ။ ရာသီဥတုေၾကာင့္ အသားေရာင္ ကြာျခားလာတာလို႔ ေျပာႏိုင္ေပမယ့္- ႏွာတံသြယ္ပံုခ်င္း ကြာ ျခားမႈဟာ ရာသီဥတု အပူအေအးႏွင့္ မဆိုင္ပါ။)
ၿပီးေတာ့ ျမန္မာျပည္ထဲကို ၀င္လာခဲ့တဲ့ လူေတြဟာ အဓိကအားျဖင့္ ျမစ္ရိုးတစ္ေလွ်ာက္ စုန္ဆင္းလာခဲ့တာ မ်ားပါတယ္။ သံလႊင္ျမစ္ရိုးတစ္ေလွ်ာက္ အေျခခံၿပီး စုန္ဆင္းလာတယ္၊ ဧရာ၀တီ ျမစ္ရိုးတစ္ေလွ်ာက္ အေျခခံၿပီး စုန္ဆင္းလာတယ္၊ ခ်င္းတြင္းျမစ္ရိုးတစ္ေလွ်ာက္ အေျခခံၿပီး စုန္ဆင္းလာခဲ့တာမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။
အလားတူပဲ ရခိုင္ေဒသလို႔ ေခၚေနတဲ့ ျမန္မာျပည္ အေနာက္ပိုင္း အျခမ္းမွာလည္း လူသားေတြဟာ ေလးမူး ျမစ္ရိုး၊ ကုလားတန္ ျမစ္ရိုးနဲ႔ ေမယုျမစ္ရိုး မ်ားတစ္ေလွ်ာက္ စုန္ဆင္းလာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေလးမူးျမစ္ရိုးဟာ တိုၿပီး ရခိုင္ရိုးမႀကီးမွာ ဆံုးသြားတယ္၊ ေခ်ာင္းသြယ္ေျမာင္းသြယ္ အျဖစ္ ဆက္စပ္ခဲ့ရင္ေတာင့္ ေက်ာက္ပန္း ေတာင္းကို ဆက္စပ္ႏိုင္တယ္- ဒါေၾကာင့္ အဲ့ဒီ ျမစ္ရိုးတစ္ေလွ်ာက္ စုန္ဆင္းလာခဲ့ရင္ သူတို႔ဟာ ပ်ဴလူမ်ိဳးႏြယ္ မ်ား ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ကုလားတန္ျမစ္ရိုးကေတာ့ အာသံ- မဏိပူရကိုေက်ာ္ၿပီး အခုေခတ္နီေပါလ္နားအထိ ဆိုက္ တယ္- ဒါေၾကာင့္ ကုလားတန္ျမစ္ရိုးတစ္ေလွ်ာက္ ဆင္းလာသူမ်ားက အာရိယာန္အႏြယ္မ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ အလားတူ- ေမယုျမစ္ရိုးဟာ မဏိပူရနယ္အထိ ဆိုက္တယ္- အဲ့ဒီက ဆင္းလာသူမ်ားဟာလည္း အာရိယာန္ အႏြယ္၀င္မ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ (ကုလားတန္ျမစ္၊ ေလးမူးျမစ္၊ ေမယုျမစ္ မ်ား စီးဆင္းပံုကို ျမန္မာႏိုင္ငံေျမပံု၌ ေသခ်ာစြာၾကည့္ပါ။)
သံလႊင္ျမစ္ရိုးတစ္ေလွ်ာက္ စုန္ဆင္းခဲ့သူ(ကရင္၊ ပအို႔၀္၊ ကရင္နီ၊ ရွမ္း)မ်ားနဲ႔ ဧရာ၀တီျမစ္ရိုးတစ္ေလွ်ာ္ စုန္ဆင္းခဲ့သူ (ဗမာ)မ်ား ရုပ္ရည္ ကြဲျပားသလို၊ ရခိုင္မွာလည္း ေမယု၊ ကုလားတန္ ျမစ္ရိုးတစ္ေလွ်ာက္စုန္ဆင္းခဲ့ သူမ်ားနဲ႔ ေလးမူးျမစ္ရိုးမွသည္ ရခိုင္ေတာင္ပိုင္းနယ္သား အားလံုးရဲ႔ ရုပ္ရည္ဟာ သီးသန္႔ျဖစ္ေနပါတယ္။
ကုလားတန္၊ ေလးမူးလူမ်ိဳးႏြယ္မ်ား ေပါင္းစပ္လာၿပီး ရပ္ရြာတည္တံ့လာတဲ့ အခ်ိန္ကစ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံငယ္ေလး ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒ႑ာရီလိုလို၊ သေဘာင္လုိလုိ ေျပာစမွတ္အရ ဘီစီ ၃၀၀၀ ေက်ာ္ကတည္းက မာရယူမင္းက ႏိုင္ငံထူေထာင္ခဲ့တယ္ ဆိုေပမယ့္- ေသခ်ာတဲ့ သမိုင္းမ်ား မေတြ႔ရေသးပါ။ ေအဒီ ၄ ရာစု (ျမန္မာ ႏိုင္ငံ ပုဂံအင္ပါယာထက္ ႏွစ္ေပါင္း ၇၀၀ ေက်ာ္ေစာၿပီး) ေလာက္မွာ မဟာစႁႏၵမင္းက ဓည၀တီ ေနျပည္ေတာ္ကို စတင္ထူေထာင္ခဲ့ေၾကာင္း ဗုဒၶဘာသာကို ကိုးကြယ္ယံုၾကည္ခဲ့ေၾကာင္း သမိုင္းမ်ား ရွိေနပါတယ္။ အဲ့ဒီ ဗုဒၶသာသ နာဟာ ဗမာမ်ားဆီက ကူးစက္ခဲ့ျခင္း မဟုတ္ပါ။ ဒီအခ်ိန္မွာ ဗမာမ်ားကိုယ္တိုင္က ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာကို လက္မခံေသးပါ။ ဓည၀တီေနျပည္ေတာ္ဟာ ႏိုင္ငံေရးအရ အေနာက္ဘက္ အိႏၵိယအင္ပါယာ (ထုိစဥ္က မာဂဓ အင္ပါယာ)ကို တည္မွီအားကိုးေနရတဲ့ သေဘာမွာ ရွိေနေတာ့ မာဂဓ အင္ပါယာတြင္းမွ ကူးစက္ျပန္႔ႏွ႔ံလာခဲ့ျခင္း သာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဓည၀တီေနျပည္ေတာ္ဟာ ေလးမူးနဲ႔ ကုလားတန္ ျမစ္ရိုးၾကားေဒသမွာ စတည္ခဲ့ေပမယ့္- ႏိုင္ငံက်ယ္ျပန္႔လာ တာနဲ႔ အမွ် အေနာက္ဘက္ အေရွ႔ဘက္ကို နယ္နိမိတ္တိုးခ်ဲ႔လာခဲ့ပါတယ္။ ေတာင္ဘက္မွာ ပင္လယ္ျပင္ ေျမာက္ဘက္မွာ ရခိုင္ ရိုးမႀကီးကာဆီးထားတဲ့ အတြက္ နယ္နမိတ္က တိုးခ်ဲ႔လို႔ မရႏိုင္ပါ။ ေျမပံုကို ၾကည့္ပါ။
.png)
ေအဒီ ၄ ရာစုက စတည္ခဲ့တဲ့ ဓည၀တီ၊ ေ၀လာလီ၊ ေလးမူး၊ ေျမာင္းေဟာင္း နယ္ျပည္ေတာ္မ်ားမွာ အေနာက္ဘက္ ေမယုျမစ္၊ နာ့ဖ္ျမစ္ရိုးမ်ားကို ေက်ာ္လြန္ၿပီး ပိုင္ဆိုင္ခဲ့သလို၊ ေတာင္ဘက္ ဒြာယာ၀တီ (သံတြဲ) အထိ နယ္နမိတ္က်ယ္၀န္းလာခဲ့ပါတယ္။ ေလးမူး ေခတ္ေႏွာင္းပိုင္းမွာ ဗမာအင္ပါယာ (ျမန္မာႏိုင္ငံ)က အင္ အား ထြားလာၿပီး ေလးမူးေနျပည္ေတာ္ႏိုင္ငံကို ျမန္မာအင္ပါယာအတြင္း သိမ္းသြင္းႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။
ဓည၀တီေနျပည္ေတာ္ဟာ ေလးမူးနဲ႔ ကုလားတန္ ျမစ္ရိုးၾကားေဒသမွာ စတည္ခဲ့ေပမယ့္- ႏိုင္ငံက်ယ္ျပန္႔လာ တာနဲ႔ အမွ် အေနာက္ဘက္ အေရွ႔ဘက္ကို နယ္နိမိတ္တိုးခ်ဲ႔လာခဲ့ပါတယ္။ ေတာင္ဘက္မွာ ပင္လယ္ျပင္ ေျမာက္ဘက္မွာ ရခိုင္ ရိုးမႀကီးကာဆီးထားတဲ့ အတြက္ နယ္နမိတ္က တိုးခ်ဲ႔လို႔ မရႏိုင္ပါ။ ေျမပံုကို ၾကည့္ပါ။
.png)
ေအဒီ ၄ ရာစုက စတည္ခဲ့တဲ့ ဓည၀တီ၊ ေ၀လာလီ၊ ေလးမူး၊ ေျမာင္းေဟာင္း နယ္ျပည္ေတာ္မ်ားမွာ အေနာက္ဘက္ ေမယုျမစ္၊ နာ့ဖ္ျမစ္ရိုးမ်ားကို ေက်ာ္လြန္ၿပီး ပိုင္ဆိုင္ခဲ့သလို၊ ေတာင္ဘက္ ဒြာယာ၀တီ (သံတြဲ) အထိ နယ္နမိတ္က်ယ္၀န္းလာခဲ့ပါတယ္။ ေလးမူး ေခတ္ေႏွာင္းပိုင္းမွာ ဗမာအင္ပါယာ (ျမန္မာႏိုင္ငံ)က အင္ အား ထြားလာၿပီး ေလးမူးေနျပည္ေတာ္ႏိုင္ငံကို ျမန္မာအင္ပါယာအတြင္း သိမ္းသြင္းႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။
အေရးနိမ့္သြားတဲ့ ရခိုင္နယ္သားမ်ားက အေနာက္ဘက္ ဘေဂၤါနယ္မွာ ခိုလႈံခဲ့ပါတယ္။ (ထိုစဥ္က ဘေဂၤါနယ္- ဆိုတာ နာ့ဖ္ ျမစ္ရဲ႔ အေနာက္ပိုင္းေဒသ မ်ားျဖစ္ၿပီး နာ့ဖ္ျမစ္ရဲ႔ အေရွ႔ပိုင္းေဒသ စစ္တေကာင္းနယ္က ဓည၀တီ အုပ္ခ်ဳပ္လိုက္၊ ေ၀သာလီ အုပ္ခ်ဳပ္လိုက္၊ ဘေဂၤါက အုပ္ခ်ဳပ္လိုက္နဲ႔ သူသိမ္း၊ ကိုယ္သိမ္း ၾကားခံ ေဒသ ျဖစ္ေနခဲ့ပါတယ္။ ဘေဂၤါျပည္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ထားတဲ့ မြတ္စလင္မြန္ဂိုမင္းရဲ႔ စစ္သားအကူအညီ၊ စစ္ေရးအေထာက္အပံ့အကူအညီမ်ား နဲ႔ မင္းေစာမြန္ဟာ ဗမာမ်ား သိမ္းပိုက္ထားတဲ့ ေလးမူးေနျပည္ေတာ္ကို ျပန္လည္ သိမ္းပိုက္ႏိုင္ခဲ့ၿပီး ေျမာက္ဦး အင္ပါယာကို ထူေထာင္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ေျမာက္ဦးအင္ပါယာရဲ႔ အင္အားကို ဗမာဘက္က ၾသဇာတန္ခိုးႀကီးထြား တဲ့ ဘုရင့္ေနာင္ (ေတာင္ငူမင္းဆက္)ေတာင္ မၿဖိဳခြင္းႏိုင္ခဲ့ပါ။ ေျမပံုကို ၾကည့္ပါ။
.png)
http://en.wikipedia.org/wiki/Toungoo_Empire#First_Toungoo_Empire_.281510.E2.80.931599.29
Restored Toungoo or Nyaungyan Dynasty c. 1650
.png)
http://en.wikipedia.org/wiki/Toungoo_Empire#First_Toungoo_Empire_.281510.E2.80.931599.29
Restored Toungoo or Nyaungyan Dynasty c. 1650
ေျမာက္ဦး အင္ပါယာဟာ စစ္တေကာင္းနယ္ တစ္ခုလံုးကို ႏွစ္ေပါင္း ၃၈၀ ေက်ာ္ အုပ္ခ်ဳပ္စိုးမိုးခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စစ္တေကာင္းနယ္က လူမ်ိဳးအားလံုးဟာ ေျမာက္ဦးႏိုင္ငံေတာ္အတြင္းက တရား၀င္ လူမ်ိဳးမ်ား ျဖစ္ၿပီး မူလဇာတိ လူမ်ိဳးမ်ားလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေျမာက္ဦးမင္းဆက္ အားလံုးက မြတ္စလင္ဘြဲ႔အမည္မ်ား ခံယူၿပီး ဘာသာေရး လြတ္လပ္ခြင့္ေပးခဲ့တဲ့ အတြက္ စစ္တေကာင္းနယ္က မြတ္စလင္မ်ားကလည္း အုပ္ခ်ဳပ္ခံရမႈကို ေက်နပ္ခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာအင္ပါယာဟာ ကုန္းေဘာင္ေခတ္မွာ ျပန္လည္ ႀကီးထြားလာၿပီး- ၁၇၈၄ ခုႏွစ္မွာ ေျမာက္ဦး အင္ပါယာကို ျပန္လည္၀င္ ေရာက္ သိမ္းပိုက္ခဲ့ပါတယ္။ ျပင္းထန္တဲ့ စစ္ပြဲၿပီး ႏွစ္ေပါင္း ေလးဆယ္ ျဖစ္ခဲ့ကာ ရခိုင္လူမ်ိဳးေပါင္း မ်ားစြာ မ်ိဳးျပဳတ္လုနီး သတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာ ေျမာက္ဦး အင္ပါယာဟာ ဘေဂၤါကို အုပ္ခ်ဳပ္ၿပီး ျဖစ္တဲ့ ၿဗိတိသွ်ကို စစ္ကူေတာင္းလိုက္ရပါေတာ့တယ္။
ျမန္မာအင္ပါယာဟာ ကုန္းေဘာင္ေခတ္မွာ ျပန္လည္ ႀကီးထြားလာၿပီး- ၁၇၈၄ ခုႏွစ္မွာ ေျမာက္ဦး အင္ပါယာကို ျပန္လည္၀င္ ေရာက္ သိမ္းပိုက္ခဲ့ပါတယ္။ ျပင္းထန္တဲ့ စစ္ပြဲၿပီး ႏွစ္ေပါင္း ေလးဆယ္ ျဖစ္ခဲ့ကာ ရခိုင္လူမ်ိဳးေပါင္း မ်ားစြာ မ်ိဳးျပဳတ္လုနီး သတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာ ေျမာက္ဦး အင္ပါယာဟာ ဘေဂၤါကို အုပ္ခ်ဳပ္ၿပီး ျဖစ္တဲ့ ၿဗိတိသွ်ကို စစ္ကူေတာင္းလိုက္ရပါေတာ့တယ္။
ဆက္လက္တင္ျပပါမည္။-
ေဌးလြင္ဦး
အခုေခတ္ ျမန္မာႏိုင္ငံလို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ဧရိယာ နယ္နိမိတ္ဟာ- ကုန္းေျမဆက္စပ္မႈ မရွိတဲ့ သီးျခား ကၽြန္းမဟုတ္သလို အလြတ္တစ္ေနရာမွာ ေျမသားထု ေျမပံုဆြဲ ယူလာၿပီး အိႏၵိယနဲ႔ တရုတ္ၾကားမွာ လာကပ္ထားတဲ့ ေျမေနရာလည္။ မဟုတ္ပါ။ ကမၻာတည္ကတည္းက ရွိေနတဲ့ အာရွတုိက္ရဲ႔ ကုန္းေျမ ဆက္စပ္ ေနတဲ့ အပိုင္းထဲက ေျမေနရာတကြက္မွ်သာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရယ္လို႔ သတ္သတ္မွတ္မွတ္ ျဖစ္လာခဲ့တာ ေအဒီ ၁၁ ရာစု (၁၀၄၄ ခုႏွစ္)ကမွ ျဖစ္လာခဲ့ၿပီး- အိမ္ေဘးက တရုတ္ အိႏၵိယတို႔နဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္လိုက္ရင္ ကေလး အဆင့္မွ်သာ ရွိပါေသးတယ္။
ျမန္မာရယ္လို႔ ျဖစ္လာတဲ့ လူေတြ ဘယ္က ၀င္ခဲ့သလဲ၊
လက္ရွိ တရုတ္ျပည္လို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ဧရိယာထဲက သို႔မဟုတ္ တိဘက္ကုန္းျမင့္ေဒသက တရုတ္ျပည္ကို ျဖတ္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံရယ္လုိ႔ ျဖစ္တယ္လာမယ့္ ဧရိယာထဲကို ပင္မလူမ်ိဳးႏြယ္ သံုးစု ၀င္လာခဲ့တာကိုေတာ့ အထူး ေျပာေနစရာ မလိုပါ။
ဒီေနရာမွာ - ဒီလူမ်ိဳးစု သံုးစု မတိုင္မွီက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူေတြ မရွိဘူးလား- ဆိုတဲ့ အခ်က္ကို ဆင္ျခင္ဘို႔ လိုပါတယ္။ - သမုိင္းပညာရွင္ေတြက ပ်ဴေတြ ေနထိုင္ခဲ့တယ္၊ ဟံလင္းႀကီး ပိႆႏိုး စသည္ျဖင့္ ပ်ဴၿမိဳ႔ျပႏိုင္ငံ ငယ္ေတြ တည္ေဆာက္ခဲ့တယ္- လို႔ အခိုင္အမာေျပာဆိုတာကိုလည္း မူလတန္းေအာင္ၿပီးသား ကေလးတိုင္း အနည္းဆံုးေတာ့ ၾကားဘူးနား၀ ရွိျပန္ပါတယ္။- ဒီလိုတြက္ရင္ လက္ရွိ လူမ်ိဳးမ်ားထက္ ပ်ဴလူမ်ိဳးမ်ားက ပိုမိုေရွ႔က်တဲ့ Native ေတြ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုရမွာပါ။
ျမန္မာျပည္လို႔ ျဖစ္တည္လာမယ့္ ဧရိယာရဲ႔ နံေဘးမွာ ျမန္မာမတိုင္မွီ ၅၀၀၀ ေက်ာ္ကတည္းက ႏိုင္ငံအျဖစ္ အင္ပါယာ အျဖစ္ တည္ရွိေနတဲ့ အိႏၵိယနဲ႔ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀၀၀ ေက်ာ္ကတည္းက တည္ရွိေနတဲ့ တရုတ္ႏိုင္ငံတို႔ ရွိ ေနတယ္ ဆိုတာကို ေမ့ထားလို႔ မရပါ။
ျမန္မာမတိုင္မွီ ၀င္လာတဲ့ လူမ်ိဳးေတြက သက္ဆိုင္ရာ ေဒသႏိုင္ငံမ်ား ထူေထာင္ခဲ့ေပမယ့္- သူတို႔ကို ႏိုင္ငံအျဖစ္ အိႏၵိယနဲ႔ တရုတ္တို႔က အသိအမွတ္မျပဳေပးခဲ့ဘူး- ဆိုလိုတာက အဲ့ဒီေဒသေတြဟာ သူတို႔ဆီက ပဲ့လြင့္သြားတဲ့ လူေတြက ရပ္ရြာထူေထာင္ထားသလိုလို၊ သို႔မဟုတ္ သူတို႔လူမ်ိဳးေတြက ၿမိဳ႔ေတြထူေထာင္ထားလို႔ သူတို႔ကပဲ ပိုင္ဆိုင္သလိုလို၊ သို႔မဟုတ္ ေျမလြတ္ေျမရိုင္းတစ္ခုမွာ ဘယ္သူမဆို ၀င္ေရာက္ရြာတည္ၿပီး ေနထိုင္ႏိုင္တယ္- ငါတို႔ရဲ႔ အင္ပါယာကို လိုအပ္ရင္ အဲ့ဒီ ေဒသမ်ားထိ လႊမ္းမိုးထားလို႔ ရတယ္လို႔ ခံယူထားသလိုလိုမ်ိဳးေတြနဲ႔ ရွိေန ခဲ့တယ္။
၁၁ ရာစုမွာ နန္ဇို ဘုရင့္ႏိုင္ငံရဲ႔ လက္ေအာက္က ရုန္းထြက္ၿပီး ဗမာမ်ား ၀င္ေရာက္လာခဲ့တယ္။ ဗမာတို႔က ပ်ဴ မ်ားကို သိမ္းပိုက္ႏိုင္ငံထူေထာင္လိုက္တယ္၊ အခုျမန္မာျပည္ေအာက္ပိုင္း ကမ္းရိုးတန္းေဒသမွာ သူ႔အရင္က ထူ ေထာင္ၿပီး ရွိေနတဲ့ မြန္ေတြကိုပါ သိမ္းပိုက္လိုက္တယ္။ အေနာက္ဘက္ေတာင္တန္းႀကီးရဲ႔ အနိမ့္ပိုင္းမ်ားကို ျဖတ္ေက်ာ္ၿပီး လက္ရွိ ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ႔ ေတာင္ကုတ္ေလာက္ကစ ဗမာထူေထာင္ထားတဲ့ ပုဂံအင္ပါယာထဲကို သိမ္းသြင္းႏိုင္ခဲ့တယ္၊-- အဲ့ဒီ အခ်ိန္ကစ အိႏၵိယကို စိုးမိုးထားတဲ့ ခ်ိဳလာအင္ပါယာကနဲ႔ တရုတ္ျပည္မွာ စိုးမိုးထား တဲ့ ဆြန္မင္းဆက္တို႔က ပုဂံကို အင္ပါယာ တစ္ခုအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳေပးလိုက္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဟာ အခ်ဳပ္အျခာပိုင္တဲ့ ကိုယ္ပိုင္ဧရိယာနဲ႔ အင္ပါယာႏိုင္ငံတစ္ခု ျဖစ္လာခဲ့တယ္။
ဒါေပမယ့္ ျမန္မာ့သမိုင္းမွာ မေပၚလြင္ တိမ္ငုတ္ေနတဲ့ အရာတစ္ခုက ဧရာ၀တီျမစ္ဖ်ားက ဆင္းလာတဲ့ ဗမာ မ်ားက ျမန္မာႏိုင္ငံရယ္လို႔ မထူေထာင္မွီကတည္းက ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနာက္ပိုင္းမွာ ရွိတဲ့ ကုလားတန္ ျမစ္ဖ်ား ဘက္က ဆင္းလာတဲ့ လူမ်ိဳးက သီးျခားႏိုင္ငံငယ္ေလး ရွိၿပီးသား ျဖစ္ေနပါတယ္။ အဲဒီမွာ ႏိုင္ငံရွိၿပီးသား ျဖစ္တယ္၊ ပုဂံအင္ပါယာက မသိမ္းသြင္းမွီကတည္းက လူေတြရွိၿပီးသား ျဖစ္တယ္၊ အဲ့ဒီ လူေတြက ဘယ္က လာခဲ့ပါသလဲ။- ေအာက္မွာ ပုဂံေခတ္က ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႔ ေျမပံုကို ၾကည့္ပါ။-
http://en.wikipedia.org/wiki/Pagan_Kingdom
ပုဂံေခတ္ ဆိုတာ အထက္မွာ ေျပာၿပီးတဲ့အတိုင္း ၁၁ ရာစုမွာမွ ေပၚလာတဲ့ အင္ပါယာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၁ ရာစု မတိုင္မွီ ႏွစ္ေပါင္းေထာင္နဲ႔ခ်ီၿပီး အေနာက္ဘက္ေဒသမွာ တိုင္းႏုိင္ငံက တည္ရွိၿပီး ျဖစ္ေနပါၿပီ။- ရခိုင္သမိုင္းအရ ဘီစီ ၃၃၂၅ ခုကတည္းက မာရယူမင္းက ႏိုင္ငံကို တည္ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါဟာ ပုဂံအင္ပါယာ မထြန္း ကား မျဖစ္ေပၚမွီ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀၀၀ ေက်ာ္ ေရွ႔က်ေနပါတယ္။
ဗမာမ၀င္မွီ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀၀၀ ေက်ာ္တည္ရွိတဲ့ ႏိုင္ငံက လူသားေတြဟာ ဘယ္က လာခဲ့ပါသလဲ။ သမိုင္းကို ျပန္ လိုက္ရင္ သူတို႔ေတြဟာ အိႏၵိယ အင္ပါယာဘက္က ျဖတ္ၿပီး လာခဲ့တဲ့သူမ်ားသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀၀၀ ေက်ာ္က အိႏၵိယအင္ပါယာရဲ႔ ေျမပံုဟာ မေသခ်ာေသးေပမယ့္- ျမန္မာအင္ပါယာ မေပၚမွီ ႏွစ္ေပါင္း ၁၅၀၀ ေစာ ၿပီး တည္ရွိတဲ့ အိႏၵိယ မာဂဓ အင္ပါယာရဲ႔ စတည္မႈနဲ႔ က်ယ္ျပန္႔လာတဲ့ေျမပံုကို ၾကည့္ပါ။
http://en.wikipedia.org/wiki/Magadha
http://en.wikipedia.org/wiki/Mauryan_Empire
ဗမာမ၀င္မွီ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀၀၀ ေက်ာ္တည္ရွိတဲ့ ႏိုင္ငံက လူသားေတြဟာ ဘယ္က လာခဲ့ပါသလဲ။ သမိုင္းကို ျပန္ လိုက္ရင္ သူတို႔ေတြဟာ အိႏၵိယ အင္ပါယာဘက္က ျဖတ္ၿပီး လာခဲ့တဲ့သူမ်ားသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀၀၀ ေက်ာ္က အိႏၵိယအင္ပါယာရဲ႔ ေျမပံုဟာ မေသခ်ာေသးေပမယ့္- ျမန္မာအင္ပါယာ မေပၚမွီ ႏွစ္ေပါင္း ၁၅၀၀ ေစာ ၿပီး တည္ရွိတဲ့ အိႏၵိယ မာဂဓ အင္ပါယာရဲ႔ စတည္မႈနဲ႔ က်ယ္ျပန္႔လာတဲ့ေျမပံုကို ၾကည့္ပါ။
http://en.wikipedia.org/wiki/Magadha
http://en.wikipedia.org/wiki/Mauryan_Empire
ဒီေျမပံုအရ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနာက္ပိုင္း အခု ရခိုင္ေဒသ ေျမာက္ပိုင္းက လူသားေတြဟာ မာဂဓ အင္ပါယာ ထဲက ၀င္ေရာက္လာတဲ့ မာဂဓ မ်ိဳးႏြယ္မ်ားသာ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ရွိေနပါတယ္။ ရခိုင္သမိုင္းဆရာ တစ္ခ်ိဳ႔ရဲ႔ အဆိုအရလည္း ရခိုင္ဆိုတာ- လက္ဦးအစက မာဂဓ လူမ်ိဳးေတြ ျဖစ္တယ္၊ ဗုဒၶဘာသာ အဓိက လႊမ္းမိုးရာ ျဖစ္ၿပီး ဗမာမ်ားထက္ အလြန္တရာ ေရွးက်စြာ ဗုဒၶဘာသာကို ကိုးကြယ္ယံုၾကည္ခဲ့သူမ်ား ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ လက္ရွိေခတ္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ၊ အိႏၵိယႏိုင္ငံနဲ႔ မဏိပူရမွာ ရွိေနတဲ့ ရခိုင္မ်ားကို ေမာ့ဂ္ဒ္ (မဂဓ ေဒသမွ လူမ်ိဳး)လို႔ ေခၚေနဆဲ သတ္မွတ္ေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီေနာက္မွာ အိႏၵိယရဲ႔ ကမၻာေက်ာ္ အင္ပါယာ ျပည့္ရွင္ အာေသာကရဲ႔ ေမာရိယ အင္ပါယာႀကီး တစ္ဆက္တည္း ေပၚထြန္းလာခဲ့ပါတယ္။ အဲ့ဒီ အင္ပါယာထဲမွာ ရခိုင္ေဒသနဲ႔ ခ်င္းေတာင္ေအာက္ပိုင္းေဒသမ်ားဟာ မင္းဘ႑ာ ဆက္သ လက္ေအာက္ခံ တုိင္းႏိုင္ငံငယ္မ်ား ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ေျမပံုမွာ ၾကည့္ပါ။
http://en.wikipedia.org/wiki/Maurya_Dynasty
