Statement Supporting Establishment of UN-COI into War Crimes and Crimes against Humanity in Burma
The Forum of Burmese in Europe ( F B E ) has resolved in its 17th Conference held in Paris on July 29-30, 2011 that the Forum unanimously supports the establishment of the UN-mandated Commission of Inquiry (UN-COI) into war crimes and crimes against humanity in Burma. The Forum will cooperate closely with the international actors and organizations in implementing the establishment of the UN-COI in the country.
Since 1992 the UN General Assembly (UNGA) has been calling on the military dictatorship in Burma to respect international law and Geneva Conventions. Since 1997 the UNGA has made 18 calls for inquiries into gross human rights violations. In its 20 resolutions on Burma, the UNGA has described at least 15 different human rights abuses which could be classified as possible war crimes and crimes against humanity perpetrated by the Burmese military regime. These have been described as ‘major and repeated violations of international humanitarian law.’
The UN Special Rapporteur for Human Rights in Burma, Prof Tomas Ojea Quintana, has repeatedly recommended establishing such a Commission of Inquiry, warning that ‘ failing to act on accountability in Myanmar will embolden the perpetrators of international crimes and further postpone long-overdue justice.’ Former UN Special Rapporteurs on Burma, Prof Paulo Sergio Pinheiro and Yozo Yokota support it.
Fourteen Nobel Peace Laureates, including Archbishop Desmond Tutu, Mikhail Gorbachev, Elie Wiesel, Lech Walensa, etc. have called for the establishment of the UN-COI. Some of the world’s leading jurists have as well recommended it. A bipartisan women group of 13 US Senators recently urged Secretary of State Hillary Rodham Clinton to support establishment of an international commission of inquiry into war crimes in Burma. The Commissioner of the National Human Rights Commission of Royal Thailand, Dr Nirun Pitakwatchara has expressed recently his personal support for a Commission of Inquiry into crimes against humanity and war crimes in Burma, as an important mechanism to check and balance the power and accountability of the military regime. In last May, the Vice-Chair of the Indonesian National Human Rights Commission, Mr Nurkholis, called on ASEAN to support a UN investigation into business and human rights violations in Burma. Democracy leader Daw Aung San Suu Kyi has repeatedly expressed her strong support for COI, particularly when she addressed the US Congress by video link in June.
By now at least 16 countries have strongly expressed support for COI, including 12 EU member states as well as the United States, Canada, New Zealand and Australia. In February 2011, the Burmese regime rejected 16 separate requests for investigations into gross human rights abuses made by the UN Human Rights Council in Geneva as part of the Universal Periodic Review. In the past 20 years, the UNGA has made 18 calls on the Burmese regime to fully and promptly investigate gross human rights abuses, some of which may amount to war crimes and crimes against humanity, including use of sexual violence as a weapon of war, forced labour, deliberate targeting of civilians, use of torture, forced displacement, recruitment of child soldiers, imprisonment of over 2,000 political opponents, and persecution of ethnic minorities. These calls have been consistently ignored as serious violations of international humanitarian law and human rights law continue up to this day, gravely undermining lasting peace and national reconciliation in Burma.
The Forum of Burmese in Europe (F B E) calls on the EU Foreign Ministers, who will be drafting this year’s UNGA resolution on Burma in coming September, to fully support the inclusion in the resolution of a request to establish a Commission of Inquiry into international crimes in Burma. UN Secretary-General Ban Ki-moon, in his latest report on implementation of the Responsibility to Protect (R2P), emphasized that the ‘Responsibility to Protect is a universal principle, and it requires accountability.’ He further stated that R2P relies on the whole range of policy instruments, including the tools of investigation, fact-finding,……and conflict resolution laid out in Chapters VI and VIII of the UN Charter. As such the EU, as a key stakeholder , has both the moral leadership and imperative to heed the calls of the UN and uphold their Responsibility to Protect the suffering people of Burma from international crimes, committed by the Burmese regime and its institutions. It is therefore high time and imperative for the EU to demonstrate political will and leadership in establishing a Commission of Inquiry through a UNGA resolution. A Commission of Inquiry is not only necessary if the UNGA’s authority and credibility are to be upheld, it may as well serve to prevent future human rights violations in Burma, and may well contribute towards establishing a meaningful dialogue between the regime, the democracy movement, the ethnic leadership and the international stakeholders. It is as well a vital step towards national reconciliation. For the sake of justice, for the sake of ending impunity in Burma, and for the sake of the shaky credibility of the UN, it is now high time to act profoundly rather than a pretty lip-service.
In Sincerity and Solidarity,
FBE Founding Members
August 15, 2011
Contact persons:
Mr. MP Kyaw Thwin, Norway, +47 90 88 34 48, kyawthwin2004@yahoo.com
Dr. Win Naing, United Kingdom, +44 77 85 56 81 54, drwinnaing@yahoo.com
Mr. Htin Kyaw, France, + 33 1 48 21 71 25, htinkyaw9954@hotmail.com
Mr. Nwe Aung, Germany, + 49 2173 907335, NweAung@aol.com
Postfach 1738, D-40742 Langenfeld, Germany
By လူထုစိန္၀င္း >>
ၿပီးခဲ့တဲ့အပတ္ကထြက္လာတဲ့ဂ်ာနယ္အားလံုးလိုလို၀န္ႀကီးဦးေအာင္ၾကည္နဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔ ေတြ႕ဆံုၾကတဲ့သတင္းကို မဂၤလာသတင္းအျဖစ္၀မ္းသာအားရ ေဖာ္ျပၾကတယ္။ဒါတင္မကေဆာင္းပါးေတြေရးၿပီးလည္း ႀကိဳဆိုေထာက္ခံၾကတာ ေတြ႕ရတယ္။
အားလံုး ႀကိဳဆုိေထာက္ခံ
ဂ်ာနယ္တခ်ဳိ႕က ႏိုင္ငံေရးပါတီ အသီးသီးနဲ႔ အလႊာေပါင္းစံုက ျပည္သူမ်ားရဲ႕ အာေဘာ္ကို ေဖာ္ျပရာမႇာ အားလံုး အားတက္သေရာ ေထာက္ခံၾကတာ ေတြ႕ရတယ္။'အလဲဗင္း' အြန္လိုင္းသတင္းစာမႇာ ေဖာ္ျပထားတဲ့
စာေရးသူရဲ႕'ေတြ႕ဆံုပြဲမႇ ေဆြးေႏြးပြဲသို႔' ေဆာင္းပါးကို ဖတ္႐ႈၿပီး ထင္ျမင္ခ်က္ေပးသူ အားလံုးကိုလည္း ႀကိဳဆို ေထာက္ခံၾကတာကို ထူးထူးျခားျခား ေတြ႕ရတယ္။ အြန္လိုင္းမႇာ ထင္ျမင္ခ်က္ ၀င္ေပးတယ္ဆိုတာက ဘယ္သူဘယ္၀ါ နာမည္မေဖာ္ဘဲ ေရးၾကတာ ဆိုေတာ့ အားလံုး ေထာက္ခံတာမ်ဳိး ရႇိခဲတယ္။ တစ္ခါတေလ မူရင္း အေၾကာင္းအရာကို ေသးသိမ္သြားေအာင္ တမင္တကာ ၀င္ေႏႇာက္သူ တစ္ေယာက္ေၾကာင့္ ထင္ျမင္ခ်က္ေပးသူခ်င္း ရန္ျဖစ္ၾကတာနဲ႔ပဲ အခ်ိန္ကုန္သြားတာမ်ဳိးေတြ ရႇိတယ္။
ဂ်ာနယ္တခ်ဳိ႕က ႏိုင္ငံေရးပါတီ အသီးသီးနဲ႔ အလႊာေပါင္းစံုက ျပည္သူမ်ားရဲ႕ အာေဘာ္ကို ေဖာ္ျပရာမႇာ အားလံုး အားတက္သေရာ ေထာက္ခံၾကတာ ေတြ႕ရတယ္။'အလဲဗင္း' အြန္လိုင္းသတင္းစာမႇာ ေဖာ္ျပထားတဲ့
စာေရးသူရဲ႕'ေတြ႕ဆံုပြဲမႇ ေဆြးေႏြးပြဲသို႔' ေဆာင္းပါးကို ဖတ္႐ႈၿပီး ထင္ျမင္ခ်က္ေပးသူ အားလံုးကိုလည္း ႀကိဳဆို ေထာက္ခံၾကတာကို ထူးထူးျခားျခား ေတြ႕ရတယ္။ အြန္လိုင္းမႇာ ထင္ျမင္ခ်က္ ၀င္ေပးတယ္ဆိုတာက ဘယ္သူဘယ္၀ါ နာမည္မေဖာ္ဘဲ ေရးၾကတာ ဆိုေတာ့ အားလံုး ေထာက္ခံတာမ်ဳိး ရႇိခဲတယ္။ တစ္ခါတေလ မူရင္း အေၾကာင္းအရာကို ေသးသိမ္သြားေအာင္ တမင္တကာ ၀င္ေႏႇာက္သူ တစ္ေယာက္ေၾကာင့္ ထင္ျမင္ခ်က္ေပးသူခ်င္း ရန္ျဖစ္ၾကတာနဲ႔ပဲ အခ်ိန္ကုန္သြားတာမ်ဳိးေတြ ရႇိတယ္။
ေနနဲ႔ လကို တသလို
ဂ်ာနယ္ေဆာင္းပါးရႇင္ေတြေရးတဲ့ ေဆာင္းပါးအားလံုးမႇာလည္း ေတြ႕ဆံုပြဲမႇတစ္ဆင့္ အဓိပၸာယ္ ျပည့္၀ၿပီး အႏႇစ္သာရရႇိတဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား ျဖစ္လာဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း သိသိသာသာ ေဖာ္ျပထားၾကတယ္။ ျပည္သူအားလံုးကလည္း အလြန္႔အလြန္ လိုလား ေတာင့္တေနၾကတယ္။ 'ကမၻာဦးလူတို႔ ေနနဲ႔လကို ေတာင့္တၾကသလို'လို႔ ေျပာရင္ေတာင္ ေဒါသသင့္ရာေရာက္မယ္ မထင္ဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အသက္ ၇၀ တန္း ေရာက္ေနၿပီ ျဖစ္တဲ့ စာေရးသူေတာင္ ၿငိမ္းခ်မ္းျခင္း စတဲ့ အၿမိဳက္အရသာေတြကို တစ္ႀကိမ္တစ္ခါမႇ ျပည့္ျပည့္၀၀ မခံစားခဲ့ရဖူးေလေတာ့ ငယ္ရြယ္သူေတြဆို ပိုဆိုးမႇာေပါ့။
