Human Migration ဆိုတာ ယေန႕ကမၻာမွာ အေရးပါတဲ့ သေဘာတရား တရပ္ျဖစ္ေပမယ့္၊ ေရွးလြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္းမ်ား စြာကတည္းက ေပၚေပါက္ေနခဲ့ပါတယ္။ ပိုၿပီးေကာင္းမြန္တဲ့ အလုပ္အကိုင္နဲ႔ ဘ၀အေျခအေနအတြက္ လူအမ်ားဟာ ေမြးရပ္ေျမ၊ အိမ္ယာေတြကို ခြဲခြာၿပီး အျခားၿမိဳ႕ရြာ၊ အျခားႏိုင္ငံေတြမွာ အလုပ္သြားေရာက္ လုပ္ကိုင္တာေတြ၊ အေျခခ် ေနထိုင္တာေတြ ျပဳလုပ္ၾကပါတယ္။ ၂၀ ရာစုေႏွာင္းပိုင္းကာလေရာက္ေတာ့ ဂလိုဘယ္လိုင္းေဇးရွင္း အရွိန္အဟုန္ ျမင့္ တက္လာတာနဲ႔အမွ် အာရွ၊ အာဖရိက၊ ေတာင္အေမရိကနဲ႔ အေရွ႕ဥေရာပႏိုင္ငံမ်ားကေန အေနာက္ဥေရာပ၊ ၾသစေၾတး လ်နဲ႔ ေျမာက္အေမရိကႏိုင္ငံမ်ားဆီကို migration လုပ္မႈေတြ မ်ားျပားလာပါတယ္။ ေဒသတြင္းမွာတင္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးတဲ့ ႏိုင္ငံေတြကေန အျခားအိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြကို migration လုပ္မႈေတြလဲ မ်ားျပားလာပါတယ္။ တရား၀င္ ျပဳလုပ္မႈေတြ ရွိသလို၊ တရားမ၀င္ ျပဳလုပ္တာေတြလဲ ရွိလာပါတယ္။ ဒါကို အခြင့္ေကာင္းယူၿပီး၊ smuggling of migrants ဆိုတဲ့ ရာဇ ၀တ္ျပစ္မႈေတြကို က်ဴးလြန္လာမႈေတြလဲ ရွိပါတယ္။

၂၀၀၀ ခုႏွစ္မွာ The United Nations Convention against Transnational Organized Crime ကို ကမၻာ့ကုလ သမဂၢ အေထြေထြညီလာခံရဲ႕ Resolution 55/25 အျဖစ္ ခ်မွတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီကြန္ဗင္းရွင္းကို ေနာက္ထပ္ ပ႐ိုတို ေကာလ္ သံုးခုနဲ႔ ထပ္ဆင့္ျဖည့္စြက္ၿပီး၊ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ရာဇ၀တ္မႈ (Transnational Organized Crime) တိုက္ဖ်က္ ေရးကို ထိေရာက္စြာ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ပါတယ္။ ဒီပ႐ိုတိုေကာလ္သံုးခုကေတာ့ the Protocol to Prevent, Suppress and Punish Trafficking in Persons, especially Women and Children; the Protocol against the Smuggling of Migrants by Land, Sea and Air; and the Protocol against the Illicit Manufacturing of and Trafficking in Firearms, their Parts and Components and Ammunition စတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

The Protocol against the Smuggling of Migrants by Land, Sea and Air ရဲ႕ ပုဒ္မ (၃) နဲ႔ ပုဒ္မ (၆) မွာ smuggling of migrants ရဲ႕ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္နဲ႔ ရာဇ၀တ္ျပစ္မႈ ေျမာက္ေစတဲ့ အျပဳအမူေတြကို ရွင္းလင္းစြာ ထည့္ သြင္းေဖာ္ျပ ထားပါတယ္။ Smuggling of migrants ဆိုတာ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံရဲ႕ ႏိုင္ငံသား မဟုတ္ေသာ လူပုဂၢိဳလ္တဦး တေယာက္ကို အဲဒီႏိုင္ငံမွာ အေျခခ်ေနထိုင္လို႔ရေအာင္ ေငြေၾကး (သို႔မဟုတ္) အျခား တစံုတရာ အက်ိဳးအျမတ္မ်ားအား တိုက္႐ိုက္ျဖစ္ေစ၊ သြယ္၀ိုက္ျဖစ္ေစ ရယူၿပီး အကူအညီေပးျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ပုဒ္မ (၆) အရ တိုင္းျပည္တခုအတြင္းသို႔ ခိုးသြင္းျခင္း၊ အဆိုပါ ခိုးသြင္းခံရသူသည္ ခိုးသြင္းခံရေသာ တိုင္းျပည္၏ ႏိုင္ငံသား (သို႔မဟုတ္) တိုင္းျပည္တြင္းတြင္ တရား၀င္ ေနထိုင္ႏိုင္ခြင့္ မရွိျခင္းႏွင့္ ယင္းသို႔ခိုးသြင္းရာတြင္ ေငြေၾကး (သို႔မဟုတ္) အျခား တစံုတရာ အက်ိဳးအျမတ္ မ်ားအား တိုက္႐ိုက္ျဖစ္ေစ၊ သြယ္၀ိုက္ျဖစ္ေစ ရယူျခင္းဟာ ရာဇ၀တ္ျပစ္မႈ ေျမာက္ပါတယ္။

အလားတူပဲ တိုင္းျပည္တခုအတြင္းမွာ တရား၀င္ေနထိုင္ခြင့္ သက္တမ္းကုန္လြန္ေနသူ (သို႔မဟုတ္) တရားမ၀င္ ၀င္ ေရာက္ ေနထိုင္ေနသူ တေယာက္ကို အဆိုပါ တိုင္းျပည္တြင္းမွာ တရားမ၀င္ ဆက္လက္ေနထိုင္ခြင့္ ရရွိေအာင္ (သို႔မ ဟုတ္) ဥပေဒသတ္မွတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ေဘာင္၀င္ေအာင္ လိမ္လည္ ကူညီေပးျခင္းႏွင့္ ယင္းသို႔ျပဳလုပ္ရာတြင္ ေငြေၾကး (သို႔မဟုတ္) အျခား တစံုတရာ အက်ိဳးအျမတ္မ်ားအား တိုက္႐ိုက္ျဖစ္ေစ၊ သြယ္၀ိုက္ျဖစ္ေစ ရယူျခင္းဟာလဲ ရာဇ၀တ္ ျပစ္မႈ ေျမာက္ပါတယ္။

The Protocol against the Smuggling of Migrants by Land, Sea and Air ဟာ migrants မ်ားကို အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ရတဲ့ legal instrument တခုေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ တခါတရံမွာ migrants ေတြက ရာဇ၀တ္ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ရန္ ႀကိဳးပမ္းေနသူမ်ားရဲ႕ သားေကာင္ေတြ ျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။ အျခားႏိုင္ငံသို႔ ခိုးသြင္းေပးျခင္း (သို႔မဟုတ္) ေနထိုင္ခြင့္ သက္တမ္း ေက်ာ္လြန္ေနေသာ ႏိုင္ငံ (သို႔) တရားမ၀င္ ၀င္ေရာက္ေနေသာ ႏိုင္ငံတခုမွာ တရားမ၀င္ ဆက္လက္ေနထိုင္ ခြင့္ ရရွိေအာင္ (သို႔မဟုတ္) ဥပေဒသတ္မွတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ေဘာင္၀င္ေအာင္ လိမ္လည္ ကူညီေပးမည္လို႔ ဆိုၿပီး ေငြေၾကး (သို႔မဟုတ္) အျခားတစံုတရာအက်ိဳးအျမတ္မ်ားကို ရယူေတာင္းဆိုမႈ လုပ္ေဆာင္လာၿပီဆိုရင္ ဒါဟာ ရာဇ၀တ္ျပစ္မႈ က်ဴးလြန္ရန္ ၾကံစည္အားထုတ္ေနသူမ်ားရဲ႕ ခ်ဥ္းကပ္မႈဆိုတာကို လူအမ်ားနားလည္မွသာ ရာဇ၀တ္ ျပစ္မႈေတြရဲ႕ သား ေကာင္ေတြဘ၀က လြတ္ေျမာက္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ Smuggling of migrants ဟာ လူကုန္ကူးမႈနဲ႔ ကြဲျပားျခားနားပါတယ္။

The Trafficking in Persons Protocol ရဲ႕ အပိုဒ္ (၃)၊ အပိုဒ္ခြဲ (က) အရ လူကုန္ကူးမႈဆိုတာကို အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုထား ရမွာ အပိုင္း (၃) ပိုင္း ပါ၀င္ပါတယ္။ ပထမတပိုင္းကေတာ့ ျပဳမူေဆာင္ရြက္ခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပဳမူေဆာင္ရြက္ရာမွာ လူ ကုန္ကူးမႈ၏ သားေကာင္ျဖစ္ႏိုင္သူမ်ားကို ရွာေဖြေခၚယူျခင္း၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ျခင္း၊ လႊဲေျပာင္းျခင္း၊ လက္ခံျခင္း (သို႔မ ဟုတ္) ၀ယ္ယူျခင္း စတာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။

ဒုတိယအပိုင္းကေတာ့ နည္းလမ္းမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ လူကုန္ကူးရာမွာ အသံုးျပဳတဲ့ နည္းလမ္းေတြကေတာ့ ဆြဲေဆာင္ သိမ္းသြင္းျခင္း၊ စည္းရံုးျခင္း၊ အင္အားသံုးျခင္း၊ ျခိမ္းေခ်ာက္ျခင္း၊ ဖမ္းဆီးျခင္း၊ ျပန္ေပးဆြဲျခင္း၊ လိမ္လည္လွည့္ဖ်ားျခင္း၊ အာဏာကို အလြဲသံုးစားျပဳျခင္း၊ သားေကာင္ျဖစ္သူရဲ႕ တစံုတရာ အားနည္းခ်က္ကို အသံုးျပဳျခင္းနဲ႔ ေငြ (သို႔) အျခား တစံုတရာ အက်ိဳးအျမတ္မ်ားကို ေပးအပ္ၿပီး၊ သားေကာင္ျဖစ္သူ၏ consent ကို ရယူထိန္းခ်ဳပ္ရန္ ႀကိဳးပမ္းျခင္း စတာ ေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။

တတိယအပိုင္းကေတာ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ လူကုန္ကူးမႈရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြထဲမွာ ျပည့္တန္ဆာအျဖစ္ ေရာင္း ခ်ရန္၊ လူတဦးတေယာက္(သို႔မဟုတ္) လူအစုအဖြဲ႕ တခုရဲ႕ လိင္ေက်းကၽြန္အျဖစ္ အသံုးျပဳရန္၊ ထိုက္တန္ေသာ လစာႏွင့္ ခံစားခြင့္ မရွိေသာ အလုပ္မ်ားကို ေစခိုင္းရန္၊ ေက်းကၽြန္ (သို႔မဟုတ္) ေက်းကၽြန္ႏွင့္ အလားသ႑ာန္တူေသာ အေျခအ ေနမ်ားသို႔ သြတ္သြင္းရန္ နဲ႔ ကိုယ္ခႏၶာအစိတ္အပိုင္းမ်ား (ဥပမာ- ေက်ာက္ကပ္၊ အသည္း၊ ႏွလံုး စသည္မ်ား) အား ရယူ ရန္ စတာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။