ဒီေနာက္မွာ အိႏၵိယရဲ႔ ကမၻာေက်ာ္ အင္ပါယာ ျပည့္ရွင္ အာေသာကရဲ႔ ေမာရိယ အင္ပါယာႀကီး တစ္ဆက္တည္း ေပၚထြန္းလာခဲ့ပါတယ္။ အဲ့ဒီ အင္ပါယာထဲမွာ ရခိုင္ေဒသနဲ႔ ခ်င္းေတာင္ေအာက္ပိုင္းေဒသမ်ားဟာ မင္းဘ႑ာ ဆက္သ လက္ေအာက္ခံ တုိင္းႏိုင္ငံငယ္မ်ား ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ေျမပံုမွာ ၾကည့္ပါ။
http://en.wikipedia.org/wiki/Maurya_Dynasty
ဒီကာလဟာ ပုဂံအင္ပါယာ မေပၚထြန္းမွီ ႏွစ္ေပါင္း ၁၂၀၀၊ ၁၃၀၀ ကတည္းက တည္ရွိေနတဲ့ လူေတြ ျဖစ္ ပါတယ္။
မာဂဒေတြရဲ႔ စကားက မာဂဓ ေတြရဲ႔ စကားက မာဂဓီ စကားျဖစ္တယ္။ အဲ့ဒီ ဘာသာစကားကို ရွင္ေဂါတမ ဘုရား ရွင္လက္ထက္က ရွင္ေဂါတမပြင့္ေပၚရာ အရပ္မွာ အမ်ားသံုး ဘာသာစကား အျဖစ္ လူသိမ်ားပါတယ္။ ရွင္ေဂါတမ ကိုယ္တုိင္ကေတာ့ အို႔ဓ္ ဘာသာစကားကို ေျပာတယ္လို႔ ဂ်ာမန္သမုိင္းပညာရွင္ ေမာရစ္၀င္တာနစ္ က သူ႔ရဲ႔ History of Indian culture –Buddhism ဆိုတဲ့ စာအုပ္မွာ ေဖၚျပထားပါတယ္။
ဒီေန႔ ရခိုင္ျပည္ေျမာက္ပိုင္းက ရိုဟင္ဂ်ာလို႔ ခံယူသူမ်ား ေျပာတဲ့ စကားဟာ ျမန္မာမ်ားက ပါဠိဘာသာစကားလို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ မာဂဓ ဘာသာစကားနဲ႔ အလြန္တရာ နီးစပ္ေနတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔ရဲ႔ ဘာသာ စကားဟာ မိုင္ေပါင္းေထာင္ခ်ီကြာေ၀းေနတဲ့ နီေပါလ္ဘာသာစကား၊ မဏိပူရ္ ဘာသာစကားမ်ားနဲ႔လည္း အေတာ့ကို နီးစပ္ေနပါတယ္။
ဒီလို ေျပာလို႔ ျမန္မာအမ်ိဳးသားေရး၀ါဒီမ်ား အေနနဲ႔ စိတ္မဆိုးအပ္ပါ။ ကၽြန္ေတာ္က ရိုဟင္ဂ်ာ တစ္ဦး မဟုတ္ပါ။ ဒါေပမယ့္ ရခိုင္ျပည္မွာ အတူေနတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ လူမ်ိဳးမ်ားရဲ႔ ဘာသာစကားမ်ားကို နီးစပ္ရာ သူငယ္ခ်င္းမ်ားက တစ္ဆင့္ ထမင္းစားေရေသာက္ေလာက္ တတ္ေျမာက္ပါတယ္။
ဆယ္တန္းေအာင္ၿပီး ျမန္မာစာ ေမဂ်ာကို ယူေတာ့ ပါဠိစာေပကို စတင္သင္ယူရပါတယ္။ ဒီအခါမွာ ပါဠိစာေပကို သင္ယူရတာ အလြန္လြယ္ကူေနတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ဥပမာ ပါဠိစာမွာ အဟံ ဘတၱံ ခါဒႏၱိ- ကၽြႏု္ပ္သည္ ထမင္းကို စားသည္။ ဆိုတဲ့ ၀ါက်ဟာ ရိုဟင္ဂ်ာ ဘာသာစကားက ဟမ္း ဘတ္ ခိုက္တဲ ဆိုတဲ့ စကား ျဖစ္ေနပါ တယ္။ ဒီလို အသံကြဲရတာက- ျမန္မာပါဠိက ျမန္မာသံလုပ္ၿပီး ျမန္မာစာနဲ႔ ေရးထားတဲ့ စာျဖစ္ေနလို႔ပါ- ဥပမာ What is this? ဆိုတာကို ျမန္မာလို ၀ွတ္ (တ) အက္ (စ္) ႆဲ့စ္ (စ္) ဆိုသလိုပါ။ ဒါကို အဂၤလိပ္စကားေျပာ တက္ကယ္မတတ္သူက အသံထြက္အတိုင္းက်က္ထားၿပီး ၀ွတ္တ အက္စ ႆဲ့စ လို႔ ဖတ္ၿပီး ေျပာေနသလိုပါ။
အခ်ိဳ႔ေနရာမ်ားမွာေတာ့ မူရင္းအသံ စ သို႔မဟုတ္ ဆ ကို ျမန္မာက သ အျဖစ္ ေျပာင္းထားတာမ်ိဳး ရွိပါတယ္။ ဥပမာ ၀က္သားကို ပါဠိမွာ သူရက (သူရ္က)လို႔ ေခၚပါတယ္။ ဒါကို ရိုဟင္ဂ်ာစကားမွာ ဆူ၀ဲလ္ လို႔ေခၚပါတယ္။ မႏုႆ လူသားကို မႏုဆ္ လို႔ေခၚပါတယ္။ အရပ္သံုး စကားလံုးထဲမွာပဲ ေျမာက္မ်ားစြာေသာ ရာႏႈန္းမ်ားက တူညီေနတာကို အလြယ္တစ္ကူေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။
စကားကိုမတတ္တဲ့ စာသံနဲ႔ မူလဇစ္ျမစ္ စကားသံ မတူညီဘူး ဆိုတာေတ့ စာတတ္သူတိုင္း ဆင္ျခင္မိမယ္ ထင္ပါတယ္။
ဒီလို ဆိုရင္ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းေန လူသားေတြဟာ ဗမာမ်ားေရာက္ၿပီးမွ အဲ့ဒီ ေဒသကို ေရာက္လာတာလား၊ သို႔မဟုတ္ သူတို႔ေတြက Native ေတြလား ဆိုတာေတာ့ ရိုးသားသူတိုင္း ျမင္ႏုိင္ေလာက္မယ္ ထင္ပါတယ္။
အမွား ေထာက္ျပမယ္ လို႔ ရည္သန္သူမ်ား အေနနဲ႔ ပညာတတ္ဆန္ဆန္ ယဥ္ေက်းစြာ ေဆြးေႏြးလုိသူတိုင္းကို အခ်ိန္မေရြး ဖိတ္ေခၚပါတယ္။
Wiki မွ History of Burma, History of Rakhine ႏွင့္ History of India မ်ားကို ကိုးကားတင္ျပသည္။
ဆက္လက္ေဖၚျပပါမည္။
ေဌးလြင္ဦး
ႏိုင္ငံတစ္ခုကို စည္းလံုးညီၫြတ္မႈမ်ားနဲ႔ အေျခခံၿပီး စနစ္တက် ခိုင္ခိုင္မာမာ တည္ေဆာက္လိုတဲ့ ႏိုင္ငံခ်စ္သူ တိုင္းဟာ- မိမိႏိုင္ငံရဲ႔ ျဖစ္တည္လာတဲ့ သမိုင္းကို အတတ္ႏိုင္ဆံုး အမွန္အတိုင္း သိဘို႔၊ လက္ခံဘို႔ လိုအပ္ပါ တယ္။ သမိုင္းမွန္ကို သိမွ- ဘယ္ေခတ္ ဘယ္ဘုရင္လက္ထက္က ေကာင္းတာလုပ္ခဲ့လို႔ ငါတို႔ တိုင္းျပည္ႀကီး တိုးတက္ခဲ့တယ္လို႔ အတုယူႏိုင္သလို-၊ ဘယ္ေခတ္ ဘယ္ဘုရင္လက္ထက္က မေကာင္းမႈမ်ားနဲ႔ အာဏာျပခဲ့လို႔ ငါတို႔တစ္ေတြ ဒုကၡေရာက္ခဲ့ရတယ္- လို႔ သင္ခန္းစာယူႏိုင္ၿပီး- ေကာင္းတဲ့ဘက္ကို အတုယူၿပီး ႏိုင္ငံကို တည္ ေဆာက္လို႔ ရႏိုင္ပါတယ္။
ကမၻာ့ႏိုင္ငံတိုင္းမွာ ျပသနာဆိုတာ ရွိေနၿမဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႔ႏိုင္ငံေတြမွာ လူမ်ိဳးေရး ျပသနာ၊ တစ္ခ်ိဳ႔ႏိုင္ငံေတြ မွာ ဘာသာေရးျပသနာ၊ တစ္ခ်ိဳ႔ႏိုင္ငံေတြမွာ ဘာသာတူ ဂိုဏ္းကြဲ ျပသနာ၊ တစ္ခ်ိဳ႔ႏိုင္ငံေတြမွာ ႏိုင္ငံေရး သီအိုရီ ျပသနာနဲ႔ တစ္ခ်ိဳ႔ႏိုင္ငံေတြမွာ စီးပြားေရးျပသနာ ဆိုၿပီး တည္ရွိေနဆဲပါ။
ဒီအထဲမွာ တိုးတက္တဲ့ပြင့္လင္းတဲ့ႏုိင္ငံမ်ားက စီးပြားေရးျပသနာမ်ားသာ ရွိေနၿပီး- က်န္ လူမ်ိဳးေရး၊ ဘာသာေရး၊ အယူ၀ါဒေရးေတြ လြင့္ပ်ယ္ပေပ်ာက္ေနပါၿပီ။ ဥပမာအားျဖင့္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ဆိုပါေတာ့- သူတို႔မွာ စီးပြားေရး ျပသနာပဲ ရွိေနပါတယ္။ စီးပြား ဘယ္ေလာက္က်သြားတယ္- အလုပ္လက္မဲ့ ဘယ္ေလာက္မ်ားလာတယ္- ဆို တာမ်ိဳးပါ။ ဒါေတြကို အစိုးရတစ္ရပ္က ေျဖရွင္းတဲ့အခါမွာ အဲ့ဒီ အစိုးရကို ေထာက္ခံအားေပးရတဲ့ ျပည္သူေတြက လည္း အားရေက်နပ္ၾကပါတယ္။ လူတစ္ဦးခ်င္းရဲ႔ စား၀တ္ေနေရးနဲ႔ သက္ဆိုင္ေနေတာ့ လူတစ္ဦးခ်င္းစီက စိတ္ ဓါတ္ခိုင္မာစြာနဲ႔ ႀကိဳးစားယူတဲ့ သေဘာမွ်သာ ျဖစ္ေနတယ္။
ႏိုင္ငံေရးျပသနာေၾကာင့္- အာဏာရွင္စနစ္ ဆိုတာ ေပၚေပါက္လာႏိုင္သလို၊ လူမ်ိဳးေရး ျပသနာေၾကာင့္ အမ်ိဳးသားေရး ၀ါဒီမ်ား ေပၚေပါက္လာေလ့ ရွိပါတယ္။ အဲ့ဒီ ျပသနာကို ရင္ဆိုင္ရတဲ့ ႏိုင္ငံတိုင္းက အဆိုး၀ါးဆံုး ေသာ ျပသနာမ်ားကို ႀကံဳရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ တနည္းအားျဖင့္ ေပါက္ကြဲလုဆဲဆဲ ဗံုးႀကီးကို ရင္ခြင္ထဲမွာ ထည့္ထားရသလိုပါပဲ။ ဘယ္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္မွ စိတ္ခ်မ္းသာမႈ မရရွိႏုိင္ပါ။
လက္ရွိျမန္မာႏိုင္ငံက ႏိုင္ငံေရးျပသနာ၊ အမ်ိဳးသားေရး ျပသနာ၊ ဘာသာေရးျပသနာ၊ စီးပြားေရးျပသနာ အားလံုး ေပါင္းၿပီး ႀကံဳႀကိဳက္ေနရတဲ့ အေျခအေနျဖစ္ေနတယ္။ ဒီျပသနာေတြေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရး အယူသည္းတဲ့ အာဏာရွင္မ်ားနဲ႔ အာဏာရွင္စိတ္ရွိသူမ်ား၊ အမ်ိဳးသားေရး အယူသည္းတဲ့ လူမ်ိဳးေရးဗိုလ္က် အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒီ မ်ား၊ ဘာသာေရးခြဲျခားတဲ့ ဘာသာေရးေမာင္ပိုင္စီး အာဏာရွင္မ်ား၊ ဘယ္သူေသေသ ငေတမာၿပီးေရာ ဆိုတဲ့ မသမာ စီးပြားေရးသမားမ်ား ႀကီးစိုးရာ အရပ္ႀကီး ျဖစ္ေနတယ္။
ဒီအေျခအေနမွာ ႏိုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္မ်ားက သူ႔အာဏာအတြက္ လူထုႀကီးကို နည္းမ်ိဳးစံုနဲ႔ လိမ္လည္တယ္။ ဘာသာေရးသမားေတြက အာဏာတည္ေနတဲ့ ဘာသာတစ္ခု အတြက္ ေနာက္လိုက္ဒကာမ်ားကို ဘာသာခြဲျခား အမုန္းဓါတ္ေတြ သြင္းေပးတယ္၊ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒီေတြက လူမ်ိဳးေရး သမိုင္းေတြကို လိမ္လည္ၿပီး သမိုင္းမွန္ကို ဖံုးဖိေဖ်ာက္ဖ်က္ လာတယ္၊ စီးပြားေရးသမားေတြက နီးစပ္ရာ အာဏာပိုင္မ်ားကို ေပါင္းၿပီး တရားသည္ မတရာ သည္ မရွိ လူထုကို လွည့္စား ပါးပါးလွီးလာတယ္။ ဒါေတြ အားလံုးကို တစ္ကယ္ ခံရတာက ျပည္သူမ်ားသာ ျဖစ္ ပါတယ္။
ျပည္သူမ်ားမွာလည္း အာဏာရွင္နဲ႔ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒီမ်ားရဲ႔ စနစ္တက်ေရးဆြဲ ျပဌာန္းတဲ့ ပညာေရးစနစ္ ေအာက္က ႀကီးျပင္းလာရေတာ့- အျဖဴထည္ သတၱတစ္ခုကို ေရႊရည္ေငြရည္ စိမ္ထားသလို အေရာင္စြဲေနေတာ့ တယ္။ စာသင္ေက်ာင္းမ်ား ေနရာတိုင္းမွာ တိုးပြားလာေလ- အေရာငက္ဆိုးခံရေလ ျဖစ္လာၿပီး ဘြဲ႔ရ ပညာတတ္ လို႔ နာမည္ခံေလ- သမုိင္းလိမ္ေအာက္မွာ က်င့္သားရ ဒဏ္ေသၿပီး ေခါက္ရိုးက်ိဳးေလ ျဖစ္လာပါတယ္။ ဒီလို ဦးေႏွာက္ဓါတ္စာနဲ႔ ႀကီးျပင္းလာရသူ မ်ားလာေတာ့- လူမ်ားစုႀကီးက မွန္မွားမသိ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒီေတြ ျဖစ္လာ ျပန္တယ္။-
အာဏာရွင္ စနစ္ဆိုးေအာက္မွာ ဒဏ္ခံရတာ မ်ားလြန္းလို႔ အာဏာရွင္ကို မုန္းစိတ္ေတြ ျဖစ္လာေပမယ့္- သူတို႔ရင္ထဲက အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒီႀကီးက သူတို႔ဘ၀ စိုးမိုးၿပီး ျဖစ္ေနတာကို သူတို႔ မသိႏိုင္ေတာ့ပါ။ သာမန္ လူထုကို မဆိုထားနဲ႔ ဆယ္တန္း ေအာင္ဘြဲ႔ရ ဆုိသူေတြေတာင္- ရွင္ေဂါတမ ဗုဒၶသည္ပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲက မိတၳိ လာၿမိဳ႔နားမွာ ေမြးဘြား ပြင့္ေပၚခဲ့တယ္လို႔ စြဲမွတ္ေနသူေတြက ရာႏႈန္းမ်ားေနပါေသးတယ္။- ကမၻာ့အလယ္မွာ အေတာ့ကို မ်က္ႏွာပူစရာ ကိစၥပါ။
ေခတ္စနစ္ေျပာင္းလာၿပီး ကမၻာ့ဗဟုသတ အေတာ္အတန္ ရွိလာတဲ့ လူတစ္ခ်ိဳ႔ကလည္း လူမ်ားစုႀကီးရဲ႔ အၾကည္ညိဳပ်က္မွာ စိုးလို႔- မွန္တာမွားတာ ခဏထား ကုလားကိစၥ လက္၀င္မႏိႈက္နဲ႔ ဆိုတဲ့ အမ်ားႀကိဳက္ လိုက္ ေလွ်ာ ဆင္ျခင္မွားကို လက္ကိုင္ျပဳ ၀ါဒီေတြ အျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းလာတာကို ေတြ႔ရျပန္ပါတယ္။ ပကတိ အေမွာင္က်ေနတဲ့ လူထုႀကီးကို အမုန္းခံၿပီး မီးရႈးတစ္ေဆာင္ အျဖစ္ ေပၚလာတဲ့ လူသား ဆိုတာ ရွာမေတြ႔ႏိုင္ ေလာက္ေအာင္ကို ျဖစ္ရေတာ့တယ္။
တစ္ကယ့္ အေမွာင္က်ေနတဲ့ လူထုကို မွန္မွန္မွားမွား အလုိလိုက္ေနျခင္းဟာလည္း လူထုကို ႏွက္သတ္တာနဲ႔ တူေနၿပီလို႔ ေတြးမိဘို႔ေတာ့ လိုပါမယ္။ တိုင္းျပည္နဲ႔ လူထုကို တစ္ကယ္ေစတနာနဲ႔ ခ်စ္ရိုးမွန္ရင္ ငါေနရာ ရဘို႔ ဆိုတဲ့ အတၱကို ပါယ္သတ္ၿပီး ဗဟုသုတ ရွိသူတိုင္းက လူထုအတြက္ မီးရႈးတန္ေဆာင္ ျဖစ္သင့္တယ္။
တစ္ဦးနဲ႔တစ္ဦး တစ္ဘက္နဲ႔တစ္ဘက္ အၿငိဳးအာဃာတမ်ားကို ဖယ္ရွားၿပီး တိုင္းျပည္ရဲ႔ သမိုင္း၊ တုိင္းျပည္ရွိ လူမ်ိဳးအားလံုးရဲ႔ သမိုင္းမ်ားကို စနစ္တက် ေဖၚထုတ္သင့္တယ္။ ပူးေပါင္းေလ့လာသင့္တယ္။ အနာဂါတ္ အတြက္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သင့္ပါတယ္။
ဥပမာ- ျမန္မာလူမ်ိဳးအမ်ားစုႀကီးက မိမိတို႔ရဲ႔ ကိုးကြယ္ပူေဇာ္ရာ ဘုရားရွင္ဟာ အႏၵိယ လူမ်ိဳးျဖစ္တယ္ ဆိုတာ ေမ့ေလွ်ာ့ေနသလို- မိမိတို႔ဆီကို ဗုဒၶသာသနာ ေရာက္လာရတဲ့ မြန္လူမ်ိဳးေတြရဲ႔ ေက်းဇူးေၾကာင့္ ဆိုတာကိုလည္း ေမ့ေပ်ာက္ေနပါတယ္။ ဒီထက္ပိုဆိုးတာက ပုသိမ္၊ ပဲခူး၊ သံလွ်င္၊ ရန္ကုန္က အစ ျမန္မာျပည္ေအာက္ပိုင္း တစ္ ခုလံုးက- လက္ရွိ ဗမာ ဆိုသူမ်ားဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေပါင္း ၅၀၀ က ပကတိ မြန္အစစ္မ်ား ျဖစ္ခဲ့တယ္- ဗမာမ်ားက မြန္ဘုရင္မ်ားကို စစ္ႏိုင္ၿပီး ဗမာစကား မေျပာမေနရ ျပဌာန္းမႈမ်ိဳး (တိုက္ရိုက္ျဖစ္ေစ၊ သြယ္၀ွိက္၍ ျဖစ္ေစ က်င့္ သံုးခဲ့ျခင္း) ေၾကာင့္ သူတို႔ေတြဟာ မြန္စကားေျပာ ေပ်ာက္ဆံုးသြားၿပီး ဗမာစကားေျပာတဲ့ လူသားေတြ ျဖစ္လာခဲ့ ရတယ္ ဆိုတာမ်ားကိုေတာင္ မသိေတာ့တဲ့ လူက ၉၀ ရာႏႈန္းေက်ာ္ ရွိေနပါတယ္။ တစ္ကယ္ေတာ့ ဒီအျဖစ္က မိမိတို႔ရဲ႔ မိဘဘိုးဘြား မ်ိဳးစဥ္မ်ိဳးဆက္ သမိုင္းကို ေက်းဇူးကန္းသလို ျဖစ္ေနပါတယ္။ သမိုင္းကို သမိုင္း အျဖစ္ သာ တင္ျပျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ မြန္ျပည္ခြဲထြက္ေရးကို အားေပးျခင္း မဟုတ္ပါ။ မြန္စင္စစ္ ဗမာအေရခြံ၀တ္ ထားၿပီး ျဖစ္တဲ့ ျမန္မာျပည္ေအာက္ပိုင္း လူထုကလည္း မြန္ခြဲထြက္ေရးကို စိတ္မ၀င္စားေတာ့ပါ။ (မြန္မ်ား ဗမာ ျဖစ္သြားရျခင္း အေၾကာင္းကို Mon People လို႔ ရိုက္ၿပီး Wiki မွာ ဖတ္ၾကည့္ပါ။)
သူ႔လူမ်ိဳးကို သူခ်စ္ၿပီး ရပ္တည္ေနတဲ့ မြန္ေတြကိုေတာ့ ဗမာအစိုးရလက္ထက္ အဆက္ဆက္မွာ နားလည္မႈ တည္ေဆာက္ေရး၊ ျဖဴစင္ရိုးသားတဲ့ ပူးေပါင္းေနထိုင္ေရး၊ ျပည္ေထာင္စုစိတ္ ျဖစ္တည္ေရးကို မေဆာင္ရြက္ဘဲ မြန္ေသာင္းက်န္းသူမ်ားလို႔ သခိုး ဂ်ပိုး စာရင္းသြင္းက ၀ါဒျဖန္႔မိႈင္းတိုက္ထားပါတယ္။ လူထုကလည္း အဲ့ဒီ အေရာင္တင္မႈေအာက္မွာ ယံုၾကည္မႈ ခိုင္မာလာၿပီး-၊ တစ္ကယ္လို႔ မြန္ေတြဟာ ေသာင္းက်န္းသူေတြ သူခိုး ဂ်ပိုးေတြ အဖ်က္ေကာင္ေတြ ျဖစ္ခဲ့ရင္ ငါတို႔ကို အေမြေပးလိုက္တဲ့ ဗုဒၶဘာသာဟာလည္း သူခိုးဂ်ပိုးတို႔ဆီက တစ္ဆင့္ ကူးစက္လာတာ- လို႔ ျဖစ္ေနမယ္။ ဒီေတာ့ အာဏာရွင္ေတြ မိႈင္းတိုက္သလို မြန္ လူမ်ိဳးေတြဟာ သူခိုး ဂ်ပိုး လူမ်ိဳးေတြ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး- ရယ္လို႔ ဆင္ျခင္သံုးသပ္ႏုိင္စြမ္းေတာင္ မရွိေတာ့ပါ။
ပကတိ သေဘာမွာ လူသားေတြဟာ ရိုးသားမႈကို ႀကိဳက္ပါတယ္။ ေအးခ်မ္းမႈကို ျမတ္ႏိုးပါတယ္။ စည္းလံုး ညီၫြတ္ၿပီး တိုးတက္ေကာင္းစားေရးကို ခံုမင္ပါတယ္။- အလားတူပဲ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈကို မုန္းတီးပါတယ္။ ႏွိပ္ ကြပ္မႈကို နားက်ည္းပါတယ္။ သမုိင္းေဖ်ာက္မႈကို ရြံရာစက္ဆုတ္ပါတယ္။
နားက်ည္းမႈမ်ားမွသည္ လက္စားေခ်မႈ- လက္တံု႔ျပန္မႈဘက္ဆီသို႔ ဦးတည္သြားႏိုင္ပါတယ္။
ဆက္လက္ ေဖၚျပပါမည္။
ေဌးလြင္ဦး
New York, USA
ျမန္မာ ႏိုင္ငံေရး သမားေလာကမွာ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔ကို တိုင္းရင္းသား အျဖစ္ အသိအမွတ္ မျပဳလိုမႈကို အေျခခံၿပီး- ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ေျပာတဲ့ စကားဟာ ဘဂၤလီစကား ျဖစ္တယ္။ သူတို႔ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲက တိုင္းရင္းသား အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳထားတဲ့ လူမ်ိဳးႏြယ္ တစ္ခုခုရဲ႔ ဘာသာစကားကို မတတ္ေျမာက္ဘူး- လို႔ မွန္းဆေျပာေနသူမ်ား ကိုလည္း ထုနဲ႔ေဒး ေတြ႔ေနရပါတယ္။
တစ္ခ်ိဳ႔ကလည္း ရိုဟင္ဂ်ာေတြဟာ ယဥ္ေက်းမႈအရ သီးျခားျဖစ္ေနတယ္၊ အျခားလူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္းနဲ႔ ၀န္မဆန္႔ ဘူးလို႔ စြပ္စြဲတာေတြလည္း အႀကီးအက်ယ္ ရွိေနတယ္။
ဒါေတြအားလံုးက လံုး၀ အမုန္းတရားကို အေျခခံၿပီး ဗဟုသုတမဲ့စြာ ေလွ်ာက္ေျပာေနတဲ့ အရာမ်ားသာ ျဖစ္ တယ္လို႔ ေျပာလိုပါတယ္။
(၁) ဘာသာစကားကို ေထာက္ျပလိုတယ္- ရခိုင္ေဒသလို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႔ အေနာက္ဘက္ကမ္း ေျမာင္ေဒသမွာ တရား၀င္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ လူမ်ိဳး ၇ မ်ိဳးရွိေနတယ္။ အဲ့ဒီမွာ ဒိုင္းနက္၊ ခ်င္း၊ မာရ္မာကီး၊ ခမြီး၊ ကမန္၊ ရခိုင္ နဲ႔ ၿမိဳလူမ်ိဳးတို႔ ျဖစ္တယ္။ ဒီလူ မ်ိဳး ၇ မ်ိဳးမွာ ကမန္နဲ႔ ရခိုင္က လူမ်ိဳးတူ ဘာသာကြဲ ျဖစ္တယ္၊ ယဥ္ ေက်းမႈ ဓေလ့ ဘာသာစကား အကုန္တူညီတယ္။ က်န္ ၅ မ်ိဳးက သူ႔ဓေလ့နဲ႔ သူ႔ဘာသာစကား သီးျခား ျဖစ္ေန တယ္။ ဒီအထဲမွာ ဒိုင္းနက္တို႔ ခမီြး တို႔က ရခိုင္ထက္ ေရွ႔က်တဲ့ လူမ်ိဳးစုေတြ ျဖစ္တယ္။
ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ေျပာေနတဲ့ ဘာသာစကားနဲ႔ တရား၀င္ တိုင္းရင္းသား အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ဒိုင္းနက္လူမ်ိဳးစု ေျပာေနတဲ့ ဘာသာစကားဟာ ၁၀၀ ရာႏႈန္း တူညီေနတယ္။ ပညာရွင္ ခံယူထားသူမ်ား ေလ့လာၾကည့္ပါ။ ဒါဟာ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔က တိုင္းရင္းသား ဘာသာစကားတစ္ခုခုကို မတတ္ဘူးလို႔ ေျပာေနတာ- လံုး၀ မွားယြင္းေနတဲ့ သက္ေသအျဖစ္ လံုေလာက္မယ္ ထင္ပါတယ္။ ေတာနယ္ ေတာင္တန္းေဒသမွာ ေနတဲ့ ဒိုင္းနက္တို႔က ဘာသာ တစ္ခုကို ေရြးခ်ယ္ကိုးကြယ္ျခင္း မရွိေသးဘဲ- ေတာနတ္၊ ေတာင္နတ္၊ ရိုးရာနတ္မ်ားကို ကိုးကြယ္ေနသူမ်ားပါ တယ္။ သူတို႔ထဲက ပညာတတ္မ်ားထြက္ေပၚလာျခင္းလည္း ရာႏႈန္းနည္းပါးပါတယ္။ တနည္းအားျဖင့္ သူတို႔ထဲ က ႏိုင္ငံသံုး ျမန္မာစကားနဲ႔ ျမန္မာစာကို တတ္ေျမာက္သူ လူဦးေရ ရာႏႈန္းက ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားေလာက္ မမ်ားပါ။
ေက်ာင္းေနခြင့္ရ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားက ျမန္မာစကားနဲ႔ ျမန္မာစာကို ကၽြမ္းက်င္စြာ တတ္ေျမာက္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႔ဆိုရင္ မိခင္ဘာသာစကားကိုေတာင္ မေျပာႏိုင္ေတာ့ဘဲ- ျမန္မာစာ ျမန္မာစကားနဲ႔ပဲ က်င္လည္ေနတဲ့ မ်ိဳးဆက္ေပါင္း လည္း ထုနဲ႔ေဒး ျဖစ္ေနပါတယ္။