ဂ်ာနယ္ေဆာင္းပါးရႇင္ေတြေရးတဲ့ ေဆာင္းပါးအားလံုးမႇာလည္း ေတြ႕ဆံုပြဲမႇတစ္ဆင့္ အဓိပၸာယ္ ျပည့္၀ၿပီး အႏႇစ္သာရရႇိတဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား ျဖစ္လာဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း သိသိသာသာ ေဖာ္ျပထားၾကတယ္။ ျပည္သူအားလံုးကလည္း အလြန္႔အလြန္ လိုလား ေတာင့္တေနၾကတယ္။ 'ကမၻာဦးလူတို႔ ေနနဲ႔လကို ေတာင့္တၾကသလို'လို႔ ေျပာရင္ေတာင္ ေဒါသသင့္ရာေရာက္မယ္ မထင္ဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အသက္ ၇၀ တန္း ေရာက္ေနၿပီ ျဖစ္တဲ့ စာေရးသူေတာင္ ၿငိမ္းခ်မ္းျခင္း စတဲ့ အၿမိဳက္အရသာေတြကို တစ္ႀကိမ္တစ္ခါမႇ ျပည့္ျပည့္၀၀ မခံစားခဲ့ရဖူးေလေတာ့ ငယ္ရြယ္သူေတြဆို ပိုဆိုးမႇာေပါ့။
ကိုယ္စိတ္ႏႇစ္ပါးခ်မ္းသာဖို႔
ဒီေခတ္ လူလတ္ပိုင္းနဲ႔ လူငယ္ အမ်ားစုက သန္းေခါင္ယံ အလည္လာသူမ်ား (midnight visitors) မ်ား ႀကီးစိုးတဲ့ ေခတ္တစ္ေခတ္ကို ၾကံဳဖူးခဲ့ၾကေလေတာ့ အခု ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးေအာင္ၾကည္နဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔ ေတြ႕ဆံုၾကရာမႇာ အရင္ အႀကိမ္ေတြနဲ႔မတူ သတင္းမီဒီယာေတြကို ေတြ႕ဆံုခြင့္ေပး၊ ေမးတာကိုေျဖ လုပ္ခဲ့႐ံုသာမက ပူးတြဲေၾကညာခ်က္ပါ ထုတ္ခဲ့တာေၾကာင့္ ဒီတစ္ႀကိမ္ေတာ့ တကယ္ထူးၿပီ ဆိုၿပီး ရႊင္လန္းအားရ ျဖစ္ေနၾကတယ္။ဒါတင္မက 'ျပည္သူလူထု ကိုယ္စိတ္ႏႇစ္ပါး ခ်မ္းသာေစေရး အတြက္ ႏႇစ္ဖက္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မည့္ အခြင့္အလမ္းမ်ားကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါသည္'ဆိုတဲ့ ပူးတြဲ ေၾကညာခ်က္ေၾကာင့္ ပိုၿပီး အားတက္ၾကရတာ ျဖစ္တယ္။
| ခုအခ်ိန္မႇာေတာ့ ဒီမိုကေရစီဆိုတဲ့ စကားဟာ ႏႇစ္ကိုယ္ၾကား ေျပာရတဲ့ 'တိုးတုိးသား' မဟုတ္ေတာ့ဘူး . . . |
ဘာကိုလိုလားေတာင့္တသလဲ
ျပည္သူလူထု ကိုယ္စိတ္ႏႇစ္ပါး ခ်မ္းသာေစေရးဆိုတာ ဘာလဲ။ ျပည္သူေတြက ဘာကို လိုလားေတာင့္တ ေနၾကသလဲ။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ရႇိတဲ့ ျပည္သူေတြဟာ လယ္ယာစိုက္ပ်ဳိးေရး လုပ္ငန္းနဲ႔ စိုက္ပ်ဳိးေရး ဆက္စပ္လုပ္ငန္းေတြမႇာ ပါ၀င္ လုပ္ကိုင္ေနၾကၿပီး ေက်းလက္ေဒသမ်ားမႇာ ေနထိုင္ၾကတယ္။ အမ်ားစုက မူလတန္းနဲ႔ အလယ္တန္း ပညာေလာက္ပဲ သင္ခဲ့ၾကရတယ္။ ေက်းလက္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမို႔ အေနအထိုင္ ႐ိုးသားတယ္။
ျပည္သူလူထု ကိုယ္စိတ္ႏႇစ္ပါး ခ်မ္းသာေစေရးဆိုတာ ဘာလဲ။ ျပည္သူေတြက ဘာကို လိုလားေတာင့္တ ေနၾကသလဲ။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ရႇိတဲ့ ျပည္သူေတြဟာ လယ္ယာစိုက္ပ်ဳိးေရး လုပ္ငန္းနဲ႔ စိုက္ပ်ဳိးေရး ဆက္စပ္လုပ္ငန္းေတြမႇာ ပါ၀င္ လုပ္ကိုင္ေနၾကၿပီး ေက်းလက္ေဒသမ်ားမႇာ ေနထိုင္ၾကတယ္။ အမ်ားစုက မူလတန္းနဲ႔ အလယ္တန္း ပညာေလာက္ပဲ သင္ခဲ့ၾကရတယ္။ ေက်းလက္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမို႔ အေနအထိုင္ ႐ိုးသားတယ္။
လိုအပ္မႈလည္း နည္းတယ္။ဆန္းျပား ေထြလီမႈ(sophisticated) သိပ္မရႇိဘူး။ အေန႐ိုးသလို သူတို႔ရဲ႕ လိုလား ေတာင့္တမႈလည္း ႐ိုးစင္းတယ္။ ၿမိဳ႕ေန ပညာတတ္ေတြလို 'ပစ္တုိင္းေထာင္႐ုပ္ ႀကိဳး႐ႈပ္ေအာင္' မလုပ္တတ္ၾကဘူး။
ခ်စ္တီးကို ေၾကာက္ရသလို
ရႇစ္ဆယ္ရာခိုင္ႏႈန္းမက ကိုးဆယ္ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ရႇိတဲ့ သာမန္ ျပည္သူေတြအားလံုးရဲ႕ လိုလားေတာင့္တခ်က္က မိ႐ိုးဖလာ လုပ္ကိုင္ စားေသာက္ေနတဲ့ အလုပ္အကိုင္ေလးေတြကို ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္း အေၾကာက္အလန္႔ကင္းကင္း လုပ္ကိုင္ စားေသာက္ၿပီး ေနခ်င္တာေလာက္ပါပဲ။ ဒါထက္ တစ္ဆင့္တိုးၿပီး ေတာင့္တရမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ထြန္တံုးပိတ္ခ်ိန္ေတြမႇာ ရႇင္ျပဳနားသ အလႇဴမဂၤလာေတြ၊ ဘုရားပြဲေတြ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး က်င္းပခ်င္တယ္။ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သြားခ်င္လာခ်င္တယ္။ ေျပာခ်င္ ဆိုခ်င္တယ္။ ၾကည့္ခ်င္ ျမင္ခ်င္တယ္။ ဒီမိုကေရစီေတြ၊ ေအာ္တိုကေရစီေတြ၊ ဟိုလူးရႇင္း၊ ဒီလူးရႇင္းေတြကို နားမလည္ပါဘူး။ စိတ္လည္း မ၀င္စားပါဘူး။ ကိုယ့္လယ္ေလး ကိုယ္စိတ္ခ်လက္ခ် လုပ္ခြင့္ရရင္ပဲ ေက်နပ္ပါတယ္။ သူ႔ကြၽန္ဘ၀ ေနရစဥ္ကလို ခ်စ္တီးက လယ္လာသိမ္းမႇာကို တေၾကာင့္ၾကၾကနဲ႔ ေၾကာက္လန္႔ေနရတဲ့ ဘ၀မ်ဳိး ဘယ္သူမႇ ျပန္မေရာက္ခ်င္ၾကေတာ့ဘူး။
ရႇစ္ဆယ္ရာခိုင္ႏႈန္းမက ကိုးဆယ္ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ရႇိတဲ့ သာမန္ ျပည္သူေတြအားလံုးရဲ႕ လိုလားေတာင့္တခ်က္က မိ႐ိုးဖလာ လုပ္ကိုင္ စားေသာက္ေနတဲ့ အလုပ္အကိုင္ေလးေတြကို ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္း အေၾကာက္အလန္႔ကင္းကင္း လုပ္ကိုင္ စားေသာက္ၿပီး ေနခ်င္တာေလာက္ပါပဲ။ ဒါထက္ တစ္ဆင့္တိုးၿပီး ေတာင့္တရမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ထြန္တံုးပိတ္ခ်ိန္ေတြမႇာ ရႇင္ျပဳနားသ အလႇဴမဂၤလာေတြ၊ ဘုရားပြဲေတြ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး က်င္းပခ်င္တယ္။ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သြားခ်င္လာခ်င္တယ္။ ေျပာခ်င္ ဆိုခ်င္တယ္။ ၾကည့္ခ်င္ ျမင္ခ်င္တယ္။ ဒီမိုကေရစီေတြ၊ ေအာ္တိုကေရစီေတြ၊ ဟိုလူးရႇင္း၊ ဒီလူးရႇင္းေတြကို နားမလည္ပါဘူး။ စိတ္လည္း မ၀င္စားပါဘူး။ ကိုယ့္လယ္ေလး ကိုယ္စိတ္ခ်လက္ခ် လုပ္ခြင့္ရရင္ပဲ ေက်နပ္ပါတယ္။ သူ႔ကြၽန္ဘ၀ ေနရစဥ္ကလို ခ်စ္တီးက လယ္လာသိမ္းမႇာကို တေၾကာင့္ၾကၾကနဲ႔ ေၾကာက္လန္႔ေနရတဲ့ ဘ၀မ်ဳိး ဘယ္သူမႇ ျပန္မေရာက္ခ်င္ၾကေတာ့ဘူး။
ပဋိညာဥ္ ကတိက၀တ္နဲ႔
ကိုးဆယ့္ငါး ရာႏႈန္းေလာက္ရႇိတဲ့ ျပည္သူေတြ လိုလား ေတာင့္တေနၾကတဲ့ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္း လုပ္ကိုင္ စားေသာက္ေနႏိုင္တဲ့ ဘ၀မ်ဳိးကို အျမန္ဆံုး ရရႇိေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ အတြက္ ႏိုင္ငံအုပ္ခ်ဳပ္ မင္းလုပ္တဲ့ အစိုးရမ်ားနဲ႔ ႏိုင္ငံေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြမႇာ လံုး၀ တာ၀န္ရႇိပါတယ္။ တိုင္းက်ဳိးျပည္က်ဳိးနဲ႔ ျပည္သူ႔အက်ဳိးကို သယ္ပိုးထမ္းေဆာင္ပါမယ္ ဆိုတဲ့ ပဋိညာဥ္ ကတိက၀တ္နဲ႔ ႏိုင္ငံ့ဘ႑ာက လစာ ရိကၡာကို ရယူခံစားေနၾကသူမ်ား မဟုတ္လား။ ဒီတာ၀န္ကို ေက်ေက်ပြန္ပြန္ မထမ္းေဆာင္ႏိုင္ရင္ ပဋိညာဥ္ ခ်ဳိးေဖာက္ရာ ေရာက္ပါတယ္။
ကိုးဆယ့္ငါး ရာႏႈန္းေလာက္ရႇိတဲ့ ျပည္သူေတြ လိုလား ေတာင့္တေနၾကတဲ့ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္း လုပ္ကိုင္ စားေသာက္ေနႏိုင္တဲ့ ဘ၀မ်ဳိးကို အျမန္ဆံုး ရရႇိေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ အတြက္ ႏိုင္ငံအုပ္ခ်ဳပ္ မင္းလုပ္တဲ့ အစိုးရမ်ားနဲ႔ ႏိုင္ငံေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြမႇာ လံုး၀ တာ၀န္ရႇိပါတယ္။ တိုင္းက်ဳိးျပည္က်ဳိးနဲ႔ ျပည္သူ႔အက်ဳိးကို သယ္ပိုးထမ္းေဆာင္ပါမယ္ ဆိုတဲ့ ပဋိညာဥ္ ကတိက၀တ္နဲ႔ ႏိုင္ငံ့ဘ႑ာက လစာ ရိကၡာကို ရယူခံစားေနၾကသူမ်ား မဟုတ္လား။ ဒီတာ၀န္ကို ေက်ေက်ပြန္ပြန္ မထမ္းေဆာင္ႏိုင္ရင္ ပဋိညာဥ္ ခ်ဳိးေဖာက္ရာ ေရာက္ပါတယ္။
အားလံုးရဲ့ တာ၀န္
ႏိုင္ငံ့တာ၀န္ဆိုတာ အင္မတန္ ႀကီးေလးတဲ့ တာ၀န္ႀကီး ျဖစ္တယ္။ အစိုးရဆိုတဲ့ အဖြဲ႕အစည္း တစ္ခုတည္းအားနဲ႔ မလံုေလာက္ဘူး။ ႏိုင္ငံအေရး လုပ္မယ္ဆိုတဲ့ ႏုိင္ငံေရး အဖြဲ႕အစည္း အားလံုး လူပုဂၢိဳလ္အားလံုး ပါ၀င္ လုပ္ေဆာင္ၾကဖို႔ လိုတယ္။ သူ႔အဖြဲ႕ ကိုယ့္အဖြဲ႕၊ သူ႔လူကိုယ့္လူ၊ သူ႕၀ါဒ ကိုယ့္၀ါဒဆိုတဲ့ ဂိုဏ္းဂဏ အျမင္ေတြနဲ႔ မၾကည့္ဘဲ တိုင္းျပည္အတြက္ဆိုတဲ့ ပန္းတိုင္ တစ္ခုတည္းကို ၾကည့္ၿပီး ေဆာင္ရြက္ၾကရမႇာ ျဖစ္တယ္။ အထူးသျဖင့္ ငါတို႔မႇ တုိင္းျပည္ခ်စ္တယ္၊ ငါတို႔သာ တိုင္းျပည္ကို ကယ္တင္ႏိုင္တယ္ ဆိုတဲ့ အတၲစြဲနဲ႔ မာန္မာန တိမ္သလႅာဖံုးေနမႈ တို႔ကို လံုး၀ ဖယ္ရႇားစြန္႔ပစ္ႏိုင္ရမႇာ ျဖစ္တယ္။
ႏိုင္ငံ့တာ၀န္ဆိုတာ အင္မတန္ ႀကီးေလးတဲ့ တာ၀န္ႀကီး ျဖစ္တယ္။ အစိုးရဆိုတဲ့ အဖြဲ႕အစည္း တစ္ခုတည္းအားနဲ႔ မလံုေလာက္ဘူး။ ႏိုင္ငံအေရး လုပ္မယ္ဆိုတဲ့ ႏုိင္ငံေရး အဖြဲ႕အစည္း အားလံုး လူပုဂၢိဳလ္အားလံုး ပါ၀င္ လုပ္ေဆာင္ၾကဖို႔ လိုတယ္။ သူ႔အဖြဲ႕ ကိုယ့္အဖြဲ႕၊ သူ႔လူကိုယ့္လူ၊ သူ႕၀ါဒ ကိုယ့္၀ါဒဆိုတဲ့ ဂိုဏ္းဂဏ အျမင္ေတြနဲ႔ မၾကည့္ဘဲ တိုင္းျပည္အတြက္ဆိုတဲ့ ပန္းတိုင္ တစ္ခုတည္းကို ၾကည့္ၿပီး ေဆာင္ရြက္ၾကရမႇာ ျဖစ္တယ္။ အထူးသျဖင့္ ငါတို႔မႇ တုိင္းျပည္ခ်စ္တယ္၊ ငါတို႔သာ တိုင္းျပည္ကို ကယ္တင္ႏိုင္တယ္ ဆိုတဲ့ အတၲစြဲနဲ႔ မာန္မာန တိမ္သလႅာဖံုးေနမႈ တို႔ကို လံုး၀ ဖယ္ရႇားစြန္႔ပစ္ႏိုင္ရမႇာ ျဖစ္တယ္။
ကာလရႇည္ၾကာကင္းကြာ
ျမန္မာႏိုင္ငံမႇာ ဒီမိုကေရစီစံႏႈန္းမ်ားနဲ႔ ကင္းကြာခဲ့တာ ႏႇစ္ေပါင္းငါးဆယ္ ရႇိေတာ့မႇာ ျဖစ္တယ္။ ဒီကာလရႇည္ႀကီး အတြင္းမႇာ တစ္ပါတီ တစ္ဖြဲ႕တစ္စည္းတည္းရဲ႕ သေဘာနဲ႔ တုိင္းျပည္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တာ ျဖစ္ေလေတာ့
မုန္းတီးနာၾကည္းမႈေတြ၊ တစ္ဖက္နဲ႔တစ္ဖက္ အျပန္အလႇန္ မယံုသကၤာ ျဖစ္မႈေတြ၊ ကိုယ့္အဖြဲ႕အစည္း တည္တံ့ဖို႔အတြက္ ကိုယ္နဲ႔မတူတဲ့ တျခား အဖြဲ႕အစည္းအားလံုးကို ေခ်မႈန္းပစ္ရမယ္ ဆိုတဲ့ အာဃာတေတြဟာ ဟိုဘက္ဒီဘက္ အဖြဲ႕အစည္းအားလံုးမႇာ ရႇိခဲ့ၾကတယ္။ ဒါဟာ အျပစ္ဆိုစရာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ မၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့၊ တုိင္းရင္းသား အခ်င္းခ်င္း လက္နက္ကိုင္ တုိက္ခိုက္ေနတဲ့ အေျခအေနမႇာ ဒါမ်ဳိးေတြဟာ ျဖစ္႐ိုးျဖစ္စဥ္သာ ျဖစ္တယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံမႇာ ဒီမိုကေရစီစံႏႈန္းမ်ားနဲ႔ ကင္းကြာခဲ့တာ ႏႇစ္ေပါင္းငါးဆယ္ ရႇိေတာ့မႇာ ျဖစ္တယ္။ ဒီကာလရႇည္ႀကီး အတြင္းမႇာ တစ္ပါတီ တစ္ဖြဲ႕တစ္စည္းတည္းရဲ႕ သေဘာနဲ႔ တုိင္းျပည္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တာ ျဖစ္ေလေတာ့