ဒီလို ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြအတြက္ လူကုန္ကူးမႈက်ဴးလြန္ရန္ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္သူမ်ားက နည္းမ်ိဳးစံုအသံုးျပဳၿပီး၊ ဒါေတြဟာ သားေကာင္ျဖစ္သူရဲ႕ သေဘာတူညီခ်က္အရ ျပဳလုပ္ျခင္းဆိုတဲ့ ခုခံကာကြယ္မႈကို လုပ္တတ္ၾကပါတယ္။ ဒီလို သေဘာ တူညီခ်က္ဆိုရာမွာ အထက္မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြအတြက္ ဆြဲေဆာင္ သိမ္းသြင္းျခင္း၊ စည္းရံုးျခင္း၊ အင္ အားသံုးျခင္း၊ ၿခိမ္းေခ်ာက္ျခင္း၊ ဖမ္းဆီးျခင္း၊ ျပန္ေပးဆြဲျခင္း၊ လိမ္လည္လွည့္ဖ်ားျခင္း၊ အာဏာကို အလြဲသံုးစားျပဳျခင္း၊ သားေကာင္ျဖစ္သူရဲ႕ တစံုတရာ အားနည္းခ်က္ကို အသံုးျပဳျခင္းနဲ႔ ေငြ (သို႔) အျခား တစံုတရာ အက်ိဳးအျမတ္မ်ားကို ေပးအပ္ၿပီး၊ သားေကာင္ျဖစ္သူ၏ consent ကို ရယူထိန္းခ်ဳပ္ရန္ ႀကိဳးပမ္းျခင္း စတဲ့ နည္းလမ္းေတြကို အသံုးျပဳထားမယ္ ဆိုရင္ ဒီသေဘာတူညီခ်က္ေတြက အလိုအေလ်ာက္ ပ်က္ျပယ္ပါတယ္။

Smuggling of migrants နဲ႔ လူကုန္ကူးမႈဟာ ကြဲျပားျခားနားပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ Smuggling of migrants က ေငြေၾကး (သို႔မဟုတ္) တစံုတရာ အက်ိဳးအျမတ္အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ လူကုန္ကူးမႈ ၾကေတာ့ ျပည့္တန္ဆာအျဖစ္ ေရာင္းခ်ရန္၊ လူတဦးတေယာက္(သို႔မဟုတ္) လူအစုအဖြဲ႕ တခုရဲ႕ လိင္ေက်းကၽြန္အျဖစ္ အသံုးျပဳရန္၊ ထိုက္တန္ေသာ လစာႏွင့္ ခံစားခြင့္ မရွိေသာ အလုပ္မ်ားကို ေစခိုင္းရန္၊ ေက်းကၽြန္ (သို႔မဟုတ္) ေက်းကၽြန္ ႏွင့္ အလားသဏၭာန္တူေသာ အေျခအေနမ်ားသို႔ သြတ္သြင္းရန္ နဲ႔ ကိုယ္ခႏၶာအစိတ္အပိုင္းမ်ား (ဥပမာ- ေက်ာက္ကပ္၊ အသည္း၊ ႏွလံုး စသည္မ်ား) အား ရယူရန္ စတဲ့ အသံုးခ်မႈအတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္ထပ္ကြဲျပားျခားနားမႈ တခုကေတာ့ တိုင္းျပည္တခုအတြင္းသို႔ တရားမ၀င္ ၀င္ေရာက္မႈ (သို႔မဟုတ္) တရားမ၀င္ ေနထိုင္မႈ ျဖစ္ပါတယ္။ smuggling of migrants မွာက တိုင္းျပည္တခုကေန အျခားတိုင္းျပည္တခုအတြင္းကို တရားမ ၀င္ ခိုးသြင္းမႈု (သို႔မဟုတ္) တရားမ၀င္ ေနထိုင္ေနသူမ်ားအား သက္ဆိုင္ရာ တိုင္းျပည္ရဲ႕ ဥပေဒနဲ႔ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြ အရ ေဘာင္၀င္သြားေအာင္ ေငြေၾကးရယူ ကူညီေပးမႈ စတာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ လူကုန္ကူးမႈမွာက်ေတာ့ တရား၀င္ ၀င္ ေရာက္မႈ (သို႔မဟုတ္) တရား၀င္ေနထိုင္မႈ ေတြပါ အက်ံဳး၀င္သလို၊ တိုင္းျပည္တခုအတြင္းမွာတင္ တေနရာမွ အျခားတ ေနရာသို႔ ပို႔ေဆာင္အသံုးခ်မႈေတြလဲ ျဖစ္ပြားႏိုင္ပါတယ္။

ေနာက္ထပ္ကြဲျပားျခားနားမႈ တခုကေတာ့ သားေကာင္ကိုယ္တိုင္ျဖစ္ပါတယ္။ Smuggling of migrants မွာ သားေကာင္ ကိုယ္တိုင္ရဲ႕ လိုက္လိုက္ေလ်ာေလ်ာ သေဘာတူညီခ်က္ ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ smuggling of migrants ျပစ္မႈကို က်ဴးလြန္သူအခ်ိဳ႕က သားေကာင္ရဲ႕ ဆႏၵသေဘာထားပါ၀င္ၿပီး၊ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ အက်ိဳးရွိေစတာေၾကာင့္ ဒါဟာ ျပစ္မႈမ ေျမာက္ဘူးလို႔ ထင္မွတ္မွားေနတတ္တာေတြ ရွိပါတယ္။ သို႔ေပမယ့္ ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒနဲ႔ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြအရ ဒါဟာ ရာဇ၀တ္ျပစ္မႈ ျဖစ္ပါတယ္။ လူကုန္ကူးမႈမွာက်ေတာ့ သားေကာင္ရဲ႕ သေဘာတူညီခ်က္ ပါ၀င္ရင္ေတာင္ အထက္ မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ နည္းလမ္းေတြနဲ႔ ရယူထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

လူကုန္ကူးမႈနဲ႔ smuggling of migrants တို႔အၾကားမွာ အခုလို ကြဲျပားျခားနားခ်က္ေတြ ရွိေပမယ့္ ဆက္စပ္မႈေတြလဲ ရွိ တတ္ပါတယ္။ အခ်ဳိ႕သားေကာင္ေတြဟာ အျခားတိုင္းျပည္ကို ခိုး၀င္ဖို႔ ကိုယ္တိုင္ကိုယ္က် ေငြေပးခဲ့တာ ျဖစ္ေပမယ့္၊ သက္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံကို ေရာက္သြားခ်ိန္မွာ ေရာင္းစားခံရတာေတြ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ လူကုန္ကူးမႈ က်ဴးလြန္သူမ်ားက smuggling လုပ္ေပးေနသူမ်ားအေနနဲ႔ ဟန္ေဆာင္အသြင္ယူထားျခင္းေတြ ရွိသလို၊ ရာဇ၀တ္မႈက်ဴးလြန္သူမ်ား အခ်င္း ခ်င္း အစကနဦး ကတည္းက ခ်ိတ္ဆက္ထားမႈေတြလဲ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ တခါတရံမွာ လမ္းေၾကာင္းတေၾကာင္းထဲမွာ smuggling လုပ္ခံရသူမ်ားနဲ႔ လူကုန္ကူးခံရသူမ်ား အတူတြဲၿပီး ပါ၀င္ေနတတ္ၿပီး၊ ျပစ္မွဴက်ဴးလြန္ေနသူမ်ားဟာ လူကုန္ ကူးမႈနဲ႔ smuggling of migrants ႏွစ္မ်ိဳးလံုးကို က်ဴးလြန္ေနတဲ့ ကြင္းဆက္တရားခံမ်ား ျဖစ္ေနႏိုင္ပါတယ္။

migrants ေတြကို အျခားႏိုင္ငံတြင္းသို႔ ခိုးသြင္းရာမွာ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူေတြ အသံုးျပဳေလ့ရွိတဲ့ ရာဇ၀တ္မႈသဏၭာန္ေတြ မတူညီပါဘူး။ ပထမ တမ်ိဳးကေတာ့ အေရးေပၚ ခိုးသြင္းေပးမႈ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီသဏၭာန္မွာ migrants ေတြကို ႏိုင္ငံ (ေအ) ကေန ႏိုင္ငံ (ဘီ) ကို ခိုးသြင္းဖို႔အတြက္ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားတဲ့ organized trip မပါ၀င္ပါဘူး။ သူတို႔တေတြဟာ ႏိုင္ငံ (ေအ) အတြင္းမွာ တရား၀င္ လႈပ္ရွားသြားလာၿပီးမွ၊ ႏိုင္ငံ (ဘီ) နဲ႔ အနီးဆံုး နယ္စပ္ကို ေရာက္ရွိသြားၾကပါတယ္။ အဲဒီ ကေန ေဒသခံေတြကို ေငြေပးၿပီး၊ တရားမ၀င္ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ေရးအတြက္ အသံုးျပဳၾကပါတယ္။ ဒီရာဇ၀တ္မႈမွာ လူတ ဦး တေယာက္ (သို႔မဟုတ္) လူတစုကို အျခားႏိုင္ငံအတြင္းသို႔ တရားမ၀င္ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ ၀င္ေရာက္သြားႏိုင္ေရး အတြက္ ေငြေၾကးရယူၿပီး ေဆာင္ရြက္ေပးသူမ်ားဟာ လူတဦးတေယာက္၊ တဖြဲ႔တည္းတင္ မကပဲ လူမ်ားစြာ၊ အဖြဲ႔မ်ားစြာ အဆင့္ဆင့္ ပါ၀င္ေနတတ္ပါတယ္။

ေနာက္ထပ္ သဏၭာန္တမ်ိဳးကေတာ့ စာရြက္စာတမ္း အတုမ်ား အသံုးျပဳမႈ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံ (ေအ) ကေန ႏိုင္ငံ (ဘီ) ကို migrants ေတြ ခိုးသြင္းရန္ (သို႔မဟုတ္) ႏိုင္ငံ (ဘီ) အတြင္းသို႔ တရားမ၀င္ ေရာက္ေနသူမ်ား ႏိုင္ငံတြင္းတြင္ ဆက္လက္ ေနထိုင္ႏိုင္ရန္ အတြက္ ႏိုင္ငံ (ေအ) မွာ ေနထိုင္သူကျဖစ္ေစ၊ ႏိုင္ငံ (ဘီ) မွာ ေနထိုင္သူကျဖစ္ေစ စာရြက္စာတမ္း အတု မ်ား ျပဳလုပ္ေပးမႈ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီရာဇ၀တ္မႈမွာ ႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္ အတုမ်ား၊ ဗြီဇာအတုမ်ားနဲ႔ အျခားဆက္စပ္ စာရြက္ စာတမ္း အတုမ်ား ျပဳလုပ္ၿပီး ခိုးသြင္းမႈ (သို႔မဟုတ္) ဆက္လက္ေနထိုင္ႏိုင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းေပးမႈေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။

စာရြက္စာတမ္း အတုမ်ား ျပဳလုပ္ေပးမႈမွာ အတုအေယာင္ လက္ထပ္ျခင္းနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးဒုကၡသည္မ်ားအျဖစ္ လိမ္လည္ခံ ယူရန္ ေငြေၾကးမ်ား ရယူေဆာင္ရြက္ေပးမႈ စတာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ စာရြက္စာတမ္း အတုမ်ားဆိုရာမွာ ပတ္စ္ပို႔အတု မ်ား၊ ပတ္စ္ပို႔ ဓာတ္ပံုမ်ားခြာယူ၍ အသစ္ျပန္ကပ္မႈမ်ား၊ ခိုးယူထားေသာ ပတ္စ္ပို႔မ်ားတြင္ အခ်က္အလက္မ်ား ျပင္ဆင္ ထည့္သြင္းမႈမ်ား၊ ႏိုင္ငံေရးဒုကၡသည္ မခံယူခင္ ပတ္စ္ပို႔မ်ားအား ဖ်က္ဆီးလႊင့္ပစ္ရန္ အၾကံေပးခ်က္မ်ား၊ ေဖ်ာက္ဖ်က္ ေပးမႈမ်ား စတာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။