အလြန္ေခါင္ၿပီး ေက်ာင္းေနခြင့္မရတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားက ျမန္မာစကားကို မတတ္ေျမာက္ေပမယ့္- သူတို႔ရဲ႔ ဘာသာ စကားကိုယ္တိုင္က ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း အသိအမွတ္ျပဳ တိုင္းရင္း ဘာသာစကား ျဖစ္တဲ့ ဒိုင္းနက္ဘာသာ စကားကို ရာႏႈန္းျပည့္ တတ္ေျမာက္ေနသူမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဘာသာ စကားအျပင္ အျခားသီးျခား ဘာသာ စကား ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားမွာ မရွိပါ။
(၂) သီးျခား ယဥ္ေက်းမႈ- လို႔ ျမင္ေနတဲ့ အျမင္က ႏိုင္ငံေရးကို မကၽြမ္းက်င္သူမ်ားရဲ႔ သာမန္လူထုရဲ႔ သံုးသပ္မႈ မွ်သာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေျမာက္ဦးဘုရင္ႏိုင္ငံကို ျမန္မာမ်ား မသိမ္းပိုက္မွီ- ေျမာက္ဦးေႏွာင္းပိုင္းကာလ ကတည္းက ရိုဟင္ဂ်ာေတြဟာ စတင္ဖိႏွိပ္ခြဲျခားခံေနခဲ့ရပါတယ္။ ေျမာက္ဦးနန္းတြင္း အာဏာလုမႈမ်ားၾကားမွာ ဗမာမ်ားကို အားထားၿပီး အာဏာလိုခ်င္သူမ်ားက ေျမာက္ဦးဘုရင္အဆက္ဆက္ အားထားခဲ့တဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားကို စတင္ဖိႏွိပ္ တယ္လို႔ ဆိုရမွာပါ။ ဒီလို ခ်ိဳးႏွိမ္ႏိုင္မွ ေျမာက္ဦးဘုရင္တို႔ရဲ႔ လက္ကိုင္လူထု ဦးက်ိဳးသြားၿပီး ေျမာက္ဦးဘုရင္တို႔ ရဲ႔ လက္က အာဏာကို လုယူႏိုင္မွာ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။
ဒီအေျခအေနမွာ ရိုဟင္ဂ်ာ အမ်ားစုက သူတို႔ယံုၾကည္တဲ့ အစၥလာမ္သာသနာရဲ႔ ဓမၼသတ္ေတြထဲက စစ္ကာလ ဓမၼသတ္ ျဖစ္တဲ့ ဒါရိုဟရာ့ဘ္ အေရးေပၚ အေျခအေနကို ရိုဟင္ဂ်ာလူထုၾကားမွ စတင္က်င့္သံုးရပါတယ္။ အဲ့ဒီ မွာ- အထူးသျဖင့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကို အဓမၼျပဳက်င့္ခံရျခင္းမွ တတ္ႏိုင္သမွ် ကာကြယ္ေပးႏိုင္ေအာင္ အမ်ိဳးသမီး မ်ား အရြယ္ေရာက္လာရင္ အိမ္ထဲမွာပဲ ေနရမယ္ ဆိုတဲ့ မူနဲ႔၊ မိမိဘုရင္နဲ႔ မိမိတိုင္းျပည္ရဲ႔ ဂုဏ္သိကၡာကို ခ်ိဳးဖဲ့ၿပီး ျပဌာန္းသင္ၾကားေပးတဲ့ ပညာေရးစနစ္မ်ားကို အားမေပးရ ဆိုတဲ့မူမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ ဓမၼသတ္ေတြကို က်င့္သံုး ၿပီး လူထုကို ထိန္းသိမ္းခဲ့ေလေတာ့ အမ်ိဳးသမီးမ်ားဟာ အဓမၼျပဳက်င့္ခံရျခင္းမွ အေတာ္အသင့္ လြတ္ေျမာက္ ေပမယ့္ အျခားတစ္ဘက္မွာ ျပင္ပ ဗဟုသုတမ်ား ဆံုးရႈံးခဲ့ရပါတယ္။ အလားတူ လူငယ္အမ်ားစုကလည္း စာသင္ေက်ာင္းေတြရဲ႔ ပညာေရးမႈကို ဆန္႔က်င္ခဲ့ေတာ့ အျခားေသာ သူမ်ားနဲ႔ ဗဟုသုတမွာကြာျခား သြားခဲ့ပါ တယ္။ ဒါဟာ သူ႔ေျမ၊ သူ႔ဘုရင္ သူ႔ဇာတိကို ခ်စ္လို႔ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ သမိုင္းရေၾကာရိုးမ်ားသာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီအေျခအေနဟာ အေရးေပၚ အေျခအေန ဆိုေပမယ့္ အေရးေပၚ အေျခအေနက ႏွစ္ကာလ ၾကာလာေတာ့ ဓေလ့လို ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒီၾကားထဲမွာေတာင္ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားကို အသိအမွတ္ျပဳတဲ့ ပါလီမန္ဒီမိုကေရစီ ေခတ္က စ ရိုဟင္ဂ်ာေတြဟာ လူမ်ိဳးတြင္း အတြင္းေျပာင္းလည္းေရးမႈကို ခ်ခဲ့ၿပီး တတ္ႏိုင္သမွ် ပညာဆည္းပူးခဲ့ ပါတယ္။ ျမန္မာစာနဲ႔ ျမန္မာစကားကို ျမတ္ျမတ္ႏိုးႏိုး သင္ယူ သင္ၾကားခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ က်န္လူမ်ိဳးစုမ်ားနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္ပါ။ ရိုဟင္ဂ်ာ လူမ်ိဳးမ်ားရဲ႔ ႏိုင္ငံခ်စ္စိတ္၊ ျပည္မနဲ႔ ပူးေပါင္းေနထိုင္ လုိစိတ္က- ဒီေန႔ထိ အႀကီးအက်ယ္ ကိန္း၀ပ္ေနပါတယ္။ ျမန္မာစာ ျမန္မာစကားကိုလည္း တတ္ေျမာက္မႈမွာ က်န္တိုင္းရင္းသားမ်ားထက္ ရာႏႈန္း မနည္းပါ။
ရွမ္း၊ ခ်င္း၊ ကရင္၊ ကရင္နီ၊ မြန္၊ ကခ်င္- အားလံုး ရာႏႈန္းျပည့္ ျမန္မာစကားကို မတတ္ေျမာက္ပါ။ အလားတူ ဗမာ လူမ်ားစုႀကီးက တိုင္းရင္းသား ဘာသာစကားတစ္ခုကို တတ္ေျမာက္သူ အလြန္႔အလြန္နည္းပါးပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာကို အလြန္မုန္းတီးေနတဲ့ လႊတ္ေတာ္ အမတ္တစ္ေယာက္က တိုင္းရင္းသား ဒိုင္းနက္လူမ်ိဳးမ်ားဆီကို စည္းရံုးေရး ခရီးသြားမယ္ ဆုိရင္- သူတတ္ေနတဲ့ ျမန္မာစကားက အသံုးမ၀င္ေတာ့ပါ။ ရိုဟင္ဂ်ာတစ္ဦးကို စကားျပန္အျဖစ္ ေခၚသြားရင္ သူတတ္ထားတဲ့ ျမန္မာစကားထက္ အဆေပါင္းမ်ားစြာ အသံုး၀င္ေၾကာင္းကို လက္ေတြ႔ ေတြ႔ရပါလိမ့္မယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ရခိုင္စကားကို ေျပာဆိုတဲ့ လူမ်ိဳးက ကမန္နဲ႔ ရခိုင္သာ ျဖစ္ပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာ စကားကို ေျပာဆိုတဲ့ လူမ်ိဳးက ဒိုင္းနက္၊ ရိုဟင္ဂ်ာ၊ မာရ္မာကီး သံုးမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ တနည္းအားျဖင့္ ရခိုင္စကား ထက္ ပိုၿပီး ရိုဟင္ဂ်ာစကားကို လူမ်ိဳးစု အမ်ားက တုိင္းရင္း ဘာသာစကား အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳထားျခင္း ျဖစ္ပါ တယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ရခိုင္စကားကို ေျပာဆိုတဲ့ လူမ်ိဳးက ကမန္နဲ႔ ရခိုင္သာ ျဖစ္ပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာ စကားကို ေျပာဆိုတဲ့ လူမ်ိဳးက ဒိုင္းနက္၊ ရိုဟင္ဂ်ာ၊ မာရ္မာကီး သံုးမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ တနည္းအားျဖင့္ ရခိုင္စကား ထက္ ပိုၿပီး ရိုဟင္ဂ်ာစကားကို လူမ်ိဳးစု အမ်ားက တုိင္းရင္း ဘာသာစကား အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳထားျခင္း ျဖစ္ပါ တယ္။
ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားမွာ သူ႔ဘာသာ သူ႔ဘာသာစာေပကို သင္ၾကားခြင့္ရရွိေရး စာသင္ေက်ာင္းဖြင့္ခြင့္ ရရွိေရး ေတာင္း ဆုိျခင္းလည္း မရွိပါ။ ႏိုင္ငံက ခြဲထြက္ဘို႔ ႀကိဳးစားျခင္းလည္း မရွိပါ။ သူမ်ားေတြ ေျပာေနတဲ့ ဖက္ဒရယ္မူ (အတြင္း သေဘာမွာ ခြဲထြက္ေရးမူ)ကိုလည္း ရိုဟင္ဂ်ာမ်ား လံုး၀ လက္မခံပါ။ သူတို႔သည္ အျခားေသာ လူသား မ်ား ကဲ့သို႔ လူသား ျဖစ္တယ္ ဆိုတဲ့ အသိအမွတ္ျပဳေပးမႈကိုသာ ေတာင္းဆိုေနပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႔ ကာယ၊ ဉာဏ၊ ဓန ေတြအားလံုးကို ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ေပးဆက္ဘို႔ပဲ ေတာင္းဆိုေနပါတယ္။ ဒီလို လူမ်ိဳးစုကို ႏွင္ထုတ္ေနၿပီး ခြဲထြက္ေရးအတြက္ အၿမဲႀကံစည္ေနသူမ်ားကိုသာ ရင္ဘတ္ထဲ ဆြဲသြင္းေနတဲ့ အျဖစ္က အင္မတန္ အ့ံၾသဘို႔ ေကာင္းေနပါတယ္။
မိမိရဲ႔ ႏိုင္ငံကို တစ္ကယ္ခ်စ္ၿပီး အတူတကြ ေနထိုင္လိုသူမ်ားကို ဘယ္ခြဲထြက္ေရး သမားကမွ ၾကည္ျဖဴမွာ မဟုတ္ပါ။ သူတို႔ရဲ႔ မၾကည္ျဖဴမႈကို အလိုလိုက္ၿပီး- ရိုဟင္ဂ်ာ မုန္းတီးေရး ျဖန္႔ခ်ီေနတဲ့ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး သမားမ်ား ကို “ပေထြးကို ၾကက္ဥတိုက္ေနသူမ်ား” လို႔ ကမၻာက သတ္မွတ္ေနပါၿပီ။ တိုင္းျပည္ကို တစ္ကယ္ခ်စ္သူမ်ားက တုိင္းျပည္ခြဲထြက္ေရး၊ ခြဲထြက္ေရး အတြက္ လမ္းစ၊ ခြဲထြက္ေရးသမားတို႔ရဲ႔ ၀ါဒ မိႈင္းမ်ားကို ျပတ္ျပတ္သားသား သတၱိရွိရွိ ရင္ဆိုင္ပစ္ဘို႔ လိုေနပါၿပီ။
ေဌးလြင္ဦး
ေဌးလြင္ဦး
လူေကာင္းတစ္ဦး ေကာင္းမြန္စြာ ျပဳလုပ္ထားတဲ့ အလုပ္တစ္ခုကို ဖ်က္လိုဖ်က္ဆီး လုပ္ပစ္တာမ်ိဳးကို ဗမာ စကားမွာ “လက္နဲ႔ေရးတာ ေျခနဲ႔ဖ်က္တယ္”လို႔ ေျပာဆိုတယ္။ ဒီလို အလုပ္မ်ိဳးကို လုပ္ေဆာင္သူမ်ားက လူရိုး လူေကာင္းမ်ား မဟုတ္ပါ။
အခုတစ္ေလာ အုတ္ေအာ္ေသာင္းနင္း ျဖစ္ေနတဲ့ “ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာအေရး”မွာ လူႀကီးလူေကာင္း ဆိုသူ မ်ားကိုယ္တိုင္က ဒီအမႈမ်ိဳးကို အားရပါးရ က်ဴးလြန္ေနၾကတာမ်ား ေတြ႔ရပါတယ္။
ထိုင္းနယ္စပ္ နယ္စပ္၊ တရုတ္နယ္စပ္က ေတာ္လွန္ ေရးအုပ္စု ထဲက ေခါင္းေဆာင္ တစ္ခ်ိဳ႔ကလည္း ရိုဟင္ဂ်ာ မိမိဘာမွ မသိတဲ့ ရခိုင္ ျပည္နယ္က လူမ်ိဳးစု ျပသနာမ်ားမွာ အမ်ားႀကိဳက္လိုက္ေလွ်ာ ဆင္ေျခမွားနဲ႔ သံေယာင္ လိုက္ၿပီး “ရိုဟင္ဂ်ာ” ဆိုတာ မရွိဘူး ဘာညာ ထေျပာတာေတြလည္း ရွိေသးတယ္။ အဲ့ဒီ အထဲက ေခါင္းေဆာင္ ဆိုသူ တစ္ခ်ိဳ႔ကို “ရခိုင္ ျပည္နယ္မွာ လူမ်ိဳး ဘယ္ႏွစ္မ်ိဳးရွိသလဲ၊ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးစီက ဘယ္ေဒသေတြမွာ ေနထိုင္သလဲ၊ သူတို႔ရဲ႔ ဓေလ့ စရိုက္က ဘာေတြလဲ၊”လို႔ ေမးလိုက္ရင္- တစ္စြန္းတစ္မွ မသိ၊ ပါးစပ္ဟေနၿပီး-၊ ဘာဗဟုသုတမွ မရွိဘဲ ကုလားမုန္းစိတ္နဲ႔ “ရိုဟင္ဂ်ာ မရွိဘူး” ဆိုတာေလာက္ပဲ ၾကက္တူေရြးလို အလြတ္က်က္- တေယာထိုးေနေလ့ ရွိတယ္။
မြတ္စလင္ ဆိုရင္ တစ္ဘက္သတ္ အမုန္းစိတ္နဲ႔ အရာရာကို ဆံုးျဖတ္ေလ့ရွိတယ္။ မြတ္စလင္ ျဖစ္ျဖစ္၊ ဘာျဖစ္ ျဖစ္ “လူ” ဆိုတဲ အသိတရားေလာက္ ထားၿပီး “လူ-လူခ်င္း ကိုယ္ခ်င္းစာ စိတ္နဲ႔ ေတြးၾကည့္ဘို႔ကို ေမ့ေလွ်ာ့ ေနၾကတယ္။” ဒီေလာက္ စိတ္ဓါတ္နဲ႔ပဲ ေနာက္လိုက္ ႏွစ္ေယာက္တစ္ပိုင္းေပၚ ဗိုလ္က်ၿပီး လူမ်ိဳးစု ေခါင္းေဆာင္ ဘာညာ ထေအာ္ေနတာ- လူရွက္ရမွန္းေတာင္ သိရဲ႔လား- မသိဘူး။
လႊတ္ေတာ္ ဆိုတဲ့ အထဲမွာလည္း ၾကည့္ပါ။ လူႀကီးလူေကာင္းလို႔ ထင္ေနတဲ့ ပုဂၢိဳလ္မ်ားက ဘာ ဗဟုသုတမွ မရွိ- ထင္ရာ ေလွ်ာက္ေအာ္ေနတယ္။ အေတာ္လည္း အထင္ႀကီးဘို႔ ေကာင္းတဲ့ ဗဟုသုတမ်ားပါ။ ရြာထဲမွာ- “ႏြားမအုပ္ ဂ်ိဳကုပ္ကုပ္ ဗိုလ္လုပ္ ေနရင္”ရင္ သူ႔ႏြားမေတြၾကားထဲမွာ သူဟာ အရွက္မကြဲႏိုင္ေပမယ့္၊ ဘာေျပာ ေျပာ ကမၻာကသိ ေနတဲ့ ေခတ္ႀကီးမွာ ျမန္မာေခါင္းေဆာင္ေတြ ေျပာေလသမွ် “ဒီေလာက္ ဗဟုသုတ ရွိတဲ့ သူကမ်ား လူထုကိုယ္စားလွယ္ ျဖစ္ေနရသလား၊ ဒီလို ဆိုရင္ ဒီလူထုက ဒီထက္ ပိုၿပီး တံုးေနတာတာေပါ့၊” လို႔ ျမန္မာ တစ္ျပည္လံုးကိုပါ အရွက္ခဲြသလို ျဖစ္ေနေတာ့တယ္။
တကယ္ သိေနတဲ့ လူေတြက ကမၻာမွာ အမ်ားႀကီးပါ။ ျမန္မာကို ျမန္မာစ ျပန္သင္ေပးမယ့္ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားက ေရတြက္လို႔ မကုန္ႏိုင္ေအာင္ ရွိေနတယ္။ ဒီေန႔ ဗမာလို႔ ခံယူေနသူထဲက ၉၉.၉၉၉၉ ရာႏႈန္းက ကခ်င္ အေၾကာင္း၊ ကခ်င္ သမိုင္းကို လံုး၀ မသိ၊ ကရင္လို႔ ခံယူေနသူထဲက ၉၉.၉၉၉၉ ရာႏႈန္းက ခ်င္းအေၾကာင္း၊ ခ်င္းသမိုင္းကို လံုး၀ မသိ၊ မြန္လို႔ ခံယူေနသူထဲ ၉၉.၉၉၉၉ ရခိုင္အေၾကာင္း ရခိုင္သမိုင္း ရခိုင္ေဒသ ဆိုတဲ့ သမိုင္းေၾကာင္းကို လံုး၀ မသိ-၊ တစ္ဦးနဲ႔ တစ္ဦး မ်က္မျမင္ ဆင္စမ္းၿပီး- ထင္ရာေတြ ေလွ်ာက္ေျပာေနၾကတာ မ်ား- အဲ့ဒါေတြ အားလံုးကို သိေနတဲ့ ကမၻာ့ ပညာရွင္ေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြကို မူႀကိဳက ကေလးေလးေတြ လို ယူဆေနရတယ္။
သာမန္လူထုက သူ႔အလုပ္နဲ႔သူ ျဖစ္ေနလို႔ တစ္ဦးအေၾကာင္း တစ္ဦး မသိတာ ဘာမွ အျပစ္မရွိေပမယ့္- ျမန္မာ ႏိုင္ငံမွာ ရွိေနတဲ့ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြ၊ သမိုင္းပညာရွင္ေတြကေတာ့ သိကိုယ္သိရမယ့္ ကိစၥပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံက သမိုင္းပညာရွင္ေတြ အေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရွိတဲ့ လူမ်ိဳးႏြယ္ တစ္ခုရဲ႔ ျဖစ္တည္မႈကိုေတာင္ သိေအာင္ မေလ့လာ ရင္- သူတို႔ကိုယ္ သူတို႔ ပညာရွင္လို႔ ဘြဲ႔ရေအာင္ ဘာေတြကိုမ်ား ေလ့လာေနပါသလဲ၊ စာတမ္းျပဳစုေနပါသလဲ၊ ႏိုင္ငံေတာ္က ေပးစာကမ္းစာ လစာမ်ားကို အလကား လိမ္စားေနပါသလား- ဆိုတဲ့ ေမးခြန္းေတြ တန္းစီၿပီး ထြက္လာဦးမွာပါ။
အလားတူပဲ ႏိုင္ငံတစ္ခုလံုးကို ဦးေဆာင္မယ္၊ တိုးတက္ေအာင္လုပ္မယ္၊ အက်ိဳးျပဳမယ္ ဆိုတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ႀကီးမ်ားက လည္း မိမိႏိုင္ငံမွာ တည္ရွိေနတဲ့ လူသားေတြ၊ လူမ်ိဳးေတြ၊ ဓေလ့စရိုက္ေတြကိုေတာင္ မသိဘဲ- ဒီႏိုင္ငံတစ္ခုလံုး ကို ဘယ္လို ဦးေဆာင္မွာလဲ။ မိမိအိမ္မွာ သားသမီး ဘယ္ေလာက္ရွိမွန္းမသိဘဲ ဒီမိသားစု အားလံုးကို အလုပ္ အေကၽြးျပဳမယ္လို႔ ႀကံဳး၀ါးေနတာမ်ား မိမိအိမ္တြင္းကေတာင္ ယံုၾကည္လက္ခံႏိုင္ပါ့မလား။ ဆုိတာေလာက္ကို ဆင္ျခင္ေစလိုတယ္။
ပိုဆိုးတာက ရိုးရိုး မသိတာထက္-၊ တမင္ မသိဟန္ေဆာင္တဲ့ ကိစၥပါ။ သမိုင္းတစ္ခုကို မသိလို႔ မသိဘူး ေျပာတာ- သူ႔မွာ သိေအာင္ေလ့လာဘို႔ အခြင့္အေရးရွိေနပါတယ္။ သိေနလွ်က္နဲ႔ သမိုင္းကို ေဖ်ာက္တာက သူ႔ အတြက္ ေလ့လာမယ္ လို႔ ေျပာဘို႔ အခ်ိန္ေနာက္က်သြားပါၿပီ။ “ကၽြန္ေတာ္တို႔ သမိုင္းကို ေဖ်ာက္မိတာ မွားပါတယ္၊” လို႔ ၀န္ခံရမယ့္ အခ်ိန္ကိုသာ ေရာက္လာပါတယ္။
လူႀကီး လူေကာင္း တစ္ဦး လုပ္ေနၿပီး- အမွား၀န္ခံရတဲ့ အဆင့္ကို ေရာက္လာရရင္ မသင့္ေတာ္ေပမယ့္- ၀န္ခံရ မယ့္ အခ်ိန္ကို ေရာက္လာေနပါၿပီ။ အခု- အခ်ိန္မွီစဥ္မွာ ၀န္ခံလိုရင္ ၀န္ခံလို႔ရေအာင္--၊ ရခိုင္သမိုင္းဆရာ ရမၼာ၀တီ ရမ္းၿဗဲၿမိဳ႔ ေတာင္ေက်ာင္းဆရာေတာ္ ဦးစႏၵမာလာလကၤာရ ေရးသားတဲ့ ရခိုင္ရာဇ၀င္သစ္က်မ္း ပထမ အုပ္ စတုတၳတြဲ-က သမုိင္းတစ္ခ်က္ကို လက္ေဆာင္ေပးလိုက္ပါမယ္။
“၁၂၃၄-၃၇၊- ခု၊ ငႏွလံုးမင္း လက္ထက္၊ ကုလားႏွင့္ သက္တုိ႔ ပူးေပါင္းဆိုးသြမ္းၾကရာ- ငႏွလံုးမင္းသည္ ျပည္စိုးႀကီး ဓမၼေဇယ်ကို ရဲမက္ ငါးေသာင္းေပး၍ ကုလားျပည္သို႔ ကုလားျပည္သို႔ ခ်ီတက္ တိုက္ခိုက္ေစသည္။ ထိုစစ္ပြဲ ေအာင္ႏိုင္ၿပီးေနာက္ ငႏွလံုးမင္း၏ အမိန္႔အရ စစ္သူႀကီး ဓမၼေဇယ်သည္ ကုလား ထက္၀က္ကို သံု႔ပန္း အျဖစ္ ဖမ္းဆီး ေခၚေဆာင္လာခဲ့သည္။-
ထိုအနက္- ဆင္စာ၊ ျမင္းစာစုရန္ သံု႔ပန္း ၁၀၀၀၀။ ဒိုင္း၀င္းကာ သံု႔ပန္း ၂၀၀၀။ သစ္၀ါးခုတ္ သံု႔ပန္း ၁၀၀၀။ လယ္ယာလုပ္ သံု႔ပန္း ၁၀၀၀၀။ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ စိုက္ပ်ိဳး ဆက္သ သံု႔ပန္း ၂၀၀၀။ မိဘုရား၊ သားေတာ္ သမီးေတာ္မ်ား အလုပ္အေကၽြးျပဳရန္ သံု႔ပန္း ၂၀၀၀။ ကမန္ေလးသည္ေတာ္မ်ား အတြက္ သံု႔ပန္း ၁၀၀၀။ ထမ္းစဥ္ထမ္း သံု႔ပန္း ၂၀၀။ တံငါလုပ္ငန္း သံု႔ပန္း ၁၀၀၀။ ရက္ကန္းလုပ္ငန္း သုံ႔ပန္း ၁၀၀၀။ မိလႅာလုပ္ငန္း (ရခိုင္ အေခၚ ဟရီ) သံု႔ပန္း ၁၀၀၀။ လက္သမား သံု႔ပန္း ၅၀၀၊ ပန္းတိမ္း ပန္းဘဲ သံုးပန္း ၁၀၀၀။ (စုစုေပါင္း လူဦးေရ ၃၂၇၀၀) ကို ျဖစ္ေစတယ္။
ဒီသမိုင္းခ်က္မွာကိုက- ကုလားနဲ႔ သက္ ပူးေပါင္းဆိုသြမ္းတယ္ ဆိုတဲ့ စကားကို ၾကည့္ရင္- အဲ့ဒီ လူမ်ိဳးႏွစ္မ်ိဳးက နဂိုကတည္းက ရွိေနတယ္။ သူတုိ႔က ဘုရင့္အာဏာကိုေတာ္လွန္ပုန္ကန္တယ္ ဆိုတဲ့ စကား အနက္ကို ေပးတယ္။ ဒါကို ထားလိုက္ပါ။- အဲ့ဒီေခတ္ အဲ့ဒီ အခါ (လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၈၀၀ ေက်ာ္က) ေျမာက္ဦးႏိုင္ငံေတာ္ မွာ လူဦးေရ ဘယ္ေလာက္ရွိမလဲ။ အဲ့ဒီ လူဦးေရထဲကို သံု႔ပန္း အျဖစ္ ဖမ္းလာတဲ့ လူဦးေရ သံုးေသာင္း ႏွစ္ ေထာင္ခုနစ္ရာက ဘယ္လို ၀င္ေရာသြားသလဲ။ သံု႔ပန္းေတြက အကုန္လံုး ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာေတြ ျဖစ္ကုန္ သလား၊ ဒါမွ မဟုတ္ ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာေတြက သံု႔ပန္းေတြကို မ်ိဳးမပြားရေလေအာင္ အကုန္သတ္ပစ္ခဲ့သလား၊ ဒါမွ မဟုတ္ သံု႔ပန္းေတြကို သင္းကြပ္ပစ္ခဲ့သလား။- ပညာရွင္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ႀကီးမ်ား စဥ္းစားေစလိုတယ္။
ရမၼာ၀တီ ဆရာေတာ္ မွတ္တမ္းတင္ထားတဲ့ သမိုင္းကို ေျခနဲ႔ဖ်က္လို႔ ရမယ္ထင္ရင္လည္း ဖ်က္ၾကေပါ့။ ဖ်က္ရင္း ဖ်က္ရင္း ေျမာက္ဦးနန္းေတာ္ထဲက အစၥလာမ့္ ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ ဗလီကို ဖ်က္ခဲ့တာေတာင္ ကမၻာမွာ ေပၚလာ ေနၿပီ။ အဲ့ဒီ ဗလီကလည္း နန္းေတာ္ထဲမွာ မြတ္စလင္ေတြ မရွိဘဲ- ေျမာက္ဦးဘုရင္ေတြက အပ်င္းေျပ ေဆာက္ ထားတာလို႔ ထင္ေနရင္ေတာ့--၊ အဲ့ဒီေလာက္ အသိဗဟုသုတ ကင္းမဲ့တဲ့ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ သူတို႔ရဲ႔ ဦးေဆာင္မႈ မွာ သာယာယဇ္မူးေနတဲ့ လူသားေတြရဲ႔ ဇာတ္က မၾကာမွီ နိဂံုးခ်ဳပ္သြားရမွာပါ။ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးကို ျမႇင့္တင္တာ အသိပညာ ျဖစ္သလို၊ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးကို တိမ္ျမဳပ္ေပ်ာက္ကြယ္သြားေစတာလည္း အသိပညာ ျဖစ္တယ္ ဆိုတဲ့ အခ်က္ကို ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ား သတိထားမိႏိုင္ၾကပါေစ။
ေဌးလြင္ဦး