မုန္းတီးနာၾကည္းမႈေတြ၊ တစ္ဖက္နဲ႔တစ္ဖက္ အျပန္အလႇန္ မယံုသကၤာ ျဖစ္မႈေတြ၊ ကိုယ့္အဖြဲ႕အစည္း တည္တံ့ဖို႔အတြက္ ကိုယ္နဲ႔မတူတဲ့ တျခား အဖြဲ႕အစည္းအားလံုးကို ေခ်မႈန္းပစ္ရမယ္ ဆိုတဲ့ အာဃာတေတြဟာ ဟိုဘက္ဒီဘက္ အဖြဲ႕အစည္းအားလံုးမႇာ ရႇိခဲ့ၾကတယ္။ ဒါဟာ အျပစ္ဆိုစရာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ မၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့၊ တုိင္းရင္းသား အခ်င္းခ်င္း လက္နက္ကိုင္ တုိက္ခိုက္ေနတဲ့ အေျခအေနမႇာ ဒါမ်ဳိးေတြဟာ ျဖစ္႐ိုးျဖစ္စဥ္သာ ျဖစ္တယ္။
တိုးတိုးသားမဟုတ္
ခုအခ်ိန္မႇာေတာ့ ဒီမိုကေရစီ ဆိုတဲ့ စကားဟာ ႏႇစ္ကိုယ္ၾကား ေျပာရတဲ့ 'တိုးတုိးသား' မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ အာဏာရ အစိုးရ ကိုယ္တိုင္က ေန႔စဥ္နဲ႔အမွ် တဖြဖြေျပာေနတဲ့စကား ျဖစ္ေနၿပီ။ လတ္တေလာေလးမႇာတင္ အစိုးရအဖြဲ႕က ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးေအာင္ၾကည္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ေတြ႕ဆံုၿပီး 'ျပည္သူလူထု ကိုယ္စိတ္ႏႇစ္ပါး ခ်မ္းသာေစေရး အတြက္ ႏႇစ္ဖက္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ႏိုင္မည့္ အခြင့္အလမ္းမ်ားကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါသည္' ဆိုတဲ့ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့တယ္။ သတင္းသမားတစ္ေယာက္ရဲ႕ မ်က္စိထဲမႇာေတာ့ ႏႇစ္ဖက္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မည့္ အခြင့္အလမ္းေတြ အမ်ားႀကီး ရႇိေနတာကို ျမင္ေနတာေၾကာင့္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ေရာင္ျခည္ကေလး ခပ္ေရးေရး သန္းလာတယ္။
ခုအခ်ိန္မႇာေတာ့ ဒီမိုကေရစီ ဆိုတဲ့ စကားဟာ ႏႇစ္ကိုယ္ၾကား ေျပာရတဲ့ 'တိုးတုိးသား' မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ အာဏာရ အစိုးရ ကိုယ္တိုင္က ေန႔စဥ္နဲ႔အမွ် တဖြဖြေျပာေနတဲ့စကား ျဖစ္ေနၿပီ။ လတ္တေလာေလးမႇာတင္ အစိုးရအဖြဲ႕က ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးေအာင္ၾကည္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ေတြ႕ဆံုၿပီး 'ျပည္သူလူထု ကိုယ္စိတ္ႏႇစ္ပါး ခ်မ္းသာေစေရး အတြက္ ႏႇစ္ဖက္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ႏိုင္မည့္ အခြင့္အလမ္းမ်ားကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါသည္' ဆိုတဲ့ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့တယ္။ သတင္းသမားတစ္ေယာက္ရဲ႕ မ်က္စိထဲမႇာေတာ့ ႏႇစ္ဖက္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မည့္ အခြင့္အလမ္းေတြ အမ်ားႀကီး ရႇိေနတာကို ျမင္ေနတာေၾကာင့္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ေရာင္ျခည္ကေလး ခပ္ေရးေရး သန္းလာတယ္။
အျပန္အလႇန္ေလးစား
ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးမႈ ျဖစ္ေျမာက္ဖို႔၊ ေအာင္ျမင္ဖို႔ အတြက္ ပထမဆံုး လိုအပ္ခ်က္က ႏႇစ္ဖက္စလံုး ဒါမႇမဟုတ္ သံုးဖက္ေလးဖက္စလံုးရဲ႕ စိတ္အခံေတြမႇာ သူ႔ဘက္ငါ့ဘက္ ဆိုတဲ့ အျမင္ေတြကို ေဖ်ာက္ပစ္ဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။
သူ႔ဘက္ငါ့ဘက္ဆိုတဲ့ အေျခခံ ကေန တစ္ဆင့္တက္ၿပီး 'ငါနဲ႔မတူ ငါ့ရန္သူ'ဆိုတဲ့ စိတ္ဓာတ္ေတြ ေပၚထြက္လာေစပါတယ္။
ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးမႈ ျဖစ္ေျမာက္ဖို႔၊ ေအာင္ျမင္ဖို႔ အတြက္ ပထမဆံုး လိုအပ္ခ်က္က ႏႇစ္ဖက္စလံုး ဒါမႇမဟုတ္ သံုးဖက္ေလးဖက္စလံုးရဲ႕ စိတ္အခံေတြမႇာ သူ႔ဘက္ငါ့ဘက္ ဆိုတဲ့ အျမင္ေတြကို ေဖ်ာက္ပစ္ဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။
သူ႔ဘက္ငါ့ဘက္ဆိုတဲ့ အေျခခံ ကေန တစ္ဆင့္တက္ၿပီး 'ငါနဲ႔မတူ ငါ့ရန္သူ'ဆိုတဲ့ စိတ္ဓာတ္ေတြ ေပၚထြက္လာေစပါတယ္။
မတူျခားနားတဲ့ အယူအဆေတြ ကိုယ္စီ ရႇိေနၾကတာကို အျပန္အလႇန္ အသိအမႇတ္ျပဳ ေလးစားၿပီး တူညီတဲ့ပန္းတုိင္ အတြက္ အတူ လက္တြဲလုပ္လို႔ ရတာေတြကို အတူ တြဲလုပ္ျခင္းဟာ ဒီမိုကေရစီရဲ႕ အႏႇစ္သာရ ျဖစ္တယ္။ အစိုးရနဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔ ၾကားမႇာ ကြဲလြဲခ်က္ေတြ ရႇိေနတာကို လတ္တေလာ မကိုင္တြယ္ၾကေသးဘဲ တူညီခ်က္ေတြကိုရႇာၿပီး အရင္ဆံုး ကိုင္တြယ္သင့္ၾကတယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။
အားရႇိသူႏုိင္ျမဲ
ျမန္မာႏိုင္ငံမႇာ ရႇိေနတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းအားလံုးမႇာ မတူညီတဲ့ မူ၀ါဒလမ္းစဥ္ေတြ ရႇိေနၾကေပမယ့္ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံႀကီး တည္ေထာင္ခ်င္တယ္ ဆိုရာမႇာ တူၾကတယ္။ အားလံုးဟာ ကိုယ့္တုိင္းျပည္နဲ႔ ကိုယ့္လူမ်ဳိးကို ခ်စ္ၾကတယ္။
တုိင္းျပည္နဲ႔လူမ်ဳိး ေပ်ာက္မသြားဖို႔ အသက္ေပး ကာကြယ္ၾကမယ္ ဆိုတဲ့ အခ်က္မႇာ တူၾကတယ္။ ဒီတူညီခ်က္ေတြေပၚ အေျခခံၿပီး ေရႇ႕ဆက္ လုပ္စရာေတြ လက္တြဲ လုပ္ေဆာင္လုိ႔ ရတယ္။ အႏၲရာယ္ေတြကို စုေပါင္း
ကာကြယ္ႏိုင္ၾကတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆိုတာက လူဦးေရ ေပါက္ကြဲထြက္လုမတတ္ မ်ားျပားတဲ့ ႏုိင္ငံႀကီးႏႇစ္ခုၾကားမႇာ ညပ္ေနတဲ့ ႏုိင္ငံ ေသးေသးေလး တစ္ခုသာ ျဖစ္တယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လူဦးေရဟာ သူတို႔ ႏုိင္ငံႀကီးႏႇစ္ခုက
ျပည္နယ္တစ္ခုရဲ႕ လူဦးေရေလာက္ေတာင္ ရႇိတာ မဟုတ္ဘူး။ ေနာက္ၿပီး ကမၻာႀကီးတစ္ခုလံုးက ဒီမိုကေရစီေခတ္လို႔ ဘယ္ေလာက္ပဲ ေအာ္ေနေအာ္ေန တကယ္ေတာ့ 'အားရႇိသူ အႏိုင္ရစျမဲ' (might is right)ဆိုတဲ့ စစ္ဘုရင္၀ါဒက ႀကီးစိုးေနဆဲ ျဖစ္တယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံမႇာ ရႇိေနတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းအားလံုးမႇာ မတူညီတဲ့ မူ၀ါဒလမ္းစဥ္ေတြ ရႇိေနၾကေပမယ့္ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံႀကီး တည္ေထာင္ခ်င္တယ္ ဆိုရာမႇာ တူၾကတယ္။ အားလံုးဟာ ကိုယ့္တုိင္းျပည္နဲ႔ ကိုယ့္လူမ်ဳိးကို ခ်စ္ၾကတယ္။
တုိင္းျပည္နဲ႔လူမ်ဳိး ေပ်ာက္မသြားဖို႔ အသက္ေပး ကာကြယ္ၾကမယ္ ဆိုတဲ့ အခ်က္မႇာ တူၾကတယ္။ ဒီတူညီခ်က္ေတြေပၚ အေျခခံၿပီး ေရႇ႕ဆက္ လုပ္စရာေတြ လက္တြဲ လုပ္ေဆာင္လုိ႔ ရတယ္။ အႏၲရာယ္ေတြကို စုေပါင္း
ကာကြယ္ႏိုင္ၾကတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆိုတာက လူဦးေရ ေပါက္ကြဲထြက္လုမတတ္ မ်ားျပားတဲ့ ႏုိင္ငံႀကီးႏႇစ္ခုၾကားမႇာ ညပ္ေနတဲ့ ႏုိင္ငံ ေသးေသးေလး တစ္ခုသာ ျဖစ္တယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လူဦးေရဟာ သူတို႔ ႏုိင္ငံႀကီးႏႇစ္ခုက
ျပည္နယ္တစ္ခုရဲ႕ လူဦးေရေလာက္ေတာင္ ရႇိတာ မဟုတ္ဘူး။ ေနာက္ၿပီး ကမၻာႀကီးတစ္ခုလံုးက ဒီမိုကေရစီေခတ္လို႔ ဘယ္ေလာက္ပဲ ေအာ္ေနေအာ္ေန တကယ္ေတာ့ 'အားရႇိသူ အႏိုင္ရစျမဲ' (might is right)ဆိုတဲ့ စစ္ဘုရင္၀ါဒက ႀကီးစိုးေနဆဲ ျဖစ္တယ္။
အႏၲရာယ္ေတြ ရႇိေနတယ္
လူဦးေရနည္းၿပီး စီးပြားေရးအရ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ ေနာက္က်ေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ အဖို႔ စီးပြားေရး အရ၊ လူမႈေရးအရ၊ ယဥ္ေက်းမႈအရ ဘက္ေပါင္းစံုက ၀ါးၿမိဳခံရႏိုင္တဲ့ အႏၲရာယ္ အျမဲတမ္း ရႇိေနတယ္။ တိုင္းျပည္ရဲ႕ ေျမေပၚေျမေအာက္
သယံဇာတေတြနဲ႔ သစ္ေတာ၀ါးေတာႀကီးေတြ ေပ်ာက္ကြယ္သြားမယ့္ အႏၲရာယ္လည္း ရႇိေနတယ္။ အဲဒီေနာက္က ကပ္ပါလာတဲ့ ဥတုရာသီ ေဖာက္ျပန္မႈေတြနဲ႔ အယ္လ္နီညိဳတို့၊ လာနီညာ တို႔ရဲ႕ အႏၲရာယ္ေတြလည္း ရႇိေနတယ္။ ဒီလို အႏၲရာယ္ေတြ က်ေရာက္လာရင္ အစိုးရ တစ္ဖြဲ႕တည္း ခံရမႇာ မဟုတ္ဘူး။ ႏိုင္ငံေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြသာ ခံရမႇာ မဟုတ္ဘူး။ တစ္တုိင္းတစ္ျပည္လံုး ျပည္သူေတြအားလံုး ခံၾကရမႇာ။ သဘာ၀ေဘးဆိုး ကပ္ဆိုးေတြ ေၾကာက္စရာ ေကာင္းသလို လူလုပ္ ေဘးဆိုးကပ္ဆိုးေတြကလည္း ေၾကာက္စရာ ေကာင္းပါတယ္။
လူဦးေရနည္းၿပီး စီးပြားေရးအရ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ ေနာက္က်ေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ အဖို႔ စီးပြားေရး အရ၊ လူမႈေရးအရ၊ ယဥ္ေက်းမႈအရ ဘက္ေပါင္းစံုက ၀ါးၿမိဳခံရႏိုင္တဲ့ အႏၲရာယ္ အျမဲတမ္း ရႇိေနတယ္။ တိုင္းျပည္ရဲ႕ ေျမေပၚေျမေအာက္
သယံဇာတေတြနဲ႔ သစ္ေတာ၀ါးေတာႀကီးေတြ ေပ်ာက္ကြယ္သြားမယ့္ အႏၲရာယ္လည္း ရႇိေနတယ္။ အဲဒီေနာက္က ကပ္ပါလာတဲ့ ဥတုရာသီ ေဖာက္ျပန္မႈေတြနဲ႔ အယ္လ္နီညိဳတို့၊ လာနီညာ တို႔ရဲ႕ အႏၲရာယ္ေတြလည္း ရႇိေနတယ္။ ဒီလို အႏၲရာယ္ေတြ က်ေရာက္လာရင္ အစိုးရ တစ္ဖြဲ႕တည္း ခံရမႇာ မဟုတ္ဘူး။ ႏိုင္ငံေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြသာ ခံရမႇာ မဟုတ္ဘူး။ တစ္တုိင္းတစ္ျပည္လံုး ျပည္သူေတြအားလံုး ခံၾကရမႇာ။ သဘာ၀ေဘးဆိုး ကပ္ဆိုးေတြ ေၾကာက္စရာ ေကာင္းသလို လူလုပ္ ေဘးဆိုးကပ္ဆိုးေတြကလည္း ေၾကာက္စရာ ေကာင္းပါတယ္။
မလြဲဧကံ
ဒီအႏၲရာယ္ေတြကို ဘံုရန္သူအျဖစ္ သေဘာထားၿပီး 'အေရးႀကီးက ေသြးစည္းၾက' ဆိုသလို အားလံုး လက္တြဲ ကာကြယ္ၾကဖို႔ လိုတယ္။ 'ငါနဲ႔မတူ ငါ့ရန္သူ' စိတ္ဓာတ္ေတြ စြန္႔ပစ္ၿပီး ခံစရာရႇိရင္ အားလံုး အတူတူ ခံၾကရမႇာပဲ။ အားလံုး 'ဆိုးတူေကာင္းဘက္'ေတြပဲ ဆိုတဲ့ စိတ္ဓာတ္မ်ဳိး ေမြးၾကရမယ္။ တစ္ဦးနဲ႔တစ္ဦး သံသယစိတ္ေတြနဲ႔ တံဆိပ္ အမ်ဳိးမ်ဳိးတပ္၊ နာမည္ အမ်ဳိးမ်ဳိး ေပးေနတာေတြ ရပ္ပစ္ၿပီး တိုင္းျပည္နဲ႔ လူမ်ဳိး မေပ်ာက္ဖို႔ ဆိုတဲ့စိတ္ တစ္မ်ဳိးတည္းနဲ႔ ေဆာင္ရြက္သြားၾကရင္ ျပည္သူလူထု တစ္ရပ္လံုး စိတ္ခ်မ္းသာ ကိုယ္ခ်မ္းသာ ျဖစ္ၾကရမႇာ မလြဲဧကံပါပဲလို႔ ေျပာလိုက္ခ်င္ပါတယ္။
ဒီအႏၲရာယ္ေတြကို ဘံုရန္သူအျဖစ္ သေဘာထားၿပီး 'အေရးႀကီးက ေသြးစည္းၾက' ဆိုသလို အားလံုး လက္တြဲ ကာကြယ္ၾကဖို႔ လိုတယ္။ 'ငါနဲ႔မတူ ငါ့ရန္သူ' စိတ္ဓာတ္ေတြ စြန္႔ပစ္ၿပီး ခံစရာရႇိရင္ အားလံုး အတူတူ ခံၾကရမႇာပဲ။ အားလံုး 'ဆိုးတူေကာင္းဘက္'ေတြပဲ ဆိုတဲ့ စိတ္ဓာတ္မ်ဳိး ေမြးၾကရမယ္။ တစ္ဦးနဲ႔တစ္ဦး သံသယစိတ္ေတြနဲ႔ တံဆိပ္ အမ်ဳိးမ်ဳိးတပ္၊ နာမည္ အမ်ဳိးမ်ဳိး ေပးေနတာေတြ ရပ္ပစ္ၿပီး တိုင္းျပည္နဲ႔ လူမ်ဳိး မေပ်ာက္ဖို႔ ဆိုတဲ့စိတ္ တစ္မ်ဳိးတည္းနဲ႔ ေဆာင္ရြက္သြားၾကရင္ ျပည္သူလူထု တစ္ရပ္လံုး စိတ္ခ်မ္းသာ ကိုယ္ခ်မ္းသာ ျဖစ္ၾကရမႇာ မလြဲဧကံပါပဲလို႔ ေျပာလိုက္ခ်င္ပါတယ္။