ေနာက္ထပ္ရာဇ၀တ္မႈ သ႑ာန္တမ်ိဳးကေတာ့ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားမႈမ်ား ပါ၀င္ေသာ stage- to – stage smuggling ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီသ႑ာန္မွာ ႏိုင္ငံ (ေအ) ကေန ႏိုင္ငံ (ဘီ) (လမ္းခရီးတြင္ အျခားႏိုင္ငံမ်ားတြင္လည္း transit လုပ္ရမႈမ်ား ရွိႏိုင္သည္) သို႔ ခိုး၀င္ရမယ့္ သူမ်ားဟာ လမ္းခရီးအတြက္ ကိုယ္တိုင္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားရန္ မလိုအပ္ပါဘူး။ သက္ ဆိုင္ရာႏိုင္ငံအလိုက္ stage co-ordinators မ်ား ရွိပါတယ္။ ဒီလူေတြဟာ ကြန္ယက္သဏၭာန္ ခ်ိတ္ဆက္ထားၿပီး၊ တခါ တရံမွာလဲ တဖြဲ႔တည္း ျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။

ဥပမာ- ႏိုင္ငံ (ေအ) ကေန လူတေယာက္ကို ႏိုင္ငံ(စီ)ကို ပို႔ေပးသူက တေယာက္၊ ႏိုင္ငံ (စီ) မွာ ေခတၱ ၀ွက္ထားေပးၿပီး၊ ႏိုင္ငံ (ဒီ) သို႔ သြားရမည့္ အိုင္ဒီ အတု စီစဥ္ေပးသူက တေယာက္၊ ႏိုင္ငံ (ဒီ) ေရာက္ခ်ိန္တြင္ အျခား အိုင္ဒီ အတုမ်ား ထပ္မံစီမံၿပီးမွ ႏိုင္ငံ (ဘီ) သို႔ ပို႔ေဆာင္ေပးသူမ်ားက တေယာက္၊ ႏိုင္ငံ (ဘီ) သို႔ ေရာက္ခ်ိန္တြင္ ႀကိဳဆို လက္ခံထား သူက တေယာက္၊ ႏိုင္ငံ (ဘီ)တြင္ အိုင္ဒီအတုမ်ား ေဖ်ာက္ဖ်က္ေပးၿပီး၊ တရား၀င္ ေနထိုင္ခြင့္ ရရွိေစရန္ လုပ္ေဆာင္ ေပးသူမ်ားက တေယာက္ ျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။ ဒီလူေတြ အားလံုးဟာ ခ်ိတ္ဆက္မႈႏွင့္ ျဖစ္ေစ၊ အဖြဲ႔တခုတည္း အေန ႏွင့္ျဖစ္ေစ stage- to- stage smuggling process ၾကီး တခုလံုးမွာ ပါ၀င္ၿပီး ရာဇ၀တ္မႈက်ဳးလြန္ၾကသူမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။

smuggling process မွာ ေအာ္ပေရးရွင္းတခုလံုး (သို႔မဟုတ္) အဆင့္တဆင့္ကို ၾကိဳးကိုင္စီမံၾကတဲ့ co-ordinators ေတြ ရွိပါတယ္။ co-ordinators ေတြမွာ အဆက္အသြယ္မ်ားစြာ ရွိၿပီး၊ ဆက္သြယ္ေရးစနစ္၊ ေနရာခ်ထားေရး အစီအမံ၊ လမ္း ေၾကာင္း စတာေတြအားလံုးကို တာ၀န္ယူၾကီးၾကပ္စီမံေလ့ရွိၾကပါတယ္။ co-ordinators ေတြဟာ ေနာက္ကြယ္ကေန ႀကိဳးကိုင္စီမံေလ့ရွိၾကတဲ့အတြက္ သူတို႔ကို အေရးယူေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေရးအတြက္ သက္ေသအေထာက္အထားမ်ား ရယူ ရန္ ခဲယဥ္းတာေၾကာင့္ co-ordinators မ်ားကို ပစ္မွတ္ထားၿပီး စံုစမ္းသူမ်ားဟာ covert နည္းလမ္းေတြကို အသံုးျပဳ ေလ့ရွိၾကပါတယ္။

ေနာက္ထပ္ တမ်ိဳးကေတာ့ recruiters ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔တေတြက smuggling လုပ္မယ့္သူေတြနဲ႔ migrants ေတြ အၾကားမွာ ဆက္သြယ္ေပးရသူမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ migrants မ်ားနဲ႔ recruiters ေတြဟာ လူမ်ိဳးတူေတြ ျဖစ္တာမ်ားၿပီး၊ တခါတရံ အိမ္နီးခ်င္းေတြ၊ အသိမိတ္ေဆြေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ တရားမ၀င္ ခိုးသြင္းမႈမွာ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနတဲ့ recruiters ေတြဟာ မိခင္ႏိုင္ငံေတြမွာ အေျခခ်ေနထိုင္သူမ်ား ျဖစ္ေလ့ရွိၿပီး၊ ရံဖန္ရံခါမွာေတာ့ ႏိုင္ငံရပ္ျခားမွ အလည္အ ပတ္ ျပန္လာသူမ်ားလဲ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

Recruiters ေတြဟာ မိခင္ႏိုင္ငံမွာ ေနထိုင္သူမ်ားထဲမွ ႏိုင္ငံရပ္ျခားသို႔ တရား၀င္ သြားေရာက္ရန္ ခက္ခဲေနသူမ်ားကို သတင္းအခ်က္အလက္ မွားမ်ားေပးျခင္း၊ မက္လံုးမ်ားေပးျခင္း (ႏိုင္ငံဘီတြင္ သြားေရာက္ အလုပ္လုပ္ပါက ဘယ္ႏွစ္ႏွစ္ အတြင္း ခ်မ္းသာမည္ စသည္မ်ား)ျဖင့္ သြားေရာက္ႏိုင္ရန္ ကူညီေပးမည္ဆိုကာ smuggling process ထဲသို႔ သြတ္သြင္း တတ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတြင္း တရားမ၀င္ေနထိုင္မႈမွာလဲ recruiters ေတြဟာ လူမ်ိဳးတူေတြ ျဖစ္တာမ်ားၿပီး၊ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း ထဲမွာ စိမ့္၀င္ေနတတ္ပါတယ္။ တရားမ၀င္ေနထိုင္သူမ်ား၊ တရား၀င္ေနထိုင္ရန္ အခက္အခဲျဖစ္ေနသူမ်ားကို ပစ္မွတ္ ထားၿပီး စည္းရံုးေလ့ရွိပါတယ္။ အဲဒီကေနတဆင့္ migrants smuggling လုပ္ေနသူမ်ားနဲ႔ ထပ္မံဆက္သြယ္ေပးၾက ပါတယ္။

ေနာက္ထပ္တမ်ိဳးကေတာ့ လမ္းခရီး သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးမွာ အဆင္ေျပဖို႔အတြက္ လုပ္ေဆာင္ေပးတဲ့ transporters ေတြနဲ႔ လမ္းျပေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ လမ္းခရီးအဆင့္ဆင့္မွာ လမ္းျပတေယာက္ (သို႔မဟုတ္) တစု ရဲ႕ လက္ထဲကေန အျခား လမ္းျပေတြရဲ႕ လက္ထဲကို ထပ္မံလႊဲေျပာင္းေပးမႈေတြလဲ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ကားေမာင္းသမားေတြ၊ လမ္းျပေတြ (သို႔မဟုတ္) ေလယာဥ္နဲ႔ လူအမ်ားကို ဦးစီးေခၚေဆာင္သူေတြဟာ smuggling operation ကို လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ အဖြဲ႔၀င္ေတြ ျဖစ္ ႏိုင္သလို၊ ကန္ထ႐ိုက္အေနနဲ႔ လုပ္ကိုင္သူမ်ားလဲ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

ေနာက္ထပ္တမ်ိဳးကေတာ့ အေျခအေနကို ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္ရႈေပးရတဲ့ spotters ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ရဲ၊ စစ္တပ္၊ လူ၀င္ မႈႀကီးၾကပ္ေရး တို႔ရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈ အေျခအေနကို ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္ရႈေပးရၿပီး၊ လႈပ္ရွားလို႔ ရႏိုင္မယ့္ အေျခအေနနဲ႔ အခ်ိန္ အခါေတြကို မီးစိမ္းျပေပးရသူမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ထပ္တမ်ိဳးကေတာ့ လာဘ္စားေသာ ျပည္သူ႕ ၀န္ထမ္းေတြ ျဖစ္ ပါတယ္။ ရဲတပ္ဖြဲ႕၊ စစ္မႈထမ္း၊ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရး စသူမ်ားက လာဘ္စားၿပီး၊ smuggling operation ေတြကို မသိ ခ်င္ေယာင္ၿပီး လႊတ္ေပးတာေတြ ရွိပါတယ္။

ေနာက္တမ်ိဳးကေတာ့ smuggling process အဆင့္ဆင့္မွာ တည္းခိုေနထိုင္ခြင့္ျပဳထားတဲ့ ေနရာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဟို တယ္၊ တည္းခိုခန္းနဲ႔ လူေနအိမ္ စတာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒီလို ရာဇ၀တ္မႈေတြမွာ တည္းခိုခန္းပိုင္ရွင္ေတြပါ ပါ၀င္ပတ္ သက္ ေနတဲ့အခါ စံုစမ္းအေရးယူသူမ်ားအတြက္ အခက္အခဲျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ေနာက္တမ်ိဳးကေတာ့ smuggling process ေအာင္ျမင္သြားေစရန္အတြက္ ေငြေၾကးရယူၿပီး သတင္းထိန္ခ်န္ထားသူမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ ကားလက္မွတ္နဲ႔ ရထားလက္မွတ္ ေရာင္းသူမ်ား၊ တကၠဆီကားေမာင္းသူမ်ား၊ ေလေၾကာင္း၀န္ထမ္းမ်ား၊ ေလွပိုင္ရွင္မ်ားႏွင့္ ေလွသားမ်ား၊ ကားစက္ျပင္မ်ား ပါ၀င္ႏိုင္ပါတယ္။ ေနာက္ထပ္တမ်ိဳးကေတာ့ ရာဇ၀တ္မႈမ်ားကေန ရလာတဲ့ ေငြမည္းေတြကို ေငြျဖဴ ျဖစ္ေအာင္ ျပဳလုပ္ရာမွာ ကူညီလုပ္ေဆာင္ ေပးသူမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလို active role မွာ ပါ၀င္သူေတြအျပင္ passive role မွာ ပါ၀င္ေနသူေတြလဲ ရွိပါတယ္။ ဥပမာ- တကၠဆီေမာင္းသမား တေယာက္ဟာ လူအုပ္စုကို ျမင္ခ်ိန္မွာ illegal immigrants ေတြမွန္း သိျမင္ေပမယ့္၊ safe house ကို လိုက္လံ ပို႔ေဆာင္ေပးၿပီး ပံုမွန္ေၾကးပဲ ေတာင္းယူခဲ့ေပမယ့္၊ သက္ဆိုင္ရာကို သတင္းအခ်က္အလက္ ေပးပို႔မႈ မရွိပဲ blind eye လုပ္ခဲ့ရင္ ဒါဟာလဲ passive role မွာ ပါ၀င္ပတ္သက္ျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

smuggling of migrants ဆိုတဲ့ ရာဇ၀တ္မႈ ေပၚေပါက္လာရတဲ့ အေျခခံအေၾကာင္းရင္းေတြဟာ အလုပ္အကိုင္ရွားပါးမႈ၊ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ စတာေတြကေန ရုန္းထြက္ဖို႔အတြက္ ဘ၀အေျခအေန ပိုမိုေကာင္းမြန္ေစႏိုင္မယ့္ တိုင္းျပည္ေတြကို migration လုပ္မႈေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို အေျခအေနေတြကို ေငြေၾကး (သို႔မဟုတ္) အျခားတစံုတရာ အက်ိဳးအျမတ္ အတြက္ အခြင့္ေကာင္းယူၿပီးျဖစ္ေစ၊ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ အက်ိဳးရွိတဲ့အလုပ္လို႔ ထင္ျမင္၍ ျဖစ္ေစ လုပ္ေဆာင္ၾကရာကေန smuggling operations ေတြမွာ ရာဇ၀တ္မႈမွန္းသိရက္နဲ႔ ျဖစ္ေစ၊ မသိ၍ပဲျဖစ္ေစ ပါ၀င္ ပတ္သက္ေနသူေတြ အမ်ား အျပား ရွိလာပါတယ္။ ေဒါသေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ လူသတ္မႈတခုမွာ သတ္မိသူကို စာနာနားလည္ ေပးလို႔ ရႏိုင္ပါတယ္။ သို႔ေပမယ့္ သက္ေသအေထာက္အထား ေဖ်ာက္ဖ်က္ေပးရင္ေတာ့ လူသတ္မႈ ၾကံရာပါ ျဖစ္သြားႏိုင္ ပါတယ္။

ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈကေန ေပၚထြက္သြားတဲ့ လုယက္မႈတခုမွာ လုယက္သူရဲ႕ ဘ၀အေျခအေနကို စာနာနားလည္ ေပးၾကလို႔ ရႏိုင္ပါတယ္။ သို႔ေပမယ့္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူေတြ လုယက္ၾကပါလို႔ အားေပးလွံဳ႕ေဆာ္တာေတြ၊ လုယက္လာတဲ့ ပစၥည္းေတြ ကို ထုခြဲေရာင္းခ် ေပးတာကိုေတာ့ ဘယ္လိုႏိုင္ငံရဲ႕ ဥပေဒကမွ ခြင့္ျပဳၾကမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီအတိုင္းပါပဲ။ smuggling of migrants ဟာ (၂၁) ရာစုကမၻာရဲ႕ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ ရာဇ၀တ္မႈေတြကို ႏွိမ္နင္းေရးဆိုင္ရာ ရာဇ၀တ္ျပစ္မႈ တခုျဖစ္တဲ့ အတြက္ smuggling operations ေတြမွာ သိရက္နဲ႔ ျဖစ္ေစ၊ မသိဘဲ ျဖစ္ေစ ပါ၀င္ပတ္သက္ျခင္းမ်ားကို ေရွာင္ရွားၿပီး၊ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြင္းမွာ Rule of Law ရွိလာေအာင္ ၀ိုင္း၀န္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုအပ္ပါေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပအပ္ပါ တယ္။

ခင္မမမ်ဳိး (၁၆၊ ၈၊ ၂၀၁၁)

By Zin Linn>>

Tomas Ojea Quintana, the UN special rapporteur on human rights in Burma, will be allowed into the country next week for the first time in more than a year, AFP reported officials as saying on Wednesday.

Mr. Quintana is to meet high-ranking government officials, including the defense and foreign ministers, during his August 21-25 trip according to a government official.

“He will also visit parliament and meet with parliament members,” he told AFP.

Mr. Quintana has not been issued a visa to visit Burma since March 2010, when he suggested forming of a commission of inquiry.

The UN Human Rights Council adopted a resolution shortly after he presented a report in March that asked him: “to provide an assessment of any progress made by the government in relation to its stated intention to transition to a democracy to the General Assembly.”

In his statement, he said, “I am concerned that the Government is not finding a political solution to solve the ethnic conflicts. The authorities have now reached the final step of their 7-step road-map to democracy, but democracy requires much more. We also have to keep in mind that the electoral process excluded several significant ethnic and opposition groups, so their voices are not being heard in these fora.”

Quintana last visited Burma, also knows as Myanmar, in February 2010 but was not allowed to see opposition leader Aung San Suu Kyi, who was under house arrest at the time. His consequential requests to revisit Burma have been refused.

As a result, Mr. Quintana held a press conference on May 23 at the Foreign Correspondents’ Club of Thailand (FCCT) following the conclusion of his one-week mission to Thailand. During the press conference, he highlighted that a United Nations commission of inquiry should be set up to address Burma’s human rights violence, which has not ended under the new government.

In this coming trip, Quintana is likely to meet Burma’s Nobel laureate, who was freed from seven years of house arrest soon after the country’s controversial election in November last year.

It would be the first talks between the UN special rapporteur and the democracy icon of Burma.

Freedom of expression, information and association is controlled by more than half a dozen laws, the violation of which, may be, and in fact is, widely punished by three to 20 years in prison.

There are approximately 2,000 political prisoners who have been detained and sentenced for having peacefully expressed their views verbally, through participation in peaceful demonstrations or in activities of political parties. Some of them are punished for having written about human rights or political issues in the country or for reading or possessing written materials judged illegal.

Information Minister Kyaw Hsan confirmed at a 12 August press conference that Quintana would be allowed the visa after he was denied for a year. It seems Quintana’s idea of ‘commission of inquiry’ is threatening toward the current president and his cabinet members who have responsibilities with the human rights abuses under previous junta.

Dated: August /16/2011 

Ref : frc-rec 023/02/2011 

 by ဧရာဝတီ>>

ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္က စစ္ေထာက္ခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေ၀လြင္ႏွင့္ စစ္ေရးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ခင္ေဇာ္ဦးတို႔ ႏွစ္ဦးကို လာဘ္ေပး လာဘ္ယူမႈ၊ အာဏာအလြဲသုံးစား မႈမ်ားႏွင့္ စုံစမ္းေဆးလ်က္ရွိၿပီး လက္ရွိထမ္းေဆာင္ေနေသာ ရာထူးတာ၀န္မ်ားကုိ ေခတၱဆုိင္းငံ့ထားေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။

က်ေနာ္တို႔ျမန္မာျပည္မွာ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းတာကို အေၾကာင္းျပဖို႔ၾကိဳးစားရင္း စစ္အစိုးရ အဆက္ဆက္ရဲ႕  ဦးေႏွာက္ ႐ိုက္စားမႈေၾကာင့္ ဖက္ဒရယ္ စံနစ္ဆိုလိုက္တာနဲ႔ အားလံုး လိုလိုက လက္တြန္႔
ကုန္တယ္။

ဖက္ဒရယ္စံနစ္ ဆိုလိုက္တာနဲ႔ တိုင္းျပည္ၿပိဳကြဲေတာ့မယ့္ သေယာင္ေယာင္ ထင္ေယာင္ထင္မွား ျဖစ္လာၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာေတြဟာ ဖက္ဒရယ္စံနစ္နဲ႔ ပတ္သက္လာရင္ ေလ့လာမႈနည္းတယ္လို႔ ျမင္မိတယ္။ ဖက္ဒရယ္စံနစ္ ဆိုလိုက္တာနဲ႔ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ပိုင္နက္၊ ငါတို႔နဲ႔ မဆိုင္သလို (ေရွာင္) ေနၾကတယ္။

ၿငိမ္းခ်မ္းမႈမရွိဘဲနဲ႔ တိုင္းျပည္ ျပန္လည္မထူေထာင္ႏုိင္။ တိက်ခိုင္မာ မွ်တတဲ့ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု ဥပေဒရွိမွ ျမန္မာျပည္ တြင္း ေနထိုင္ၾကတဲ့ လူမ်ိဳးစုအားလံုး မိမိတို႔နယ္ေျမ၊ လုပ္ပိုင္ခြင့္နဲ႔ ရပိုင္္ခြင့္ေတြ ျပတ္ျပတ္သားသား တိတိက်က် သိရွိၾကမွာပါ။

တိုင္းရင္းသားေတြအေပၚ တရားမွ်တမႈရွိဖို႔ အေျဖရွာတဲ့ ေနရာမွာ ဖက္ဒရယ္ စံနစ္ဟာ အေျဖတခု ျဖစ္ႏုိင္စရာ
ရွိပါတယ္။ သို႔ေသာ္ ဖက္ဒရယ္ စနစ္ရဲ႕ ေကာင္းက်ိဳး ဆိုးက်ိဳးေတြကို သတိရွိရန္လည္း လိုပါတယ္။ ဒီေဆာင္းပါးရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္က ဖက္ဒရယ္စနစ္ကို နက္နက္ၾကည့္ၿပီး  ဖက္ဒရယ္စံနစ္မွာ ရင္ဆိုင္ရမယ့္ စိမ္ေခၚမႈမ်ား (challenges)ကို ေတြးေတာႏုိင္ၾကဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

အခ်က္က်က် ေဆြးေႏြးႏိုင္ရန္လည္း ျပင္ဆင္ထားသင့္သည္။ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု ဥပေဒ ျဖစ္တဲ့အတြက္ (ဥပေဒ)
ေရးရာေတြ ပါဝင္လာသလို၊ ႏုိင္ငံေရးမူ (principles)နဲ႔ အေတြး အေခၚေတြ ပါဝင္လာတာမို႔ အခ်ိန္ယူ ေလ့လာသင့္ တယ္လို႔ ယူဆမိလို႔ပါ။

အေမရိကန္ဥပမာ

စာေရးသူ၏အျမင္ကိုေျပာရလွ်င္ ႏုိင္ငံအမ်ားမွာ မွ်တခိုင္မာတဲ့ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု ဥပေဒကို ေရးဆြဲခဲ႔သူမ်ားသည္၎၊ ခိုင္မာသည္ထက္ ခိုင္မာေအာင္ ျပင္ဆင္ႏိုင္ခဲ့သူမ်ားမွာ၊ တုိင္းျပည္ကို ကိုယ္စား ျပဳႏုိင္တဲ့ လူေတာ္ ႏုိင္ငံေရးသမား မ်ား ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးသမားစစ္လွ်င္ တိုင္းျပည္ ေကာင္းက်ိဳးကို ေရွ႕႐ႈႏုိင္မႈေၾကာင့္လို႔ ခံယူမိပါတယ္။

ဥပမာ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု ဥပေဒ ဟုဆိုလိုက္လွ်င္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံရဲ႕ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု ဥပေဒသည္ (စံ)အျဖစ္ အမ်ားကသတ္ မွတ္ၾကရပါတယ္။ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံ၏ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒ ျဖစ္ေျမာက္ေရးတြင္ အဓိက ပါဝင္ဦးေဆာင္သြားသူတဦးမွာ အေမရိကန္ လြပ္လပ္ေရးတိုက္ပြဲတြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဂ်ာ႔ ဝါရွင္တန္၏ စစ္ဘက္ လက္ေထာက္ ကိုယ္ေရး အရာရွိအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ႔သူ ဗိုလ္မႉးၾကီးေဟာင္း အက္လက္ဆန္ဒါးဟယ္မတင္
Alexander Hamilton ဆိုသူျဖစ္သည္။

အေမရိကန္ ႏုိင္ငံေရးသမားမ်ားကို ဖက္ဒရယ္စံနစ္ ဘာေၾကာင့္လိုေၾကာင္း သေဘာေပါက္ လက္ခံလာရန္ ဖက္ဒရယ္လစ္ စာတမ္း (၈၅) ေစာင္ကို ဂ်ိန္းမဒၵာဆင္ (James Madison ) ႏွင္႔ ဂၽြန္ေဂ်း (John Jay) တို႔ႏွင့္အတူ ေရးျပၿပီး ျပည္နယ္ေတြ လက္ခံလာေအာင္ တိုက္တြန္း ႏုိင္ခဲ့လို႔  အေမရိကန္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု
ဥပေဒကို အတည္ျပဳ ႏုိင္ခဲ့ၾကတာျဖစ္သည္။