လက္ရွိျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ရွိသမွ်ေသာ တိုင္းရင္းသား အားလံုးမွာ အနည္းဆံုး ႏွစ္ႏိုင္ငံ၊ သို႔မဟုတ္ သံုးႏိုင္ငံ၌ တည္ရွိေနသည္။ ဥပမာ ကခ်င္လူမ်ိဳးစုသည္ အိႏၵိယ၊ ျမန္မာ၊ တရုတ္ သံုးႏိုင္ငံတြင္လည္းေကာင္း၊ ရခိုင္လူမ်ိဳးစု သည္ အိႏိၵယ၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္လည္းေကာင္း၊ ရွမ္းလူမ်ိဳးစုသည္ ျမန္မာ၊ တရုတ္၊ လာအိုႏွင့္ ထုိင္း ႏိုင္ငံတြင္လည္းေကာင္း တည္ရွိေနသည္။ ၎တို႔မွာ ႏိုင္ငံကိုယ္စီ လြတ္လပ္ေရး ရယူ ဧရိယာ သတ္မွတ္ ၿပီးမွ ေျပာင္းေရြ႔သြားခဲ့ျခင္း မဟုတ္ဘဲ- သူတို႔၏ ဘိုးစဥ္ေဘာင္ဆက္ေနထိုင္ခဲ့ရာ အရပ္ေဒသအား ႏိုင္ငံတစ္ရပ္စီ က ဧရိယာ သတ္မွတ္စဥ္ ပိုင္းျခားခံလိုက္ရျခင္းသာ ျဖစ္သည္။ သို႔အတြက္ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ အေနျဖင့္ မိမိ၏ ဧရိ ယာအတြင္း ပါ၀င္လာေသာ နယ္ေျမမွ တိုင္းရင္းသားအစုကို အတည္ျပဳသတ္မွတ္ေပးရမည္ ျဖစ္သည္။
အနီးဆံုးႏွင့္ အလြယ္ကူဆံုး ဥပမာတစ္ခုမွာ ၁၉၉၀ ေနာက္ပိုင္းတြင္မွ ဒဂံုၿမိဳ႔သစ္မ်ားကို တည္ေဆာက္၍ ရန္ကုန္ ဧရိယာအား ခ်ဲ႔လိုက္ေသာအခါ- ပဲခူးတိုင္းပိုင္ျဖစ္ေသာ ငမိုးရိပ္ေခ်ာင္း၏အေရွ႔ဘက္ တိုးေၾကာင္ကေလးမွသည္ တုိင္းရင္း (၃)၊ ဇက္ပင္၊ ေလးေဒါင့္ကန္ အားလံုး ရန္ကုန္တိုင္းဧရိယာထဲ၌ ပါ၀င္သြားသည္။ ၁၉၉၂ ခုႏွစ္ထိ စံျပေစ်းအလြန္ ငမိုးရိပ္တံတားထိပ္နားမွ တိုးေၾကာင္ေလး ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း- ဆိုင္းဘုတ္သည္ “ပဲခူးတိုင္း” ဟူ သည့္ ေခါင္းစီးေအာက္၌ ရွိခဲ့သည္။ ထိုနယ္ေျမတို႔အား ရန္ကုန္တိုင္းဟု သတ္မွတ္လိုက္ေသာအခါတြင္ အဆိုပါ အရပ္ေဒသမ်ားမွ လူသားမ်ား ေျမမ်ား အိုးအိမ္မ်ား ဘုရားေက်ာင္းကန္မ်ားအားလံုး ရန္ကုန္တိုင္းအတြင္းသို႔ ပါလာခဲ့သည္။-
ထိုေဒသမွ လူမ်ားအား- “ဤနယ္ေျမအား ရန္ကုန္တိုင္းဟု သတ္မွတ္လိုက္ၿပီ၊ သို႔ျဖစ္၍ သင္တို႔ ပဲခူးတိုင္းသား မ်ားအေနျဖင့္ ဤေနရာမွ စြန္႔ခြာလွ်က္- ပဲခူးတိုင္းထဲမွ တစ္ေနရာရာတြင္ အေျခခ်ၾက၊”ဟု ေမာင္းထုတ္ခြင့္မရွိ ေခ်။ ရန္ကုန္အစိုးရအေနျဖင့္ ထိုကဲ့သို႔ ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္းလည္း မရွိခဲ့ေခ်။ ဧရိယာ မသတ္မွတ္မွီက ရွိေနခဲ့ေသာ လူ၊ ေျမ၊ ဘုရားေက်ာင္းကန္ႏွင့္ ရွိသမွ်ေသာ ၀တၳဳတို႔မွာ ေခါင္းစဥ္ေျပာင္းသြားေသာ အရိပ္ေအာက္သို႔ ေရာက္ရွိခဲ့ ျခင္းသာ ျဖစ္သည္။
အလားတူပင္ နယ္စပ္ေဒသမွ တိုင္းရင္းသားတို႔သည္လည္း သက္ဆိုင္ရာ ဧရိယာ သတ္မွတ္ခ်က္အေလွ်ာက္ အရိပ္လႊမ္းမိုးမႈအား ခံလိုက္ရျခင္းသာ ျဖစ္သည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံဟု သတ္မွတ္ထားေသာ ဧရိယာထဲတြင္ ဧရိယာ နယ္နမိတ္ သတ္မွတ္စဥ္ တည္ရွိေနေသာ တိုင္းရင္း သားတို႔မွာလည္း ထိုပံုစံႏွင့္ တစ္ထပ္တည္း တူညီေနေပသည္။ သို႔ေသာ္ မီဇိုခ်င္း၊ ကိုးကန္႔ႏွင့္ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔မွာ တိုင္းရင္းသားဟု သတ္မွတ္မႈ၌ အျငင္းပြားဘြယ္ ျဖစ္ေနေပသည္။
ထိုသံုးမ်ိဳးအနက္တြင္မွ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔၏ ျပသနာမွာ အႀကီးက်ယ္ဆံုးျဖစ္ေန၍ ကိုးကန္႔ျပသနာမွာ အေမွးမွိန္ဆံုး ျဖစ္ ေနသည္။ ထိုသို႔ျဖစ္ေနရျခင္း အရင္းအျမစ္မွာ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားက အစၥလာမ္သာသနာကို ကိုးကြယ္၍ ယဥ္ ေက်းမႈဓေလ့ သီးသန္႔ျဖစ္ေနကာ ကိုးကန္႔ မ်ားက ဗုဒၶဘာသာႏွင့္ ၀င္ေရာႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ မီဇိုခ်င္းတို႔ မွာ ယဥ္ေက်းမႈဓေလ့ သီးသန္႔ျဖစ္ေသာ္လည္း ခရစ္ယာန္ျဖစ္ေနသျဖင့္ မြတ္စလင္ႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္လွ်င္ ျပသနာအ ေရးေနာက္သို႔ ဆုတ္ေနေပသည္။
ထိုလူသားမ်ိဳးႏြယ္တို႔၏ သမိုင္းကို ေသခ်ာစြာ ေလ့လာသင့္သည္။ (ကၽြႏ္ုပ္ယံုၾကည္သည္မွာ ျမန္မာ သမိုင္း ပညာရွင္မ်ား အေနျဖင့္ ဤမွ် ဗဟုသုတမဲ့မည္ မဟုတ္ပါ။ သို႔ေသာ္ အမ်ိဳးသားေရးႏွင့္ ဘာသာေရးအယူ ေရာ ႁပြန္းလႊမ္းမိုးစိတ္က အမွန္တရားအား ဖံုးဖိထားျခင္းသာ ျဖစ္ေတာ့သည္။) ထို႔ေနာက္ ေက်ာသားရင္သား မခြဲျခား ေသာ တိက်ျပတ္သားသည့္ ဥပေဒျဖင့္ တစ္ႏိုင္ငံလံုးအေပၚ၌ က်င့္သံုးသင့္သည္။ ဥပေဒအား မ်က္ႏွာလိုက္ တတ္ေသာ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒီတုိ႔သည္ အႏိုင္က်င့္ခံရေသာ တိုင္းရင္းသားတို႔ အေပၚ၌သာ မဟုတ္ဘဲ- မိမိ အခ်င္းခ်င္းလည္း ဗိုလ္က်လိုစိတ္ ဖိစီးေနမည္သာ ျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ေသာ လူသားမ်ားက တိုင္းျပည္ကို ဦးေဆာင္ခြင့္ရေနလွ်င္ သို႔မဟုတ္ ျပည္သူမ်ားက ထိုသို႔ေသာ ေခါင္းေဆာင္မ်ားအား လိုလားေနလွ်င္ ထိုတိုင္း ျပည္အေနျဖင့္ မည္သို႔မွ လူရာ၀င္တိုးတက္လာမည္ မဟုတ္ေပ။ တစ္တိုင္းျပည္လံုး နစ္နာရမည့္ ေခ်ာက္ထဲသို႔ သာ ဦးတည္ေနေပသည္။
ရိုဟင္ဂ်ာ အေရး ျပသနာ၌ - “ရိုဟင္ဂ်ာ” ဟူသည့္ အမည္နာမသည္လည္း ေဆြးေႏြးစရာ တစ္ရပ္ ျဖစ္ေနသည္။ လြတ္လပ္ေရး ရၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ျမန္မာတို႔၏ ပထမဆံုး အစိုးရအေနျဖင့္ “ရိုဟင္ဂ်ာ” ဟူသည့္ ေ၀ါဟာရအား တရား၀င္လက္ခံလွ်က္ တိုင္းရင္းသား အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳခဲ့သည္။ ၎သည္ပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံဟု နယ္ နမိတ္သတ္မွတ္စဥ္ “ရိုဟင္ဂ်ာ- ဟူသည့္ ေ၀ါဟာရျဖင့္ လူမ်ိဳးစု တည္ရွိေနသည့္ ခိုင္လံုေသာ အေထာက္ အထားျဖစ္သည္။ လြတ္လပ္ေရး ရယူစဥ္က မရွိ ခဲ့ဘဲလွ်က္ ေနာက္ေနာင္မွ ၀င္လာခဲ့ေသာ္- အျငင္းပြားေနမႈမွာ ယုတၱိတန္လွသည္။
သူတို႔အား “ဘဂၤလီ” ဟု သမုတ္ေခၚေ၀ၚေနျခင္းသည္ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးအား မေတာ္မတရား စြပ္စြဲေနျခင္းသာ ျဖစ္သည္။ ၎တို႔ႏွင့္ စစ္တေကာင္းလူမ်ိဳးတို႔ အႏြယ္အားျဖင့္ တူညီေသာ္လည္း- ျမန္မာဟူသည့္ လူမ်ိဳးထဲတြင္ ပင္ ျမန္မာ၊ ရခိုင္၊ အင္းသား၊ ကန္႔ေဂါ၊ ထား၀ယ္ ဟူ၍ လူမ်ိဳးစု ထပ္မံကြဲျပားေနသကဲ့သို႔- ရိုဟင္ဂ်ာ ဟူသည္ စစ္ တေကာင္းလူမ်ိဳးမွ ထပ္ဆင့္ကြဲေသာ လူမ်ိဳးစု တစ္စု ျဖစ္သည္။ ဗမာမွ ရခိုင္တို႔အား သီးျခားတုိင္းရင္းသား သ ဖြယ္ လက္ခံႏိုင္ပါလွ်က္ “စစ္တေကာင္ လူမ်ိဳးႏြယ္ (၎သည္ ဘဂၤလီႏွင့္ လံုး၀ မတူပါ၊ -ဗမာႏွင့္ ရွမ္းကဲ့သို႔ ျဖစ္သည္)မွ “ရိုဟင္ဂ်ာ”တို႔အား သီးျခား လက္မခံႏိုင္ျခင္းမွာလည္း အလြန္တရာ ဗဟုသုတ လိုအပ္ေနျခင္းသာ ျဖစ္ေပသည္။ စစ္တေကာင္းလူမ်ိဳးႏွင့္ ရိုဟင္ဂ်ာ လူမ်ိဳးတို႔မွာ ဘာသာစကား၊ ဓေလ့ထံုးတမ္း အရ၊ ဗမာႏွင့္ ရခိုင္ တို႔ထက္ ပိုမိုကြဲျပားလွ်က္ ရွိေနသည္။
လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳး၏ အေၾကာင္းဇစ္ျမစ္အား ျပည့္စံုစြာ မသိဘဲလွ်က္ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ သိေနလွ်က္ ဖံုးဖိထား လွ်က္ေသာ္လည္းေကာင္း အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒီမ်ား လႊမ္းမိုးေသာ ဓါတ္ခံျဖင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း- ကမၻာ့အလည္ ၌ ေျဗာင္လိမ္ေနရသည့္ ဒုကၡမွာ သိကၡာမဲ့လြန္း၍- ရွက္ဖြယ္လိလိပင္ ျဖစ္ေပသည္။
ျမန္မာ သမိုင္းဆရာမ်ား အေနျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ကမ ၻာေက်ာ္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္မ်ား အေနျဖင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း မိမိတို႔၏ သိကၡအား မိမိတို႔ ကိုယ္တိုင္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္သင့္ေပသည္။ သို႔မဟုတ္ မိမိ တို႔ဘက္မွ လံုး၀မွန္ကန္သည္ဟု ယူဆလွ်င္- တိက်ေသခ်ာေသာ အေထာက္အထားမ်ားျဖင့္ ကမၻာ့ကုလသမဂၢ သို႔မဟုတ္ ကမၻာ့ေခါင္းေဆာင္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားေရွ႔ေမွာက္၌ အခိုင္အမာ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ ေဆြးေႏြးတင္ျပ ဆံုး ျဖတ္သင့္ေပသည္။
ျပည္ေထာင္စု ဟူသည့္ သေဘာအား မေက်ညက္ဘဲလွ်က္ ျပည္ေထာင္စု တစ္ခု ထူေထာင္မည္ဟု ေႂကြးေၾကာ္ ေနျခင္းမွာ စိတ္ကူးယဥ္မႈ တစ္ခုသာ ျဖစ္ေပသည္။ လူမ်ိဳးတူ၊ ဘာသာတူခ်ည္း စုေနသည့္ အရပ္ေဒသအား ျပည္ေထာင္စုဟု မည္သို႔မွ် ေခၚတြင္ႏိုင္ျခင္း မရွိေပ။
ေဌးလြင္ဦး
ႏိုင္ငံေတာ္၊ ျပည္ေထာင္စု၊ ႏိုင္ငံသား၊ တုိင္းရင္းသား ကိစၥ (၁) : ဒီမွာဖတ္ရန္
ႏိုင္ငံေတာ္၊ ျပည္ေထာင္စု၊ ႏိုင္ငံသား၊ တုိင္းရင္းသား ကိစၥ (၂) : ဒီမွာဖတ္ရန္
ဦးေဌးလြင္ဦးႏွင့္ အာဆီယံအတြင္းေရးမႈးခ်ဳပ္ မစၥတာဆူရင္းပစၥ၀မ္ တို႔ ျမန္မာမြတ္စလင္အေရးႏွင့္ ရိုဟင္ဂ်ာ အေရးအား ေဆြးေႏြးစဥ္
ဓည၀တီ၊ ေ၀လာလီ၊ ေလးၿမိဳ႔၊ ေျမာက္ဦး ဆိုတဲ့ အမည္နာမနဲ႔ ရပ္တည္ခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံငယ္ဟာ အဂၤလိပ္ေခတ္မွာ အာရ္ကန္ႏိုင္ငံရယ္လို႔ ျဖစ္လာတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရး မယူမွီထိ အဲ့ဒီ ႏုိင္ငံငယ္ကို “ရခိုင္ႏိုင္ငံ” ေခၚတြင္ေစရမယ္လို႔ ျပန္တမ္း မရွိဘူး။ သံကြဲျမန္မာရခိုင္ လူမ်ိဳးႏြယ္ လူမ်ိဳးစု ေနထိုင္ျခင္းကို အမွီသဟဲျပဳၿပီးသာ ရခိုင္ႏိုင္ငံရယ္လို႔ အလြယ္ေျပာ၊ အလြယ္သံုးတာမ်ိဳးသာ ရွိခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာတို႔က အဲ့ဒီေဒသကို ရခိုင္ ေဒသတိုင္း၊ ရခိုင္ျပည္နယ္လို႔ လြတ္လပ္ေရးရၿပီးေနာက္ သံုးႏႈန္းေျပာဆိုေပမယ့္- တစ္ျခားတစ္ဘက္မွာ ကမၻာ ကို Arakan လို႔ အဂၤလိပ္လိုေရးၿပီး ခပ္တည္တည္နဲ႔ ေျဗာင္လိမ္ေနခဲ့ရတယ္။ အဲ့လို ခပ္တည္တည္နဲ႔ ႏွစ္ေပါင္း ငါးဆယ္ေလာက္ ေျဗာင္လိမ္ေနၿပီး- ကမၻာက အသားက်ေလာက္ၿပီထင္တဲ့အခါ- ၁၉၈၈ ေနာက္ပိုင္း စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းတက္လာတဲ့ အစိုးရလက္ထက္ မွာမွ Rakhine State ျဖစ္တယ္လုိ႔ ေျပာင္းလဲလိုက္တယ္။
Burma ကို Myanmar လို႔ ေျပာင္းတဲ့အေပၚ အေခ်အတင္၊ အျငင္းအခံုေတြ ရွိေပမယ့္- Arakan ကို Rakhine လို႔ ေျပာင္းတဲ့အေပၚ ဘယ္သူ႔အသံကိုမွ မၾကားခဲ့ရဘူး။ ရခိုင္ေတြက အဲ့ဒီနယ္ေျမကို သူတို႔ရဲ႔ လူမ်ိဳးနာမည္နဲ႔ ကိုယ္ပိုင္လိုခ်င္တာ အလိုျပည့္သြားသလိုပဲ။ သမိုင္းကို ေျဖးေျဖးခ်င္း လွည့္ယူသြားတဲ့ သေဘာလို႔ ဆင္ျခင္မိဘို႔ လိုတယ္။
ရခိုင္လူမ်ိဳးထဲမွာ ဦးစိႏၱာ ဆိုတဲ့ ခြဲထြက္ေရးသမား တစ္ဦး ေပၚထြန္းခဲ့တာ ဦးစိႏၱာ၀ါဒီမ်ား ျဖစ္တဲ့ ဦးေအးေက်ာ္၊ ဦးေအးခ်မ္းလို ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာကလြဲ အကုန္မုန္း၀ါဒီေတြ ေပၚလာခဲ့တာ- ဗမာမ်ား အတြက္ အႀကီးအက်ယ္ အျမတ္ထြက္သြားခဲ့တယ္။ အေၾကာင္းက- ျမန္မာဘက္က ရခိုင္ကို သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့ႏိုင္ငံ အျဖစ္ဘယ္လိုမွ အျဖစ္မခံႏိုင္၊ ရခိုင္ဆိုတာ ဗမာလူမ်ိဳးထဲမွာ တစ္စု (သံကြဲျမန္မာ)လို႔ သတ္မွတ္ထားခဲ့ၿပီး၊ ရခုိင္မ်ားႀကီးစိုးတဲ့ ဓည၀တီ၊ ေ၀သာလီ၊ ေလးၿမိဳ႔ ဆိုတာ အေရွ႔ေတာင္အာရွမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရယ္လို႔ မေပၚထြန္းမွီ- ပ်ဴၿမိဳ႔ျပ ႏိုင္ငံတစ္ခုကဲ့သို႔သာ ျဖစ္ခဲ့တယ္- ျမန္မာႏိုင္ငံရယ္လို႔ စတင္ထူေထာင္တာနဲ႔ ပုဂံေခတ္ကစၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံထဲမွာ ထည့္သြင္း သတ္မွတ္ထားတဲ့ အရာ ျဖစ္တယ္။ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ သေဘာတရားအရ ဥပေဒစိုးမိုးႏိုင္ေအာင္ အခြန္ ဘ႑ာဆက္သရတဲ့ လက္ေအာက္ခံအဆင့္ ဘုရင္ခြဲသေဘာ ထားခဲ့တယ္လို႔ပဲ အရိုးစြဲ ခံစားေနခဲ့တယ္။ အဲ့ဒီ ႏိုင္ငံငယ္ဟာ ဗမာမ်ားကို ေတာ္လွန္ပုန္ကန္လိုတိုင္း ဘဂၤလားဘက္ကို ပူးေပါင္းစစ္ကူေတာင္းၿပီး ဗမာကို ေတာ္လွန္ခဲ့တယ္။ ဘဂၤလားဘက္နဲ႔ ေျပလည္ခဲ့တဲ့ ေျမာက္ဦးေခတ္ရဲ႔ ေရွ႔ပိုင္း ႏွစ္ေပါင္း ၃၀၀ ေလာက္ ႀကီး က်ယ္ခမ္းနားတဲ့ သီးျခားႏိုင္ငံအျဖစ္ ရပ္တည္ႏိုင္ခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဘဂၤလားနဲ႔ ရခိုင္လူမ်ိဳး ေျပလည္ေနရင္ ဗမာရဲ႔ ရခိုင္အေပၚ အခ်ဳပ္အျခာဟာ အာမခံခ်က္ ေလွ်ာ့နည္းေနတယ္လို႔ - ဗမာအစိုးရ အဆက္ဆက္က ျမင္ခဲ့ တယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံအျဖစ္ လြတ္လပ္ေရး ယူစဥ္မွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းက ေျမာက္ဦးပိုင္နယ္ေျမအားလံုးကို ရယူဘို႔ ႀကိဳးစားခဲ့တယ္။ လြတ္လပ္ေရးအတြက္ လန္ဒန္ကို သြားစဥ္-၊ ကရာခ်ိေလဆိပ္မွာ ပါကစၥတန္ေခါင္းေဆာင္ႀကီး မုဟမၼဒ္အလီဂ်င္းနားနဲ႔ေတြ႔စဥ္- Arakan ေဒသကို အေရွ႔ပါကစၥတန္ထဲမွာ မထည့္ဘဲ ျမန္မာကို ေပးဘု႔ိ ေတာင္း ဆိုခဲ့တယ္။ အလီဂ်င္းနားႀကီးက သားအရြယ္ေလာက္သာ ရွိတဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းရဲ႔ သတၱိ၊ ေခါင္းေဆာင္မႈ မ်ားကို အသိအမွတ္ျပဳၿပီး- “မင္းသေဘာအတိုင္းပဲ”လို႔ လိုက္ေလွ်ာခဲ့တယ္။
ဗိုလ္ခ်ဳပ္တို႔ က်ဆံုးသြားေတာ့- ေအာင္ဆန္းအက္တလီစာခ်ဳပ္ကို ဖ်က္သိမ္းၿပီး ႏုအက္တလီ စာခ်ဳပ္ကို ျပန္ခ်ဳပ္ ေတာ့ ဦးစိႏၱာ၀ါဒီ အမတ္ ဦးေအာင္ဇံေ၀က Arakan ထဲက မြတ္စလင္ လူမ်ားစုေဒသမ်ားကို ဖဲ့ထုတ္လိုက္ၿပီး ဘဂၤလားကို အလကားေပးပစ္လိုက္တယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံကို မြတ္စလင္မ်ားရာ ဘူးသီးေတာင္ ေမာင္ေတာကို ခ်န္လွပ္ၿပီး ေမယုေတာင္တန္းက စၿပီး နယ္နမိတ္ သတ္မွတ္ဘို႔ ဦးႏုကို တင္ျပခဲ့တယ္။ ဦးႏုရဲ႔ နယ္ေျမ သတ္မွတ္ေရး အတိုင္ပင္ခံအဖြဲ႔က ႏွစ္ႏိုင္ငံ လံုၿခံဳေရးအရ ေမယုေတာင္ တန္းအစား ေမယုျမစ္ကို နယ္ျခား သတ္မွတ္လိုက္ေတာ့ ဘူးသီးေတာင္နဲ႔ ေမာင္ေတာေဒသက ျမန္မာထဲကို ပါ၀င္လာခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ ဦးႏုက စစ္တေကာင္းလူမ်ိဳးနဲ႔ ျမန္မာထဲကို ပါလာတဲ့ ရခိုင္မြတ္စလင္ လူမ်ိဳးကို တစ္ေျဖးေျဖးကြဲသြားေလေအာင္- ရိုဟင္ဂ်ာ ဆိုတဲ့ အမည္နာမကို လက္ခံခဲ့တယ္။ အခ်ိန္ၾကာလာရင္- လူမ်ိဳးႏွစ္မ်ိဳး သီးသန္႔ျဖစ္သြားၿပီး နယ္ေျမ လံုၿခံဳေရး၊ တုိင္းျပည္ခ်စ္စိတ္ ခိုင္မာလာေစဘို႔ ရည္ရြယ္ခဲ့တယ္။ (လူမ်ိဳးတူတယ္လို႔ ခံစားေနသ၍ သံေယာဇဥ္ ရွိေနမယ္။ အခ်င္းခ်င္း ေဖးမေနမယ္၊ လူ၀င္ေရာမႈ ပိုမိုမ်ားျပားေနမယ္- ဒါေတြကို စနစ္တက် စဥ္းစားၿပီး ဆံုး ျဖတ္ခဲ့တာ ျဖစ္တယ္။)
ႏိုင္ငံေရး ပရိယာယ္ကို မသိ၊ စစ္တိုက္ သတ္ျဖတ္ၿပီး အာဏာပိုင္ ျဖစ္လာသူမ်ားကေတာ့- လူမိုက္ဆန္ဆန္ မ်ိဳး ျပဳတ္သတ္ျဖတ္၊ ေမာင္းထုတ္လိုက္ရင္ ၿပီးၿပီလို႔ ယူဆၿပီး- ထင္ရာေလွ်ာက္လုပ္လိုက္ရင္ ကိစၥျပတ္သြားမွာပဲလို႔ ဉာဏ္တိုတိုကို အေရာင္တင္ခဲ့ေတာ့- ႏိုင္ငံေတာ္အေရးက ပိုမိုရႈပ္ေထြးေလေတာ့တယ္။
ဦးစိႏၱာ၀ါဒီမ်ားကလည္း မြတ္စလင္မ်ားကို ေမာင္းထုတ္ၿပီး ဘဂၤလားမွာ ပါသြားတဲ့ ရခိုင္မ်ားကို အစားထိုးဘို႔ အႀကိမ္ႀကိမ္ႀကိဳးစားခဲ့ျပန္တယ္။ ဗမာမ်ားဘက္ကလည္း မသိမသာလြတ္ေပးထား လိုက္တယ္။ ႏိုင္ငံေရးအရ ေလျဖတ္သူကို ေရခဲေရေလာင္းေပးတဲ့ သေဘာလို႔ ခံယူခဲ့ျခင္း ျဖစ္တယ္။
ဒီၾကားထဲမွာ မြတ္စလင္မ်ား အတြက္ အေျခအေနဆိုး တစ္ရပ္ေပၚထြက္လာျပန္တယ္- အဲ့ဒါက ပါကိစၥတန္က ေန ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အျဖစ္ ခြဲထြက္တဲ့ ပြဲပါ။ ၁၉၇၃ ခုႏွစ္ထိ ပါကိစၥတန္က ခြဲထြက္ေတာ့ ျမန္မာျပည္ဘက္ကို စစ္ ေျပးဒုကၡသည္ေတြ၊ စီးပြားေရးဒုကၡသည္ေတြ ၀င္လာခဲ့ျပန္တယ္။- ၀င္လာသူအမ်ားစုက ဘဂၤလီရခိုင္နဲ႔ ဘဂၤလီ မြတ္စလင္ ႏွစ္မ်ိဳးလံုး ျဖစ္တယ္။ ဒါကို ဦးေန၀င္းလက္ထက္မွာ ျပန္ေမာင္းထုတ္ေတာ့ ဦးတင္ဦးက ေခါင္းေဆာင္ ခဲ့တယ္။ ဦးတင္ဦးပဲ လူမ်ိဳးေရး အယူစြဲရွိေနတာလား၊ သို႔မဟုတ္ ေလျဖတ္ေနတဲ့ ဦးစိႏၱာ၀ါဒကို ဆက္လက္ေမြး ျမဴလိုက္တာလား မေျပာတတ္ပါ။ ၀င္လာသူေတြထဲက ဘဂၤလီရခိုင္မ်ားကို ျမန္မာရခိုင္မ်ားနဲ႔ ေရာေပးထားလိုက္ ၿပီး ဘဂၤလီမြတ္စလင္မ်ားကိုသာ ေမာင္းထုတ္ခဲ့တယ္။ ဒီၾကားထဲ ဘဂၤလီရခိုင္ကို ေမာင္းထုတ္ရမယ့္ အစား ရခိုင္မြတ္စလင္ေတြကို အစားထိုး ေမာင္းထုတ္လိုက္တယ္။ အဲ့ဒီမွာ အေနာက္သား ဘဂၤလီရခိုင္မ်ားကို ျပည္ နယ္ေကာင္စီမွာ လူႀကီးပိုင္းထိ ေနရာေပးထားခဲ့တယ္။ (ဥပမာ ဗိုလ္မႈးေက်ာ္ေမာင္ကို ၾကည့္ပါ။) ဒီမွာလည္း ရည္ရြယ္ခ်က္က ရွိေနျပန္တယ္။ အေနာက္သားေတြက သူတို႔ကို ႏိုင္ငံျခားသား ဘဂၤလီလို႔ မျမင္ရေအာင္ ႏိုင္ငံ ျခားသား ဘဂၤလီဆိုတာ မြတ္စလင္ေတြ ျဖစ္တယ္လို႔ သူတို႔ဘက္ကို ကာကြယ္ၿပီး သူမ်ားကို လက္ညိႇဳးထိုးတဲ့ စိတ္ရွိတယ္။ ဒီလို လက္ညိႇဳးထိုးေနေတာ့- “သူခိုးက လူျပန္ဟစ္” - စြပ္စြဲခံရသူက စြပ္စြဲသူကို မုန္း-၊ ဒီလို သံသရာ လည္ၿပီး ဗမာဆီက ခြဲထြက္ေရးကို မလွည့္ႏိုင္ေအာင္ ျဖစ္ေတာ့တယ္။