အထက္အညာ အင္းေတာ္ႀကီးေဒသ မာန္လည္ၿမိဳ႕ကေလးက လူငယ္တစ္ေယာက္ ဂ်ာနယ္တိုက္ေတြကို စံုစမ္းေမးျမန္းၿပီး ေရာက္လာတယ္။ ခ်စ္စရာ ျမန္မာ့႐ိုးရာ ဓေလ့အတိုင္း ေရာက္ေရာက္ခ်င္း ဦးခ်ကန္ေတာ့ၿပီးမႇ သူ႔ကိုယ္သူ မိတ္ဆက္တယ္။ ေနာက္ေတာ့ သူ႔ရင္ထဲမႇာ မ်ဳိသိပ္ထားရတာေတြ မ်ားလြန္းလို႔ ဘယ္လိုမႇ ေအာင့္အီး မေနႏိုင္ေတာ့လို႔ လာၿပီး ရင္ဖြင့္တာပါလို႔ နတ္သံမေႏႇာဘဲ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာလိုက္တယ္။
ေရႊရႇာေက်ာက္တူး
ေနမေကာင္းလို႔ စာေတာင္မေရးႏိုင္တဲ့အခ်ိန္ ျဖစ္ေနေပမယ့္ သူ႔ခမ်ာ ဒီလို ရင္ဖြင့္ဖို႔ သက္သက္ ေ၀းလံေခါင္ဖ်ား ေဒသက တပင္တပန္း လာခဲ့ရရႇာတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ သက္သာသလို ေနရင္း နားေထာင္ေပးခဲ့တယ္။
စကားေျပာရင္သာ ေမာၿပီး နားေထာင္တာက ေမာမႇမေမာတာ။ သူေျပာတာက သူတုိ႔ေဒသ တစ္၀ိုက္က လယ္သမားေတြ လယ္မလုပ္ေတာ့ဘဲ ျမစ္႐ိုးတစ္ေလွ်ာက္ ေရႊရႇာသူေတြက ရႇာၾက၊ ေမႇာ္ေတြထဲသြားၿပီး ေက်ာက္တူးသူေတြက တူးၾက ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ တစ္ခ်ိန္ခ်ိန္မႇာ သူမ်ားႏိုင္ငံက ဆန္ကို ၀ယ္စားရတဲ့ အျဖစ္မ်ဳိး ေရာက္သြားမႇာ စိုးရိမ္ေနရပါတယ္တဲ့။ ''ေရႊမရႇိတာက ဘာမႇမျဖစ္ဘူး။ ဆန္မရႇိရင္ေတာ့ ဒုကၡ အႀကီးအက်ယ္ေရာက္မႇာ ခင္ဗ်'
မ်က္ႏႇာစိမ္းေတြ
အနီးအနား ၀န္းက်င္ ေဒသေတြက သာမက မႏၲေလးလို ေနရာက မ်က္ႏႇာစိမ္းေတြလည္း အမ်ားႀကီး ေတြ႕ျမင္ၾကရတယ္တဲ့။ ျခံေစာင့္ရရင္ ေတာ္ပါၿပီ၊ သြားေနၿပီး လုပ္စားၾကပါ။ ထြက္သမွ် သီးႏႇံေတြ အကုန္ယူပါလို႔ ေျပာတာေတာင္ သြားေနခ်င္သူ မရႇိတဲ့ ေနရာေတြက ျခံေျမေတြကို သိန္းရာနဲ႕ ေထာင္နဲ႔ခ်ီ ေပးၿပီး ၀ယ္တာကို မေရာင္းခ်င္သူ ဘယ္သူရႇိပါ့မလဲ။ ဒါသဘာ၀ပဲ။ အျပစ္တင္လို႔လည္း မရဘူး။ မေန႕ကေတာင္ သန္လ်င္ သီလ၀ါဆိပ္ကမ္းသြားရာ လမ္းေဘး၀ဲယာရႇိ လယ္ကြက္ေတြကို အ၀ယ္လိုက္ေနလို႔ တစ္ဧကကို သိန္း ၂၀ ေလာက္နဲ႔ ေရာင္းေနၾကတယ္ ဆိုတဲ့ သတင္းေတြ ဂ်ာနယ္ တစ္ေစာင္မႇာ ဖတ္လိုက္ရေသးတယ္။
ေဇာႀကီးလြန္းလို႔
ႏိုင္ငံ တည္ေဆာက္စ ကာလမႇာ စက္႐ံု၊ အလုပ္႐ံုေတြ တည္ေဆာက္ၾက၊ ၿမိဳ႕ျပဖြံ႕ၿဖိဳးေတြ လုပ္ေဆာင္ၾက ဆိုတာ လုပ္႐ိုးလုပ္စဥ္ ျဖစ္႐ိုးျဖစ္စဥ္ ေတြမို႕ ဒီသတင္းမ်ိဳးေတြဟာ သိပ္မဆန္းပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ စည္းလြတ္၀ါးလြတ္ေတာ့ မျဖစ္ေစသင့္ဘူး။ ၁၉၅၀ ဦးပိုင္း ကာလက လြတ္ေျမာက္လာစ တ႐ုတ္ျပည္မႇာ တည္ေဆာက္ေရးေဇာေတြ ႀကီးမားလြန္ကဲၿပီး ေက်းလက္ေဒသက အိမ္တိုင္းအိမ္တိုင္းမႇာ သံရည္က်ိဳဖိုေတြ ရႇိရမယ္။ သံတိုသံစေတြ စုေဆာင္းရႇာေဖြၿပီး သံရည္က်ဳိလုပ္ငန္း လုပ္ရမယ္။ သံနဲ႕သံမဏိ မ်ားမ်ား ထုတ္လုပ္ႏိုင္မႇ ျမန္ျမန္ စက္မႈႏိုင္ငံႀကီး တည္ေဆာက္ႏိုင္မယ္ ဆိုတဲ့' မဟာခုန္ပ်ံေက်ာ္လႊား' (Great Leap Forward) စီမံကိန္းႀကီး ခ်မႇတ္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာေၾကာင့္ ကေသာင္းကနင္း ျဖစ္မႈႀကီး ေၾကာက္စရာေကာင္းေအာင္ ေပၚေပါက္ခဲ့ဖူးတယ္။
သင္ခန္းစာယူသင္႕
ေတာက လယ္သမားေတြ လယ္မစိုက္ႏိုင္ေတာ့ စပါး မထြက္ေတာ့ဘဲ ႀကီးမားတဲ့ အငတ္ေဘးႀကီး ၾကံဳေတြ႕ခဲ့ရလို႔ ေပၚလစီ အမႇားကို အျမန္ စြန္႕ပစ္ၿပီး လယ္ယာစိုက္ပ်ိဳးေရးကို ျပန္ၿပီး ဦးစားေပးခဲ့ၾကရတယ္။ ဒီအျဖစ္ကို
ေကာင္းေကာင္း သင္ခန္းစာ ယူသင့္တယ္။ စက္႐ံုေတြ ေဆာက္ပါ။ ၿမိဳ႕ျပေတြ တည္ေဆာက္ပါ။ ဒါေပမယ့္ စိုက္ပ်ဳိးေနတဲ့ လယ္ယာေတြ ေနရာမႇာေတာ့ မေဆာက္သင့္ဘူး။ ျမန္မာျပည္မႇာ ေျမလြတ္ေျမ႐ိုင္းေတြ အမ်ားႀကီး ရႇိပါတယ္။
စက္မႈလုပ္ငန္းနဲ႔ အိုင္တီလုပ္ငန္းက စိုက္ပ်ဳိးေရး လုပ္ငန္းထက္ ပိုအေရးႀကီးတယ္လို႔ မယူဆသင့္ဘူး။ ''ေရႊမရႇိတာက ဘာမႇ မျဖစ္ဘူး။ ဆန္မရႇိရင္ေတာ့ ဒုကၡ အႀကီးအက်ယ္ေရာက္မႇာ ခင္ဗ်'' ဆိုတဲ့ မာန္လည္က လူငယ္ေျပာတဲ့ စကားကိုမ်က္ကြယ္ ျပဳမထားသင့္ဘူး။
ကမၻာမႇာ နံပါတ္တစ္
ျမန္မာႏိုင္ငံသားဟာ ဘုိးစဥ္ေဘာင္ဆက္က စိုက္ပ်ဳိးေရးႏိုင္ငံ ျဖစ္တယ္။ နယ္ခ်ဲ႕ လက္ေအာက္ က်ေရာက္ေနစဥ္ ကာလကေတာင္ ကမၻာမႇာ ဆန္တင္ပို႔ ေရာင္းခ်တဲ့ နံပါတ္တစ္ႏိုင္ငံ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ပတ္၀န္းက်င္ ေဒသ ႏိုင္ငံေတြ အားလံုးေလာက္ နီးပါးဟာ အရြယ္အစား ပမာဏအားျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံထက္ ႀကီးမား က်ယ္၀န္းၾကတယ္။ ေျမကြက္ဧရိယာ အမ်ားႀကီး ရႇိတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေရေျမ အေနအထားနဲ႔ ရာသီဥတု အေျခအေနက ျမန္မာႏိုင္ငံေလာက္ သပၸာယ ျဖစ္ၿပီး မွ်တတာ မရႇိတာေၾကာင့္ ဘယ္ႏိုင္ငံမႇ ေကာင္းေကာင္း မစိုက္ပ်ဳိးႏိုင္ၾကဘူး။ စိုက္ၿပီးမိုးေခါင္လို႔
သေရာႀကီး ခိုင္းတာနဲ႔ ရိတ္သိမ္းခါနီးမႇ ျမစ္ေရ ေခ်ာင္းေရေတြ လွ်ံတက္လာလို႔ ရြာကိုစြန္႔ၿပီး ကိုယ္လြတ္ ႐ုန္းေျပးရတာနဲ႔ အင္မတန္ ဒုကၡ ႀကီးမားရႇာၾကတယ္။
အားလံုးၿပိဳသြားမယ္
ျမန္မာႏိုင္ငံမႇာေတာ့ အပူလြန္လို႔ အေအးလြန္လို႔ လူေတြ အေျမာက္အျမား ေသၾကရတာမ်ဳိး မရႇိသလို မိုးေခါင္လြန္းလို႔၊ ေရႀကီးလြန္းလို႔ ဒုကၡ ေရာက္ရတာမ်ဳိးလည္း ႀကီးႀကီးမားမား၊ မ်ားမ်ားစားစား မၾကံဳဖူးပါဘူး။ နာဂစ္ကေတာ့ ႁခြင္းခ်က္ေပါ့။ ေနာက္ ၿပီးေတာ့ စိုက္ပ်ဳိးေရး လုပ္ငန္းလို႔ ေျပာတဲ့အခါမႇာ ေတာင္သူလ
ယ္သမားနဲ႔ ေကာက္စိုက္သမေတြကိုခ်ည္း ျမင္ေနလို႔ မျဖစ္ဘူး။ စိုက္ပ်ဳိးေရးလုပ္ငန္းကို အမီႇျပဳၿပီး ရပ္တည္ေနၾကရတဲ့ လူဦးေရဟာ ႏိုင္ငံ့လူဦးေရရဲ႕ ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ ရိႇပါတယ္။ စိုက္ပ်ဳိးေရး ယိုင္နဲ႔သြားရင္ ရန္ကုန္ ဘုရင့္ေနာင္လို ကုန္စည္ေစ်းကြက္ႀကီး တစ္ခုလံုး ၿပိဳက်သြားမႇာပါ။ တစ္ႏိုင္ငံလံုးအႏံႇ႔ ရိႇေနတဲ့ ဆန္စက္ေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ လုပ္ငန္းေတြ၊ ေလႇသမၺန္နဲ႔ သေဘၤာေတြ၊ ေမာ္ေတာ္ကားေတြလည္း လုပ္စရာ မရႇိေတာ့ဘဲ ျဖစ္ကုန္ၾကမႇာပါ။
မရႇိမျဖစ္ လိုအပ္ခ်က္
အဲဒါေၾကာင့္ မလြဲမေသြ လုပ္ကိုလုပ္ရမယ့္ စက္မႈ တည္ေဆာက္ေရးမ်ား လုပ္တဲ့အခါမႇာ စနစ္တက် စီမံကိန္းခ်ၿပီး လုပ္ဖို႔ အထူးလိုအပ္တယ္။ ဒါ့အျပင္ မေမ့အပ္တဲ့ အခ်က္တစ္ခုက ဒီမိုကေရစီစနစ္ ထူေထာင္ရာမႇာ တုိင္းသူျပည္သား အားလံုးရဲ႕ တက္တက္ႂကြႂကြ ပါ၀င္ ေဆာင္ရြက္မႈ မရႇိမျဖစ္ လိုအပ္တယ္ ဆိုတာ ျဖစ္တယ္။ စိတ္ေရာကိုယ္ပါ အားတက္သေရာ ပါ၀င္ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ဆိုရင္ တုိင္းျပည္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့ အစိုးရဟာ သူတုိ႔အားလံုး အတြက္ မႇန္မႇန္ကန္ကန္ လုပ္ေဆာင္ေနတယ္။ သူတုိ႔ အက်ဳိးစီးပြားကို အျမဲတမ္း ကာကြယ္ ေစာင့္ေရႇာက္ေပးေနတယ္လို႔ သံသယ ကင္းကင္းနဲ႔ လံုး၀ ယံုၾကည္ စိတ္ခ်မႈ ရႇိေနဖို႔ လိုအပ္တယ္။
ႀကိဳးစားဆဲကာလ
အစိုးရ တစ္ရပ္ဟာ ျပည္သူအမ်ားကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈၿပီး လူတစ္စု အဖြဲ႕အတြက္သာ လုပ္ေဆာင္ေနတယ္။ လူတစ္စုတစ္ဖြဲ႕ အက်ဳိးစီးပြားကိုသာ ကာကြယ္ ေစာင့္ေရႇာက္ေနတယ္လို႔ ထင္ျမင္ ယူဆေနရင္ေတာ့ ဘယ္ေတာ့မႇ စိတ္ပါလက္ပါ တက္တက္ႂကြႂကြ ပါ၀င္လာမႇာ မဟုတ္တာ ေသခ်ာတယ္။ ဒီေန႔ လက္ရႇိ အစိုးရသစ္ဟာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ ယံုၾကည္ကိုးစားမႈကို အျပည့္အ၀ ရရႇိဖို႔ ႀကိဳးစားေနဆဲကာလ ျဖစ္တယ္။ အစိုးရ တာ၀န္ရႇိသူေတြ တစ္ေယာက္ၿပီး တစ္ေယာက္ ထြက္လာၿပီး တရား ဥပေဒကို မႇန္မႇန္ကန္ကန္ တည့္တည့္မတ္မတ္ လိုက္နာ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ၾကဖို႔ ေျပာၾကားေနၾကတာ ေတြ႕ရတယ္။ ဒါအလြန္အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္ ျဖစ္တယ္။ တရားဥပေဒဟာ ျပည္သူေတြကို အျမဲတမ္း ကာကြယ္ ေစာင့္ေရႇာက္တယ္။ မ်က္ႏႇာ ႏႇစ္ဖက္ မရႇိဘူး။ တရားဥပေဒရဲ႕ အထက္မႇာ ဘယ္သူမႇ မရႇိဘူးလို႔ သူတို႔ အမႇန္တကယ္ ယံုၾကည္လာရင္ ဘယ္လို အစိုးရမ်ဳိး မဆို သူတို႔ ေထာက္ခံၾကမႇာ ျဖစ္တယ္။
လမ္းေဘးေစ်းသည္ ရႇင္းတဲ့အခါ
ဒီလို အေျခအေနမႇာ အဆင့္ အသီးသီးက တာ၀န္ရႇိ ၀န္ထမ္းမ်ားဟာ စက္႐ံုအလုပ္႐ံု (အစိုးရျဖစ္ျဖစ္၊ ပုဂၢလိက ျဖစ္ျဖစ္) ေဆာက္ဖို႔ လယ္ယာေျမမ်ား သိမ္းယူတဲ့ အခါ၊ လမ္းေဖာက္ တံတားေဆာက္ဖို႔ လူေနအိမ္ေျခမ်ားသိမ္းယူတဲ့အခါ၊ ယုတ္စြအဆံုး ပလက္ေဖာင္းေပၚက လမ္းေဘးေစ်းသည္ေတြ ရႇင္းလင္းတဲ့အခါ ျဖစ္ျဖစ္ ဥပေဒဟာ ႏႇစ္မ်ဳိး မရႇိဘူး ဆိုတာကို ျပတ္ျပတ္သားသား ျပဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။ ဒီမိုကေရစီရဲ႕ အႏႇစ္သာရဟာႏိုင္ငံသားတစ္ဦးခ်င္းစီရဲ႕အက်ဳိးစီးပြားကို ဖြဲ႕စည္း အုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံ ဥပေဒထဲမႇာ ထည့္သြင္းေရးဆြဲ ျပ႒ာန္းေပးထားျခင္း ျဖစ္တယ္။
မအပ္စပ္ဘူး
ဥပေဒထဲမႇာ ပါတယ္ဆို႐ံုနဲ႔လည္း မၿပီးေသးဘူး။ တကယ္ လက္ေတြ႕ ကာကြယ္ေစာင့္ေရႇာက္ေပးဖို႔ လိုတယ္။ ပလက္ေဖာင္းေပၚမႇာ ေစ်းမေရာင္းရဘူး ဆိုရင္ ဘယ္သူမႇကို မေရာင္းရတာမ်ဳိး ျဖစ္သင့္တယ္။ ဒီမိုကေရစီ စနစ္
ေအာက္မႇာ ျပည္သူျပည္သား အားလံုး တန္းတူညီမွ် အခြင့္အေရး ရႇိတယ္။ အခြင့္ထူးခံ လူတန္းစား ဆိုတာ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ နည္းနည္းေလးမႇ မအပ္စပ္ပါဘူး။