စာတမ္း (၈၅) ေစာင္တြင္ အမ်ားစုကို ေရးသြား သူမွာ အက္လက္ ဆန္ဒါး ဟယ္မတင္ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏုိင္ငံျခားေရးနဲ႔ ပတ္သက္လာလွ်င္ ဂၽြန္ေဂ်းရဲ႕ စာတမ္း နံပတ္ (၃) ကို ခုထိ မွီျငမ္း ၾကရသလို၊ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ ပတ္သက္လာလွ်င္ ဂ်ိန္းမဒၵာဆင္၏ စာတမ္း နံပတ္ (၅၁) သည္ အလြန္ တန္ဖိုးရွိပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားကို ကာကြယ္ဖို႔နဲ႔ ဗဟို
အစိုးရ (ဝါ) ဖက္ဒရယ္ အစိုးရရဲ႕ အာဏာကို ကန္႔သတ္ဖို႔ အေမရိကန္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုဥပေဒကို ျပင္ဆင္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ပထမျပင္ဆင္ခ်က္ ဆယ္ခု စုေပါင္း ၿပီး Bills of Rights လို႔ေခၚၾကပါတယ္။

ဒီျပင္ဆင္ခ်က္ေတြကို ပထမ ကြန္ကရက္သို႔ ေရးဆြဲတင္သြင္း သူမွာ ဂ်ိန္းမဒၵာဆင္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ သူ႔ကို တခ်ိဳ႕က အေမရိကန္ဖဲြ႔စည္္း အုပ္ခ်ဳပ္ပံုဥပေဒ၏ ဖခင္ဟု သတ္မွတ္ၾကပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဂ်ိန္းမဒၵာဆင္ဟာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ စတုတၳေျမာက္ သမၼတ ျဖစ္လာပါတယ္။

ဂၽြန္ေဂ်းဟာ အေမရိကန္လြပ္လပ္ေရးဖခင္ ေတာ္လွန္ေရးသမား တဦးအျပင္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ပထမဦးဆံုးေသာ တရားသူႀကီးခ်ဳပ္ ျဖစ္လာပါတယ္။ အက္လက္ဆန္ဒါး ဟယ္မတင္ ဟာ အေမရိကားမွာ
ေမြးဖြားသူ မဟုတ္တဲ့ အတြက္ သမၼတ ျဖစ္ခြင့္ မရွိပါ။

သို႔ေသာ္ သူသည္ ပထမဦးဆံုး ဘ႑ာေရးဝန္ၾကီး ျဖစ္႐ံုမက ႏုိင္ငံေတာ္ဘဏ္ကို စတင္ တည္ေထာင္ခဲ့သူလည္း
 ျဖစ္ပါတယ္။ သမၼတ ေဂ်ာ့ဝါရွင္တန္၏ အစိုးရအဖြဲ႔မွာ အာဏာအရွိဆံုးနဲ႔ အစြမ္းအထက္ဆံုး ပုဂၢိဳလ္ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ သူတို႔ေခတ္က အာဏာအၾကီးဆံုးပါတီ ဖက္ဒရယ္လစ္ ပါတီ (Federalist Party) ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္လည္း
ျဖစ္ပါတယ္။ ထိုစဥ္ အခါက ဒီပါတီရဲ႕အဓိက ၿပိဳင္ဖက္ ပါတီမွာ ဒီမိုကရက္တစ္-ရီပတ္ဖလင္ကင္ပါတီျဖစ္ၿပီး ဂ်ိန္း မဒၵာဆင္ နဲ႔ ေသာမတ္ဂ်က္ဖါဆင္ တို႔က ဦးေဆာင္ၾကပါတယ္။

ေသာမတ္ဂ်က္ဖါဆင္သည္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုဥပေဒျပဳ အစည္းအေဝးျပဳလုပ္စဥ္က ျပင္သစ္တြင္ သံအမတ္အျဖစ္
တာဝန္ ထမ္းေဆာင္လ်က္ ရွိေပမယ့္ သူ႔မိတ္ေဆြ ဂ်ိန္းမဒၵာဆင္က ျဖစ္စဥ္ အလံုးစံုကို စာေရး အေၾကာင္းၾကားလ်က္ ရွိပါတယ္။

ယေန႔ေခတ္မွာ အလြန္အေရးပါတဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ ဘာသာေရးခြဲျခားရမည္ (Separation of Church and State) ဟူေသာ (အသိ) ၊ (အဆို) ဟာ ပင္မဥပေဒမွာ မပါ ၊ ေသာမတ္ဂ်က္ဖါဆင္၏ ေဆြးေႏြးခ်က္ မ်ားကို ကိုးကားကာ (စံ) အျဖစ္ မွတ္ယူထားၾကျခင္းပါတယ္။ ယေန႔ ေခတ္မွာ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုဥပေဒနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အျငင္းအခုန္ျဖစ္ၾကတိုင္း ဖက္ဒရယ္လစ္ စာတမ္း (၈၅) ခု ကို ရည္ၫြန္း ၾကရပါတယ္။

ဥပမာ သမၼတဘုရ္ ၏ အီရတ္စစ္ပြဲ ၾကီးၾကပ္မႈ အေပၚ အျငင္းအခုန္ျဖစ္ၾကစဥ္က သမၼတ ရာထူးနဲ႔ အတူ တြဲဖက္ ပါဝင္လာတဲ့ အာဏာ (Embedded Power of the Presidency) ဆိုတာကိုကိုင္ဆြဲၿပီး ျငင္းဆိုခုခံခဲ့ၾကပါတယ္။ ဖက္ဒရယ္လစ္ စာတမ္းကို တိုင္တြယ္ၿပီး ျငင္းဆို ၾကပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ အေမရိကန္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုဥပေဒနဲ႔ ပတ္သက္လာရင္ ဖက္ဒရယ္လစ္ စာတမ္းဟာ တိုင္တည္ကိုးကားစရာ ျဖစ္ပါတယ္။

အေမရိကန္ႏုိင္ငံမွာ ဖက္ဒရယ္လစ္ လူ႔ေဘာင္အဖြဲ႔အစည္း (Federalist Society for Law and Public Policy Studies)ဟာ ၁၉၈၂ ခု ႏွစ္က ေရးလ္ ၊ဟားဗတ္ ႏွင္႔ ရွီကာကို တကၠသိုလ္ေတြက ဥပေဒ ေက်ာင္းသားမ်ားက စတင္ဖြဲ႔စည္းခဲ႔ၾကရာက ယေန႔ဆိုလွ်င္ တရားသူၾကီးခ်ဳပ္ အဖြဲ႔အဝင္ေတြအျပင္ နာမည္ေက်ာ္ တရားသူၾကီးမ်ားနဲ႔ ဥပေဒပညာရွင္မ်ားပါဝင္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းၾကီးျဖစ္ေနပါၿပီ။

လြပ္လပ္ေရး ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕အေတြး၊ မူ (Principles) ၊ (အႏွစ္)(Essence) တို႔မွာအႏွစ္ ၂ဝဝ ေက်ာ္ သည့္တိုင္ တန္ဖိုးရွိေနေသးေၾကာင္း သာဓကပင္ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ ဖြဲ႔စည္း အုပ္ခ်ဳပ္ပံုဥပေဒကို ဦးေဆာင္ ေရးဆြဲသြား သူမ်ားမွာ လြပ္လပ္ေရးဖခင္ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားသာမက ဥပေဒပညာရွင္မ်ား လည္းျဖစ္ၾကပါတယ္။

စာဖတ္သူလူငယ္မ်ားကို သတိျပဳ ေစလိုသည္မွာ၊ အေမရိကန္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု ဥပေဒမွာ ပံုသ႑န္ (Form & Format) ဆိုတာႏွင့္ အႏွစ္သာရ (Essence) တို႔ကို ခြဲျမင္ေစခ်င္ပါတယ္။ အေမရိကန္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု ဥပေဒတြင္ အာဏာကို တေနရာတည္းမွာ စုပံုမထားဘဲ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ဥပေဒျပဳစုေရး၊ တရားေရးဟူ၍ (ခြဲျခား) ထားၿပီး တဘက္ႏွင့္ တဘက္ ထိန္းထားျခင္းကို အာဏာခြဲေဝမႈ (Separation of Power) ဟု အမည္တပ္ၾကပါတယ္။

နံမည္ၾကီးသေလာက္ တန္ဖိုးရွိေသာ တျခား (မူ) တခုမွာ (လြပ္လပ္စြာ ေျပာဆိုခြင့္) Freedom of Speech ျဖစ္ပါ
တယ္။ ဒီ (မူ) (Principles) ဆိုတာေတြဟာလည္း အေမရိကန္ ဖြဲ႔စည္း အုပ္ခ်ဳပ္ပံုဥပေဒရဲ႕ (အႏွစ္သာရမ်ား) ျဖစ္၍ တန္ဖိုးအရွိဆံုးျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ အေလးေပး သတိျပဳေလ့လာေစခ်င္ပါတယ္။

အေမရိကန္တို႔ဆီမွ (မူ)  နဲ႔ (အႏွစ္)  တို႔ကို ရယူႏုိင္ေအာင္ ႀကိဳးစားေစခ်င္တယ္။ ျဖစ္ႏုိင္လွ်င္ ဖက္ဒရယ္လစ္ စာတန္းကို ဖတ္ေစခ်င္ပါတယ္။ အင္တာနက္ေပၚမွာ (အြန္လိုင္း) ဖတ္ႏုိင္ပါတယ္။

တ႐ုတ္ဥပမာ

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံဟာ ကြန္ျမဴနစ္အမည္ခံ တပါတီ အာဏာရင္စံနစ္ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဘာဥပမာ ယူစရာ ရွိသလဲလို႔ အေပၚယံေၾကာ ေမးခြန္းထုတ္စရာ ရွိႏုိင္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ အတြင္းက်က် ေလ႔လာလွ်င္ တိန္ေရွာက္ဖိန္ ျပင္ဆင္ခဲ့
တဲ့ တ႐ုတ္ျပည္ရဲ႕ ပါတီ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု ဥပေဒမွာ အတုယူစရာေတြ ေနရွိပါတယ္။ တ႐ုတ္ျပည္ ႏုိင္ငံေရးမွာ ပါတီသည္သာ ပဓာဏ မဟုတ္ေပဘူးလား။

စာေရးသူရဲ႕အျမင္ကို ေျပာရပါလွ်င္ တိန္ေရွာက္ဖိန္နဲ႔ ေခ်ာင္အင္လိုင္းတို႔ဟာ (၂ဝ) ရာစုႏွစ္အတြင္း ထြန္းေပါက္လာ
တဲ့ အေတာ္ဆံုး ဉာဏ္အထက္ျမက္ဆံုး ႏုိင္ငံေရးသမားမ်ားလို႔ သတ္မွတ္ႏုိင္ပါတယ္။

တိန္ေရွာက္ဖိန္ကို တ႐ုတ္ျပည္ၾကီးရဲ႕ စီးပြားေရး တိုးတက္ေအာင္ ေျပာင္းလဲေပးခဲ့တဲ့ ႏုိင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္
သာ ထင္လြယ္ျမင္လြယ္ ျမင္မိၾကပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ႏုိင္ငံေရးမတည္ၿငိမ္ဘဲ ဘယ္ႏုိင္ငံမွ စီးပြားေရး ေရရွည္ တိုးတက္ၾကီးပြားေအာင္ မၾကံေဆာင္ႏိုင္ပါဘူး။

ဒါ့ေၾကာင့္ ႏုိ္င္ငံေရး တည္ၿငိမ္ေအာင္ ေဖၚေဆာင္ေပးသြားတဲ့ တိန္ေရွာက္ဖိန္ရဲ႕ ဦးေဆာင္မႈဟာ စီးပြားေရးနည္းတူ တ႐ုတ္ေတြအတြက္ လြန္စြာတန္ဖိုးၾကီးပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ တ႐ုတ္ျပည္စနစ္ကိုလည္း ေလ့လာ႐ံုမက အတုယူစရာ
ေတြကို ျမန္မာျပည္အတြက္ ထည့္သြင္း စဥ္းစားသင့္ပါတယ္။