တစ္ၿပိဳင္နက္မွာ ဦးစိႏၱာ၀ါဒီေတြက မြတ္စလင္ကိုမုန္း၊ ခရစ္ယာန္ (အခ်ိဳခ်င္း)မ်ားကို ႏွိမ္ ရခိုင္ဗုဒၶလူမ်ိဳးႀကီး၀ါဒ ကို ရိုက္သြင္းလာေတာ့- လြတ္လပ္ေရး ဆံုးရႈံးခဲ့တဲ့ ေျမာက္ဦးႏိုင္ငံဟာ အလိုလိုေနရင္း ဘဂၤလားဘက္နဲ႔ အမုန္း ပြားေနခဲ့တယ္၊ ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ားရဲ႔ မေက်လည္မွဳကို ခံယူေနခဲ့တယ္။ သူ႔ကိုယ္သူ ေလျဖတ္ေနေအာင္ သူ႔ဟာသူ ဖန္ တီးေနခဲ့တယ္။ ဒီအေျခအေနကို ဗမာဘက္က အားေဆးတိုက္ေပးလိုက္ယံုနဲ႔ အိပ္ယာထဲက ျပန္ထစရာ အေၾကာင္းမရွိ ျဖစ္ေနမွာ ေသခ်ာေနတယ္။- ဦးစိႏၱာအေနနဲ႔ ရခိုင္ကို သီးျခားႏိုင္ငံေထာင္ဘို႔ ႀကိဳးစားေလ- ေလျဖတ္ေလ- ေနာက္ဆံုး ရခိုင္လူမ်ိဳးဆိုတာ တိမ္ေကာပေပ်ာက္သြားေတာ့မွာ ျဖစ္တယ္။
ဦးစိႏၱာ၀ါဒကို လက္ခံတဲ့ လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးအုပ္စု- ခိုင္မိုးလင္းတို႔၊ ခိုင္စိုးႏိုင္ေအာင္တို႔ ဆိုတာ လည္း- လံုးပါးပါးလာကာ ေနာက္ဆံုး လူဆယ္ေယာက္ေလာက္သာ ရွိၿပီး မီဒီယာအားကိုးနဲ႔ ဟိတ္ဟန္ ထုတ္ေနရတဲ့ အဆင့္သာ က်န္လိုက္ေတာ့တယ္။
ဗမာမ်ားရဲ႔မူက ရခိုင္မွာ ဗုဒၶဘာသာနဲ႔ မြတ္စလင္ နဘန္းလံုးေနျခင္းကို “ၾကက္လည္းပန္းေစ၊ ယာလည္းညက္ ေစ” သီအိုရီနဲ႔ က်င့္သံုးခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေလေတာ့့ ဦးစိႏၱာရဲ႔ ရခိုင္ႏိုင္ငံေတာ္ဟာ အိမ္မက္ထဲက စိတ္ကူးယဥ္မႈ တစ္ခု သာ ျဖစ္ခဲ့ရပါေတာ့တယ္။
ေဌးလြင္ဦး
ဦးေဌးလြင္ဦးႏွင့္ အာဆီယံအတြင္းေရးမႈးခ်ဳပ္ မစၥတာဆူရင္းပစၥ၀မ္ တို႔ ျမန္မာမြတ္စလင္အေရးႏွင့္ ရိုဟင္ဂ်ာ အေရးအား ေဆြးေႏြးစဥ္
၁၉၄၂ ခုႏွစ္- ရခိုင္ခြဲထြက္ေရး ေခါင္းေဆာင္ ဘုန္းႀကီးဦးစီႏၱာရဲ႔ ပေရာဂျဖင့္ ရခိုင္ျပည္ဘက္မွာ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ အထိကရုန္းႀကီးကို- အမွန္တကယ္မွာ ဗမာလူမ်ိဳး ဗိုလ္ရန္ႏိုင္ရဲ႔ ပေရာဂ ျဖစ္ၿပီးတယ္၊ ဂ်ပန္ေခတ္ ကိုယ္ပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ ထားတဲ့ ရခိုင္ဘက္သို႔ ဗိုလ္ရန္ႏိုင္ရဲ႔ စစ္ေၾကာင္း ခ်ီတက္လာစဥ္ လမ္းခရီးမွာ လုယက္မႈမ်ား၊ မုဒိန္းမႈမ်ား၊ မတရားသတ္ျဖတ္မႈမ်ား မ်ားစြာ က်ဴးလြန္ခဲ့ၿပီး အဲ့ဒီရာဇ၀တ္မႈမ်ားအား လမ္းေၾကာင္းလႊဲရန္ မြတ္စလင္၊ ဗုဒၶဘာသာ အဓိကရုန္းႀကီးကို ဖန္တီးလိုက္ျခင္း ျဖစ္တယ္လို႔ ေဒါက္တာေအးေက်ာ္ အပါအ၀င္ ရခိုင္သမိုင္းသုေတသီ တစ္ခ်ိဳ႔က ေျပာဆိုၾကတယ္။
ဒီအဆိုကို ရိုဟင္ဂ်ာ ပညာရွင္မ်ားက လက္မခံပါ။ ဒီစကားက “လူလိမၼာ ပိႏၷဲသီးစား လူမိုက္ပါးသုတ္” ျခင္းသာ ျဖစ္တယ္။ ဗမာနဲ႔ ငါတို႔ၾကားမွ ဘာျပသနာမွာ မရွိခဲ့၊ ၁၉၄၂ ခု အထိကရုန္း မျဖစ္မွီကပဲ--၊ ရခုိင္ဗုဒၶဘာသာ မ်ား ၾကားထဲမွာ ဂ်ပန္အားကိုးနဲ႔ မြတ္စလင္မုန္းစိတ္မ်ားကို ဦးစိႏၱာအုပ္စုက လႈံ႔ေဆာ္ၿပီးသား ဓါတ္ခံက ရွိေနၿပီလို႔ ေျပာဆိုၾကတယ္။
ျမန္မာျပည္တစ္ျပည္လံုး လြတ္လပ္ေရး ရယူျခင္းကို ဦးစိႏၱာက လက္မခံပါ။ ရခိုင္ျပည္ (ရခိုင္ႏိုင္ငံေတာ္)ကို ဗမာ လက္ေအာက္က သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့ ႏိုင္ငံအျဖစ္သာ ခြဲထြက္ဘို႔ ဦးစိႏၱာက ရြယ္ရြယ္ခဲ့တယ္။
ရခိုင္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာတို႔ရဲ႔ ခံစားခ်က္၊
ျမန္မာဘက္ကလည္း ရခိုင္ဆိုတာ ျမန္မာႏိုင္ငံရယ္ စတင္ထူေထာင္တဲ့ ပုဂံေခတ္ကတည္းကစ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႔ လက္ေအာက္ခံ ႏိုင္ငံျဖစ္ခဲ့တယ္။ အင္း၀မင္း မင္းေခါင္ လက္ထက္ေရာက္မွ ေျမာက္ဦးမင္း နရမိတ္လွက ဘန္ေဂါစစ္သား ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာကို ဦးေဆာင္တဲ့ မြတ္စလင္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ လ၀ီခန္ရဲ႔ အကူအညီနဲ႔ ၁၄၂၉ ခုႏွစ္မွာ ဗမာကို ေတာ္လွန္ပုန္ကန္ခဲ့တာ ျဖစ္တယ္။ အင္း၀ ေခတ္ကစ ဗမာအင္ပါယာကို အေရွ႔ဘက္ (ယိုးဒယား)ဘက္သာ ဦးတည္ ခ်ဲ႔ထြင္ေနတာ ျဖစ္လို႔ ရခိုင္ဘက္ကို မၾကည့္အားေပမယ့္- ရခိုင္၊ မြန္၊ ရွမ္း တို႔ဟာ ဗမာရဲ႔ လက္ေအာက္ခံနယ္ေတြ ျဖစ္တယ္လို႔ စိတ္မွာ စြဲမွတ္ေနခဲ့ တယ္။ ဗမာဘက္မွာ အင္း၀ မင္းဆက္၊ ေတာင္ငူ (ေညာင္ရမ္း)မင္းဆက္၊ ကုန္းေဘာင္မင္းဆက္မ်ား ေျပာင္းသြား ခဲ့ေပမယ့္ ရခိုင္ဘက္မွာ ေျမာက္ဦး မင္းဆက္က အေျပာင္းအလဲမရွိ ေျမာက္ဦးေနျပည္ေတာ္ကို ထိမ္းသိမ္း ထားႏိုင္ခဲ့တယ္။
ေျမာက္ဦး မင္းဆက္ ဘယ္လိုပင္ အားေကာင္းအားေကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံရယ္လို႔ စတင္ထူေထာင္ၿပီးကတည္းက ျမန္မာထဲမွာ တည္ရွိလာတဲ့ ဗမာမ်ား သတ္မွတ္တဲ့ ရခိုင္ျပည္ဟာ- ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ အဆက္အသြယ္ မျပတ္တည္ ရွိခဲ့တယ္။ ေျမာက္ဦးမင္းဆက္ကို ေတာ္လွန္ပုန္ကန္တဲ့ အုပ္စုေတြက မႏိုင္ရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲကို ထြက္ေျပး တိမ္း ေရွာင္တာမ်ိဳးရွိသလို၊ ျမန္မာသူလွ်ိဳမ်ားကလည္း ေျမာက္ဦးေနျပည္ေတာ္မွာ အၿမဲတမ္းရွိေနခဲ့တယ္။ တစ္ နည္းအားျဖင့္ ျမန္မာက ယိုးဒယားဘက္ကုိ ဦးလွည့္ေနရေပမယ့္ ျမန္မာလူေတြက ေျမာက္ဦးေနျပည္ေတာ္ကို အခ်ိန္မလပ္ ေစာင့္ၾကည့္ေနခဲ့တယ္လို႔ ဆုိႏိုင္တယ္။
ေျမာက္ဦးေခတ္ အစပိုင္းမွာ ေျမာက္ဦးဘုရင္မ်ားဟာ ဘဂၤလားစစ္သည္မ်ားရဲ႔ အင္အားနဲ႔ ေျမာက္ဦးႏိုင္ငံေတာ္ အားေကာင္းေနခဲ့ေပမယ့္-၊ ေျမာက္ဦးေခတ္ေႏွာင္းပိုင္းမွာ အာဏာမက္ ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာ တစ္စုက မြတ္စလင္နဲ႔ ရခိုင္အၾကား စတင္ေသြးခြဲခဲ့တယ္။ ေျမာက္ဦးေနျပည္ေတာ္ရဲ႔ အဓိက စစ္အင္အား ကမန္ (ရခိုင္တုိင္းရင္းသား မ်ားက အစၥလာမ္ သာသနာသို႔ ကူးေျပာင္းလာသူ)မ်ားကိုလည္း ဘုရင္နဲ႔ေသြးခြဲၿပီး-၊ တပ္ကို ၿဖိဳခြဲေစခဲ့တယ္။ တစ္ၿပိဳင္နက္မွာ ျမန္မာဘက္ကို အားသန္တဲ့ ရခိုင္ေတာင္ပိုင္းနဲ႔ ဘဂၤလားဘက္ကို အားသန္တဲ့ ေျမာက္ပိုင္းအုပ္ စု စတင္ေသြးကြဲလာခဲ့တယ္။ ရခိုင္ေတာင္ပိုင္းက အခ်ိန္မေရြး ဗမာနဲ႔ ပူးေပါင္းဘို႔ အေနအထားမ်ား ျဖစ္တည္ လာခဲ့တယ္။
ဒီအေျခအေနမွာ ဗမာက ေျမာက္ဦးအင္ပါယာကို ျပန္လည္သိမ္းပိုက္ဘို႔ အခြင့္အခါ သာခဲ့ျပန္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကုန္းေဘာင္မင္း ဘိုးေတာ္ဘုရားလက္ထက္ ၁၇၈၄ မွာ ေျမာက္ဦးႏိုင္ငံေတာ္ကို ဗမာက သိမ္းပိုက္လိုက္ေတာ့ တယ္။
ရခိုင္တို႔ရဲ႔ ထံုးစံအတိုင္း ဘန္ေဂါနဲ႔ ေသြးခြဲလိုၿပီး ရခိုင္သီးျခား ႏိုင္ငံ ျဖစ္ခ်င္ရင္ ဗမာကို ေျပးေပါင္းသလို၊ ဗမာ ေအာက္ကို ရခိုင္တို႔ က်ဆံုးျပန္ရင္လည္း ဘန္ေဂါဘက္ကို ေျပးကပ္ျပန္တယ္။ ဒီေနရာမွာ ၾကားညပ္ေနတာက ဘန္ေဂါနဲ႔ ဘာမွ မဆိုင္တဲ့ စစ္တေကာင္း လူမ်ိဳးစု ျဖစ္ေနတယ္။ စစ္တေကာင္း လူမ်ိဳးစုဟာ ဘိုးစဥ္ေဘာင္ဆက္ သမုိင္းစဥ္တစ္ေလွ်ာက္ ဓည၀တီ၊ ေ၀သာလီ၊ ေလးၿမိဳ႔၊ ေျမာက္ဦးေနျပည္ေတာ္မ်ားရဲ႔ လက္ေအာက္မွာ ေနခဲ့ ရသူမ်ား အမႈထမ္းခဲ့ရသူမ်ား၊ တုိင္းေရးျပည္ေရး ေဆာင္ရြက္ခဲ့ရသူမ်ား၊ လယ္ယာကိုင္းကၽြန္း လုပ္ကိုင္ခဲ့ရသူမ်ား ရခိုင္နဲ႔အတူ ဒိုးတူေဘာင္ဖက္ တစ္ေျမတည္းေန တစ္ေရတည္းေသာက္ ႏိုင္ငံေတာ္ကို ထူေထာင္ခဲ့သူမ်ား ျဖစ္ ၾကတယ္။ သူတို႔ဟာ ဘန္ေဂါနဲ႔ နယ္စပ္ျဖစ္ေနလို႔ ဘန္ေဂါဘက္က က်ဴးေက်ာ္လာသူမ်ားကို ဒိုင္ခံေတာ္လွန္ေပး ခဲ့ရတဲ့ စစ္သားမ်ား၊ ျပည္သူမ်ားလည္း ျဖစ္ေနတယ္။ စစ္တေကာင္းရဲ႔ အေနာက္ဘက္ အျခမ္းဆိုရင္ ဘန္ေဂါက အုပ္ခ်ဳပ္လိုက္၊ ရခိုင္က အုပ္ခ်ဳပ္လိုက္ ၾကားညပ္ေနရတဲ့ အျဖစ္နဲ႔ အၿမဲရင္ဆိုင္ေနရတယ္။
ဆက္လက္တင္ျပပါမည္။
ေဌးလြင္ဦး
ေဌးလြင္ဦး
|
| ဦးေဌးလြင္ဦးႏွင့္ အာဆီယံအတြင္းေရးမႈးခ်ဳပ္ မစၥတာဆူရင္းပစၥ၀မ္ တို႔ ျမန္မာမြတ္စလင္အေရးႏွင့္ ရိုဟင္ဂ်ာ အေရးအား ေဆြးေႏြးစဥ္ |
ဤစကားလံုးကို သံုးလိုက္၍ ျမန္မာရခိုင္ တိုင္းရင္းသား စစ္စစ္မ်ားအား ေစာ္ကားျခင္း မဟုတ္ပါ။ ရာဇ၀င္ထဲရွိ ရခိုင္ႏိုင္ငံေတာ္အား ေစာ္ကားျခင္းလည္း မဟုတ္ပါ။ ရခိုင္ျပည္ ေတာင္ပိုင္း ေျမာက္ပိုင္း ေသြးခြဲျခင္းလည္း မဟုတ္ပါ။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ရိုးသားစြာ ခ်စ္သည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားႏွင့္ ျမန္မာရခိုင္စစ္စစ္တို႔ ဆင္ျခင္ႏိုင္ေကာင္းေစဘို႔သာ ရည္ရြယ္ပါတယ္။
ရခိုင္ႏိုင္ငံေတာ္လို႔ ေျပာဆုိေနၾကတဲ့ စကားလံုးဟာ သမိုင္းမွာ မွားယြင္းေနပါတယ္။ ရခိုင္လူမ်ိဳးစုတစ္စုတည္းက ေမာင္ပိုင္စီးၿပီး အမည္နာမ ကင္းပြန္းတပ္ ေခၚဆိုထားျခင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနာက္ဖက္ျခမ္း ပင္လယ္ကမ္းေျမာင္ေဒသႀကီးဟာ ႏိုင္ငံတစ္ရပ္အေနနဲ႔ ဘီစီ ၃၃၂၅ ခုႏွစ္ကတည္းက တည္ရွိခဲ့တယ္လို႔ သမိုင္းမွာ ေဖၚျပၿပီး- ရခိုင္ေနျပည္ေတာ္ ဆိုတဲ့ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးရဲ႔ နာမည္နဲ႔ ႏုိင္ငံကို ထူေထာင္ခဲ့ျခင္း မဟုတ္ပါ။ ဓည၀တီ၊ ေ၀သာလီ၊ ေလးၿမိဳ႔၊ ေျမာက္ဦး- ဆုိတဲ့ ေနရာေဒသအမည္မ်ားနဲ႔သာ တိုင္းျပည္အျဖစ္ ထူေထာင္ခဲ့တာ ကိုေတြ႔ရပါတယ္။
ဓည၀တီေနျပည္ေတာ္ေခတ္မွသည္ ေျမာက္ဦးေနျပည္ေတာ္ေခတ္အထိ တိုင္းျပည္အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ဧရိယာဟာ စစ္တ ေကာင္းမွသည္ ေမာ္ဒင္စြန္းထိ ရွိခဲ့ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေျမာက္ဦးေခတ္ ေအဒီ ၁၄၃၃ ခုႏွစ္ မင္းေစာမြန္ (မြတ္စလင္အမည္ အလီခန္)က စၿပီး အခု ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံလု႔ိ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ႏိုင္ငံရဲ႔ ထက္၀က္ စစ္တေကာင္းနယ္ တစ္ခုလံုးနဲ႔ ဒါ့က္ကားထိ ဓည၀တီႏိုင္ငံေတာ္ထဲမွာ ပါ၀င္ခဲ့ပါတယ္။ ေျမာက္ဦး ေနျပည္ေတာ္ ႏုိင္ငံရဲ႔ ေနာက္ဆံုးမင္း မဟာသမၼတရာဇာ နန္းတက္လာေတာ့၊ သူဟာ ရမ္းၿဗဲ- ဇိန္ေခ်ာင္း ဇာတိျဖစ္လို႔ ေျမာက္ပိုင္းသားမ်ားက မေက်မနပ္ ျဖစ္လွ်က္ ကုန္းေဘာင္မင္း ဘိုးေတာ္ဦး၀ိုင္းဆီမွာ စစ္ကူေတာင္းၿပီး ေတာင္ပိုင္းသား သမၼတမင္းကို ထီးနန္းျဖဳတ္ခ်ေစခဲ့ပါတယ္။ ၁၇၈၄ ခုႏွစ္မွာ ေျမာက္ဦးေနျပည္ေတာ္ကို ဗမာက သိမ္းလိုက္တယ္။ ဒီလိုသိမ္းလိုက္ေတာ့လည္း- ေျမာက္ဦးေနျပည္ေတာ္ ပိုင္ေျမသည္ ေမာင္းေတာၿမိဳ႔မွ ဂြၿမိဳ႔ထိ ျဖစ္ေစရမည္ဟု သတ္မွတ္ခ်က္ မရွိခဲ့ပါ။ ေျမာက္ဦးေနျပည္ေတာ္ကို သိမ္းပိုက္သည္ ဆိုျခင္းမွာ ေျမာက္ဦးေန ျပည္ေတာ္ ပိုင္ဆိုင္ရာ နယ္နမိတ္အားလံုးကို သိမ္းပိုက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဗမာမ်ားရဲ႔ လက္ေအာက္မွာ မေနလို လို႔ အဂၤလိပ္ကို စစ္ကူေတာင္းၿပီး ဗမာကို ျပန္လည္ေတာ္လွန္ခဲ့ၿပီး ၁၈၂၆ ခု ရန္တပို စာခ်ဳပ္အရ အဂၤလိပ္ လက္ေအာက္ကို ေရာက္သြားတဲ့ ေျမာက္ဦးေနျပည္ေတာ္ဟာ- ေမာင္းေတာမွ ဂြၿမိဳ႔ထိ ျဖစ္ေစရမယ္လို႔ သတ္ မွတ္ခ်က္ မရွိခဲ့ပါ။ ေျမာက္ဦးေနျပည္ေတာ္က ပိုင္စိုးအုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ရာ ေဒသတစ္ခုလံုးကို အဂၤလိပ္က အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုလုိတာက မင္းေတြ ေခတ္ေတြပဲ ေျပာင္းသြားတယ္၊ ေျမာက္ဦးေနျပည္ေတာ္ရဲ႔ အက်ယ္အ၀န္းနဲ႔ အဲ့ဒီမွာ ေနခဲ့တဲ့ တိုင္းရင္းမ်ိဳးႏြယ္စုေတြက ေပ်ာက္ပ်က္သြားျခင္း မရွိခဲ့ပါ။
ဘီစီ ၃၃၂၅ ခုႏွစ္- ဓည၀တီေခတ္ကစ စစ္တေကာင္းထိ က်ယ္၀န္းခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံတစ္ခုကို ၁၉၄၈ (ႏု- အက္တလီ) စာခ်ဳပ္မွာမွ ပိုင္းျခားခံလုိက္ရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေခတ္အဆက္ဆက္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ မင္းေတြက မြတ္စလင္ဘြဲ႔ မခံယူခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းရင္းက အဲ့ဒီ ေခတ္ေတြက အစၥလာမ္သာသနာလည္း မေပၚေသးသလို၊ စစ္တေကာင္း ေဒသကိုလည္း အစၥလာမ္ သာသနာမေရာက္ေသးပါ။ အဲ့ဒီ ေဒသကို အစၥလာမ္သာသနာက ေအဒီ ၁၂ ရာစု ေလာက္မွစတင္ေရာက္လာခဲ့တာပါ။ ဒီရာစုေတြ မတိုင္မွီ ေရွးပေ၀ဏသီကပဲ ဒီလူမ်ိဳးေတြဟာ ဓည၀တီ၊ ေ၀သာလီ၊ ေလးၿမိဳ႔ေနျပည္ေတာ္အတြင္းေန လူမ်ိဳးမ်ား ျဖစ္ၿပီး- သူတို႔ဟာ သူတို႔ လြတ္လပ္စြာ ဘာသာကူး ေျပာင္း သြားခဲ့ျခင္းသာ ျဖစ္တယ္။ အဲ့ဒီ ေခတ္က ဘုရင္မင္းမ်ားကလည္း တိုင္းသူျပည္သားမ်ား ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ ရာကို ကိုးကြယ္ယံုၾကည္ေစခဲ့လို႔ သူတို႔ကိုယ္တိုင္ သာသနာေျပာင္းခြင့္ ရခဲ့ျခင္း ျဖစ္တယ္။ မဂိုမင္းေတြက နယ္လု သာသနာျပဳခဲ့ျခင္း မဟုတ္ပါ။ မဂိုမင္းမ်ား စစ္တေကာင္းနယ္ကို ေရာက္လာတဲ့ သမိုင္းက ၁၆၆၆ ခုႏွစ္ ျဖစ္တယ္။ ဒီမတိုင္မွီကတည္းက ေျမာက္ဦးျပည့္ရွင္ မင္းေစာမြန္က အလီခန္ ဆိုတဲ့ မြတ္စလင္ဘြဲ႔ကို ကိုယ္တိုင္ ခံယူၿပီး ျဖစ္ေနခဲ့ပါၿပီ။ ၁၆၆၆ ခုႏွစ္မွာ မဂိုမင္းေတြ စစ္တေကာင္းကို သိမ္းပိုက္ခဲ့ေပမယ့္- သူတို႔က စစ္တေကာင္း နယ္ကို ေျမာက္ဦးေနျပည္ေတာ္ထံပဲ ျပန္အပ္ခဲ့ပါတယ္။
ေနျပည္ေတာ္ တစ္ခုတည္း အတြင္း ေနထိုင္ခဲ့တဲ့ လူမ်ိဳးစုံဟာ အဲ့ဒီေနျပည္ေတာ္အတြင္းမွာ လြတ္လပ္စြာ သြားလာေနထိုင္ အေျခခ်ခဲ့ပါတယ္။ ရခုိင္ဗုဒၶဘာသာမ်ား စစ္တေကာင္းနယ္ထဲမွာ အင္နဲ႔အားနဲ႔ တည္ရွိသလို၊ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ား စစ္ေတြ၊ ေက်ာက္ျဖဴ၊ ရမ္းၿဗဲထိ အင္နဲ႔အားနဲ႔ တည္ရွိေနခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မထဲက မြန္နဲ႔ ဗမာကဲ့သို႔ တည္ရွိေနခဲ့ပါတယ္။ (ဒီကိစၥက သမိုင္းလိမ္ မဟုတ္ပါ။ ရခိုင္ရာဇ၀င္ကၽြမ္းက်င္သူ ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာ ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားရဲ႔ သမုိင္းအေထာက္အထားအားျဖင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ယုတၱေဗဒအားျဖင့္ ေသာ္ လည္း ေကာင္း ေဖ်ာက္ဖ်က္၍ မေပ်ာက္ႏိုင္ေသးေသာ လက္ေတြ႔ သမိုင္းအေထာက္အထားမ်ားျဖင့္ ေသာ္လည္း ေကာင္း မည္သူႏွင့္မဆို ရွင္းႏိုင္ပါတယ္။)
ကိုလုိနီျဖစ္ရတဲ့ ကမၻာ့ႏိုင္ငံငယ္ေတြ လြတ္လပ္ေရး ရေတာ့မယ္ ဆိုေတာ့-၊ အဂၤလိပ္တို႔ရဲ႔ ဘုရင္ခံခြဲ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ေဒသတစ္ခုစီကို ႏိုင္ငံတစ္ခုအျဖစ္ လႊဲအပ္ လြတ္လပ္ေရးေပးရေတာ့မွာပါ။ ဒီအခ်ိန္အခါမွာ ဘာသာေရးအရ ျဖစ္ေစ၊ သမုိင္းအရျဖစ္ေစ သီးျခားျဖစ္တည္ခဲ့တဲ့ ေဒသနဲ႔ လူမ်ိဳးမ်ားက ခြဲထြက္ေရးကို လံုးပန္းခဲ့ပါတယ္။ အနီး စပ္ဆံုး အိႏၵိယျပည္ကို ၾကည့္ပါ။ အဂၤလိပ္မအုပ္ခ်ဳပ္မွီက မဂိုလ္မင္းမ်ား လက္ထက္ တစ္ႏိုင္ငံတည္း ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ေဒသႀကီးကို လြတ္လပ္ေရး ရယူစဥ္မွာ အိႏၵိယနဲ႔ ပါကစၥတန္လို႔ ခြဲယူခဲ့ၾကပါတယ္။ ျပသနာက ေခါင္းေဆာင္ခ်င္း အာဏာလုတဲ့ ကိစၥပါ။ အလီဂ်င္းနားႀကီးနဲ႔ ဂႏၵီႀကီးတို႔ အခ်င္းခ်င္း အစာေၾကေအာင္ မေဆြးေႏြးႏိုင္ခဲ့တာက စတယ္လို႔ ဆိုရပါမယ္။ လူမ်ားစုႀကီး ျဖစ္တဲ့ ဟိႏၵဴမ်ားက လူနည္းစု မြတ္စလင္ေတြကို ဖိႏွိပ္လာရင္ ဘယ္လို လုပ္မလဲ ဆိုတာ ဥပေဒ မျပဳႏိုင္ခဲ့လို႔ မြတ္စလင္မ်ားက စိုးရိမ္ၿပီး မြတ္စလင္မ်ားရာ နယ္မ်ားကို သီးျခားခြဲယူ ခဲ့ရတဲ့ အျဖစ္ပါ။ ဒီလုိ ႏိုင္ငံခြဲယူတာက အေရးမႀကီးဘူး ျပသနာက ႏိုင္ငံခြဲတဲ့အခါမွာ မြတ္စလင္မ်ား မြတ္စလင္ မ်ားရာေဒသကို ေျပာင္း၊ ဟိႏၵဴမ်ားက ဟိႏၵဴမ်ားရာ ေဒသကိုေျပာင္း- (မေျပာင္းခ်င္ရင္လည္း အတင္းအဓမၼ ေျပာင္း)နဲ႔ လူသန္းေပါင္းမ်ားစြာ ေသေက်ခဲ့ရပါတယ္။
လြတ္လပ္ေရး သမုိင္းတစ္ေလွ်ာက္ အိႏၵိယနဲ႔ ဆင္တူခဲ့တဲ့ ျမန္မာဟာ အိႏၵိယ အတုကို အကုန္ခိုးခ်ခဲ့တယ္လို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။ အဓိက ျပသနာက ရခိုင္က စခဲ့ျပန္တယ္။ ရခိုင္ဘုန္းႀကီး ဦးစိႏၱာဟာ ရခိုင္ကို ျမန္မာက သီးျခားခြဲ ထြက္ၿပီး သီးျခားႏိုင္ငံ ထူေထာင္လိုခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ သူ႔အိပ္မက္ ရခုိင္ႏိုင္ငံ ဆိုတာ ေျမာက္ဦးေနျပည္ေတာ္ လြတ္လပ္ေရးဆံုးရႈံးခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံတစ္ခုလံုး မဟုတ္ဘဲ- ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာမ်ားသာ သီးသန္႔ေနထိုင္တဲ့ ရခိုင္ႏိုင္ငံ ေတာ္ အျဖစ္ စိတ္ကူးယဥ္ခဲ့တယ္။ ဒီအတြက္ ပါကစၥတန္နဲ႔ အိႏၵိယ လူခ်င္း ကူးေျပာင္းေနရာေရႊ႔မႈကို အတုယူၿပီး ရခိုင္ေဒသက မြတ္စလင္မ်ားကို စစ္တေကာင္းထဲကို ေမာင္းထည့္၊ စစ္တေကာင္းေဒသက ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာမ်ား ကို ရခိုင္ျပည္ထဲကို ေမာင္းထည့္တဲ့ စီမံခ်က္ကို စတင္ခဲ့တယ္။ ဒီကိစၥကို သူနဲ႔ အေပါင္းပါ တစ္စုသာ လက္ခံခဲ့ၿပီး သာမန္ျပည္သူႀကီး ဘယ္မွာေနေန ကိုယ့္ေဒသကို ကိုယ္ခ်စ္ေနေတာ့ ေရြ႔ေျပာင္းရ ခက္ခဲခဲ့တယ္။