ဖြံ႕ျဖိဳးဆဲႏိုင္ငံေတြမွာ၊ အထူးသျဖင့္ အာရွႏိုင္ငံေတြနဲ႕ အာဖရိကႏိုင္ငံေတြမွာ ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းမွဳရာခိုင္ႏွဳန္းက အေတာ္မ်ားျပားပါတယ္။ အာရွေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူေတြရဲ႕ ၉၀ ရာခိုင္ႏွဳန္းက ေက်းလက္ေဒသမွာ ရွိျပီး၊ အာဖရိကေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူေတြရဲ႕ ၆၅ ရာခိုင္ႏွဳန္းကေန ၉၀ ရာခိုင္ႏွဳန္းအထိ ရွိေၾကာင္း ကမၻာ့ဘဏ္ရဲ႕ စစ္တမ္းေတြမွာ ေတြ႕ရွိရပါတယ္။ ေက်းလက္ေဒသဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳ ျမင့္တက္လာတာနဲ႕အမွ် ျမိဳ႕ျပသို႕ ေျပာင္းေရႊ႕ေနထိုင္ အေျခခ်မွဳေတြ မ်ားျပားလာတဲ့အတြက္ ျမိဳ႕ျပဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳရာခိုင္ႏွဳန္း ျမင့္မားလာေစႏိုင္တဲ့ အခ်က္တခ်က္ျဖစ္ေၾကာင္း ပညာရွင္ေတြက သံုးသပ္ေျပာဆို ထားၾကပါတယ္။ ေက်းလက္ေဒသ အေျခခံအေဆာက္အအံုကို လ်စ္လ်ဴရွဳထားျခင္း၊ ေက်းလက္ေဒသ ဖြံ႕ျဖိဳး တိုးတက္ေရးအတြက္ အစိုးရအသံုးစရိတ္ရာခိုင္ႏွဳန္း နည္းပါးျခင္း၊ လယ္ယာေျမမ်ားကို အတင္းအဓမၼသိမ္းယူျခင္း စတဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱရား လစ္ဟာခ်က္ေတြေၾကာင့္ ေက်းလက္ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳေတြ ျမင့္တက္လာျပီး၊ ျမိဳ႕ျပဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳေတြပါ ထပ္ဆင့္ ျမင့္တက္လာတတ္ပါတယ္။
ေက်းလက္ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳဆိုရာ၀ယ္
ေက်းလက္ေဒသမွာ ေနထိုင္ၾကတဲ့ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူေတြရဲ႕ ၀င္ေငြ၊ အလုပ္အကိုင္၊ အသံုးစရိတ္ေတြအားလံုးဟာ စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရး၊ တံငါနဲ႕ ေက်းလက္အေျချပဳ စက္မွဳလုပ္ငန္း၊ ၀န္ေဆာင္မွဳ စတာေတြအေပၚမွာ တည္မွီေနျပီး၊ အမ်ားစုကေတာ့ စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုစိုက္ပ်ိဳးေရးက႑မွာ တည္မွီေနတဲ့အတြက္ စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ရဲ႕ ၾကိဳတင္မျမင္ႏိုင္ေသာ အခက္အခဲေတြျဖစ္တဲ့ ရာသီဥတုေဖာက္ျပန္မွဳ၊ မိုးေခါင္ေရရွားမွဳ၊ ေလမုန္တိုင္းက်မွဳ၊ ေရၾကီးမွဳ စတာေတြ ျဖစ္ပြားျပီး၊ လယ္ယာေျမေတြ ပ်က္စီးသြားတဲ့ အေျခအေနေတြ ျဖစ္ပြားလာတဲ့အခါ ေဒသခံျပည္သူေတြရဲ႕ စား၀တ္ေနေရးကို ထိခိုက္လာတတ္ပါတယ္။
ေက်းလက္ေဒသရဲ႕ သြင္ျပင္လကၡဏာတရပ္က လူဦးေရထူထပ္မွဳ (population density) ေလ်ာ့နည္းျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို ေလ်ာ့နည္းမွဳေတြဟာ အေျခခံအေဆာက္အအံု (basic infrastructure)၊ ၀န္ေဆာင္မွဳ အားနည္းခ်က္ စတာေတြနဲ႕ တိုက္ရိုက္ဆက္စပ္မွဳ ရွိတာေၾကာင့္ စီးပြားေရးဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မွဳ အခြင့္အလမ္းေတြအတြက္ အရံအတား ျဖစ္လာေစပါတယ္။ ေက်းလက္ေဒသထုတ္ကုန္ေတြကို ျမိဳ႕ျပကို တင္ပို႕တဲ့အခါ သယ္ယူပို႕ေဆာင္ေရး ကုန္က်စရိတ္ ၾကီးမားတာေၾကာင့္ ေစ်းကြက္ယွဥ္ျပိဳင္ႏိုင္မွဳ (market competitiveness) က်ဆင္းလာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေက်းလက္ေနျပည္သူေတြရဲ႕ assets accumulation နဲ႕ income volatility management ကို ထိခိုက္ေစပါတယ္။
ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳမွာ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳ သ႑ာန္ေတြကလဲ ကြဲျပားျခားနားမွဳေတြ ရွိပါတယ္။ ျမိဳ႕ၾကီးမ်ားနဲ႕ နီးစပ္တဲ့ ေက်းလက္ေဒသ (Peri-urban areas) ေတြမွာ ေစ်းကြက္မ်ားသို႕ ၀င္ေရာက္ႏိုင္မွဳ အခြင့္အလမ္း မ်ားျပားျခင္း၊ အေျခခံအေဆာက္အအံုႏွင့္ ၀န္ေဆာင္မွဳမ်ားရွိျခင္း စတာေတြေၾကာင့္၊ ေ၀းလံေခါင္ဖ်ား ေက်းလက္ေဒသေတြမွာ ျဖစ္ပြား တတ္တဲ့ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳသ႑ာန္ေတြနဲ႕ ကြဲျပားျခားနားပါတယ္။ စစ္မက္ျဖစ္ပြားရာေဒသမွာ ေနထိုင္ၾကတဲ့ ေက်းလက္ ျပည္သူေတြရဲ႕ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳကလဲ အျခားေဒသေတြထက္ ပိုျပီး ဆိုးရြားမွဳ ရွိႏိုင္ပါတယ္။
ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳကို ပိုမိုးဆိုးရြားေစတဲ့ အရာေတြကေတာ့ ဓနရွင္ေျမပိုင္ရွင္ေတြရဲ႕ ေခါင္းပံုျဖတ္မွဳ၊ အစိုးရရဲ႕ လယ္ယာေျမမူ၀ါဒဆိုင္ရာ အားနည္းခ်က္မ်ား၊ လယ္ခြန္၊ ယာခြန္ ေကာက္ခံမွဳမ်ား၊ လယ္ယာေျမမ်ားကို မတရားရား သိမ္းယူမွဳ၊ လယ္ယာထုတ္ကုန္မ်ားကို လက္၀ါးၾကီးအုပ္မွဳ စတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အာရွႏိုင္ငံေတြမွာ ျဖစ္ပြားေလ့ရွိတဲ့ rural dualism ျပႆနာေၾကာင့္ ေက်းလက္ေနျပည္သူအမ်ားအျပား အတိဒုကၡေရာက္ခဲ့ၾကရပါတယ္။ ေက်းလက္ေဒသေတြမွာ လယ္သမား၊ ယာသမားေတြနဲ႕ subsistence farming system အျပင္ ေျမပိုင္ရွင္ၾကီးေတြနဲ႕ commercial production system ေတြကပါ အတူတကြ ယွဥ္တြဲတည္ရွိေနပါတယ္။
အက်ိဳးဆက္ကေတာ့ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးတဲ့ လယ္သမား၊ ယာသမားေတြဟာ အရင္းရွင္၊ ေျမရွင္ေတြ၊ ေငြတိုး ေခ်းစားသူေတြရဲ႕ေသြးစုပ္ျခယ္လွယ္ အႏိုင္က်င့္ ဗိုလ္က်မွဳေတြကို ခါးစည္းခံရၾကရတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီလိုအေျခအေန ဆိုးေတြကို လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမွဳေတြနဲ႕ ျပည့္ႏွက္ေနတဲ့ ဗ်ဴရိုကရက္ယႏၱရားက အားျဖည့္လိုက္တဲ့အခါ ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူေတြဟာ ဆင္းရဲတြင္းထဲကေန ရုန္းထြက္ႏိုင္ဖို႕ ခဲယဥ္းလာၾကရပါေတာ့တယ္။ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမွဳ အားနည္းျခင္း၊ ဥပေဒဘက္ေတာ္သားမ်ားက ေျမရွင္၊ အရင္းရွင္မ်ားဘက္မွ ဘက္လိုက္ျခင္း၊ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူမ်ားရဲ႕ အသံမ်ားကို အေလးမထားျခင္း၊ ျပည္ပပို႕ကုန္မ်ားအား ဦးစားေပးစိုက္ပ်ိဳးေစျခင္း စတာေတြဟာ ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳ သံသရာလည္ေနေစတဲ့ အေၾကာင္းတရားေတြပါပဲ။
ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳေလွ်ာ့ခ်ေရး မူ၀ါဒမ်ား
(၁) စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မွဳ
စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မွဳရွိျခင္းအားျဖင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးမဟုတ္ေသာ အျခားက႑မ်ားရဲ႕ တိုးတက္ေရးကို stimulate လုပ္ျပီး အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းေတြကို ဖန္တီးေပးႏိုင္ပါတယ္။ စိုက္ပ်ိဳးေရးကို အေျခခံတဲ့ agroindustries ေတြကေန အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းမ်ား ဖန္တီးေပးျခင္း၊ အစားအစာ ေစ်းႏွဳန္းမ်ား က်ဆင္းေစျခင္း၊ ေက်းလက္မွ ျမိဳ႕ျပသို႕ ေျပာင္းေရႊ႕အေျခခ်ေနထိုင္မွဳႏွဳန္းကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးျခင္း စတာေတြေၾကာင့္ ျမိဳ႕ျပဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳကိုပါ ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ပါတယ္။
စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မွဳေၾကာင့္ ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ေပမယ့္၊ ထိေရာက္စြာ ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ေရးအတြက္ အေျခအေနအခ်ိဳ႕ကို ဖန္တီးေပးဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ သဘာ၀အရင္းအျမစ္မ်ား ပိုင္ဆိုင္မွဳကို အာရံုစိုက္ျခင္းအားျဖင့္ ေျမယာေစ်းကြက္ (land markets) နဲ႕ အရင္းအႏွီးေစ်းကြက္ (Capital markets) ေတြကို ထိခိုက္ေစျခင္း မရွိရပါဘူး။ အရင္းအႏွီးေစ်းကြက္ကို ဖိႏွိပ္မွဳေတြ လုပ္လာတဲ့အခါ ေစ်းကြက္ကို ထိခိုက္ျပီး ဖြံ႕ျဖိဳး တိုးတက္ေရးကို ေႏွာင့္ေႏွးေစတတ္ပါတယ္။
ေစ်းႏွဳန္း၊ အခြန္ေကာက္ခံမွဳနဲ႕ ေငြလဲလွယ္ႏွဳန္းဆိုင္ရာ မူ၀ါဒေတြကို စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ေတြကို penalize လုပ္ျခင္း မရွိရပါဘူး။ ေက်းလက္ေဒသရဲ႕ အေျခခံက်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မွဳနဲ႕ ပညာေရး၀န္ေဆာင္မွဳေတြကို တိုးျမွင့္ေပးဖို႕နဲ႕ ေက်းလက္ေဒသရဲ႕ အေျခခံအေဆာက္အအံု ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ တႏိုင္ငံလံုးအႏွံ႕ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ ဆင္းရဲ ႏြမ္းပါးသူေတြအတြက္ safety nets ေတြနဲ႕ လူမွဳေထာက္ကူျပဳ အစီအစဥ္ေတြကိုလဲ ဖန္တီးေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မွဳအတြက္ မူ၀ါဒေတြ ခ်မွတ္ရာမွာ ေစ်းကြက္နဲ႕ အေျခခံအေဆာက္အအံု ဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ေတြကို ပဏာမထည့္သြင္းစဥ္းစားဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူေတြနဲ႕ သက္ဆိုင္တဲ့ ေစ်းကြက္ေတြမွာ ထုတ္ကုန္ (products), inputs နဲ႕ ဘ႑ာေရးဆိုျပီး ေစ်းကြက္ (၃) မ်ိဳး ပါ၀င္ပါတယ္။ အေျခခံ အေဆာက္အအံု ဆိုရာမွာ စီးပြားေရးအေဆာက္အအံု (လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး၊ စိုက္ပ်ိဳးေရးနည္းပညာမ်ား ပံ့ပိုးေပးေရး) နဲ႕ လူမွဳေရးအေဆာက္အအံု (က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး၊ ေရအလံုအေလာက္ ရရွိေရး) စတာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။
ဒီအခ်က္အလက္ေတြအျပင္ ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူေတြကို မိမိပုိင္လယ္ယာေျမအနည္းငယ္ကို ထြန္ယက္ စိုက္ပ်ိဳးသူမ်ား၊ အျခားသူမ်ား ပိုင္ဆိုင္ေသာ လယ္ယာေျမမ်ားကို ငွားရမ္းျပီး ထြန္ယက္စိုက္ပ်ိဳးသူမ်ား၊ farm sector ႏွင့္ non-farm sectors မ်ားတြင္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနရေသာ ေျမယာမဲ့အလုပ္သမားမ်ား နဲ႕ အမ်ိဳးသမီးမ်ား စတဲ့ အုပ္စုၾကီး ေလးမ်ိဳး ခြဲျခားျပီး၊ အုပ္စုတခုခ်င္းစီအလိုက္ သင့္ေလ်ာ္မယ့္ မူ၀ါဒေတြကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
(၂) Land Inequality ေလွ်ာ့ခ်ျခင္း
ေျမယာမဲ့ျခင္းနဲ႕ လယ္ယာေျမအလံုအေလာက္မရွိျခင္းတို႕ဟာ ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးကို ျဖစ္ပြားေစတဲ့ အဓိက အေၾကာင္းရင္းတခုျဖစ္ပါတယ္။ လယ္ယာေျမ အရည္အေသြး၊ အေၾကြးရယူႏိုင္မွဳႏွင့္ ေစ်းကြက္အခြင့္အလမ္းမ်ား နည္းပါးျခင္း၊ ျပည္သူ႕ေရးရာ၀န္ေဆာင္မွဳ အားနည္းျခင္း စတာေတြလဲ ပါ၀င္ေပမယ့္ land inequality ကေတာ့ predominant feature ျဖစ္ပါတယ္။ land inequality ေလွ်ာ့ခ်ျခင္း၊ ေျမယာအခြင့္အေရးမ်ားကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း၊ share-cropping tenancy contracts ေတြကို စနစ္တက် စီမံေဆာင္ရြက္ျခင္း စတာေတြ ရွိမွသာ ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳ ေလွ်ာ့ခ်ေရးကို အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။