ေမာ္စီတံုးက အာဏာအေၾကာင္း ေကာင္းေကာင္း နားလည္တဲ့ အာဏာရွင္စစ္စစ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အာဏာရွင္တိုင္း
ျဖတ္သန္းရတဲ့ အဆင့္(၂) ဆင့္ရွိပါတယ္။ အာဏာတည္ေဆာက္ျခင္းနဲ႔ အာဏာ ထိန္းသိမ္းျခင္း တို႔ျဖစ္ၾကပါတယ္။ အာဏာတည္ေဆာက္တဲ့ ကာလမွာ၊  အတြင္းအျပင္ ရန္သူနဲ႔ ရန္သူလို႔ ထင္ရသူေတြကို ဖယ္ရွား သုတ္သင္ရတဲ့ အတြက္ တိုင္းျပည္တည္ေဆာက္ေရးကို အမ်ားအားျဖင့္ ဂ႐ုမျပဳႏုိင္ၾကပါဘူး။

အာဏာ တည္ေဆာက္ၿပီးသကာလ အာဏာ ထိန္းသိမ္းေရးကို ဦးစားေပးရျပန္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ အာဏာတည္ ၿမဲေသာ အာဏာရွင္မ်ားသည္ တိုင္းျပည္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးထက္ မိမိအာဏာ ထိန္းသိမ္းေရးကို အေရးေပးၾကရပါတယ္။
ေမာ္ ကိုၾကည့္လွ်င္ ေမာ္သည္ ဥကၠ႒ ရာထူးကိုသာ ကိုင္ထားပါတယ္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး (အစိုးရ)ကို ေခ်ာင္အင္လိုင္းႏွင့္
သာ လႊဲထားပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ေပၚလစ္ျဗဴ႐ိုကအစ ဘယ္သူ ဘယ္ေနရာခန္႔ဆိုတဲ့ အာဏာကို ေမာ္ကကိုင္ထားၿပီး ထိပ္က ဘယ္သူ ဘာလုပ္ေနတယ္ ဆိုတာကို အခ်ိန္ျပည့္ ထိုင္ၾကည့္ေနရပါတယ္။ 

ဒီေလာက္ သတိရွိတာေတာင္ ခုန္ျပန္ ေက်ာ္လႊား အစီအစဥ္ ခြက္ခြက္လန္ေအာင္္ က်ဆံုးၿပီးေနာက္ ေမာ္ အျပစ္တင္
ခံရပါတယ္။ ပါတီနဲ႔တိုင္းျပည္ကို လူေရွာက္ခ်ီႏွင့္ တိန္ေရွာက္ဖိန္တို႔က ျပန္လည္ ကယ္တင္ခဲ့ၾကရပါတယ္။

ႏွစ္ဦးစလံုးမွာ လူေတာ္မ်ားျဖစ္ပါတယ္။ လူေရွာက္ခ်ီက အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာသာ ေတာ္သည္မဟုတ္ သေဘာတရားေရးရာ တြင္လည္း အလြန္ေတာ္ပါတယ္။ သမၼတျဖစ္လာ ၿပီးေနာက္ ေမာ္ရဲ႕ အ႐ိုက္အရာကို ခံမည့္သူအျဖစ္ အမ်ားရဲ႕ သတ္မွတ္ျခင္းကို ခံခဲ့ရပါတယ္။

သို႔ေသာ္ လူ ႏွင့္တိန္တို႔ (၂) ဦးသည္ အာဏာရွင္ေအာက္တြင္ ရွင္သန္ႏုိင္ရန္ အေရးအၾကီးဆံုးေသာ (လိုက္နာမႈ) (Cardinal Rule) ကို သတိလက္လြတ္ခဲ့ၾကတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ဘယ္ေသာအခါမွ အာဏာရွင္ကို မေက်ာ္ရ။ လူ
ႏွင့္ တိန္တို႔က ေမာ္ကို အသိမေပးဘဲ အမိန္႔ေတြ ထုတ္လာၾကပါတယ္။

ေမာ္ က ငါေသသြားသည့္ အလား  ဒီ(၂) ေယာက္ လုပ္ေနၾကတယ္လို႔ သတိေပးသည့္တိုင္ သတိ မရွိခဲ႔ၾကပါဘူး။ ပါတီျဗဴ႐ိုကရက္မ်ားမွာ လူ ႏွင့္ တိန္ တုိ႔ရဲ႕ လူေတြ။ ေနာက္ဆံုး ေမာ္ က အေတြ႔အၾကံဳႏုနယ္တဲ့ လူငယ္ ေက်ာင္းသား မ်ားကို အားယူၿပီး ယဥ္ေက်းမႈေတာ္လွန္ေရးလို႔ အမည္တပ္ကာ အာဏာျပန္သိမ္းခဲ႔ရပါတယ္။ အမွန္က ကိုယ့္တပ္ကို ကိုယ္ျပန္နင္းခိုင္းျခင္းပင္ ျဖစ္တယ္။ အႏၲရယ္ အလြန္ၾကီးပါတယ္။ တိုင္းျပည္ အလြန္နစ္နာခဲ့ပါတယ္။ လူသန္းႏွင္႔ ခ်ီ၍ ေသေၾက ၾကရတယ္။

သို႔ေသာ္  ေမာ္စီတံုးသည္ ၿပိဳင္ဘက္ လူေရွာက္ခ်ီကိုသာ အေသႏွိပ္ကြပ္ခဲ့သည္၊ တိန္ ကိုအေသမသတ္။ အစိုးရကို ဦးစီးရန္ တိန္ ကို အသာေလးေခ်ာင္ထိုးထား ၊ (ခ်န္)  ထားခဲ့ပါတယ္။ ေခ်ာင္အင္လိုင္းရဲ႕ ေထာက္ခံ အားေပးမႈနဲ႔
ျပန္ေခါင္းေထာင္လာေသာ တိန္ေရွာက္ပိန္ဟာ ေမာ္ ေသသြားၿပီး စစ္တပ္ရဲ႕ ေထာက္ခံ အားေပးမႈနဲ႔ အာဏာျပန္ရ လာပါတယ္။

ဒီအခါမွာ အာဏာရွင္ တဦးတည္းကို အာဏာ ပံုအပ္ထားတဲ့ အႏၲရယ္ကို လက္ေတြ႔ ခံစားခဲ့ရတဲ့ အတြက္ အာဏာကို တဦးတေယာက္ လက္ထဲ ထားမည့္အစား (စုေပါင္း ေခါင္းေဆာင္မႈ) ပံုသ႑န္ကို ပံုသြင္းခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ အေရးအႀကီးဆံုးအခ်က္က တအုပ္စုမွ တအုပ္စုသို႔ အာဏာလႊဲ ေျပာင္းျခင္းကို ပါတီ ဖြဲ႔စည္းပံု ဥပေဒမွာ ထည့္ၿပီး (စံနစ္) အျဖစ္ ပံုေလာင္းခဲ့ျခင္းပါ။ ဒါကို အဂၤလိပ္ လို  Institutionalized လုပ္တယ္လို႔ ေခၚၾကပါတယ္။

ဒါ့ေၾကာင့္ သံုးဆက္ေျမာက္ (3rd generation)၊ ေလးဆက္ေျမာက္ (4th generation) ေခါင္းေဆာင္မ်ား ဆိုၿပီး
ေပၚထြက္ခဲ့ပါတယ္။ လာမယ့္ႏွစ္ ၊ ၂ဝ၁၂ တြင္ ငါးဆက္္ေျမာက္ (5th generation) ေခါင္းေဆာင္မ်ား ေနရာ ယူၾကေတာ့မယ္။

စံနစ္မွာ ထိပ္ဆံုးပုဂၢိဳလ္က သမၼတ၊ ပါတီဥကၠ႒၊ စစ္ေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒ ရာထူး သံုးခု စလံုးကို ရယူၿပီး ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ႏွင့္ တြဲကာ တာဝန္ယူရပါတယ္။ အာဏာလႊဲေျပာင္း ေပးတဲ့အခါလည္း ထိပ္ဆံုး (၂)ဦးသာ မဟုတ္ ထိပ္ပိုင္း ေခါင္းေဆာင္
ေနရာ ယူထားသူမ်ား အုပ္စုလိုက္ ေနရာဖယ္ ေပးၾကရပါတယ္။

ဤသို႔ စံနစ္တက် စုေပါင္းေခါင္းေဆာင္မႈ ေနရာဖယ္ေပးျခင္းရဲ႕ အဓိက အက်ိဳးမွာ စီးပြာေရးနဲ႔ ပါတီရဲ႕ ေအာင္ျမင္မႈ မ်ားကို အေႏွာက္အယွက္ မရွိဘဲ (ဆက္လက္) ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ျခင္း (continuity) ပင္ျဖစ္ ပါတယ္။ တဦးတည္း အာဏာရွင္ျဖစ္ရန္ အာဏာတိုက္ပြဲမ်ားမလို၊ အာဏာတည္ေဆာက္မႈအတြက္ အခ်ိန္ျဖဳန္းစရာမလို၊ အမ်ား သေဘာတူထားေသာ ေပၚလစီမ်ားလည္း ဦးေဆာင္သူအေပၚမူတည္ၿပီး ေမွာက္ခ်ီလွန္ခ်ီ ေျပာင္းစရာမလို တေျပးညီ တိုးတက္ခြင့္ ရရွိ ႏုိင္ပါတယ္။

တိန္ေရွာက္ဖိန္၏ သစၥာရွိမႈဟာ တ႐ုတ္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီနဲ႔ တ႐ုတ္ျပည္သူေတြ အေပၚျဖစ္ပါတယ္။  မာက္စ္ဝါဒ အေပၚ မဟုတ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ လက္ေတြ႔ အေကာင္အထည္ မေဖၚႏုိင္တဲ့ ဆိုရွယ္လစ္ စီးပြားေရး စနစ္ကို စြန္႔လႊတ္တာ မေကာင္းလွေသာ္လည္း လက္ေတြ႔က်တဲ့ အရင္းရွင္ ေစ်းကြက္ စီးပြာေရးစနစ္ကို ကူးေျပာင္းကာ တ႐ုတ္ျပည္သူ
သန္း ၃ဝဝ ေက်ာ္ေက်ာ္ကို ဆင္းရဲတြင္းမွ ဆြဲတင္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

ျပည္သူ အားလံုး မဟုတ္သည့္တိုင္ေအာင္ အမ်ားက ကြန္ျမဴနစ္ေအာက္မွာလို ဆင္းဆင္းရဲရဲ မေနရလွ်င္ ျပည္သူေတြ လည္း မဆူပူေတာ့။ တိန္တို႔ တည္ေထာင္ခဲ့ေသာ ကြန္ျမဴနစ္ ပါတီလည္း တည္ၿမဲ ေနေပမည္။ ထို႔အျပင္ လာမည့္ ၁၅ ႏွစ္၊ အႏွစ္ ၂ဝ ကာလ တြင္ တ႐ုတ္ျပည္ၾကီးသည္ ကမၻာ႔ အခ်မ္းသာဆံုးႏုိင္ငံ ျဖစ္လာလွ်င္ တ႐ုတ္ေတြ ဂုဏ္ယူ
ကာ ပိုတိုးတက္ ညီၫြတ္ လာစရာရွိပါတယ္။

တိန္ေရွာက္ဖိန္ထားခဲ့တဲ့ စံနစ္မွာ အျပင္လူေတြ အသိနည္းတဲ့ စနစ္တခုက သက္တန္း(၂) ႀကိမ္ၿပီး၍ ရာထူး ဖယ္ေပး ရေသာ လူၾကီးမ်ားဟာ အနားယူစရာမလိုပါ။ ပါတီ၏ထိပ္ ဆံုးမွာ (ပါတီ)ကို ေစာင့္ေရွာက္ေနေသာ ပဲ႔ကိုင္ ျဗဟၼာႀကီး
မ်ား (Elders)အျဖစ္ ဆက္လက္ ရပ္တည္ေနပါေသးတယ္။