ဒီအတြက္ လူဆိုးလူမိုက္ တစ္ခ်ိဳ႔ကို ေမြးၿပီး မြတ္စလင္လူနည္းစုေန ေက်းရြာမ်ားက မြတ္စလင္ေတြရဲ႔ အိမ္ေတြ ကို မီးရိႈ႔၊ မြတ္စလင္ေတြကို သတ္ျဖတ္ေမာင္းထုတ္ခဲ့တယ္။ ဒီေတာ့ မြတ္စလင္ေတြဘက္ကလည္း မခံမရပ္ႏိုင္ ျဖစ္- မြတ္စလင္မ်ားတဲ့ ေဒသက ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာ အိမ္ေတြကို မီးရိႈ႔၊ ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာမ်ားကို ေမာင္းထုတ္ အျပန္ အလွန္ျဖစ္ကုန္တယ္။ ဒီကစ လူမ်ိဳးေရး အဓိကရုန္းႀကီး ျဖစ္သြားတယ္။ ဒီကိစၥႀကီးက ျမန္မာျပည္ လြတ္လပ္ေရး ရလုရလု အခ်ိန္ ၁၉၄၂ ခုႏွစ္က ျဖစ္ရပ္ပါ။ လြတ္လပ္ေရး ရၿပီ ဆိုတာနဲ႔ ပါကစၥတန္ကို အတုခိုးၿပီး- ဦးစိႏၱာက ရခိုင္ ဗုဒၶဘာသာ ႏိုင္ငံထူေထာင္ဘို႔ စိတ္ကူးယဥ္ခဲ့ပါတယ္။
ဦးစိႏၱာရဲ႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ကို စစ္ေတြ၊ ေက်ာက္ျဖဴ၊ ရမ္းၿဗဲ၊ သံတြဲ တို႔မွာ ရွိတဲ့ ဆရာေတာ္ႀကီးေတြက သေဘာမတူ ခဲ့ဘူး။ ဆရာေတာ္ႀကီးမ်ားက ဘုန္းႀကီးနဲ႔ ႏိုင္ငံေရး မပတ္သက္လို႔ ခံစားခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဦးစိႏၱာကို ကန္႔ကြက္ ခဲ့တယ္။ အထူးသျဖင့္ ရမ္းၿဗဲဆရာေတာ္၊ သံတြဲဆရာေတာ္ႀကီးမ်ားက ကန္႔ကြက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ရမ္းၿဗဲနဲ႔ သံတြဲနယ္က လူေတြကို ဗမာလူ- (ေအာက္သား)မ်ားလို႔ ကင္ပြန္းတပ္ခဲ့တယ္။
ဦးစိႏၱာရဲ႔ လႈပ္ရွားမႈ အတြင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္က ရခိုင္မ်ားကို အေတာ္အတန္ သြင္းႏုိင္ခဲ့သလို၊ ရခိုင္ျပည္ထဲ က မြတ္စလင္မ်ားကိုလည္း အေတာ္အတန္ ေမာင္းထုတ္ႏုိင္ခဲ့တယ္။ အထူးသျဖင့္ လူနည္းစုေန ေနရာေဒသ မ်ားမွာ ျဖစ္ခဲ့တယ္။
ဆက္လက္တင္ျပပါမည္။
ေဌးလြင္ဦး
ေက်ာင္းသားတပ္မေတာ္ (ABSDF) ၏ ရဲေဘာ္ေဟာင္းတစ္ဦး
ႏိုင္ငံ နယ္နမိတ္တစ္ခု ပီပီျပင္ျပင္ တည္ရွိ၍ ထိုနယ္နမိတ္ကို ေရးဆြဲသတ္မွတ္စဥ္ ႏိုင္ငံနယ္နမိတ္အတြက္ မ်ိဳးစဥ္ မ်ိဳးဆက္ ေနထိုင္ခဲ့ေသာ လူသား ထိုႏိုင္ငံ၏ ဥပေဒရိပ္ေအာက္မွ ႏိုင္ငံသား အျဖစ္သတ္မွတ္ေပးရမည္။ ႏိုင္ငံတိုင္းတြင္၊ ႏိုင္ငံနယ္နမိတ္ သတ္မွတ္ၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွ ၀င္ေရာက္လာသူႏွင့္ ႏိုင္ငံ နယ္နမိတ္ သတ္မွတ္ လိုက္စဥ္ ႏိုင္ငံအတြင္း၌ ရွိေနသူ ဟူ၍ ရွိသည္။
ႏိုင္ငံအတြင္း ရွိေနသူသည္- ထိုႏိုင္ငံ၏ ဥပေဒေအာက္မွ လူသား ျဖစ္၍- ႏိုင္ငံအျပင္ပသို႔ ေရာက္သြားေသာ သူမ်ားမွာ သက္ဆိုင္ရာ အခ်ဳပ္အျခာပိုင္သည့္ ႏိုင္ငံ၏ ဥပေဒေအာက္မွ လူသားမ်ားျဖစ္သည္။ ဤေနရာတြင္ ခၽြင္းခ်က္ အေျခအေနတစ္ရပ္ရွိသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရး ယူစဥ္တြင္ ႏိုင္ငံနယ္နမိတ္ အား သတ္မွတ္စဥ္တြင္ သီေဘာမင္း၏ မိသားစု အပါအ၀င္ အခ်ိဳ႔ေသာ မိသားစုမ်ားသည္ ႏိုင္ငံျပင္ပတြင္ ရွိေန သည္။ ထိုမိသားစုမ်ိဳးထဲမွ ျမန္မာႏိုင္ငံသား အျဖစ္ခံယူလိုသူ တစ္ခ်ိဳ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ျပန္လာ၍ ႏိုင္ငံသား ခံယူ လိုလွ်င္ ခြင့္ျပဳေပးႏိုင္သည္။ အလားတူ ႏိုင္ငံျခားမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းသို႔ လာေရာက္ေနထိုင္သူ ဥပမာ အဂၤလိပ္ေခတ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္သည့္ ဥေရာပလူမ်ိဳးမ်ား၊ အိႏၵိယ လူမ်ိဳးမ်ား၊ တရုတ္ လူမ်ိဳးမ်ားအား သူတို႔၏ စိတ္ဆႏၵအေလွ်ာက္ မိမိတို႔၏ ဇာတိႏိုင္ငံသို႔ ျပန္လိုက ျပန္ႏိုင္သည္၊ ဆက္ လက္ေနထိုင္လိုက ေနထိုင္ႏိုင္သည္ ဟူသည့္ အခြင့္အေရးကို ေပးရမည္ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ သူတို႔ႏွင့္ ျမန္မာတိုင္းရင္းသူ တစ္ဦးဦး ေသြးေႏွာ ကျပား ျဖစ္ေနသူမ်ားကို ႏိုင္ငံသား ေပးကို ေပးရေပမည္။
ထိုသို႔ေသာ အေျခအေနေပၚ မူတည္၍ ႏိုင္ငံတိုင္းတြင္ ဧည့္ႏိုင္ငံသား၊ ႏိုင္ငံသား၊ တိုင္းရင္းသား ဟူ၍ အမ်ိဳး အစား သံုးမ်ိဳး သတ္မွတ္ေပးထားသည္။
ႏိုင္ငံသားတိုင္းသည္ တိုင္းျပည္၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ဥပေဒျပဳစုေရး၊ စီးပြားေရး၊ ပညာေရး၊ က်မၼေရး- ေဆာင္ရြက္ပိုင္ ခြင့္၊ ခံစားႏိုင္ခြင့္မ်ား၌ တန္းတူညီမွ် ျဖစ္ေစရေပမည္။ သုိ႔ေသာ္ (တိုင္းတစ္ပါး၌ ေမြးၿပီး) ႏိုင္ငံသား ျဖစ္လာသူ အား တိုင္းျပည္၏ အဓိက ဦးေဆာင္ေနရာမွ ခ်န္လွပ္ထားႏိုင္သည္။ (ဥပမာ ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတ ျဖစ္ခြင့္မျပဳ ဟူ၍ ျဖစ္သည္။)
ဧည့္ႏိုင္ငံသား ဟူသည္ သက္တမ္းသတ္မွတ္ခ်က္ ရွိရမည္။ လူသားမ်ိဳးႏြယ္တစ္ခုအား ကာလအပိုင္းအျခားမရွိ ဧည့္ႏုိင္ငံသား သတ္မွတ္ထား၍ မရေခ်။ ကမၻာ့ႏိုင္ငံႀကီးမ်ားတြင္ ၅ ႏွစ္၊ ၃ ႏွစ္၊ ၇ ႏွစ္ စသည့္ျဖင့္ သတ္မွတ္ထား ၍၊ အာရွ- အာဖရိက ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ လူတစ္ဦး၏ သက္တမ္းတစ္ေလွ်ာက္ သတ္မွတ္ေလ့ရွိသည္။ ဆိုလိုသည္မွာ ႏိုင္ငံျခားမွ ၀င္လာသူတစ္ဦးသည္ သူ႔သက္တမ္းတစ္ေလွ်ာက္ ဧည့္ႏိုင္ငံသား အျဖစ္ျဖင့္သာ ေနထိုင္ရမည္ ျဖစ္ သည္။ သို႔ေသာ္ သူ႔သားသမီးမ်ားႏွင့္ မသက္ဆိုင္ေခ်။
တိုင္းရင္းသား- တိုင္းရင္းသည္ဟူသည္မွာ မူလဇစ္ျမစ္ လူမ်ိဳးျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ၎တို႔သည္လည္း အမွန္တစ္ ကယ္တြင္ မူလဇစ္ျမစ္ မဟုတ္ေခ်၊ ထိုေဒသတစ္ခု၌ မ်ိဳးစဥ္မ်ိဳးဆက္ ေနထိုင္ခဲ့သည္မွာ ရာေပါင္းမ်ားစြာ သို႔မဟုတ္ ႏွစ္ေထာင္ခ်ီ၍ ေနထိုင္ခဲ့ေသာ လူမ်ိဳးႏြယ္ကို ေခၚဆိုသည္။ တိုင္းရင္းသားတိုင္းသည္ ႏိုင္ငံသား မဟုတ္သကဲ့သို႔ ႏိုင္ငံသားတိုင္းသည္လည္း တိုင္းရင္းသား မျဖစ္ႏိုင္ေခ်။
ဥပမာ- ကခ်င္တိုင္းသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ႏိုင္ငံသား မဟုတ္ေခ်။ ကခ်င္လူမ်ိဳးေပါင္း သန္းႏွင့္ခ်ီ၍ တရုတ္ႏိုင္ငံသား မ်ားအျဖစ္ တည္ရွိေနသည္။ အလားတူ ကရင္လူမ်ိဳးေပါင္း ငါးသိန္းခန္႔ ထိုင္းႏုိင္ငံသား အျဖစ္တည္ရွိေနသည္။ ရွမ္းလူမ်ိဳးေပါင္း သန္းႏွင့္ခ်ီ၍- တရုတ္ႏိုင္ငံ၊ ထိုင္းႏိုင္ငံအတြင္း၌ ႏိုင္ငံသား အျဖစ္တည္ရွိေနသည္။ ရခိုင္လူမ်ိဳး ေပါင္း သန္းႏွင့္ခ်ီ၍ အိႏၵိယႏိုင္ငံသား၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံသား အျဖစ္တည္ရွိေနသည္။ ရိုဟင္ဂ်ာ လူမ်ိဳးေပါင္း သန္းႏွင့္ခ်ီ၍ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံသား အျဖစ္တည္ရွိေနသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ တုိင္းရင္းသား ဟူသည္မွာ သူ႔မ်ိဳးႏြယ္၊ သူ႔လူ႔သဘာ၀၊ သူ႔၀န္းက်င္၊ သူ႔ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ တည္ရွိေန ေသာ လူမ်ိဳးတူစုျဖစ္၍-၊ သက္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံအတြင္း က်ေရာက္သြားေသာ လူအစုအေ၀း၊ လူမ်ိဳးႏြယ္သာ ျဖစ္ သည္။ ႏိုင္ငံနယ္နမိတ္ သတ္မွတ္စဥ္ အျခားႏိုင္ငံဘက္သို႔ ပါသြားသျဖင့္- မိမိႏိုင္ငံအတြင္း ထုိလူမ်ိဳးစုအား ႏိုင္ငံ၏ တိုင္းရင္းသား အျဖစ္ မသတ္မွတ္၍ မရေခ်။
တုိင္းရင္းသား တစ္စုခ်င္းသည္ သူ႔လူမ်ိဳးတူရာအား သံေယာဇဥ္ရွိႏိုင္သည္၊ ခ်စ္ခင္ပတ္သက္ႏိုင္သည္။ ဆက္ဆံ ဆက္သြယ္ႏိုင္သည္။ သို႔ေသာ္ ႏိုင္ငံသား ျဖစ္ခြင့္အား ေ၀ျခမ္းေပး၍ မရႏိုင္ေခ်။ ဥပမာအားျဖင့္ ျမန္မာကရင္မွ ထိုင္းကရင္တို႔အား သံေယာဇဥ္ရွိမည္ပင္။ ျမန္မာမြန္မ်ားက ထုိင္းမြန္တို႔အား သံေယာဇဥ္ရွိမည္ပင္- မည္သို႔မွ် တားဆီး၍ မရႏိုင္ေခ်။ သို႔ေသာ္ ထိုင္းလႊတ္ေတာ္ထဲတြင္ ေပးထားေသာ မြန္အမတ္ ၁၈ ဦး၏ ေနရာအား ျမန္မာ မြန္မ်ားက တက္ယူ၍ မရႏိုင္ေခ်။ ထို႔အတြက္ ထိုင္းအစုိးရကလည္း ခြင့္ျပဳမည္ မဟုတ္ေခ်။ အလားတူ ထိုင္းႏိုင္ငံသား မြန္တို႔၏ သူ႔ႏိုင္ငံအတြင္း ခံစားခြင့္မ်ားအား ျမန္မာမြန္တို႔အား မေပးႏိုင္ေခ်။ အလားတူပင္ ဘဂၤဘီရခိုင္မ်ား အေနျဖင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံသားတို႔၏ ခံစားခြင့္အား ရယူထားသည္။ အကယ္၍ ျပည့္ျပည့္၀၀ မရခဲ့လွ်င္လည္း ထိုဘဂၤလီရခိုင္တို႔ အေနျဖင့္ ဘဂၤလီအစိုးရအား ေတာ္လွန္ခြင့္ရွိသည္၊ ေတာင္းဆိုခြင့္ရွိသည္။ သို႔ေသာ္ ဘဂၤလီရခိုင္မ်ား အေနျဖင့္ ျမန္မာအစိုးထံတြင္ ထိုအခြင့္အေရးအား ေတာင္းဆိုခြင့္ မရွိေခ်။
လူမ်ိဳးႏြယ္တစ္ခု၏ မိမိတို႔ ေနထိုင္အေျခခ်ေနခဲ့ရာ ေဒသအား ႏိုင္ငံပိုင္းျခား သတ္မွတ္လုိက္ျခင္းေၾကာင့္ ကြဲျပား သြားရေသာ တိုင္းရင္းသားတို႔အား သက္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံမွ အျပည့္အ၀ တာ၀န္ရွိေပသည္။
ျပည္ေထာင္စု ဆုိသည္မွာ တိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္မ်ား စုေပါင္း၍ ႏိုင္ငံ ထူေထာင္ျခင္းကို မေခၚဆိုေပ။ လူမ်ိဳးႏြယ္ မ်ားစုေနျခင္းကို မ်ိဳးႏြယ္စု ဟုသာ ေခၚဆုိႏိုင္ေပမည္။ ျပည္ေထာင္စုဟူသည့္ အဓိပၸါယ္သက္ေရာက္ရန္ ႏိုင္ငံအႏွံ႔ ဥပေဒသက္ေရာက္စိုးမုိးေစရန္ ဥပေဒအားျဖင့္ စီရင္စုမ်ားတည္ေဆာက္ရေပမည္။ တိုင္းေဒသမ်ား နယ္နမိတ္သတ္မွတ္လွ်က္ တစ္ႏိုင္တစ္ပိုင္ ဥပေဒ ကို ေစာင့္ေရွာင့္ထိန္းႏိုင္မည့္ နယ္နမိတ္မ်ား သတ္မွတ္ရ မည္။ ထိုနယ္နမိတ္တို႔အား သက္ဆိုင္ရာေဒသရွိ လူမ်ားစု လူမ်ိဳးႏြယ္အမည္နာမျဖင့္ မသတ္မွတ္သင့္ေပ။ ျပည္နယ္တိုင္း၊ တုိင္းေဒသတိုင္းတြင္ လူမ်ိဳးစုံတည္ရွိေနသည္ ျဖစ္ရာ ၿမိဳ႔ျပလူေနမႈတည္ေဆာက္ေရးပံုစံတက်- ထိုေဒသရွိ ထင္ရွားေသာ ၿမိဳ႔အား ကိုယ္စားျပဳ၍ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ျမစ္၊ ေတာင္တန္း တို႔အား ကိုယ္စားျပဳ၍ ေသာ္လည္းေကာင္း ျပည္နယ္အမည္ကို သတ္မွတ္သင့္သည္။ ထိုသို႔ သတ္မွတ္ထားသည့္ ျပည္နယ္အတြင္း တြင္ မွီတင္းေနထိုင္သည့္ မည္သည့္ လူမ်ိဳးႏြယ္မဆို တရားမွ်တ၍ လူ႔အခြင့္အေရးကို အာမခံသည့္ ဥပေဒ၏ အရိပ္ကို ညီမွ်စြာ ခံစားခြင့္ရွိေစရပါမည္။ ထိုတုိင္းေဒသမ်ား စုစည္းထားျခင္းျဖင့္ တည္ေဆာက္သည့္ ႏိုင္ငံေတာ္ သည္သာ- ျပည္ေထာင္စု ဟူေသာ အမည္နာမျဖင့္ ကိုက္ညီေပမည္။
ထုိသုိ႔ ဖြဲ႔စည္းတည္ေဆာက္ရာတြင္- ျပည္ေထာင္စု မၿပိဳကြဲေစရန္ ျပင္းထန္ျပတ္သားေသာ ဥပေဒတစ္ရပ္အား ဆက္လက္ျပဌာန္းရေပမည္။ ၎မွာ ျပည္ေထာင္စုအား ၿဖိဳခြဲသူ၊ ခြဲထြက္သူ၊ ခြဲထြက္ရန္ လႈံ႔ေဆာ္သူအား ႏိုင္ငံ၏ အျမင့္ဆံုးႏွင့္ အျပင္းထန္ဆံုး အျပစ္ဒဏ္ (ဥပမာ- ေသဒဏ္) အျဖစ္ ျပဌာန္းထားရေပမည္။ အလားတူ ျပည္ ေထာင္စုအတြင္း လူသားမ်ိဳးႏြယ္ခ်င္း စိတ္ၿငိဳျငင္ေစမည့္ လူမ်ိဳးေရး စကားမ်ား ေျပာဆိုသူ၊ ပုတ္ခတ္သူ၊ ခြဲျခားသူ တို႔အား အလားတူ ျပင္းထန္သည့္ ျပစ္ဒဏ္မ်ား ခ်မွတ္ထားရေပမည္။
သို႔မဟုတ္လွ်င္- အႏွိမ္ခံေနမည့္ အစား ေသရျခင္းက ပို၍ျမတ္သည္ဟု ခံစားခ်က္မ်ား ျဖစ္ေပၚလာလွ်က္- အႏွိမ္ခံရသည့္မ်ိဳးႏြယ္တို႔က အေသခံကာ ျပည္ေထာင္စုမွ ခြဲထြက္လိုစိတ္မ်ား ျပည္လည္ရွင္သန္လာႏိုင္သည္။ ထိုအခါ ခြဲထြက္သူအား ေသဒဏ္ ဟု ခ်မွတ္ထားလင့္ကစား ထိုဥပေဒမွာ အသံုး၀င္ေတာ့မည္ မဟုတ္ေခ်။
လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ခ်င္းစီမွာ လြတ္လပ္ညီမွ်ေသာ ဥပေဒ၏ ေစာင့္ေရွာက္မႈအား ရရွိေနလွ်င္ အာဏာမက္ ေသာ လူယုတ္မာတစ္စု၊ သို႔မဟုတ္ မတည္မၿငိမ္မႈအား အေၾကာင္းျပ၍ စီးပြားရွာလိုေသာ လူယုတ္မာတစ္စုမွ လြဲ၍ သာမန္ျပည္သူအမ်ားစုႀကီးမွာ ခြဲထြက္ေရးကိုေသာ္လည္းေကာင္း၊ ႏိုင္ငံေရးကိုေသာ္လည္း စိတ္၀င္စား ေတာ့မည္ မဟုတ္ေခ်။
ဆက္လက္တင္ျပပါမည္။
ေဌးလြင္ဦး islammyanmar.com
သို႔မဟုတ္လွ်င္- အႏွိမ္ခံေနမည့္ အစား ေသရျခင္းက ပို၍ျမတ္သည္ဟု ခံစားခ်က္မ်ား ျဖစ္ေပၚလာလွ်က္- အႏွိမ္ခံရသည့္မ်ိဳးႏြယ္တို႔က အေသခံကာ ျပည္ေထာင္စုမွ ခြဲထြက္လိုစိတ္မ်ား ျပည္လည္ရွင္သန္လာႏိုင္သည္။ ထိုအခါ ခြဲထြက္သူအား ေသဒဏ္ ဟု ခ်မွတ္ထားလင့္ကစား ထိုဥပေဒမွာ အသံုး၀င္ေတာ့မည္ မဟုတ္ေခ်။
လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ခ်င္းစီမွာ လြတ္လပ္ညီမွ်ေသာ ဥပေဒ၏ ေစာင့္ေရွာက္မႈအား ရရွိေနလွ်င္ အာဏာမက္ ေသာ လူယုတ္မာတစ္စု၊ သို႔မဟုတ္ မတည္မၿငိမ္မႈအား အေၾကာင္းျပ၍ စီးပြားရွာလိုေသာ လူယုတ္မာတစ္စုမွ လြဲ၍ သာမန္ျပည္သူအမ်ားစုႀကီးမွာ ခြဲထြက္ေရးကိုေသာ္လည္းေကာင္း၊ ႏိုင္ငံေရးကိုေသာ္လည္း စိတ္၀င္စား ေတာ့မည္ မဟုတ္ေခ်။
ဆက္လက္တင္ျပပါမည္။
ေဌးလြင္ဦး islammyanmar.com
လက္ရွိ ျမန္မာအာဏာပိုင္မ်ားနဲ႔ တိုင္းေရးျပည္ေရး မၿငိမ္မသက္မႈမ်ားကို ေတြ႔ေနရေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ ထိုင္းႏိုင္ငံ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႔ လန္းစစ္မွာ ေနခဲ့စဥ္က အိမ္ခ်င္းကပ္ေနထိုင္တဲ့ မဇိုလီနာရဲ႔ စကားေလးကို သတိရမိပါတယ္။ သူ႔ချမာ- ကေလး ၄ ေယာက္၊ ေယာက္်ားမရွိ။ တေန႔မွာ သူက စိတ္တိုေနၿပီး သူ႔ကေလးေတြကို “နင္တို႔ေလ-- ငါ့ရဲ႔ လင္ပါသားသမီးေတြ ဆိုရင္ ႏွတ္ခမ္းဆီသုတ္ ပါးခ်ည္းရိုက္ပစ္မယ္၊”လို႔ ေအာ္ဟစ္ေနတယ္။
သူ႔စကားကို ကၽြန္ေတာ္က နားမလည္ေတာ့- အမ၊ အမက ကေလးေတြကို ဆူတာ တစ္မ်ိဳးပဲ။ “ႏွတ္ခမ္းဆီသုတ္ ပါးရိုက္မယ္ ဆိုတာ ဘာလဲ- ကၽြန္ေတာ္ေတာင္ နားမလည္ဘူး ကေလးေတြက နားလည္ပါ့မလား” လို႔ ေျပာ ေတာ့- သူ ကေလးေတြကို စိတ္တုိေနတာ ေျပသြားၿပီး- ကၽြန္ေတာ့ကို “ဆရာကလည္း-၊ ဒီကေလးေတြက ကၽြန္မစကားကို နားမေထာင္ဘူး- ရိုက္ခ်င္ေထာင္းခ်င္စိတ္ကို ျဖစ္ေစတယ္။ ကၽြန္မသားသမီး အရင္းဆိုေတာ့ ရိုက္လည္း အျပစ္ေျပာမယ့္လူက မရွိဘူးေလ။ တစ္ကယ္လို႔ သူတို႔က လင္ပါသားသမီးဆိုရင္- သူတို႔ အျပစ္ဘယ္ေလာက္လုပ္လုပ္ ရိုက္ဘို႔ လင္ရဲ႔ မ်က္ႏွာကို ေထာက္ေနရမယ္။ ဒီေတာ့ ႏွတ္ခမ္းမွာ ဆီသုတ္ထား လိုက္ ၿပီးရင္- ရွင့္ကေလးေတြက ကၽြန္မေစတနာကို နားမလည္ဘူး၊ ဒီေလာက္ ဆီျပန္ဟင္းနဲ႔ ေကၽြးတာေတာင္ မစားဘူး ခံျငင္းတယ္၊ ဒါေၾကာင့္ စိတ္တိုတိုနဲ႔ ရိုက္ပစ္လိုက္တာ၊ မယံုရင္ သူတို႔ႏွတ္ခမ္းကို ၾကည့္ပါလား- ဆီေတာင္ မေျခာက္ေသးဘူး၊” ဆိုၿပီး ေျပာလို႔ ရတာေပါ့တဲ့။ (ကၽြန္ေတာ္ ေတာ္ေတာ္ သေဘာက်မိခဲ့သည္။)
အခုတစ္ေလာ- ရခိုင္ျပည္နယ္ ကိစၥတြင္ ႏုိင္ငံေတာ္အစိုးရသာ သာမက ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ပါ- ေခါင္းကိုက္ေနရေသာ ကိစၥ ျဖစ္ေနသည္။ လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ ဒီမိုကေရစီကို ငယ္သံ ပါေအာင္ ေအာ္ဟစ္ေတာင္းဆိုေနၾကသူမ်ားပင္- မြတ္စလင္ အတြက္ ထည့္စဥ္းစားထားခဲ့ဟန္ မရွိေၾကာင္း ေပၚ လြင္ေနသည္။ မြတ္စလင္ႏွင့္ ပတ္သက္လာလွ်င္ တစ္ဘက္ေစာင္းနင္း ျမင္ေနသည္။ လတ္တေလာႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာမွ စ၍ ဒီေန႔ထိ ပူပူေႏြးေႏြး ၀င္လာမစဲ တစ္သဲသဲ တရုတ္လူမ်ိဳးမ်ား ကိစၥကို ေခါင္းထဲတြင္ ေရခဲ ရိုက္ထားၿပီး-၊ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာမွ ၀င္လာခဲ့၍ ၀င္ေရာက္မႈ ျပတ္စဲခဲ့သည္မွာလည္း ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာၾကာေနၿပီ ျဖစ္ ေသာ အိႏၵိယမ်ိဳးႏြယ္၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မ်ိဳးႏြယ္တို႔အား “ကုလားေတြ ၀င္လာေနသည္” ဟု မၾကာခဏ ျပန္လည္ ေႏြးေပးေနသည္။
ထိုမွ ၾကားညပ္၍ ျမန္မာျပည္ဘြား မြတ္စလင္တို႔အား လူထုမွ အျမင္ေစာင္းေစရန္ မၾကာခဏ ၀ါဒျဖန္႔ေနသည္။ ေသြးခြဲေနသည္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွ ၀င္လာခဲ့ေသာ ဘဂၤလီရခိုင္ႏွင့္ ဘဂၤလီ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔မွ ဘဂၤလီရခိုင္တို႔အား ဖံုးဖိထားေပးလွ်က္- ဘဂၤလီရိုဟင္ဂ်ာ တစ္ခ်ိဳ႔ကိုသာ လက္ညိႇဳးထိုးေနသည္။ ထိုမွ်မက ျမန္မာရိုဟင္ဂ်ာအားလံုး ကိုပါ- ဘဂၤလီမ်ား ျဖစ္သည္ဟု စြပ္စြဲေနသည္။