(၃) Microfinance (အေသးစားေငြေခ်း) စနစ္ က်င့္သံုးျခင္း
ဖြံ႕ျဖိဳးဆဲႏိုင္ငံေတြမွာ ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူ အမ်ားစုဟာ စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ရဲ႕ အလုပ္အကိုင္ေတြေပၚမွာပဲ မွီခုိေနၾကရပါတယ္။ အိမ္ေထာင္စု၀င္ေငြ နည္းပါးျပီး၊ ၀င္ေငြရဖို႕ ရိတ္သိမ္းခ်ိန္ကို ေစာင့္ဆိုင္းရတာေတြ ရွိပါတယ္။ ဒီလိုအခ်ိန္မွာ ဓနရွင္၊ ေျမရွင္၊ ကုန္သည္ပြဲစားေတြဆီက အေၾကြးရယူသံုးစြဲရျပီး၊ ၀င္ေငြ ရလာခ်ိန္မွာ အေၾကြးေတြကို ျပန္ဆပ္ရတာေၾကာင့္ ေၾကြးယူသံသရာထဲကေန ရုန္းမထြက္ႏိုင္ပဲ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒါကို ဓနရွင္၊ ေျမရွင္ေတြက အခြင့္ေကာင္းယူျပီး အဆမတန္ မ်ားျပားလွတဲ့ အတိုးႏွဳန္းေတြနဲ႕ ေသြးစုပ္ခ်ယ္လွယ္ၾကတာေၾကာင့္ လယ္သမား၊ ယာသမားေတြဟာ နင္းျပားဘ၀ကို က်ေရာက္ ၾကရျပန္ပါတယ္။ ဒီလို ဂုပ္ေသြးစုပ္ေနသူေတြ ေလ်ာ့နည္းေစေရးအတြက္ ေက်းလက္ေဒသမွာ Micro Finance Institutions (MFI) ေတြ ေပၚထြက္လာဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ အေသးစားေငြေခ်းစနစ္ကို လူ႕အဖြဲ႕အစည္းအေျချပဳ အစီအစဥ္ေတြနဲ႕ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ျခင္းအားျဖင့္ target groups ေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ အကူအညီေပးႏိုင္ပါတယ္။
(၄) အေျခခံအေဆာက္အအံု (Infrastructure) ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မွဳ
ေက်းလက္ေဒသရဲ႕ အေျခခံစီးပြားေရးအေဆာက္အအံုနဲ႕ လူမွဳေရးအေဆာက္အအံုေတြမွာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမွဳျပဳျခင္းဟာ ေကာင္းမြန္တဲ႕ အက်ိဳးသက္ေရာက္မွဳေတြကို ေရရွည္မွာ ျဖစ္ထြန္းလာေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလို အေျခခံအေဆာက္အအံု ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္လာေရးမွာ အစိုးရေတြရဲ႕ အခန္းက႑က အေရးၾကီးသလို၊ လူမွဳေရး အေျခခံ အေဆာက္အအံု ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ အရပ္ဘက္လူ႕အဖြဲ႕အစည္း အားေကာင္းဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။
စာတတ္ေျမာက္ႏွုန္း ျမင့္မားေရး၊ မူလတန္းေက်ာင္းမ်ား ေက်းရြာအႏွံ႕ ေပၚထြက္လာေရး၊ အလယ္တန္းႏွင့္ အထက္တန္းေက်ာင္းမ်ားသို႕ တက္ေရာက္ႏိုင္ရန္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး ကူညီေစာင့္ေရွာက္မွဳမ်ား (ဥပမာ- အခမဲ့ေက်ာင္းကားမ်ား ထားရွိေရး၊ ခရီးသည္တင္ကားမ်ားအား အခမဲ့ စီးနင္းခြင့္ ရရွိေရး စသည္)၊ ေက်းလက္ေဒသ ဆရာ၊ ဆရာမမ်ား အတြက္ လစာႏွင့္ ခံစားခြင့္မ်ား တိုးျမွင့္ေပးျခင္းျဖင့္ ဆရာ၊ ဆရာမ ရွားပါးမွဳ ျပႆနာမ်ားအား ေျဖရွင္းျခင္း၊ ေက်းလက္ေဆးေပးခန္းမ်ား တိုးျမွင့္ဖြင့္လွစ္ေရး၊ ေဒသခံျပည္သူမ်ားအတြက္ ျပည္သူ႕က်န္းမာေရး ပညာေပးလုပ္ငန္းမ်ား အရွိန္ျမွင့္လုပ္ေဆာင္ေရး၊ ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳ ေလွ်ာ့ခ်ေရးအစီအစဥ္မ်ား ေရးဆြဲခ်မွတ္ရာတြင္ သက္ဆိုင္ရာ ေဒသခံ ျပည္သူမ်ား၏ အၾကံဥာဏ္မ်ားအား ေတာင္းယူျခင္း စတာေတြဟာ ေက်းလက္ေဒသ အေျခခံအေဆာက္အအံု ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရးကို ေထာက္ကူျပဳပါတယ္။
(၅) စိုက္ပ်ိဳးေရးနည္းပညာမ်ားအား သုေတသနျပဳျခင္းႏွင့္ ျဖန္႕ျဖဴးအသံုးျပဳျခင္း
စိုက္ပ်ိဳးေရး နည္းပညာ စတာမွာ အမ်ားအားျဖင့္ ေျမယာႏွင့္ ေရအရင္းအျမစ္၊ ဇီ၀ဓာတုနဲ႕ စက္မွဳ ဆိုတဲ့ က႑သံုးခု ပါ၀င္ပါတယ္။ ေျမယာႏွင့္ ေရအရင္းအျမစ္ က႑မွာေတာ့ ေျမဆီလႊာပ်က္သုဥ္းမွဳ ေလ်ာ့နည္းေရး၊ တသီးစားမွသည္ ႏွစ္သီးစား၊ သံုးသီးစား ႏိုင္ေရး၊ စိုက္ပ်ိဳးေရ အလံုအေလာက္ရရွိေရး စတာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ ဇီ၀ဓာတု က႑မွာေတာ့ ဓာတ္ေျမၾသဇာအသံုးျပဳျခင္း၊ သီးႏွံအမ်ိဳးအစားသစ္မ်ားေပၚထြက္ေရး၊ ထုတ္ကုန္မ်ား အရည္အေသြး ျမင့္မားေရး စတာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ စက္မွဳက႑မွာေတာ့ လက္မွဳလယ္ယာကေန စက္မွဳလယ္ယာက႑သို႕ တိုးျမွင့္ေရး စတာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ နည္းပညာသစ္မ်ားကို လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အကူအညီနဲ႕ သုေတသန ျပဳျပီးတဲ့အခါ အခ်ိဳ႕ေသာ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက နည္းပညာမ်ားကို ေတာင္သူလယ္သမားမ်ားကို ျဖန္႕ျဖဴးအသံုးခ်ေစျခင္း မရွိပဲ၊ လက္၀ါးၾကီးအုပ္ထားတာေတြလဲ ရွိတတ္ပါတယ္။ ဒီလို အေျခအေနေတြ ျဖစ္လာတဲ့အခါ အစိုးရက ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္မွဳေတြ ျပဳလုပ္ဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။
(၆) အစားအစာ လံုျခံဳေရး (Food Security)
အစားအစာ လံုျခံဳေရးဟာ ၂၁ရာစု ကမၻာရဲ႕ အမ်ိဳးသားလံုျခံဳေရး မူ၀ါဒေတြမွာ ထည့္သြင္းစဥ္းစားလာရတဲ့ အခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ ဥစၥာျဖိဳ၊ စားဖိုက ဆိုတဲ့ ျမန္မာစကားရွိပါတယ္။ စား၀တ္ေနေရးမွာ အစားအစာဟာ အိမ္ေထာင္စု၀င္ေငြရဲ႕ အမ်ားဆံုး ပမာဏကို အျမဲတေစ ျဖိဳယူေနတဲ့ အရာျဖစ္ပါတယ္။ ထုတ္လုပ္မွု၊ ကုန္ေစ်းႏွဳန္း၊ လုပ္ခလက္စာ၊ အလုပ္အကိုင္ အတက္အက်ေတြ ျဖစ္ပြားလာတဲ့အခါမွာ ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူေတြရဲ႕ အစားအစာ လံုျခံဳေရးကို ထိခိုက္လာေစပါတယ္။ အစာအဟာရ မျပည့္စံုမွဳေၾကာင့္ လူသားေတြရဲ႕ စြမ္းရည္ေတြကို က်ဆင္းေစပါတယ္။ လူသားေတြရဲ႕ စြမ္းရည္ေတြ က်ဆင္းလာတာနဲ႕အမွ် ထုတ္လုပ္မွဳကို ထိခိုက္ေစႏိုင္ပါတယ္။ အစားအစာ လံုျခံဳမွဳ မရွိျခင္း (သို႕မဟုတ္) လံုေလာက္မွ်တမွဳ မရွိျခင္းဟာ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းအတြက္ ဆိုးက်ိဳးေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ negative externalities ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ အစားအစာ လံုျခံဳေရး မရွိတဲ့အခါ အစားအစာ ကူညီေထာက္ပံ့မွဳ (food subsidies) ေတြ ျပဳလုပ္ဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ အစားအစာ ကူညီေထာက္ပံ့မွဳ လုပ္ႏိုင္တဲ့ သ႑ာန္ေတြကေတာ့ ရိကၡာမ်ား ထုတ္ေပးျခင္း၊ food stamps လို႕ေခၚတဲ့ လူတဦးခ်င္းစီအလိုက္၊ အိမ္ေထာင္စုအလိုက္ အစားအစာေတြ ၀ယ္ယူႏိုင္တဲ့ ေငြေၾကးပမာဏ တခုႏွင့္ ညီမွ်ေသာ အစားအစာ ၀ယ္ယူခြင့္ လက္မွတ္မ်ား ထုတ္ေပးျခင္း၊ ေက်းရြာအလိုက္ supplementary feeding programs မ်ား ေဖာ္ေဆာင္ျခင္း စတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
အခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ အိမ္ေထာင္စုတခုခ်င္းစီရဲ႕ ၀င္ေငြေပၚ မူတည္ျပီး ၀င္ေငြနည္းပါးသူမ်ားကို အစားအစာ ကူညီေထာက္ပံ့ေပးမွဳေတြ၊ အသက္ ငါးႏွစ္ေအာက္ ကေလးသူငယ္မ်ားနဲ႕ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္မ်ားအတြက္ ကူညီေထာက္ပံ့ ေပးမွဳေတြ၊ ေဒသတခုခ်င္းအလိုက္ လိုအပ္ခ်က္ေပၚမွာ မူတည္ျပီး ျဖည့္ဆည္းေပးမွဳေတြ ျပဳလုပ္ၾကပါတယ္။ အစိုးရေတြက ဦးေဆာင္တဲ့ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြအျပင္ အန္ဂ်ီအိုေတြနဲ႕ အျခားေစတနာရွင္မ်ားက ကူညီေထာက္ပံ့ေပးမွဳေတြလဲ ရွိတတ္ပါတယ္။
နိဂံုး
နိဂံုးခ်ဳပ္ဆိုရရင္ ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳ ေလွ်ာ့ခ်ေရးဆိုတာ ျမိဳ႕ေပၚက ခ်မ္းသာသူေတြဆီက အလွဴေငြ ေကာက္ခံျပီး၊ ေက်းလက္ေဒသ ျပည္သူေတြအတြက္ အသံုးျပဳျခင္းကို ဆိုလိုတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ႏိုင္ငံေတာ္က ဦးေဆာင္ျပီး သင့္ေလ်ာ္မယ့္ အစိုးရဘတ္ဂ်က္မ်ား ခ်မွတ္အသံုးျပဳျခင္း၊ စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ သင့္ေလ်ာ္ေသာ မူ၀ါဒမ်ား ခ်မွတ္ျခင္း၊ အေျခခံအေဆာက္အံု ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္လာေစရန္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ land inequality ေလွ်ာ့ခ်ျခင္း၊ အရပ္ဘက္လူ႕အဖြဲ႕အစည္း အားေကာင္းလာေစျခင္း၊ အစားအစာ လံုျခံဳေရးအတြက္ အန္ဂ်ီအိုအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္း၊ ေျမရွင္၊ အရင္းရွင္မ်ားကို ဘက္လိုက္ေသာ တရားစီရင္ေရး စနစ္မ်ားႏွင့္ ဥပေဒမ်ားကို ဖယ္ရွားျခင္း၊ ဘက္လိုက္ေသာ ဥပေဒဘက္ေတာ္သားမ်ားကို အေရးယူျခင္း၊ rural dualism ျပႆနာမ်ားကို တိုက္ဖ်က္ျခင္း၊ ဗ်ဴရိုကရက္ ေျမရွင္စနစ္ကို ဖယ္ရွားျခင္း စသည့္ မူ၀ါဒမ်ား၊ လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားျဖင့္သာ ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳ သံသရာစက္၀န္းကို ရပ္တန္႕ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပအပ္ပါတယ္။
ခင္မမမ်ိဳး (၁၄၊ ၈၊ ၂၀၁၁)
ရည္ညႊန္းကိုးကား။
Behrman, J. (1993) “Macroeconomic policies and Rural Poverty: Issues and Research Strategies”, in Quibria, M.G. (ed) Rural Poverty in Asia, Oxford University Press, Hong Kong
Ashley, C. and S. Maxwell (2001) ‘Rethinking Rural Development’, Development Policy Review, 19 (4), Overseas Development Institute, London
Lipton, M. (2004) ‘New directions for agriculture in reducing poverty: the DFID initiative’.
Marsh, S. P. and T. G. Macaulay (2002) ‘Land reform and the development of commercial agriculture in Vietnam: policy and issues’, Agribusiness Review, Volume 10.