ဥပမာ တိန္ေရွာက္ဖိန္လက္ထက္က ေခ်ာင္အင္လိုင္းရဲ႕ မိန္းမ အပါအဝင္၊ သမၼတေဟာင္း လီ့ရွင္နင္း (Li Xiannian) တို႔ပါဝင္ေသာ (လူႀကီး) (၆) ေယာက္ က ပါတီကို ပဲ့ကိုင္ ေပးးသြားၾကပါတယ္။ ရန္စီမင္းကို တိန္ေရွာက္ဖိန္က အဆိုျပဳတဲ့အခါ ဤလူႀကီး (၆) ေယာက္ကပဲ သေဘာတူ ေရြးခ်ယ္ခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ တဖန္ တိန္ေရွာက္ဖိန္ဆီမွ က်န္ဇီမင္းကို တင္ခဲ့သူမွာ လီ့ရွင္နင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ပါတီ အစည္းေဝးပြဲမွာ (၅)ဆက္ေျမာက္  ေခါင္းေဆာင္ေတြကို အၿပီးသတ္ ေရြးခ်ယ္ရာ လက္ရွိေခါင္းေဆာင္ ဟူက်င္ေတာင္ရဲ႕ လူ အေရြးခ်ယ္မခံရ။ ဟူက်င္ေတာင္ရဲ႕ (အား) ျဖစ္တဲ့ ကြန္ျမဴနစ္ လူငယ္အုပ္စုနဲ႔ အၿပိဳင္ျဖစ္တဲ့ Princelings  ဟုေခၚေသာ (လူႀကီးမ်ား၏ သား သမီး)မ်ား အုပ္စုက စီက်င္းပင္ Xi Jinping အေရြးခံရပါတယ္။

စီက်င္းပင္၏ဖခင္မွာ ေမာ္တို႔ေခတ္ ေတာ္လွန္ေရးသမားၾကီး ျဖစ္ၿပီး ဒုဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ေဟာင္းလည္း ျဖစ္သူပါ။ ဒီလို ဟူက်င္ေတာင္ရဲ႕ လူ အေရြးမခံရျခင္းမွာ ဟူ နဲ႔ မတည့္တဲ့ က်န္ဇီမင္း၊ (လူႀကီး) အဖြဲ႔တြင္ရွိေနလို႔ဟု အကဲခတ္သူမ်ား
က ယူဆၾကပါတယ္။ က်န္ဇီမင္း တေယာက္တည္း မဟုတ္ သူနဲ႔ ေခတ္ၿပိဳင္ အုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ားလည္း လူႀကီး အဖြဲ႔တြင္ ရွိေနရာ သူတို႔မွာ ျငင္းပိုင္ခြင့္ ရွိပါတယ္။

ေနာက္ (၁ဝ) ႏွစ္ တြင္ (၆) ဆက္ေျမာက္ ပါတီ ေခါင္းေဆာင္ကို ေရြးခ်ိန္ေရာက္လွ်င္ က်န္ဇီမင္းတို႔လူစု ရွိၾကေတာ့
မည္မဟုတ္။ ဟူ တို႔အုပ္စုက ေရြးခြင့္ရၾကမည္။ ဒါ့ေၾကာင့္ လက္ရွိပါတီ ေခါင္းေဆာင္က မ်ိဳးဆက္ တဆင့္ေက်ာ္ကို
ေရြးခြင့္ရၾကမည့္ စံနစ္ျဖစ္ေပၚလာရပါတယ္။ (မွတ္ခ်က္။ က်န္ဇီမင္း သာမက ဟူဂ်င္ေတာင္ကိုလည္း တိန္ေရွာက္ဖိန္ ကပင္ ေရြးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။)

ဒီေနရာမွာ မီးေမာင္းထိုးျပခ်င္တာ တခုရွိပါတယ္။ အာဏာရွင္မ်ား သာမက ေခါင္းေဆာင္တိုင္းဟာ မိမိအုပ္ခ်ဳပ္မႈ
ကာလ ၿပီးဆံုးသြားတဲ့အခါ က်န္ခဲ့မည့္ (သမိုင္းႏွင့္ အေမြ) (Legacy) အတြက္ စိတ္ပူၾကရသည္။ တိန္ေရွာက္ဖိန္ တည္ထြင္ခဲ့တဲ့ စနစ္ မွာ (လူတဦး) ရဲ႕ အေမြထက္ (ပါတီ) ရဲ႕ အေမြ ကို (ေရာင္ျပန္ဟပ္) ေစျခင္း ျဖစ္တယ္။ (တိန္) ခ်ခဲ့ေသာ (ေပၚလစီ)မ်ား ဆက္လက္ ရွင္သန္ေစဖို႔ အစီအမံမ်ားျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ၾကည့္တတ္၊ ျမင္တတ္ သူမ်ားအဖို႔ တိန္ေရွာက္ဖိန္သည္ လြန္စြာ ဉဏ္ပညာၾကီးမား အလြန္အေျမႇာ္အျမင္ၾကီးေသာ ပုဂၢိဳလ္ႀကီး ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလို ႏုိင္ငံေရးဘက္မွာ ေျပာင္ေျမာက္႐ံုမက စီးပြားေရးဘက္တြင္လည္း ကိုင္တြယ္သြား ပံုမ်ားမွာ လြန္စြာ ပညာပါ လွသည္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကြန္ျမဴနစ္စံနစ္ကို ခါးခါးသီးသီး ဆန္႔က်င္ေသာ စာေရးသူက တ႐ုတ္ျပည္အေၾကာင္း ေလ့လာ
ရင္း တိန္ေရွာက္ဖိန္ရဲ႕ ႏုိင္ငံေရး အသိစြမ္းအား ျမင့္မားပံုမ်ားကို သိျမင္လာတဲ့အခါ တိန္ေရွာက္ဖိန္လို လူမ်ိဳးကုိ မေလးစားဘဲ မေနႏုိင္ပါ။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဟာ တပါတီအာဏာရွင္ စံနစ္ျဖစ္တာေၾကာင့္ အဓိက အာဏာ မ႑ိဳင္ေတြထဲမွာ ပါတီ၊ အစိုးရ၊ စစ္တပ္ ဆိုၿပီး ခြဲျခားထားေပမယ့္ ပါတီဟာ အဓိကပဲ။ ဒါ ေၾကာင့္ ပါတီရဲ႕ ရပ္တည္မႈ ပံုသ႑ာန္ ဟာ အေရးၾကီးလွပါတယ္။ ဖြဲ႔သည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု ဥပေဒ ဆိုတာကလည္း အာဏာမ႑ိဳင္ေတြကို ေဖၚ ေဆာင္တာဟာ အခရာ ပဲ မဟုတ္လား။

တ႐ုတ္ျပည္ မွာ ဥပေဒ ျပဳ ကြန္ကရက္ ဆိုတာရွိေပမယ့္ ပါတီကခ်ေပးတဲ့ ဥပေဒေတြကို အတည္ျပဳ ေဖၚထုတ္ေပးရ
တဲ႔ ယႏၲရား သက္သက္ပါပဲ။ တ႐ုတ္ဖြဲ႔စည္းပံုမွာ စစ္တပ္ဟာ အစိုးရ ေအာက္မွာမရွိဘူး။ ေတာ္လွန္ေရး ကာလ ကတည္းက စစ္တပ္ကို ပါတီက စစ္ေကာ္မရွင္က ဆင့္ထိန္းခ်ဳပ္ထားတယ္။

လူသိနည္းတဲ့ ေမာ္ ရဲ႕  မိန္႔ဆိုခ်က္ တခုရွိေသးတယ္။ အဲဒါက ၁၉၂၉ ခုႏွစ္မွာ ေမာ္ ရြတ္ဆိုခဲ့တဲ့ (ပါတီက ေသနတ္
ကို ဦးစီးအုပ္ခ်ဳပ္ရမယ္တဲ့)။ ဒါေၾကာင့္ စစ္တပ္ကို စစ္ေကာ္မရွင္က အုပ္ခ်ဳပ္ၿပီး ၊ ပါတီက တခါ အေပၚက တက္ထိုင္ ထားတာပဲ။ တကယ္ေတာ့ တ႐ုတ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး စံနစ္မွာ အားလံုးကို ပါတီက ခြစီးထားတာပါပဲ။

ေနာက္ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္က တ႐ုတ္စနစ္မွာ ဒီမိုကေရစီ ဆိုတာက ျပည္သူအတြက္ မဟုတ္။ ေခါင္းေဆာင္ေတြ ကို ျပည္သူက ေရြးခြင့္ရွိသည္ မဟုတ္ ၊ ပါတီေကဒါေတြကပဲ ေရြးခြင့္ ရွိတာပါ။ အစိုးရ၊ ျပည္နယ္အစိုးရ၊ စစ္တပ္။ အားလံုးဟာ ပါတီ ကလူေတြ။ ပါတီေအာက္ မွာပဲ။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ စစ္သား စစ္ဗိုလ္ ေတြဟာ (အုပ္ခ်ဳပ္သူ လူတန္းစား) လာျဖစ္သလို တ႐ုတ္ျပည္မွာလည္း ပါတီေကဒါေတြဟာ (အုပ္ခ်ဳပ္သူ လူတန္းစား) လာျဖစ္တာပဲ။

တ႐ုတ္ျပည္ရဲ႕  ထူးျခားတဲ့အခ်က္က တိန္တို႔လို ဉာဏ္ရွိတဲ႔ ေခါင္းေဆာင္ေတြက ႏုိင္ငံေရး တိုက္ပြဲမွာ အႏုိင္ရလာတဲ့ အတြက္ ပါတီေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ တိုင္းျပည္အတြက္ ေရရွည္ကို ၾကည့္တတ္ၿပီး အာဏာရဲ႕ ဖ်က္စီးမႈၾကားက တိုင္းျပည္ခ်စ္တဲ့စိတ္၊ တိုင္းျပည္အတြက္ ဆိုတာကို အတိုင္းအတာ တခုအထိ ထိန္းသိမ္းထားႏိုင္တယ္။

ဒီမိုကေရစီ က်င့္သံုးတဲ့ အေမရိကန္ ပံုစံနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ မက်င့္သံုးတဲ့ တ႐ုတ္ ပံုစံယွဥ္ရင္ ဒီမိုကေရစီကပဲ (မွ်တ) မႈ ကိုေပးႏုိင္တယ္ဆိုတာရွင္းပါတယ္။ ဒီ့ျပင္ အေမရိကန္ စံနစ္က အာဏာတဘက္စြန္း မေရာက္ေအာင္ထိန္းထားတဲ့ (အႏွစ္) ေတြဟာ တန္ဖိုးၾကီးမားလွပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အႏွစ္ (၂ဝဝ) ေက်ာ္လာသည့္တိုင္ တန္ဖိုး မျပယ္ႏုိင္ပါ။

တ႐ုတ္ျပည္ၾကီးမွာေတာင္ ဗဟိုက ေပၚလစီကို ခ်ဳပ္ကိုင္ထားေပမယ့္ အေကာင္အထည္ေဖၚေတာ့ ျပည္နယ္ေတြကို လြတ္လပ္ခြင္႔ (Autonomy) ေပးးထားတာပဲ။ ဥပမာ ျမန္မာႏုိင္ငံအေရးဆိုရင္ ယူနန္ ျပည္နယ္ အစိုးရ ကအဓိက တာဝန္ယူ ေဖၚေဆာင္ရတာပါ။