လက္ရွိ ရခိုင္အမ်ိဳးသား တုိးတက္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး ပါတီ၏ ဦးေဆာင္၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဦးေအးေမာင္သည္ပင္ ၁၉၅၃-၅၄ ခုႏွစ္ကမွ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွ ၀င္လာေသာ ဘဂၤလီ မိဘစစ္စစ္မွ ေမြးေသာ ဘဂၤလီရခိုင္ျဖစ္ေနသည္ကို မသိဟန္ျပဳလွ်က္- ႏွစ္ေပါင္းေထာင္ႏွင့္ခ်ီ အျမစ္တြယ္ေနသည့္ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔အား ေပၚလစီခ် ႏွိပ္ကြပ္ေနသည္။ ဘဂၤလီရခိုင္တို႔က ျမန္မာႏိုင္ငံအင္အား ခ်ိနဲ႔ေစေရးကိုသာ ႀကံေဆာင္ေနၿပီး ဗမာ့အခက္ ရခိုင့္အကြက္ (ရခိုင္ႏိုင္ ငံခြဲထြက္ရန္) ဟု ခံယူထားသူမ်ားကို အားေပးေျမႇာက္ပင့္ေနခဲ့သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသား အျဖစ္ ျမန္မာႏွင့္အတူ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ အတူပူးေပါင္းေနလိုေသာ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔အား အတင္းဖယ္ထုတ္ေနခဲ့သည္။ ခြဲထြက္လုိသူတို႔အား အားေကာင္းေစရန္ ျပဳစုလွ်က္၊ ပူးေပါင္းေနလိုသူတို႔အား ခ်ိနဲ႔ေစရန္ ေပၚလစီခ်မွတ္ထားျခင္းမ်ိဳးျဖင့္ မည္ကဲ့သို႔ ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ႏိုင္မည္နည္းဟုပင္ ေတြးမိဟန္မရွိေခ်။
ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားကိုသာမက ျမန္မာတစ္ျပည္လံုးရွိ မြတ္စလင္တို႔အား ရသည့္နည္းျဖင့္ ႏွိပ္ကြပ္ရန္ ေပၚလစီမ်ိဳးစံု ခ်မွတ္ထားသည္။ ဗမာဗုဒၶဘာသာႏွင့္ ဗမာမြတ္စလင္ ညီၫြတ္ခ်စ္ခင္ေနမႈမ်ားအား စီမံခ်က္တက် ၿဖဳိခြဲပစ္ခဲ့ သည္။ ထိုသို႔ မြတ္စလင္မုန္း စိတ္ဓါတ္မ်ား သီးပြင့္လာေသာ အက်ိဳးဆက္ေၾကာင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း ပဋိပကၡ ေပၚေပါက္လာရျခင္း ျဖစ္ေပသည္။
ထိုျပသနာမွာ ဖံုးမရ၊ ဖိမရ တစ္ကမၻာလံုးက သိျမင္လာ၍ ပြက္ေလာရိုက္လာသည္။ ထိုအခါ- ႏိုင္ငံေတာ္တြင္ လူ၀င္မႈႈဥပေဒ တစ္ရပ္ ေပၚေပါက္ရန္ အပူတစ္ျပင္းလိုအပ္လာသည္ဟု ႏိုင္ငံေရးသမားတိုင္း ဆင္ျခင္လာေတာ့ သည္။ သို႔ေသာ္ သူတို႔၏ ဆင္ျခင္မႈတိုင္းတြင္ ထိုႏိုင္ငံသား စီစစ္ေရး ဥပေဒ ဆိုသည္မွာ ရိုဟင္ဂ်ာႏွင့္ မြတ္စလင္ တို႔အတြက္သာ ရည္ရြယ္ေနၿပီး- ႏိုင္ငံျခားမွ ၀င္လာသူ ရခိုင္၊ တရုတ္တို႔အား ရည္ရြယ္ေျပာဆိုျခင္း မဟုတ္ ေၾကာင္း သိသာ ထင္ဟပ္ေနျပန္သည္။
ႏိုင္ငံေတာ္ကို တစ္ကယ္ခ်စ္လွ်င္ ႏိုင္ငံေတာ္၌ ျပဌာန္းေသာ ဥပေဒသည္ ႏိုင္ငံတြင္းရွိ လူအားလံုးအတြက္ သက္ေရာက္ေစရမည္ ျဖစ္သည္။ တရုတ္ႏွင့္ ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာတို႔အား ခ်န္လွပ္ထားလွ်က္ မြတ္စလင္အတြက္ သာ ရည္ရြယ္ခဲ့လွ်င္- ထိုအမႈသည္ ကမၻာက အျမင္ေကာင္းေအာင္- “ႏွတ္ခမ္းဆီသုတ္လွ်က္ ျမန္မာမြတ္စလင္ တို႔ အားပါးရိုက္ျခင္းသာ ျဖစ္ေတာ့သည္။”
ျမန္မာမြတ္စလင္တို႔ အေနျဖင့္ တစ္ေျပးညီသက္ေရာက္ေသာ ဥပေဒႏွင့္ ေပၚလစီမ်ားကိုသာ လိုလားပါသည္။ မိမိအေနျဖင့္ ဥပေဒက သတ္မွတ္သည့္ အတိုင္း ကျပား ျဖစ္သည္ဆိုလွ်င္ ကျပား ဟု ခံယူရဲသည္။ သို႔ေသာ္ ထိုသို႔ ကျပားဟု သတ္မွတ္ေသာ ဥပေဒသည္ တရုတ္ကိုေသာ္လည္းေကာင္း၊ ၀င္လာေသာ ရခိုင္ဘဂၤလီကို ေသာ္လည္းေကာင္း တစ္ေျပးညီ သက္ေရာက္မႈ ရွိေစရမည္ ျဖစ္သည္။ ၎တို႔ အေပၚတြင္လည္း မေတာ္မ တရား ေဆာင္ရြက္ရန္ မလိုပါ။
ထိုသို႔မဟုတ္- တစ္ဘက္ေစာင္းနင္း မတရား ျပဳမူလွ်င္ မည္သည့္ မတရားသည့္ ဥပေဒ၊ ေပၚလစီ၊ အမိန္႔၊ ခြဲျခား ဆက္ဆံမႈကိုမဆုိ- တရားမွ်တမႈအားေရွ႔ရႈသူတို႔က လက္ခံမည္ မဟုတ္ပါ။ ထိုအခါ ျမန္မာျပည္ႏွင့္ ျမန္မာအာ ဏာတို႔သည္ ကမၻာ့အလယ္၌ ဆက္လက္ အရွက္သိကၡာမဲ့ေနရမည္ပင္ ျဖစ္ေပသည္။
ေလးစားစြာျဖင့္
ေဌးလြင္ဦး
ေက်ာင္းသားတပ္မေတာ္ (ABSDF) ၏ ရဲေဘာ္ေဟာင္းတစ္ဦး
ေဌးလြင္ဦး
ကၽြႏ္ုပ္သည္ ၁၉၈၈ ခု ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီ ေတာင္းဆိုဆႏၵျပမႈတြင္ ေဒသဆိုင္ရာ ဦးေဆာင္ေဆာ္ၾသ လႈပ္ရွားခဲ့သူ တစ္ဦးျဖစ္သည္။ ေက်ာင္းသားတပ္မေတာ္ (ABSDF) ၏ ရဲေဘာ္ေဟာင္းတစ္ဦး ျဖစ္သည္၊ ႏုိင္ငံေရး အယူအဆ ေၾကာင့္ ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ ခံခဲ့ရသူ တစ္ဦး ျဖစ္သည္။
ႏိုင္ငံေရးဘ၀က်င္လည္မႈ၊ ေတာ္လွန္ေရးဘ၀ က်က္စားမႈမ်ား အေလွ်ာက္ တိုင္းရင္းသားတို႔၏ ဆႏၵႏွင့္ သေဘာ သဘာ၀တို႔အား တစ္စံုတစ္ရာ ကၽြမ္း၀င္သူဟု မိမိကိုယ္မိမိယံုၾကည္သည္။ လက္ႏွက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးတြင္ တစ္စံုတစ္ရာ ပတ္သက္ခဲ့ၿပီးေနာက္-၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ တိုင္းရင္းသားအေရးမ်ားကို လက္ႏွက္ကိုင္ ေျဖရွင္းေန၍ မရဟု ခံစားမိလာသျဖင့္- လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးအစား ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ ေတြ႔ဆံု ညိႇဳႏိႈင္း အေျဖရွာေရးဘက္ကို အားသန္လာခဲ့သည္။ သို႔ျဖင့္ ကၽြႏု္ပ္၏ ႏိုင္ငံေရးသယ္ပိုး၀န္ေဆာင္ျခင္းမ်ား၌ ရည္ရြယ္ ခ်က္တို႔အား ၂၀၀၀ ခုႏွစ္မွ စတင္၍ လမ္းစဥ္ေျပာင္းလဲခဲ့သည္။
သို႔ျဖစ္၍ ကၽြႏု္ပ္အား သေဘာထားေျပာင္းသူ၊ စစ္အစိုးရဘက္သို႔ တိမ္းၫြတ္သူ စသည္ျဖင့္ ေျပာဆိုခံရမႈ မ်ားလည္း မ်ားစြာ ႀကံဳေတြ႔ခဲ့ရသည္။ သို႔ေသာ္ သူတို႔၏ ေျပာဆိုမႈမ်ားထက္ ကၽြႏ္ုပ္၏ အမိေျမ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ ႀကီး ၿပိဳကြဲသြားမည္ကို စိုးရိမ္စိတ္က အႀကီးအက်ယ္ လႊမ္းမိုးေနသျဖင့္- မည္သူ၏ စြပ္စြဲခ်က္မ်ားကမွ ကၽြႏ္ုပ္အား မထိေရာက္ခဲ့ေခ်။
ျပည္တြင္းစစ္ ျဖစ္ေနရျခင္းသည္ စစ္စားရိတ္မ်ားကုန္က်ျခင္း၊ ေသေက်ပ်က္စီးရျခင္း၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ပ်က္ စီးျခင္း၊ ရန္လိုမုန္တီးမႈ တိုးပြားျခင္းမ်ားႏွင့္ ညိႇမရႏိုင္ေသာ ျပသနာမ်ား ဆက္လက္ခိုင္မာေနျခင္းမ်ား အစဥ္ အရွိန္ အဟုန္ျဖင့္ တုိးလွ်က္သာ ရွိသည္။ ျပည္သူအမ်ား၏ စား၀တ္ေနေရးမွာ က်ဆင္းသည္ထက္ က်ဆင္းလာ ရျခင္းသာ အဖတ္တင္ေပသည္။ လူမ်ိဳးႏြယ္တိုင္းမွ တိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္မ်ားအေနျဖင့္ မိမိ၏ လူမ်ိဳးကို အမွန္တစ္ကယ္ ခ်စ္လွ်င္၊ တန္ဘိုးထားလွ်င္ - မိမိ၏ လူမ်ိဳးအား ပညာမဲ့ေနရသည့္ အျဖစ္၊ စီးပြားပ်က္ေနရသည့္ အျဖစ္၊ က်ီးလန္႔စာစား ေနေနရသည့္ အျဖစ္- တုိင္းတစ္ပါးသို႔ ထြက္ေျပးလွ်က္ ျပည့္တန္ဆာလုပ္စားေနရသည့္ အျဖစ္မ်ားမွ အျမန္ဆံုးကယ္တင္ရန္ စဥ္းစားရေပမည္။
သို႔ေသာ္ အင္အားႀကီးေသာ အုပ္စုမ်ားမွလည္း ႀကီးႏိုင္ငယ္ညႇင္း ျပဳလုပ္ေနသည္မ်ားကို ရပ္ဆိုင္းရေပမည္။ မိမိ က မိမိႏိုင္ငံဟု သတ္မွတ္ထားသည့္ နယ္နိမိတ္အတြင္းမွ တုိင္းရင္းသားအားလံုး၊ လူမ်ိဳးအားလံုး၊ လူသားအား လံုးအေပၚ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ခ်င္းစီ၏ အေပၚ၌ လူ႔အခြင့္အေရးကို ေပးတတ္ရမည္။ လူမ်ဳိးႏြယ္တို႔၏ ယဥ္ေက်း မႈ ဓေလ့ထံုးတမ္းမ်ားအား နားလည္ေပးတတ္ရမည္။ မ်က္ႏွာလိုက္မႈ ကင္းရွင္းသည့္ ဥပေဒစိုးမိုးမႈအား က်ယ္ ျပန္႔ထိေရာက္စြာ ျဖန္႔က်က္ႏိုင္ရေပမည္။ သို႔အတြက္ လူမ်ားစု ျဖစ္ေသာ ျမန္မာမ်ားတြင္ ပိုမို၍ တာ၀န္ရွိေနေပ သည္။ မတရားသျဖင့္ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ျခင္း၊ ဥပေဒ၏ ခြဲျခားမႈမ်ားကို ခံရျခင္း၊ တိုင္းရင္းသားမ်ားအေပၚ မေတာ္ မတရား အတင္းအဓမၼေသြးေႏွာသည့္ ေပၚလစီမ်ား၊ အတင္းအဓမၼသာသနာျပဳသည့္ ေပၚလစီမ်ား၊ ဘာသာေရး လူမ်ိဳးေရး စိတ္၀မ္းကြဲေစရန္ ဖန္တီးေပးသည့္ ေပၚလစီမ်ားကို လံုး၀ ေဖ်ာက္ဖ်က္ပစ္ရေပမည္။ ထိုသို႔ျပဳလုပ္စီမံ ေပးႏိုင္ေသာ ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ ျပဳလုပ္စီမံလိုေသာ ေခါင္းေဆာင္မ်ား ျမန္မာလူမ်ိဳးထဲမွာ ေပၚထြန္းလာရန္ အေရးႀကီးေပသည္။
ထိုသို႔ ျပည္နယ္ ျပည္မ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ ေပၚထြန္းလာေသာ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းမ်ား အခ်င္းခ်င္း ညိႇႏိႈင္းလွ်က္ စည္းလံုးခိုင္မာေသာ မၿပိဳကြဲႏိုင္ေသာ ျပည္ေထာင္စု တစ္ရပ္အား ထူေထာင္ရမည္ ျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံနယ္နမိတ္ တစ္ခုအတြင္း အခ်င္း တိုက္ခိုက္သတ္ျဖတ္ေနရေသာ ျပည္ေထာင္စုသည္ ႏူရာ၀ဲစြဲ ျပည္ေထာင္စုသာ ျဖစ္ႏုိင္၍၊ ေဘးဘယာကင္းရွင္းသည့္ ျပည္ေထာင္စု မျဖစ္ႏိုင္ဟူသည့္ အခ်က္ကို ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ ႏွလံုးသားတြင္ အသိအမွတ္ျပဳရန္ အေရးႀကီးေပသည္။
တိက်ေသခ်ာေသာ ျပည္ေထာင္စုတြင္- နယ္နမိတ္သတ္မွတ္မႈအေလွ်ာက္၊ တိုင္းရင္းသား၊ တုိင္းရင္းသား အခြင့္ အေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံသား အခြင့္အေရးမ်ားကို မ်က္ႏွာလိုက္မႈ ကင္းရွင္းစြာ စနစ္တက် သတ္မွတ္ရန္ လိုအပ္ေပ သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လက္ရွိ ျမန္မာလူမ်ိဳးဟု သတ္မွတ္ထားေသာ လူမ်ိဳးမွ အပ က်န္တိုင္းရင္းသားတိုင္းမွာ ႏွစ္ႏိုင္ငံ၊ သံုးႏိုင္ငံ၊ ေလးႏိုင္ငံ ေန လူမ်ိဳးမ်ား ျဖစ္သည္။ ဥပမာ- မြန္လူမ်ိဳးသည္- ထိုင္းႏိုင္ငံႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တည္ရွိေနေသာ လူမ်ိဳးျဖစ္သည္။ ထိုင္းႏိုင္ငံလႊတ္ေတာ္တြင္ မြန္လူမ်ိဳး အမတ္မ်ားရွိသည္။ မြန္လူမ်ိဳးမ်ားကို Native လူမ်ိဳးမ်ားဟု အသိအမွတ္ျပဳသည္။ မြန္ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမ်ား ဘန္ေကာက္ထဲတြင္ပင္ ရွိေနသည္။
အလားတူ ကရင္လူမ်ိဳးသည္- ထိုင္းႏိုင္ငံ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ရွိေနေသာ လူမ်ိဳးျဖစ္သည္။ ရွမ္းလူမ်ိဳးသည္ ထိုင္း ႏိုင္ငံ၊ တရုတ္ႏိုင္ငံႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ရွိေနေသာ လူမ်ိဳးျဖစ္သည္။ ကခ်င္လူမ်ိဳးသည္ တရုတ္ႏိုင္ငံ၊ အိႏၵိယ ႏိုင္ငံႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ရွိေနေသာ လူမ်ိဳးျဖစ္သည္။ ခ်င္းလူမ်ိဳးသည္ အိႏၵိယႏိုင္ငံႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ရွိေနေသာ လူမ်ိဳးျဖစ္သည္။ ရခိုင္လူမ်ိဳးႏွင့္ ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးတို႔သည္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ရွိေနေသာ လူမ်ိဳးမ်ား ျဖစ္သည္။
ထိုသို႔ ႏွစ္ႏိုင္ငံ သံုးႏိုင္ငံ တြင္ တည္ရွိေနေသာ လူမ်ိဳးမ်ားအား- သက္ဆုိင္ရာ ႏိုင္ငံတိုင္းမွ ႏိုင္ငံ နယ္နမိတ္ သတ္ မွတ္သည့္အခါ မိမိႏိုင္ငံအတြင္းပါ၀င္လာေသာ လူသားမ်ားအား တိုင္းျပည္၏ တိုင္းရင္းသား အျဖစ္ အသိအမွတ္ ျပဳေပးခဲ့သည္။ ထို၀တၱရားအား ကၽြႏ္ုပ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံတစ္ခုတည္းသာ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားႏွင့္ စပ္လွ်ဥ္း၍ ၀တၱရား ပ်က္ကြက္ေနပါသည္။
အေၾကာင္းျပခ်က္မ်ားမွာ ယုတၱိမတန္လွေပ။
(၁) ရိုဟင္ဂ်ာတို႔အား အမွီသဟဲျပဳ၍ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွ ဘဂၤလီမ်ား ၀င္လာမည္ကို စုိးရိမ္ေသာေၾကာင့္ဟု အေၾကာင္းျပသည္။ သို႔ျဖစ္လွ်င္ ျမန္မာရခိုင္မ်ားကို အမွီသဟဲျပဳ၍ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွ ရခိုင္မ်ား ဒလေဟာ ၀င္ေနသည္ကို အဘယ္ေၾကာင့္ မျမင္ခ်င္ဟန္ ေဆာင္ေနၾကသနည္း ဟူသည္ကို စဥ္းစားရေပမည္။ ထို႔ျပင္ မြန္မ်ားကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ထိုင္းႏိုင္ငံမွ မြန္မ်ား ၀င္လာမည္ကို မစိုးရိမ္ သေလာ၊ ရွမ္းမ်ားကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ထိုင္းႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းတစ္ခုလံုးမွ လူဦးေရသန္းေပါင္းမ်ားစြာ ၀င္လာမည္ ကို မစိုးရိမ္သေလာ၊ တရုတ္ျပည္မွ ရွမ္းမ်ား ၀င္လာမည္ကို မစိုးရိမ္သေလာ- စသည္ျဖင့္ ေမးခြန္းေမးရေပေတာ့ မည္။
(၂) ရိုဟင္ဂ်ာဟူသည့္ ေ၀ါဟာရႏွင့္ စပ္လွ်ဥ္း၍ အေၾကာင္းျပျပန္သည္။ သူတို႔သည္ ရခိုင္မြတ္စလင္ဟု ခံယူစဥ္ကလည္း ျမန္မာရခိုင္ ဗုဒၶဘာသာမ်ားက မလိုလားခဲ့။ (ထိုကိစၥအား လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးစ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ ရိုဟင္ဂ်ာေက်ာင္းသား သမဂၢ၌ ရိုဟင္ဂ်ာဟု ခံယူခ်င္သူမ်ားႏွင့္ ရခိုင္မြတ္စလင္ဟု ခံယူခ်င္သူမ်ား အေခ်အတင္ ျဖစ္ခဲ့ရသည္။) မည္သို႔ဆိုေစ- သူတို႔သည္လည္း အျခားတုိင္းရင္းသားမ်ားကဲ့သို႔ တန္းတူရွိသည့္ တုိင္းရင္းသား ျဖစ္ကို ျဖစ္ရေပမည္။
မိမိ၏ ႏိုင္ငံနယ္နိမိတ္ထဲတြင္ တည္ရွိေသာ လူမ်ိဳးအားလံုးအား တရားသျဖင့္ တိုင္းရင္းသား ႏုိင္ငံသား အခြင့္ အေရးမ်ား ေပးရမည္ ျဖစ္ၿပီး။ လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးေနာက္ ၀င္ေရာက္လာေသာ လူမ်ားကို မည္သည့္ တုိင္း ရင္းသားႏွင့္ လူမ်ိဳးတူသည္ ျဖစ္ေစ၊ မတူသည္ ျဖစ္ေစ- သီးျခားဥပေဒတစ္ရပ္ ရွိေနရေပမည္။ ဆိုလိုသည္မွာ လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးေနာက္မွ ၀င္လာေသာ ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာမ်ား၊ တရုတ္မ်ား၊ ရိုဟင္ဂ်ာ (စစ္တေကာင္းမ်ား) မြန္ မ်ား၊ ရွမ္းမ်ား၊ ကခ်င္မ်ား၊ အိႏၵိယမ်ိဳးႏြယ္မ်ားအား သီးျခား သတ္မွတ္ရမည္ ျဖစ္သည္။ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးအား သူ၏ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈေၾကာင့္၊ သူ၏ မ်ိဳးႏြယ္ေၾကာင့္ဟူသည့္ အေၾကာင္းျပခ်က္ျဖင့္ မတရားသျဖင့္ ဥပေဒ ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ ေပၚလစီေသာ္လည္းေကာင္း စီမံခ်မွတ္မႈမ်ားကို လံုး၀ မက်ဴးလြန္သင့္ေပ။ မတရားမႈအား ခံုမင္ ေနေသာ လူသားစုသည္ မည္သည့္လူ႔အဖြဲ႔အစည္း၊ မည္သည့္တိုင္းျပည္အတြက္မဆို ဆူပူ အံုႂကြမႈအတြက္ မီးစာမ်ား၊ ျပည္တြင္းစစ္အတြက္ ေသာ့ခ်က္မ်ားသာ ျဖစ္ေပသည္။
တိုင္းျပည္ကုိ ခ်စ္ေသာ၊ တိုင္းျပည္တိုးတက္ေရးကို လိုလားေသာ၊ မိမိလူမ်ိဳး ဆင္းရဲႏြမ္းပါးေနရသည္ကို မၾကည့္ ရက္ေသာ မည္သည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားသည္ မဆို ဆူပူအံုႂကြရျခင္းအတြက္ စတည္ေစသည့္ စိတ္ဓါတ္မ်ားကို ျပဳျပင္ရေပမည္။ လူယုတ္မာတို႔၏ လႈ႔ံေဆာ္မႈတို႔သည္ “ငါတို႔ တိုင္းျပည္ ငါတို႔လူမ်ိဳးကို ဖ်က္ဆီးေနျခင္း”ဟု သိျမင္ႏိုင္ရန္ ႀကိဳးစားရေပမည္။ အခ်င္းခ်င္း သတိေပးရေပမည္။ လူယုတ္မာတို႔အား ရြံမုန္းမုန္းပစ္ရေပမည္။ တုိင္းျပည္ေကာင္းစားေရးႏွင့္ အမွန္တရားအတြက္ အမုန္းခံ၍ ေျပာရဲရေပမည္။
ႏိုင္ငံသား အခြင့္အေရးႏွင့္ တုိင္းရင္းသား အခြင့္အေရး- ဆက္လက္တင္ျပပါမည္။
ေဌးလြင္ဦး (ABSDF ရဲေဘာ္ေဟာင္း)
တိက်ေသခ်ာေသာ ျပည္ေထာင္စုတြင္- နယ္နမိတ္သတ္မွတ္မႈအေလွ်ာက္၊ တိုင္းရင္းသား၊ တုိင္းရင္းသား အခြင့္ အေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံသား အခြင့္အေရးမ်ားကို မ်က္ႏွာလိုက္မႈ ကင္းရွင္းစြာ စနစ္တက် သတ္မွတ္ရန္ လိုအပ္ေပ သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လက္ရွိ ျမန္မာလူမ်ိဳးဟု သတ္မွတ္ထားေသာ လူမ်ိဳးမွ အပ က်န္တိုင္းရင္းသားတိုင္းမွာ ႏွစ္ႏိုင္ငံ၊ သံုးႏိုင္ငံ၊ ေလးႏိုင္ငံ ေန လူမ်ိဳးမ်ား ျဖစ္သည္။ ဥပမာ- မြန္လူမ်ိဳးသည္- ထိုင္းႏိုင္ငံႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တည္ရွိေနေသာ လူမ်ိဳးျဖစ္သည္။ ထိုင္းႏိုင္ငံလႊတ္ေတာ္တြင္ မြန္လူမ်ိဳး အမတ္မ်ားရွိသည္။ မြန္လူမ်ိဳးမ်ားကို Native လူမ်ိဳးမ်ားဟု အသိအမွတ္ျပဳသည္။ မြန္ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမ်ား ဘန္ေကာက္ထဲတြင္ပင္ ရွိေနသည္။
အလားတူ ကရင္လူမ်ိဳးသည္- ထိုင္းႏိုင္ငံ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ရွိေနေသာ လူမ်ိဳးျဖစ္သည္။ ရွမ္းလူမ်ိဳးသည္ ထိုင္း ႏိုင္ငံ၊ တရုတ္ႏိုင္ငံႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ရွိေနေသာ လူမ်ိဳးျဖစ္သည္။ ကခ်င္လူမ်ိဳးသည္ တရုတ္ႏိုင္ငံ၊ အိႏၵိယ ႏိုင္ငံႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ရွိေနေသာ လူမ်ိဳးျဖစ္သည္။ ခ်င္းလူမ်ိဳးသည္ အိႏၵိယႏိုင္ငံႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ရွိေနေသာ လူမ်ိဳးျဖစ္သည္။ ရခိုင္လူမ်ိဳးႏွင့္ ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးတို႔သည္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ရွိေနေသာ လူမ်ိဳးမ်ား ျဖစ္သည္။