ေက်းလက္ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳဆိုရာ၀ယ္
ေက်းလက္ေဒသမွာ ေနထိုင္ၾကတဲ့ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူေတြရဲ႕ ၀င္ေငြ၊ အလုပ္အကိုင္၊ အသံုးစရိတ္ေတြအားလံုးဟာ စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရး၊ တံငါနဲ႕ ေက်းလက္အေျချပဳ စက္မွဳလုပ္ငန္း၊ ၀န္ေဆာင္မွဳ စတာေတြအေပၚမွာ တည္မွီေနျပီး၊ အမ်ားစုကေတာ့ စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုစိုက္ပ်ိဳးေရးက႑မွာ တည္မွီေနတဲ့အတြက္ စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ရဲ႕ ၾကိဳတင္မျမင္ႏိုင္ေသာ အခက္အခဲေတြျဖစ္တဲ့ ရာသီဥတုေဖာက္ျပန္မွဳ၊ မိုးေခါင္ေရရွားမွဳ၊ ေလမုန္တိုင္းက်မွဳ၊ ေရၾကီးမွဳ စတာေတြ ျဖစ္ပြားျပီး၊ လယ္ယာေျမေတြ ပ်က္စီးသြားတဲ့ အေျခအေနေတြ ျဖစ္ပြားလာတဲ့အခါ ေဒသခံျပည္သူေတြရဲ႕ စား၀တ္ေနေရးကို ထိခိုက္လာတတ္ပါတယ္။
ေက်းလက္ေဒသရဲ႕ သြင္ျပင္လကၡဏာတရပ္က လူဦးေရထူထပ္မွဳ (population density) ေလ်ာ့နည္းျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို ေလ်ာ့နည္းမွဳေတြဟာ အေျခခံအေဆာက္အအံု (basic infrastructure)၊ ၀န္ေဆာင္မွဳ အားနည္းခ်က္ စတာေတြနဲ႕ တိုက္ရိုက္ဆက္စပ္မွဳ ရွိတာေၾကာင့္ စီးပြားေရးဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မွဳ အခြင့္အလမ္းေတြအတြက္ အရံအတား ျဖစ္လာေစပါတယ္။ ေက်းလက္ေဒသထုတ္ကုန္ေတြကို ျမိဳ႕ျပကို တင္ပို႕တဲ့အခါ သယ္ယူပို႕ေဆာင္ေရး ကုန္က်စရိတ္ ၾကီးမားတာေၾကာင့္ ေစ်းကြက္ယွဥ္ျပိဳင္ႏိုင္မွဳ (market competitiveness) က်ဆင္းလာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေက်းလက္ေနျပည္သူေတြရဲ႕ assets accumulation နဲ႕ income volatility management ကို ထိခိုက္ေစပါတယ္။
ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳမွာ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳ သ႑ာန္ေတြကလဲ ကြဲျပားျခားနားမွဳေတြ ရွိပါတယ္။ ျမိဳ႕ၾကီးမ်ားနဲ႕ နီးစပ္တဲ့ ေက်းလက္ေဒသ (Peri-urban areas) ေတြမွာ ေစ်းကြက္မ်ားသို႕ ၀င္ေရာက္ႏိုင္မွဳ အခြင့္အလမ္း မ်ားျပားျခင္း၊ အေျခခံအေဆာက္အအံုႏွင့္ ၀န္ေဆာင္မွဳမ်ားရွိျခင္း စတာေတြေၾကာင့္၊ ေ၀းလံေခါင္ဖ်ား ေက်းလက္ေဒသေတြမွာ ျဖစ္ပြား တတ္တဲ့ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳသ႑ာန္ေတြနဲ႕ ကြဲျပားျခားနားပါတယ္။ စစ္မက္ျဖစ္ပြားရာေဒသမွာ ေနထိုင္ၾကတဲ့ ေက်းလက္ ျပည္သူေတြရဲ႕ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳကလဲ အျခားေဒသေတြထက္ ပိုျပီး ဆိုးရြားမွဳ ရွိႏိုင္ပါတယ္။
ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳကို ပိုမိုးဆိုးရြားေစတဲ့ အရာေတြကေတာ့ ဓနရွင္ေျမပိုင္ရွင္ေတြရဲ႕ ေခါင္းပံုျဖတ္မွဳ၊ အစိုးရရဲ႕ လယ္ယာေျမမူ၀ါဒဆိုင္ရာ အားနည္းခ်က္မ်ား၊ လယ္ခြန္၊ ယာခြန္ ေကာက္ခံမွဳမ်ား၊ လယ္ယာေျမမ်ားကို မတရားရား သိမ္းယူမွဳ၊ လယ္ယာထုတ္ကုန္မ်ားကို လက္၀ါးၾကီးအုပ္မွဳ စတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အာရွႏိုင္ငံေတြမွာ ျဖစ္ပြားေလ့ရွိတဲ့ rural dualism ျပႆနာေၾကာင့္ ေက်းလက္ေနျပည္သူအမ်ားအျပား အတိဒုကၡေရာက္ခဲ့ၾကရပါတယ္။ ေက်းလက္ေဒသေတြမွာ လယ္သမား၊ ယာသမားေတြနဲ႕ subsistence farming system အျပင္ ေျမပိုင္ရွင္ၾကီးေတြနဲ႕ commercial production system ေတြကပါ အတူတကြ ယွဥ္တြဲတည္ရွိေနပါတယ္။
အက်ိဳးဆက္ကေတာ့ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးတဲ့ လယ္သမား၊ ယာသမားေတြဟာ အရင္းရွင္၊ ေျမရွင္ေတြ၊ ေငြတိုး ေခ်းစားသူေတြရဲ႕ေသြးစုပ္ျခယ္လွယ္ အႏိုင္က်င့္ ဗိုလ္က်မွဳေတြကို ခါးစည္းခံရၾကရတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီလိုအေျခအေန ဆိုးေတြကို လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမွဳေတြနဲ႕ ျပည့္ႏွက္ေနတဲ့ ဗ်ဴရိုကရက္ယႏၱရားက အားျဖည့္လိုက္တဲ့အခါ ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူေတြဟာ ဆင္းရဲတြင္းထဲကေန ရုန္းထြက္ႏိုင္ဖို႕ ခဲယဥ္းလာၾကရပါေတာ့တယ္။ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမွဳ အားနည္းျခင္း၊ ဥပေဒဘက္ေတာ္သားမ်ားက ေျမရွင္၊ အရင္းရွင္မ်ားဘက္မွ ဘက္လိုက္ျခင္း၊ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူမ်ားရဲ႕ အသံမ်ားကို အေလးမထားျခင္း၊ ျပည္ပပို႕ကုန္မ်ားအား ဦးစားေပးစိုက္ပ်ိဳးေစျခင္း စတာေတြဟာ ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳ သံသရာလည္ေနေစတဲ့ အေၾကာင္းတရားေတြပါပဲ။
ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳေလွ်ာ့ခ်ေရး မူ၀ါဒမ်ား
(၁) စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မွဳ
စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မွဳရွိျခင္းအားျဖင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးမဟုတ္ေသာ အျခားက႑မ်ားရဲ႕ တိုးတက္ေရးကို stimulate လုပ္ျပီး အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းေတြကို ဖန္တီးေပးႏိုင္ပါတယ္။ စိုက္ပ်ိဳးေရးကို အေျခခံတဲ့ agroindustries ေတြကေန အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းမ်ား ဖန္တီးေပးျခင္း၊ အစားအစာ ေစ်းႏွဳန္းမ်ား က်ဆင္းေစျခင္း၊ ေက်းလက္မွ ျမိဳ႕ျပသို႕ ေျပာင္းေရႊ႕အေျခခ်ေနထိုင္မွဳႏွဳန္းကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးျခင္း စတာေတြေၾကာင့္ ျမိဳ႕ျပဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳကိုပါ ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ပါတယ္။
စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မွဳေၾကာင့္ ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ေပမယ့္၊ ထိေရာက္စြာ ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ေရးအတြက္ အေျခအေနအခ်ိဳ႕ကို ဖန္တီးေပးဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ သဘာ၀အရင္းအျမစ္မ်ား ပိုင္ဆိုင္မွဳကို အာရံုစိုက္ျခင္းအားျဖင့္ ေျမယာေစ်းကြက္ (land markets) နဲ႕ အရင္းအႏွီးေစ်းကြက္ (Capital markets) ေတြကို ထိခိုက္ေစျခင္း မရွိရပါဘူး။ အရင္းအႏွီးေစ်းကြက္ကို ဖိႏွိပ္မွဳေတြ လုပ္လာတဲ့အခါ ေစ်းကြက္ကို ထိခိုက္ျပီး ဖြံ႕ျဖိဳး တိုးတက္ေရးကို ေႏွာင့္ေႏွးေစတတ္ပါတယ္။
ေစ်းႏွဳန္း၊ အခြန္ေကာက္ခံမွဳနဲ႕ ေငြလဲလွယ္ႏွဳန္းဆိုင္ရာ မူ၀ါဒေတြကို စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ေတြကို penalize လုပ္ျခင္း မရွိရပါဘူး။ ေက်းလက္ေဒသရဲ႕ အေျခခံက်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မွဳနဲ႕ ပညာေရး၀န္ေဆာင္မွဳေတြကို တိုးျမွင့္ေပးဖို႕နဲ႕ ေက်းလက္ေဒသရဲ႕ အေျခခံအေဆာက္အအံု ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ တႏိုင္ငံလံုးအႏွံ႕ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ ဆင္းရဲ ႏြမ္းပါးသူေတြအတြက္ safety nets ေတြနဲ႕ လူမွဳေထာက္ကူျပဳ အစီအစဥ္ေတြကိုလဲ ဖန္တီးေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မွဳအတြက္ မူ၀ါဒေတြ ခ်မွတ္ရာမွာ ေစ်းကြက္နဲ႕ အေျခခံအေဆာက္အအံု ဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ေတြကို ပဏာမထည့္သြင္းစဥ္းစားဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူေတြနဲ႕ သက္ဆိုင္တဲ့ ေစ်းကြက္ေတြမွာ ထုတ္ကုန္ (products), inputs နဲ႕ ဘ႑ာေရးဆိုျပီး ေစ်းကြက္ (၃) မ်ိဳး ပါ၀င္ပါတယ္။ အေျခခံ အေဆာက္အအံု ဆိုရာမွာ စီးပြားေရးအေဆာက္အအံု (လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး၊ စိုက္ပ်ိဳးေရးနည္းပညာမ်ား ပံ့ပိုးေပးေရး) နဲ႕ လူမွဳေရးအေဆာက္အအံု (က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး၊ ေရအလံုအေလာက္ ရရွိေရး) စတာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။
ဒီအခ်က္အလက္ေတြအျပင္ ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူေတြကို မိမိပုိင္လယ္ယာေျမအနည္းငယ္ကို ထြန္ယက္ စိုက္ပ်ိဳးသူမ်ား၊ အျခားသူမ်ား ပိုင္ဆိုင္ေသာ လယ္ယာေျမမ်ားကို ငွားရမ္းျပီး ထြန္ယက္စိုက္ပ်ိဳးသူမ်ား၊ farm sector ႏွင့္ non-farm sectors မ်ားတြင္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနရေသာ ေျမယာမဲ့အလုပ္သမားမ်ား နဲ႕ အမ်ိဳးသမီးမ်ား စတဲ့ အုပ္စုၾကီး ေလးမ်ိဳး ခြဲျခားျပီး၊ အုပ္စုတခုခ်င္းစီအလိုက္ သင့္ေလ်ာ္မယ့္ မူ၀ါဒေတြကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
(၂) Land Inequality ေလွ်ာ့ခ်ျခင္း
ေျမယာမဲ့ျခင္းနဲ႕ လယ္ယာေျမအလံုအေလာက္မရွိျခင္းတို႕ဟာ ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးကို ျဖစ္ပြားေစတဲ့ အဓိက အေၾကာင္းရင္းတခုျဖစ္ပါတယ္။ လယ္ယာေျမ အရည္အေသြး၊ အေၾကြးရယူႏိုင္မွဳႏွင့္ ေစ်းကြက္အခြင့္အလမ္းမ်ား နည္းပါးျခင္း၊ ျပည္သူ႕ေရးရာ၀န္ေဆာင္မွဳ အားနည္းျခင္း စတာေတြလဲ ပါ၀င္ေပမယ့္ land inequality ကေတာ့ predominant feature ျဖစ္ပါတယ္။ land inequality ေလွ်ာ့ခ်ျခင္း၊ ေျမယာအခြင့္အေရးမ်ားကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း၊ share-cropping tenancy contracts ေတြကို စနစ္တက် စီမံေဆာင္ရြက္ျခင္း စတာေတြ ရွိမွသာ ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳ ေလွ်ာ့ခ်ေရးကို အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။
(၃) Microfinance (အေသးစားေငြေခ်း) စနစ္ က်င့္သံုးျခင္း
ဖြံ႕ျဖိဳးဆဲႏိုင္ငံေတြမွာ ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူ အမ်ားစုဟာ စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ရဲ႕ အလုပ္အကိုင္ေတြေပၚမွာပဲ မွီခုိေနၾကရပါတယ္။ အိမ္ေထာင္စု၀င္ေငြ နည္းပါးျပီး၊ ၀င္ေငြရဖို႕ ရိတ္သိမ္းခ်ိန္ကို ေစာင့္ဆိုင္းရတာေတြ ရွိပါတယ္။ ဒီလိုအခ်ိန္မွာ ဓနရွင္၊ ေျမရွင္၊ ကုန္သည္ပြဲစားေတြဆီက အေၾကြးရယူသံုးစြဲရျပီး၊ ၀င္ေငြ ရလာခ်ိန္မွာ အေၾကြးေတြကို ျပန္ဆပ္ရတာေၾကာင့္ ေၾကြးယူသံသရာထဲကေန ရုန္းမထြက္ႏိုင္ပဲ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒါကို ဓနရွင္၊ ေျမရွင္ေတြက အခြင့္ေကာင္းယူျပီး အဆမတန္ မ်ားျပားလွတဲ့ အတိုးႏွဳန္းေတြနဲ႕ ေသြးစုပ္ခ်ယ္လွယ္ၾကတာေၾကာင့္ လယ္သမား၊ ယာသမားေတြဟာ နင္းျပားဘ၀ကို က်ေရာက္ ၾကရျပန္ပါတယ္။ ဒီလို ဂုပ္ေသြးစုပ္ေနသူေတြ ေလ်ာ့နည္းေစေရးအတြက္ ေက်းလက္ေဒသမွာ Micro Finance Institutions (MFI) ေတြ ေပၚထြက္လာဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ အေသးစားေငြေခ်းစနစ္ကို လူ႕အဖြဲ႕အစည္းအေျချပဳ အစီအစဥ္ေတြနဲ႕ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ျခင္းအားျဖင့္ target groups ေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ အကူအညီေပးႏိုင္ပါတယ္။
(၄) အေျခခံအေဆာက္အအံု (Infrastructure) ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မွဳ
ေက်းလက္ေဒသရဲ႕ အေျခခံစီးပြားေရးအေဆာက္အအံုနဲ႕ လူမွဳေရးအေဆာက္အအံုေတြမွာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမွဳျပဳျခင္းဟာ ေကာင္းမြန္တဲ႕ အက်ိဳးသက္ေရာက္မွဳေတြကို ေရရွည္မွာ ျဖစ္ထြန္းလာေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလို အေျခခံအေဆာက္အအံု ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္လာေရးမွာ အစိုးရေတြရဲ႕ အခန္းက႑က အေရးၾကီးသလို၊ လူမွဳေရး အေျခခံ အေဆာက္အအံု ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ အရပ္ဘက္လူ႕အဖြဲ႕အစည္း အားေကာင္းဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။