လက္ရွိ တ႐ုတ္ပါတီတြင္း မွာေတာင္ တပါတီစံနစ္ဟာ ျပည္သူကို ကိုယ္စားျပဳရဲ႕လား ဆိုၿပီးေမးလာ ၾကၿပီ။ လက္ရွိစံနစ္နဲ႔ လာဘ္စားမႈကို တိုက္ဖ်က္ႏုိင္ပါ့မလားဆိုၿပီး သံသယရွိလာၾကၿပီ။ ၂ဝ၁ဝ  ႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၅ရက္ မွာ သမၼတေဟာင္း လီ့ရွင္နင္းရဲ႕ သားမက္ ၊  တ႐ုတ္ကာကြယ္ေရးတကၠသိုလ္္ရဲ႕ ေက်ာင္းအုပ္ၾကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီး
လူရာေဇာင္ (Liu Yazhou) က ေရရွည္ (၁ဝႏွစ္အတြင္း) မွာ တ႐ုတ္ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီဟာ လက္ရွိ အာဏာရွင္စံနစ္
မွ ပို၍ ဒီမိုကရက္တစ္က်ေသာ စံနစ္သို႔ ကူးေျပာင္း ၾကရမည္၊  တျခားထြက္ေပါက္ မရွိဟု တ႐ုတ္ သတင္းသမား
ေတြကို ေျပာၾကားခဲ႔ပါတယ္။

ႏွစ္ရက္ အၾကာမွာ ပါေမာကၡ ဟူစင္ေထာင္ (Hu Xingdou) က တ႐ုတ္ျပည္မွာ လူမူေရး တရားမွ်တမႈ ေပ်ာက္ဆံုး
ေနမႈဟာ တ႐ုတ္ျပည္ႀကီးကို အႏၲရယ္လမ္းေပၚသို႔ တြန္းပို႔ေနသည္။ ႏုိင္ငံေရး ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈမ်ားျပဳ၍ တ႐ုတ္
ျပည္သူေတြရဲ႕ လြပ္လပ္ခြင့္နဲ႔ ရပိုင္ခြင့္မ်ားကို ျပည္သူမ်ားကို ျပန္ေပးသင့္တယ္လို႔ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ သူကပင္ တရားမွ်တတဲ့ လူမႈေရးကို အေျခခံေသာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစံနစ္ Constitutional Socialism ကိုထူေထာင္ရမည္ဟု
ေဝါဟာရ အသစ္ကို ေဖၚေဆာင္လာပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံ ဤမွ်ရွည္ၾကာစြာ ေအာင္ျမင္ျခင္းက တရားဥကေဒစိုးမိုးေရး Rule of Law ေၾကာင့္
ျဖစ္ပါတယ္။ ေငြေၾကာင့္မဟုတ္။ တ႐ုတ္ေတြ ေငြကို ကိုးကြယ္ေနျခင္းမွာမွားသည္။ တ႐ုတ္ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီလည္း
ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရမယ္။ လက္ရွိအေနအထားအတိုင္း မသြားႏိုင္ဟု ဆိုလာျပန္တယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေတာ့ စစ္တပ္ဟာ အုပ္ခ်ဳပ္သူ လူတန္းစားလာျဖစ္ေတာ့ အာဏာရဲ႕ ဖ်က္စီးမႈကို မခံႏိုင္ဘဲ တိုင္းျပည္ ခ်စ္တဲ့စိတ္၊ အမ်ိဳးခ်စ္စိတ္ ဆိုတာေတြဟာ ေပ်ာက္ဆံုး ကုန္တယ္။ လတ္တေလာ အက်ိဳးအျမတ္ေတြကို ဦးစားေပးကာ ေရရွည္ တိုင္းျပည္အက်ိဳးကို မ်က္ေျချပတ္ခဲ့ၾကတယ္။

အႏွစ္ပါတဲ့ ဒီမိုကေရစီ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေပ်ာက္ဆံုးခဲ့တာ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ ကတည္းကပါ။ တ႐ုတ္ေတြေတာင္ တိုင္းျပည္ တိုးတက္ေခတ္မွီလာေတာ့ ျပည္သူေတြရဲ႕ လြပ္လပ္ခြင့္နဲ႔ ေရရွည္အတြက္ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးကို စဥ္းစားလာတတ္ၿပီ။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာလည္း ဒီမိုကေရစီ အႏွစ္ပါတဲ့အျပင္ တို္င္းရင္းသား ေတြ အေပၚ တရားမွ်တတဲ့ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု ဥပေဒ ရွိမွ စစ္မွန္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ရႏုိင္မွာပါ။ ျမန္မာျပည္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒျပန္ျပင္ေရးရင္ ထည့္သြင္း စဥ္းစားႏိုင္ေအာင္ပါ။

ဖက္ဒရယ္ လို႔ၾကားလိုက္တာနဲ႔ တိုင္းျပည္ဖ်က္ၿပီလို႔ ေၾကာက္စရာ မလိုပါ။ ဖက္ဒရယ္ စံနစ္မွာ ေကာင္းတာေတြ
ရွိသလို ဖက္ဒရယ္ ဆိုလုိက္တာနဲ႔ အေျဖရၿပီလို႔ အားကိုးလြန္ ဖို႔မသင္႔ပါ။ ဖက္ဒရယ္ စံနစ္မွာ သတိရွိစရာ အခ်က္
ေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ စံနစ္ဆိုတာ (သိ) မွ (ကိုင္တြယ္) တတ္မွ အက်ိဳးျဖစ္ထြန္းႏုိင္တာပါ။

(ကိုးကား ။ General and scholar test reform waters By Wu Zhong, China Editor Aug 12, 2010 ကိုကားပါသည္။ )

အပို္င္း (၂) ကိုဆက္လက္ေဖၚျပပါမည္။

By Zin Linn>>

In response to charges by Naypyitaw’s information minister Kyaw Hsan on 12 August, the Restoration Council of Shan State / Shan State Army (SSPP/SSA) issued a statement yesterday urging all parties concerned to revive the 1947 Panglong Agreement between the Burmese leader Aung San and leaders of the (then known as) Frontier Areas, Shan Herald Agency for News (S.H.A.N.) said.

The Panglong Agreement highlighted total autonomy in internal affairs, democracy and human rights for the peoples of the Frontier Areas.

Currently, the Panglong Agreement has been ignored by the Burmese military regime. The said agreement has been disregarded by the generals as they rule the country highhandedly. The Panglong Agreement was signed on Feb. 12, 1947, between General Aung San and leaders of the Chin, Kachin and Shan ethnic groups.

The agreement basically guaranteed self-determination of the ethnic minorities and offered a large measure of autonomy, including independent legislature, judiciary and administrative powers. However, the dream of equality and a federal union is far from being realized some six decades after signing the Panglong Agreement.

Information Minister Kyaw Hsan, during the 12 August press conference, had charged the SSA (Yawdserk), as the RCSS/SSA is known by Naypyitaw, to differentiate it from the other SSA led by Maj Gen Pang Fa, designated by Naypyitaw as SSA (Wanhai), as “committing destructive acts” especially the bombings in Naypyitaw, Mandalay and Pyin Oo Lwin on 24 June.

“This is sheer fabrication to defame the RCSS/SSA. If the RCSS/SSA really wanted destruction, it could have done more widely and on a larger scale.” counters the statement, according to SHAN report.

Kyaw Hsan, in his first press conference as leader of the newly formed Spokespersons and Information Team, also attacked the Kachin Independence Organization (KIO), Democratic Karen Buddhist Army (DKBA)’s Saw Labwe breakaway group and the Shan Stae Progress Party / Shan Sate Army (SSPP/SSA).

Most ethnic groups scoffed Kyaw Hsan’s accusations as groundless and nonsense. Kyaw San looks as if he has no knowledge about past history of his own country.

According to several ethnic groups in exile, and if not for the historic Panglong Agreement, there would not have been the Union of Burma. The said Panglong Agreement between the non-Burman leaders and General Aung San was the foundation of Union of Burma or Myanmar.

If the Panglong Agreement was not signed, the country would have been divided into two parts: Burma and the Frontier Areas, the late Shan leader U Shwe Ohn, a participant at the Panglong Conference, wrote in his “Toward the Third Union of Burma” (1993). He also believed that Burma would become independent in 1948, while the Frontier Areas would continue to remain under British rule. Federated Shan States was a part, and that would also have been an independent country by now, Shwe Ohn wrote.

If General Aung San did not promise equal opportunity and self-determination, the country might never have been founded under the title of the Union of Burma. The Panglong agreement was aimed at setting up a federal union on the foundation of equality and autonomy for every ethnic nationality.

According to some critics, the NLD headed by Aung San Suu Kyi supports the Panglong Agreement and self-determination for every ethnic nationality while the military-based President Thein Sein government strongly opposed it.

Thus, various ethnic leaders emphasized that they don’t have confidence in the new 2008 constitution which abandoned the Paglong principles.

Under the military-centered constitution, most ethnic leaders believe, the nation will not have a chance to create a genuine democratic federal union by any means.

A United Nations investigator says he will travel to Burma next week to evaluate progress on human rights since a nominally civilian government took office this year.

Tomas Quintana told VOA's Burmese service Tuesday that the details of his trip are not complete but that his main objective is to assess the human rights situation in the context of the new government. He said he hopes he will be permitted to talk to anyone in Burma who has an interest in meeting him.

Quintana noted he has been calling since 2009 for the Burmese government to release its political prisoners, who are estimated to number more than 2,100. He told VOA it is the “first and basic right” in any democracy for people to be able to express themselves freely.

Burma held its first elections in 20 years in November and at the end of March, a new government took office replacing a long-ruling military junta. However, opposition parties were unable to compete fairly and the new government remains dominated by past and present military officers and their allies.

Quintana has galvanized critics of the Burmese government by proposing that the United Nations establish a commission of inquiry to look into suspected crimes against humanity perpetrated by Burma's leaders.

The United States, Canada, Australia and 12 European Union countries have already spoken in support of such a commission.

VOA News

(Bangkok) - The new Thai government should make human rights a priority when it issues its inaugural policy statement to parliament, Human Rights Watch said in a letter to Prime Minister Yingluck Shinawatra on August 15, 2011. Yingluck is expected to give her statement to parliament on August 24, 2011.

The new government has broadly addressed the need to highlight reconciliation after the political violence of last year, but has not yet presented concrete plans on reversing the deteriorating human rights situation in the country, Human Rights Watch said.

"The Yingluck government can get off to a good start by demonstrating a firm commitment to ending Thailand's widespread human rights problems," said Brad Adams, Asia director at Human Rights Watch. "But talk of reconciliation after last year's violence will remain just talk unless those responsible for the violence are brought to justice."

The new Thai government needs to address a broad range of human rights issues, starting with the loss of life and destruction of property during the political upheavals of 2010, Human Rights Watch said. In addition, very few people have been held to account for the killings of more than 20 human rights defenders and community activists since 2001, thousands of victims of the armed conflict in the southern border provinces, and nearly 3,000 suspected drug dealers in the 2003 "war on drugs." In recent years, unlawful government interference with the media has expanded, including the forced closure of radio stations and websites. People holding dissident opinions, including those expressed on the internet, and those prosecuted under the lese majeste (insulting the monarchy) laws, have been subjected to harsh punishments.

The new government should also reverse current practices regarding the rights of refugees, asylum seekers, and migrant workers. The Thai government has yet to investigate "push-backs" to sea of boatloads of ethnic Rohingya asylum seekers and the forcible return of ethnic minorities fleeing hostilities in Burma last year. Throughout the country, police and other authorities continue to violate the basic rights of migrant workers with impunity.

Human Rights Watch also urged the Yingluck government to promote respect for human rights in its foreign policy, particularly related to its neighbor, Burma. Thailand should take a proactive position on accountability for serious human rights violations in Burma by publicly supporting the establishment of an international commission of inquiry for Burma.
 

 Human Rights Watch urged the Yingluck government to quickly take the following actions: 

"Thailand's new government has a chance to reverse the ongoing human rights crisis at home and set a positive example for other countries in the region," said Adams. "Prime Minister Yingluck can prove that her government is truly reform-minded by including a clear plan to address human rights issues in its inaugural policy statement."

 Link:  :http://www.trust.org/alertnet/news/thailand-human-rights-agenda-for-new-government