ထိုသို႔ ႏွစ္ႏိုင္ငံ သံုးႏိုင္ငံ တြင္ တည္ရွိေနေသာ လူမ်ိဳးမ်ားအား- သက္ဆုိင္ရာ ႏိုင္ငံတိုင္းမွ ႏိုင္ငံ နယ္နမိတ္ သတ္ မွတ္သည့္အခါ မိမိႏိုင္ငံအတြင္းပါ၀င္လာေသာ လူသားမ်ားအား တိုင္းျပည္၏ တိုင္းရင္းသား အျဖစ္ အသိအမွတ္ ျပဳေပးခဲ့သည္။ ထို၀တၱရားအား ကၽြႏ္ုပ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံတစ္ခုတည္းသာ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားႏွင့္ စပ္လွ်ဥ္း၍ ၀တၱရား ပ်က္ကြက္ေနပါသည္။
အေၾကာင္းျပခ်က္မ်ားမွာ ယုတၱိမတန္လွေပ။
(၁) ရိုဟင္ဂ်ာတို႔အား အမွီသဟဲျပဳ၍ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွ ဘဂၤလီမ်ား ၀င္လာမည္ကို စုိးရိမ္ေသာေၾကာင့္ဟု အေၾကာင္းျပသည္။ သို႔ျဖစ္လွ်င္ ျမန္မာရခိုင္မ်ားကို အမွီသဟဲျပဳ၍ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွ ရခိုင္မ်ား ဒလေဟာ ၀င္ေနသည္ကို အဘယ္ေၾကာင့္ မျမင္ခ်င္ဟန္ ေဆာင္ေနၾကသနည္း ဟူသည္ကို စဥ္းစားရေပမည္။ ထို႔ျပင္ မြန္မ်ားကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ထိုင္းႏိုင္ငံမွ မြန္မ်ား ၀င္လာမည္ကို မစိုးရိမ္ သေလာ၊ ရွမ္းမ်ားကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ထိုင္းႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းတစ္ခုလံုးမွ လူဦးေရသန္းေပါင္းမ်ားစြာ ၀င္လာမည္ ကို မစိုးရိမ္သေလာ၊ တရုတ္ျပည္မွ ရွမ္းမ်ား ၀င္လာမည္ကို မစိုးရိမ္သေလာ- စသည္ျဖင့္ ေမးခြန္းေမးရေပေတာ့ မည္။
(၂) ရိုဟင္ဂ်ာဟူသည့္ ေ၀ါဟာရႏွင့္ စပ္လွ်ဥ္း၍ အေၾကာင္းျပျပန္သည္။ သူတို႔သည္ ရခိုင္မြတ္စလင္ဟု ခံယူစဥ္ကလည္း ျမန္မာရခိုင္ ဗုဒၶဘာသာမ်ားက မလိုလားခဲ့။ (ထိုကိစၥအား လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးစ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ ရိုဟင္ဂ်ာေက်ာင္းသား သမဂၢ၌ ရိုဟင္ဂ်ာဟု ခံယူခ်င္သူမ်ားႏွင့္ ရခိုင္မြတ္စလင္ဟု ခံယူခ်င္သူမ်ား အေခ်အတင္ ျဖစ္ခဲ့ရသည္။) မည္သို႔ဆိုေစ- သူတို႔သည္လည္း အျခားတုိင္းရင္းသားမ်ားကဲ့သို႔ တန္းတူရွိသည့္ တုိင္းရင္းသား ျဖစ္ကို ျဖစ္ရေပမည္။
မိမိ၏ ႏိုင္ငံနယ္နိမိတ္ထဲတြင္ တည္ရွိေသာ လူမ်ိဳးအားလံုးအား တရားသျဖင့္ တိုင္းရင္းသား ႏုိင္ငံသား အခြင့္ အေရးမ်ား ေပးရမည္ ျဖစ္ၿပီး။ လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးေနာက္ ၀င္ေရာက္လာေသာ လူမ်ားကို မည္သည့္ တုိင္း ရင္းသားႏွင့္ လူမ်ိဳးတူသည္ ျဖစ္ေစ၊ မတူသည္ ျဖစ္ေစ- သီးျခားဥပေဒတစ္ရပ္ ရွိေနရေပမည္။ ဆိုလိုသည္မွာ လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးေနာက္မွ ၀င္လာေသာ ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာမ်ား၊ တရုတ္မ်ား၊ ရိုဟင္ဂ်ာ (စစ္တေကာင္းမ်ား) မြန္ မ်ား၊ ရွမ္းမ်ား၊ ကခ်င္မ်ား၊ အိႏၵိယမ်ိဳးႏြယ္မ်ားအား သီးျခား သတ္မွတ္ရမည္ ျဖစ္သည္။ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးအား သူ၏ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈေၾကာင့္၊ သူ၏ မ်ိဳးႏြယ္ေၾကာင့္ဟူသည့္ အေၾကာင္းျပခ်က္ျဖင့္ မတရားသျဖင့္ ဥပေဒ ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ ေပၚလစီေသာ္လည္းေကာင္း စီမံခ်မွတ္မႈမ်ားကို လံုး၀ မက်ဴးလြန္သင့္ေပ။ မတရားမႈအား ခံုမင္ ေနေသာ လူသားစုသည္ မည္သည့္လူ႔အဖြဲ႔အစည္း၊ မည္သည့္တိုင္းျပည္အတြက္မဆို ဆူပူ အံုႂကြမႈအတြက္ မီးစာမ်ား၊ ျပည္တြင္းစစ္အတြက္ ေသာ့ခ်က္မ်ားသာ ျဖစ္ေပသည္။
တိုင္းျပည္ကုိ ခ်စ္ေသာ၊ တိုင္းျပည္တိုးတက္ေရးကို လိုလားေသာ၊ မိမိလူမ်ိဳး ဆင္းရဲႏြမ္းပါးေနရသည္ကို မၾကည့္ ရက္ေသာ မည္သည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားသည္ မဆို ဆူပူအံုႂကြရျခင္းအတြက္ စတည္ေစသည့္ စိတ္ဓါတ္မ်ားကို ျပဳျပင္ရေပမည္။ လူယုတ္မာတို႔၏ လႈ႔ံေဆာ္မႈတို႔သည္ “ငါတို႔ တိုင္းျပည္ ငါတို႔လူမ်ိဳးကို ဖ်က္ဆီးေနျခင္း”ဟု သိျမင္ႏိုင္ရန္ ႀကိဳးစားရေပမည္။ အခ်င္းခ်င္း သတိေပးရေပမည္။ လူယုတ္မာတို႔အား ရြံမုန္းမုန္းပစ္ရေပမည္။ တုိင္းျပည္ေကာင္းစားေရးႏွင့္ အမွန္တရားအတြက္ အမုန္းခံ၍ ေျပာရဲရေပမည္။
ႏိုင္ငံသား အခြင့္အေရးႏွင့္ တုိင္းရင္းသား အခြင့္အေရး- ဆက္လက္တင္ျပပါမည္။
ေဌးလြင္ဦး (ABSDF ရဲေဘာ္ေဟာင္း)
|
| ဦး ေဌးလြင္ဦး islammyanmar.com |
ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ေခတ္တစ္ခုကို ျဖတ္သန္းေနစဥ္မွာ ေစတနာနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ေပးေနသူမ်ားကို အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ေစမယ့္ပြဲ ရခိုင္ျပည္နယ္က စတင္ခဲ့တယ္။ ရခိုင္တစ္မ်ိဳးလံုး တစ္နယ္လံုး နာမည္ ပ်က္ရေတာ့တယ္။
ျပသနာက ရာဇ၀တ္မႈ၊ ဒီအမႈမ်ိဳးကို ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုးမွာ ဒီတစ္မႈတည္း ျဖစ္ခဲ့တာ မဟုတ္၊ ျမန္မာ ႏုိင္ငံက ေထာင္ေတြထဲမွာၾကည့္လိုက္ရင္ မုဒိန္းမႈ၊ မုဒိန္းလူသတ္မႈ၊ မုဒိန္းလူသတ္ ပစၥည္းလုမႈ၊ မုဒိန္း လူသတ္ ပစၥည္းလု အေလာင္းေဖ်ာက္မႈ- အမ်ိဳးမ်ိဳးကို က်ဴးလြန္သူ အမ်ားစုဟာ လူ႔သဘာ၀ လူမ်ားစု ႀကီးထဲပဲ ျဖစ္တတ္တယ္။ လူမ်ားေတာ့ အမႈမ်ားတဲ့ သေဘာပါ။ ရာဇ၀တ္ေကာင္ကို ရာဇ၀တ္မႈအတိုင္း စီရင္တာကို ဘယ္သူကမွ မေက်မနပ္ မျဖစ္ခဲ့ဘူး၊ ရာဇ၀တ္ေကာင္တိုင္းကိုလည္း ဥပေဒအရ အေရးယူ ေထာင္ခ်ေနတာပဲ။ ဒါဟာ ျဖစ္ရိုးျဖစ္စဥ္ ကိစၥပါ။
ဒါေပမယ့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေက်ာက္ထရံရြာက ရာဇ၀တ္မႈကို ဘာသာေရးအျဖစ္ ဖန္တီးလိုက္တာ ဘယ္ သူလဲ၊ မီဒီယာ လို႔ ေျပာၾကတယ္။ ဒီလို ဆိုရင္ မီဒီယာက- ေျပာလိုက္ယံုနဲ႔ လူေတြက လိုက္လုပ္ သလား- ဆိုတာ ေမးစရာ ျဖစ္လာျပန္တယ္။ မီဒီယာ- ဆိုတာ သတင္းထုတ္ျပန္တဲ့ အုပ္စုျဖစ္သလို၊ ျပသနာတစ္ခုကို မီးေလာင္ေစဘို႔ မီးစခ်ေပးတဲ့ အရာလည္း ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ နဂိုက ဓါတ္ခံ ေလာင္စာ မရွိရင္ ဘယ္ေလာက္ မီးရိႈ႔ရိႈ႔- ေလာင္ဘို႔ ဆိုတာ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး။
ရခိုင္နယ္မွာ--၊ ရခိုင္လို႔ ေခၚဆိုအပ္တဲ့ လူသားမ်ားက ရခိုင္ျပည္ရဲ႔ အလယ္ပိုင္းမွာ ေနတာမ်ားတယ္။ ေတာင္ပိုင္း သံတြဲက ဂြၿမိဳ႔ထိ ဗမာမ်ားေနတယ္။ (မွတ္ပံုတင္မွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ လူမ်ိဳး ရခိုင္လို႔ ေရး သားရေပမယ့္ မိမိကိုယ္မိမိ ဗမာလို႔သာ ခံယူတယ္၊ ဗမာစကားကိုပဲ ေျပာဆုိတယ္၊ ရခိုင္မ်ားကို ဓါတ္ခံ သေဘာအားျဖင့္ ၿငိဳျငင္မႈရွိတယ္။)
ရခိုင္ျပည္ အလယ္ပိုင္း ေတာင္ကုတ္ကစ- ဘရံုကာ ကၽြန္းမ်ားထိ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ား ေနထိုင္တယ္။ လူငယ္ အမ်ားစု အရက္ႀကိဳက္တယ္၊ ေသြးပူတတ္တယ္၊ ေသြးဆူတတ္တယ္၊- ရခိုင္ျပည္ေျမာက္ပိုင္း မွာ ရခုိင္အမည္ခံ ဘဂၤလီမ်ား ေနထိုင္တယ္။ ဒီလိုေျပာရင္ စစ္ေတြက ေမာင္းေတာထိ ရွိေနတဲ့ ရခိုင္ ဆိုသူမ်ားက ေဒါသျဖစ္မွာ ေသခ်ာတယ္။
လူဆိုတာ ဘာသာကို လိမ္လို႔ရမယ္၊ ရုပ္ရည္ကို လိမ္လို႔ မရဘူး၊ စစ္ေတြၿမိဳ႔ကို သြားၾကည့္လိုက္ပါ-၊ ရခိုင္လို႔ ေျပာေနသူေတြ ရာႏႈန္း ဘယ္ေလာက္က ရခိုင္ရုပ္ထြက္ပါသလဲ။ ကိုယ္ေတြ႔ေလ့လာၾကည့္ပါ။ လူနည္းစု တရုတ္ကျပားအနည္းအပါးက- အသားျဖဴတယ္-၊ ဗမာ-ရခိုင္ ရုပ္ျဖစ္တယ္။ က်န္ရခိုင္ လို႔ ဆိုသူမ်ားက အသားမဲတယ္၊ အသားညိဳတယ္၊ ႏွာေခါင္းခၽြန္တယ္- ခပ္ၾကမ္းၾကမ္းေျပာရရင္ အားလံုး ကုလားခ်ည္းပါပဲ။ သူတို႔ေျပာေနတဲ့ ရခိုင္စကားဆိုတာလည္း- စင္စစ္ရခိုင္စကား မဟုတ္ပါ။ ကုလားသံ ကုလားေလယူေလသိမ္းနဲ႔ ေျပာေနတဲ့ ရခိုင္စကားသာ ျဖစ္သာ ျဖစ္တယ္။ ၿခံဳေျပာရင္ (အင္မတန္ လူနည္းစုေလး ေလာက္ပဲ ရခိုင္အစစ္ ရွိႏုိင္တယ္။)
ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း အေနနီး- ေဒသခ်င္းစပ္ေနပါလွ်က္ သူတို႔က ဘာျဖစ္လို႔ ရုပ္ေရာ၊ စကားသံေရာ လံုး၀နီးပါး မတူညီေအာင္ ကြာျခားေနပါသလဲ။ လူမ်ိဳးဆိုတာ ဇာတိေဖ်ာက္လို႔ မရပါ။ ရမ္းၿဗဲကၽြန္းနဲ႔ မိုင္ ေပါင္းမ်ားစြာ ကြာျခားၿပီး- ဆက္စပ္မႈ လံုး၀ မရွိတဲ့ ဧရာ၀တီတိုင္း ဖ်ာပံု ေဒသရွိ ရခိုင္မ်ားကို ၾကည့္ပါ။ သူတို႔ေတြက စကားေရာ၊ ရုပ္ပါ ရခိုင္အစစ္မ်ားနဲ႔ တူညီေနပါတယ္။ ဆင္ေနပါတယ္။
တစ္ကယ္ေတာ့စစ္ေတြေဒသ အပါအ၀င္ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္း ရခိုင္အမည္ခံမ်ားက ဘဂၤလီကုလားမ်ား သာ ျဖစ္တယ္ဆိုတာ- ရုပ္ရည္ေရာ၊ အက်င့္စရိုက္ေရာ၊ အသံေရာက သက္ေသျဖစ္ေနပါတယ္။ “ငါ စစ္ေတြမွာ ေကာလိပ္တက္ေတာ့၊ အစၥလာမ္သာသနာကို လက္ခံလို႔ ငါ့ကို ကုလားလို႔ ေျပာသူ တစ္ခ်ိဳ႔ ရွိတယ္။ ငါက “ငါကုလားလား၊ မင္းကုလားလား- မင္းရုပ္ကိုမင္း မွန္မွာ ျပန္ၾကည့္လိုက္ပါ” ေျပာေတာ့- ေနာက္ပိုင္း အသံေတြ ပိတ္သြားတယ္။ အခုလည္း- စစ္ေတြ ရခိုင္မ်ားကို ကိုယ့္ရုပ္ကိုယ္ မွန္ေထာင္ ၾကည့္ခိုင္းလိုက္ပါ။ ဒါေလာက္ လက္ေတြ႔- သက္ေသ ခိုင္လံုတဲ့ အခ်က္မရွိႏိုင္ေတာ့ဘူး။ ဒါမွ မဟုတ္ ျမန္မာႏိုင္ငံက မီဒီယာ ဆိုသူေတြ စစ္ေတြၿမိဳ႔ကို သြားေရာက္ၿပီး- အားမနာတမ္း မွတ္တမ္းတင္ခိုင္း ၾကည့္လိုက္ပါ။ ၿမိဳ၊ ခမီြး၊ သက္၊ ခ်င္းနဲ႔ တရုတ္ကျပားေတြကို ဓါတ္ပံုရိုက္ယူလာၿပီး- စစ္ေတြ ရခိုင္လို႔ ေျပာရင္ေတာ့- တစ္မ်ိဳးေပါ့ေလ။
တိုင္းရင္းသားမ်ားက ရိုးတယ္ သူ႔လယ္နဲ႔သူ၊ သူ႔ေတာင္ယာနဲ႔သူ၊ သူေခ်ာင္းနဲ႔သူ ရွာေဖြစားေသာက္ ေန ထုိင္တာမ်ားတယ္။ အာဏာရယူနည္းကို သတိမရသူမ်ားတယ္။ ျမန္မာျပည္မမွာ တရုတ္မ်ား၀င္လာၿပီး အာဏာရေအာင္ယူတတ္သလို၊ ရခိုင္ျပည္မွာလည္း ဘဂၤလီမ်ား၀င္လာၿပီး အာဏာရေအာင္ ဖန္တီး တတ္တယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ႔ အာဏာအရွိဆံုး ရာထူး- ျပည္နယ္ေကာင္စီ ဥကၠဌ အျဖစ္ ဘဂၤလား သား စစ္စစ္ ဗိုလ္မႈးေက်ာ္ေမာင္ ေနရာယူသြားတာကိုပဲ ၾကည့္ပါ။ (ပါတီေကာင္စီေခတ္ ကုန္သြားေပမယ့္ သမိုင္းက ဖ်က္လို႔ မပ်က္ေသးဘူး၊) သူေကာင္စီ ျပည္နယ္ေကာင္စီ ဥကၠဌျဖစ္ဘို႔ သူ႔နယ္မွာ သူ႔ကို ေထာက္ခံတဲ့ ဘဂၤလီ ဘယ္ေလာက္မ်ားသလဲ ဆင္ျခင္ၾကည့္ပါ။ (တုိင္းရင္းသား ရခိုင္ေတြက အ ေနာက္ သားကို မၾကည္ျဖဴဘူးဆိုတာလည္း ထည့္တြက္ပါ။)
ဘဂၤလီရခိုင္မ်ားက စစ္ေတြရွိ တရုတ္ကျပားမ်ားကို ေပါင္းထားတယ္၊ ႏိုင္ငံျခားသား အတူတူပဲေလ။ ဗုဒၶဘာသာကို အေၾကာင္းျပၿပီး ေပါင္းလိုက္တယ္။ က်န္တုိင္းရင္းသားမ်ားကို ဘာသာေရးနဲ႔ မိႈင္းတိုက္ လိုက္တယ္။ အာဏာရွိ ပိုက္ဆံရွိတဲ့ လူေတြက ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းေဆာက္ေပးတယ္၊ ေစတီပုတိုး တည္ ေပးတယ္။- တုိင္းရင္းသားမ်ားက ေက်နပ္ေနေတာ့တယ္။
ဒီကတစ္ဆင့္ ရခိုင္တစ္ျပည္နယ္လံုးကို လႊမ္းမိုးႏိုင္ဘို႔-၊ ဗုဒၶဘာသာမ်ားတဲ့ အရပ္ေတြမွာ လူေမြးခဲ့ တယ္။ အဓိက သူတို႔ရသြားတဲ့ နယ္က ေတာင္ကုတ္လို႔ ဆုိႏိုင္တယ္။ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႔က သမိုင္းစဥ္ တစ္ေလွ်ာက္ ဘာျပသနာမွ မရွိခဲ့ဘူး။ ၁၉၈၂ ေက်ာ္ေလာက္မွ တရုတ္ကျပား ေက်ာက္ေတာင္ ဆိုတဲ့ လူတစ္ဦးကို ဘဂၤလီရခိုင္မ်ားက ေမြးလို႔ရခဲ့တယ္။ ေက်ာက္ေတာင္ဟာ ေန႔ခ်င္း၊ ညခ်င္း ခ်မ္းသာလာ တယ္၊ ခ်မ္းသာလာေတာ့ ၾသဇာရွိလာတယ္။ တိုင္းရင္းသား မဟုတ္ေတာ့ ေဒသကို မညႇာ၊ ေဒသတြင္း ထြက္သမွ် သယံဇာတမ်ားကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ကို ေမွာင္ခို အႀကီးအက်ယ္ လုပ္ခဲ့တယ္။ ဟိုမွာ သူ႔ရဲ႔ ဆရာသမား ဘဂၤလီရခိုင္ေတြ ကူညီေနတာကိုး။ ဒီလိုနဲ႔ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႔မွာ မြတ္စလင္မုန္းတီးေရး ကို စတင္မ်ိဳးေစ့ခ်ခဲ့တယ္။-
အခုလည္း ေက်ာက္ထရံက ရာဇ၀တ္မႈ တစ္ခုကို ေက်ာက္ေတာင္ရဲ႔ မ်ိဳးေစ့မ်ားက ထပ္ဆင့္ ေဖါက္ခြဲ ေပးလိုက္တယ္။ အဲ့ဒီ အတြက္ က်ဴးေက်ာ္သူ ဘဂၤလီရခိုင္မ်ားက ေနာက္ကေလာင္စာ ထည့္ၿပီးသား ျဖစ္ေနတယ္။- ဒီျပသနာကို အေၾကာင္းျပၿပီး စစ္ေတြမွာ အႀကီးအက်ယ္ ပံုႀကီးခ်ဲ႔လိုက္တယ္။ က်န္ေဒ သမ်ား (ဥပမာ- ေမာင္းေတာ)က ေသြးဆူတံုးခဏ ျဖစ္ခဲ့ေပမယ့္၊ ေန႔ခ်င္းညခ်င္း ျပန္ၿငိမ္းသြားႏိုင္ၿပီး- စစ္ေတြမွာ ဘာေၾကာင့္ မၿငိမ္းႏုိင္သလဲ- ဆိုတာက သက္ေသျဖစ္ေနတယ္။
သူတို႔က သူတို႔သမိုင္းကို ေဖ်ာက္ၿပီး ရခိုင္အျဖစ္ခံယူ-၊ တစ္ကယ့္တုိင္းရင္းသား အစစ္ျဖစ္တဲ့ မြတ္စလင္ မ်ားကို ခပ္တည္တည္နဲ႔ ေမာင္းထုတ္ဘို႔ ႀကိဳးစားျခင္း ျဖစ္တယ္။ ဒီအျဖစ္က ႏိုင္ငံအတြင္း က်ဴးေက်ာ္ျခင္းသာ မက၊ နယ္ေျမကိုပဲ လုယူျခင္း ျဖစ္ေနတယ္။
ဘဂၤလီမ်ားဟာ တစ္ျခားတစ္ဘက္မွာ ျပည္ပအင္အားစုေတြကို ေနာက္ကြယ္က ပ့ံပိုးၿပီး ႏိုင္ငံခြဲထြက္ ေရးကိုပါ လႈံ႔ေဆာ္ေပးေနတယ္။ ဒီလိုလႈံ႔ေဆာ္တာမွာ ရည္ရြယ္ခ်က္ ၂ ခုရွိတယ္။ (၁)က ရခိုင္ဗုဒၶ ဘာသာေတြအၾကား- ဗမာကိုမုန္းၿပီး ညီၫြတ္လာေအာင္- သူတို႔ ဘဂၤလီဗုဒၶဘာသာမ်ားကို အားကိုး လာေအာင္ ျဖစ္တယ္။ (၂)က သူတို႔ကိုယ္ ဘဂၤလီလို႔ လူထုက မျမင္ေလေအာင္ မြတ္စလင္ေတြကို ဘဂၤလီေတြလို႔ ပံုေအာထိုးခ်ထားႏိုင္ေအာင္ ျဖစ္တယ္။
ဒီျဖစ္စဥ္အားလံုးကို ျပန္ၾကည့္ရင္ ငါတို႔ တုိင္းရင္းသား ရခိုင္ေတြေရာ၊ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုးပါ- တရုတ္ ကျပားမ်ားနဲ႔ ဘဂၤလီရခိုင္တို႔ရဲ႔ ၀ါဒျဖန္႔မႈေအာက္မွာ အႀကီးအက်ယ္ခံလိုက္ရတယ္ ဆိုတာပါ။ ရခိုင္ စစ္စစ္ တုိင္းရင္းသားမ်ားနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံသားမ်ားကို ခုတံုးလုပ္ၿပီး- ဘဂၤလီမ်ားက ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားကို ျပသနာရွာတဲ့ ပြဲသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ရခိုင္အေရးအခင္းဟာ ဘဂၤလီနဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔ရဲ႔ အထိက ရုန္းလို႔ မွတ္တမ္းတင္ရမွာပါ။
(ဒါေတြကို ေဖၚထုတ္လို႔ ငါ့ကို ဆဲခ်င္ဆဲပါေစ၊ သတ္ခ်င္သတ္ပါေစ၊ ငါ ကရုစိုက္မွာ မဟုတ္ပါ။ တစ္ ကယ့္ term ၀င္ လက္ေတြ႔ ဘယ္သူနဲ႔မဆို ေဆြးေႏြးႏိုင္ေၾကာင္း အာမခံပါတယ္။- တုိင္းရင္းသားစစ္စစ္ ရခိုင္မ်ား၊ ျမန္မာႏုိင္ငံကိုခ်စ္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ား၊ အမွန္တစ္ကယ္ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ လူအခြင့္အေရးကို လူလိုသားမ်ား၊ တစ္ကယ့္သမုိင္းအမွန္ကို ေဖၚထုတ္လိုတဲ့ ျဖဴစင္တဲ့သမိုင္းပညာရွင္မ်ား အတြက္ အေထာက္အပ့့ံျဖစ္ေစဘို႔ပဲ ရည္ရြယ္ပါတယ္။ ငါေရးတဲ့ သမိုင္း မွန္ကန္ေၾကာင္း အခ်ိန္ကာလတစ္ခုမွာ အေျဖေပၚလာမွာပါ။)
ေဌးလြင္ဦး
-
"Although mass killings and exterminations of human races were some sort of things that the world experienced during Nazi German p... -
More than 400,000 Rohingya have fled from Myanmar to neighbouring Bangladesh By BBC News September 17, 2017 Myanmar's de ... -
ပါလီမန္အမတ္ဦးေရႊေမာင္ၿပည္သူ႔လြတ္ေတာ္တြင္ရခိုင္ၿပည္နယ္၌ၿဖစ္ပြါးခဲ့ေသာအေရးအခင္းနဲ့ ပတ္သက္၍ေဆြးေနြးတင္ၿပၿခင္း။ (14th day of regular ses... -
RB News March 31, 2018 Minbya, Arakan State : On March 30 morning, a Prayer Leader or Imam was brutally beaten and injured by a Rakh... -
Read letter here Read history of Rohingya here Download letter PDF here Download History of Rohingya PDF here credi... -
ဇြန္လ ၁၇ ရက္ ၊ ၂၀၁၂ Source: guardian.co.uk ျမန္မာျပည္သစ္အတြက္ အနာဂတ္မွာ ေအာင္ျမင္မွာလား၊ က်ရွဳံးမွာလားဆိုသည္ကို ညႊန္ျပေသာ စမ္းသပ္မွဳ တစ... -
At Baggona, a village three miles far from and lies to the South of Maung Daw of Arakan state, more than 80 Rohingya women and girls have be... -
RB News May 17, 2013 Maung Daw, Arakan - After the warnings on Mahasen cyclone had been issued, the displaced Rohingyas from the ... -
12/07/2012 Joint press release HUMANITY GONE ... -
The custodian of Two Holy Mosques King Abdullah bin Abdul Aziz Al Saud Aug 11 The custodian of Two Holy M...
Popular Posts
Threatwiki
Amartya Sen: Burma's "slow genocide" of Rohingyas
Watch Professor Amartya Sen speak on what he calls Burma's 'slow genocide' of Rohingya, Harvard, 4 Nov 2014