စာတတ္ေျမာက္ႏွုန္း ျမင့္မားေရး၊ မူလတန္းေက်ာင္းမ်ား ေက်းရြာအႏွံ႕ ေပၚထြက္လာေရး၊ အလယ္တန္းႏွင့္ အထက္တန္းေက်ာင္းမ်ားသို႕ တက္ေရာက္ႏိုင္ရန္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး ကူညီေစာင့္ေရွာက္မွဳမ်ား (ဥပမာ- အခမဲ့ေက်ာင္းကားမ်ား ထားရွိေရး၊ ခရီးသည္တင္ကားမ်ားအား အခမဲ့ စီးနင္းခြင့္ ရရွိေရး စသည္)၊ ေက်းလက္ေဒသ ဆရာ၊ ဆရာမမ်ား အတြက္ လစာႏွင့္ ခံစားခြင့္မ်ား တိုးျမွင့္ေပးျခင္းျဖင့္ ဆရာ၊ ဆရာမ ရွားပါးမွဳ ျပႆနာမ်ားအား ေျဖရွင္းျခင္း၊ ေက်းလက္ေဆးေပးခန္းမ်ား တိုးျမွင့္ဖြင့္လွစ္ေရး၊ ေဒသခံျပည္သူမ်ားအတြက္ ျပည္သူ႕က်န္းမာေရး ပညာေပးလုပ္ငန္းမ်ား အရွိန္ျမွင့္လုပ္ေဆာင္ေရး၊ ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳ ေလွ်ာ့ခ်ေရးအစီအစဥ္မ်ား ေရးဆြဲခ်မွတ္ရာတြင္ သက္ဆိုင္ရာ ေဒသခံ ျပည္သူမ်ား၏ အၾကံဥာဏ္မ်ားအား ေတာင္းယူျခင္း စတာေတြဟာ ေက်းလက္ေဒသ အေျခခံအေဆာက္အအံု ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရးကို ေထာက္ကူျပဳပါတယ္။
(၅) စိုက္ပ်ိဳးေရးနည္းပညာမ်ားအား သုေတသနျပဳျခင္းႏွင့္ ျဖန္႕ျဖဴးအသံုးျပဳျခင္း
စိုက္ပ်ိဳးေရး နည္းပညာ စတာမွာ အမ်ားအားျဖင့္ ေျမယာႏွင့္ ေရအရင္းအျမစ္၊ ဇီ၀ဓာတုနဲ႕ စက္မွဳ ဆိုတဲ့ က႑သံုးခု ပါ၀င္ပါတယ္။ ေျမယာႏွင့္ ေရအရင္းအျမစ္ က႑မွာေတာ့ ေျမဆီလႊာပ်က္သုဥ္းမွဳ ေလ်ာ့နည္းေရး၊ တသီးစားမွသည္ ႏွစ္သီးစား၊ သံုးသီးစား ႏိုင္ေရး၊ စိုက္ပ်ိဳးေရ အလံုအေလာက္ရရွိေရး စတာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ ဇီ၀ဓာတု က႑မွာေတာ့ ဓာတ္ေျမၾသဇာအသံုးျပဳျခင္း၊ သီးႏွံအမ်ိဳးအစားသစ္မ်ားေပၚထြက္ေရး၊ ထုတ္ကုန္မ်ား အရည္အေသြး ျမင့္မားေရး စတာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ စက္မွဳက႑မွာေတာ့ လက္မွဳလယ္ယာကေန စက္မွဳလယ္ယာက႑သို႕ တိုးျမွင့္ေရး စတာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ နည္းပညာသစ္မ်ားကို လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အကူအညီနဲ႕ သုေတသန ျပဳျပီးတဲ့အခါ အခ်ိဳ႕ေသာ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက နည္းပညာမ်ားကို ေတာင္သူလယ္သမားမ်ားကို ျဖန္႕ျဖဴးအသံုးခ်ေစျခင္း မရွိပဲ၊ လက္၀ါးၾကီးအုပ္ထားတာေတြလဲ ရွိတတ္ပါတယ္။ ဒီလို အေျခအေနေတြ ျဖစ္လာတဲ့အခါ အစိုးရက ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္မွဳေတြ ျပဳလုပ္ဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။
(၆) အစားအစာ လံုျခံဳေရး (Food Security)
အစားအစာ လံုျခံဳေရးဟာ ၂၁ရာစု ကမၻာရဲ႕ အမ်ိဳးသားလံုျခံဳေရး မူ၀ါဒေတြမွာ ထည့္သြင္းစဥ္းစားလာရတဲ့ အခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ ဥစၥာျဖိဳ၊ စားဖိုက ဆိုတဲ့ ျမန္မာစကားရွိပါတယ္။ စား၀တ္ေနေရးမွာ အစားအစာဟာ အိမ္ေထာင္စု၀င္ေငြရဲ႕ အမ်ားဆံုး ပမာဏကို အျမဲတေစ ျဖိဳယူေနတဲ့ အရာျဖစ္ပါတယ္။ ထုတ္လုပ္မွု၊ ကုန္ေစ်းႏွဳန္း၊ လုပ္ခလက္စာ၊ အလုပ္အကိုင္ အတက္အက်ေတြ ျဖစ္ပြားလာတဲ့အခါမွာ ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူေတြရဲ႕ အစားအစာ လံုျခံဳေရးကို ထိခိုက္လာေစပါတယ္။ အစာအဟာရ မျပည့္စံုမွဳေၾကာင့္ လူသားေတြရဲ႕ စြမ္းရည္ေတြကို က်ဆင္းေစပါတယ္။ လူသားေတြရဲ႕ စြမ္းရည္ေတြ က်ဆင္းလာတာနဲ႕အမွ် ထုတ္လုပ္မွဳကို ထိခိုက္ေစႏိုင္ပါတယ္။ အစားအစာ လံုျခံဳမွဳ မရွိျခင္း (သို႕မဟုတ္) လံုေလာက္မွ်တမွဳ မရွိျခင္းဟာ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းအတြက္ ဆိုးက်ိဳးေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ negative externalities ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ အစားအစာ လံုျခံဳေရး မရွိတဲ့အခါ အစားအစာ ကူညီေထာက္ပံ့မွဳ (food subsidies) ေတြ ျပဳလုပ္ဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ အစားအစာ ကူညီေထာက္ပံ့မွဳ လုပ္ႏိုင္တဲ့ သ႑ာန္ေတြကေတာ့ ရိကၡာမ်ား ထုတ္ေပးျခင္း၊ food stamps လို႕ေခၚတဲ့ လူတဦးခ်င္းစီအလိုက္၊ အိမ္ေထာင္စုအလိုက္ အစားအစာေတြ ၀ယ္ယူႏိုင္တဲ့ ေငြေၾကးပမာဏ တခုႏွင့္ ညီမွ်ေသာ အစားအစာ ၀ယ္ယူခြင့္ လက္မွတ္မ်ား ထုတ္ေပးျခင္း၊ ေက်းရြာအလိုက္ supplementary feeding programs မ်ား ေဖာ္ေဆာင္ျခင္း စတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
အခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ အိမ္ေထာင္စုတခုခ်င္းစီရဲ႕ ၀င္ေငြေပၚ မူတည္ျပီး ၀င္ေငြနည္းပါးသူမ်ားကို အစားအစာ ကူညီေထာက္ပံ့ေပးမွဳေတြ၊ အသက္ ငါးႏွစ္ေအာက္ ကေလးသူငယ္မ်ားနဲ႕ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္မ်ားအတြက္ ကူညီေထာက္ပံ့ ေပးမွဳေတြ၊ ေဒသတခုခ်င္းအလိုက္ လိုအပ္ခ်က္ေပၚမွာ မူတည္ျပီး ျဖည့္ဆည္းေပးမွဳေတြ ျပဳလုပ္ၾကပါတယ္။ အစိုးရေတြက ဦးေဆာင္တဲ့ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြအျပင္ အန္ဂ်ီအိုေတြနဲ႕ အျခားေစတနာရွင္မ်ားက ကူညီေထာက္ပံ့ေပးမွဳေတြလဲ ရွိတတ္ပါတယ္။
နိဂံုး
နိဂံုးခ်ဳပ္ဆိုရရင္ ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳ ေလွ်ာ့ခ်ေရးဆိုတာ ျမိဳ႕ေပၚက ခ်မ္းသာသူေတြဆီက အလွဴေငြ ေကာက္ခံျပီး၊ ေက်းလက္ေဒသ ျပည္သူေတြအတြက္ အသံုးျပဳျခင္းကို ဆိုလိုတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ႏိုင္ငံေတာ္က ဦးေဆာင္ျပီး သင့္ေလ်ာ္မယ့္ အစိုးရဘတ္ဂ်က္မ်ား ခ်မွတ္အသံုးျပဳျခင္း၊ စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ သင့္ေလ်ာ္ေသာ မူ၀ါဒမ်ား ခ်မွတ္ျခင္း၊ အေျခခံအေဆာက္အံု ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္လာေစရန္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ land inequality ေလွ်ာ့ခ်ျခင္း၊ အရပ္ဘက္လူ႕အဖြဲ႕အစည္း အားေကာင္းလာေစျခင္း၊ အစားအစာ လံုျခံဳေရးအတြက္ အန္ဂ်ီအိုအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္း၊ ေျမရွင္၊ အရင္းရွင္မ်ားကို ဘက္လိုက္ေသာ တရားစီရင္ေရး စနစ္မ်ားႏွင့္ ဥပေဒမ်ားကို ဖယ္ရွားျခင္း၊ ဘက္လိုက္ေသာ ဥပေဒဘက္ေတာ္သားမ်ားကို အေရးယူျခင္း၊ rural dualism ျပႆနာမ်ားကို တိုက္ဖ်က္ျခင္း၊ ဗ်ဴရိုကရက္ ေျမရွင္စနစ္ကို ဖယ္ရွားျခင္း စသည့္ မူ၀ါဒမ်ား၊ လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားျဖင့္သာ ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွဳ သံသရာစက္၀န္းကို ရပ္တန္႕ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပအပ္ပါတယ္။
ခင္မမမ်ိဳး (၁၄၊ ၈၊ ၂၀၁၁)
ရည္ညႊန္းကိုးကား။
Behrman, J. (1993) “Macroeconomic policies and Rural Poverty: Issues and Research Strategies”, in Quibria, M.G. (ed) Rural Poverty in Asia, Oxford University Press, Hong Kong
Ashley, C. and S. Maxwell (2001) ‘Rethinking Rural Development’, Development Policy Review, 19 (4), Overseas Development Institute, London
Lipton, M. (2004) ‘New directions for agriculture in reducing poverty: the DFID initiative’.
Marsh, S. P. and T. G. Macaulay (2002) ‘Land reform and the development of commercial agriculture in Vietnam: policy and issues’, Agribusiness Review, Volume 10.
နိဂံုး
နိဂံုးခ်ဳပ္ဆိုရေသာ္ ယေန႕ လက္ရွိ ကာလသည္ အေတြးအေခၚမ်ား အလြန္ ရွဳပ္ေထြးေနသည့္ ကာလတခု ဟု ဆိုရေပမည္။ အာဏာရွင္မ်ားဘက္မွ political liberalization ကို အေကာင္အထည္ စတင္ေဖာ္လိုက္သည္ျဖစ္ရာ အဆိုပါ political liberalization ကို လက္ခံမည္လား၊ လက္မခံဘူးလား၊ အဆိုပါ အေတြးအေခၚျဖင့္ ဒီမိုကေရစီ ရႏိုင္သည္လား၊ မရႏိုင္ဘူးလား၊ အစဥ္အဆက္ က်င့္သံုးခဲ့ၾကေသာ အာဏာရွင္စနစ္ျဖိဳခ်ေရး အေတြးအေခၚကို ဆုပ္ကိုင္ထားမည္လား၊ မဆုပ္ကိုင္ထား ဘူးလား၊ ဆုပ္ကိုင္ထားလွ်င္ေကာ ေအာင္ျမင္မည္လား၊ မေအာင္ျမင္ဖူးလား စသည္တို႕ကို ေတြးေတာ ျငင္းခုန္ေနၾကရံုသာမက အေတြးအေခၚ ႏွစ္ခုကို ေရာသမ ေမႊထားသည့္ အေတြးအေခၚသစ္မ်ားပင္ ထြန္းကားလာသည့္ ကာလတခုျဖစ္ပါသည္။ လက္ရွိႏိုင္ငံေရးကို လႊမ္းမိုးထားသည့္ အေတြးအေခၚမ်ားႏွင့္ အုပ္စုမ်ားကို ခြဲျခားလိုက္ပါက အုပ္စုၾကီး ေျခာက္ခု ထြက္ေပၚလာပါသည္။
(၁) Initial Transition အေတြးအေခၚကို လက္ခံ၍၊ အဆိုပါ အေတြးအေခၚက ဦးေဆာင္သည့္ လမ္းစဥ္မ်ားျဖစ္ေသာ လူထုလွဳပ္ရွားမွဳမ်ား၊ လူထုတိုက္ပြဲမ်ားကို ေဖာ္ေဆာင္ကာ ေရတိုပန္းတိုင္အေနျဖင့္ ၾကားျဖတ္အစိုးရ (၀ါ) ျပည္သူ႕အစိုးရ အသြင္သ႑ာန္ တမ်ိဳးမ်ိဳး ေပၚထြက္ရမည္ဟု စဥ္းစားသူမ်ား။
(၂) Political Liberalization အေတြးအေခၚကို လက္ခံ၍၊ အာဏာရွင္တို႕ဘက္မွ ဖြင့္ေပးလိုက္ေသာ political space မ်ားကို အသံုးခ်ကာ ႏိုင္ငံေရးစည္း၀ိုင္းအတြင္းသို႕ ၀င္ေရာက္ျပီး၊ တစတစ ေျပာင္းလဲတိုးတက္မွဳမ်ားမွတဆင့္ ဒီမိုကေရစီ ပန္းတိုင္သို႕ ေလွ်ာက္လွမ္းမည္ဟု စဥ္းစားသူမ်ား။
(၃) Political Liberalization မွ democratic consolidation ျဖစ္ေအာင္ ေျပာင္းလဲ တည္ေဆာက္ရာတြင္ျဖစ္ေစ၊ initial transition မွ democratic consolidation ျဖစ္ေအာင္ တည္ေဆာက္ရာတြင္ျဖစ္ေစ၊ civil society မွာ အဓိကက်သျဖင့္ ႏိုင္ငံေရးရာမ်ားတြင္ ပါ၀င္ပတ္သက္ျခင္း မရွိပဲ civil society အားေကာင္းလာေစရန္ ၾကိဳးပမ္းမည္ဟု စဥ္းစားသူမ်ား။
(၄) ဘယ္သူေသေသ၊ ငေတမာရင္ ျပီးေရာ ဆိုသည့္ သေဘာပိုက္ကာ ျဖစ္လာသည့္ အေျခအေနတြင္ အာဏာ၊ ရာထူး၊ ေနရာ၊ အမည္ေကာင္း၊ ကိုယ္က်ိဳးစီးပြား စသည့္ အက်ိဳးအျမတ္မ်ားအား မည္သို႕ ရွာမည္နည္း ဆိုသည္ကို စဥ္းစားသူမ်ား။
(၅) Initial transition အေတြးအေခၚကိုလည္း အျပည့္အ၀ လက္ခံျခင္းမရွိ၊ political liberalization အေတြးအေခၚကိုလည္း အျပည့္အ၀ လက္ခံျခင္း မရွိေသာ ေရာသမေမႊမ်ား
(၆) political liberalization အေတြးအေခၚကို အသံုးျပဳ၍ အာဏာကို တတ္ႏိုင္သမွ် ဆြဲဆန္႕ထားရန္ ၾကိဳးပမ္းေနေသာ အာဏာရွင္မ်ားႏွင့္ အေပါင္းအပါမ်ား။
အဆိုပါ အုပ္စုေျခာက္မ်ိဳးတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အနာဂတ္ကံၾကမၼာအတြက္ အာဏာရွင္ႏွင့္ အေပါင္းအပါမ်ား နည္းတူ ေၾကာက္မက္ဖြယ္ေကာင္းေသာ အုပ္စုမွာ ေရာသမေမႊမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ political liberalization အေတြးအေခၚကို လက္ခံျပီး၊ political space ကို အသံုးျပဳလိုသူမ်ားမွာ ဒီမိုကေရစီ ပန္းတိုင္ကို ေရာက္ေလမည္လားဟု စမ္းလိုေသာ ေစတနာပါသျဖင့္ ေရာသမေမႊမ်ားေလာက္ ေၾကာက္ဖို႕မေကာင္းလွပါ။ အာဏာရူးအခြင့္အေရးသမားမ်ားမွာလဲ ၄င္းတို႕ ရူးေၾကာင္းကို လူထုက သိေနျပီး ျဖစ္သျဖင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ကံၾကမၼာအတြက္ အႏၱရာယ္ မရွိလွပါ။
ေရာသမေမႊမ်ားမွာကား Initial transition အေတြးအေခၚကို ဆုပ္ကိုင္ထားသူမ်ားဟု လူအမ်ားက ျမင္ထားေလ့ရွိေသာ္လည္း ထိုသူမ်ားသည္ initial transition ၏ ေရတိုပန္းတိုင္ျဖစ္ေသာ ၾကားျဖတ္အစိုးရ ေပၚထြက္ေရးကို လက္ခံျခင္းမရွိၾက။ လူထုလွဳပ္ရွားမွဳ လမ္းစဥ္မ်ား၊ ေတာ္လွန္ေရး လမ္းစဥ္မ်ားကိုလဲ လက္ခံယံုၾကည္ ေဖာ္ေဆာင္ျခင္း မရွိၾက။ political liberalization အေတြးအေခၚအရ ေပၚထြက္လာေသာ political space တြင္လည္း ပါ၀င္ျခင္း မရွိၾက။ သို႕ရာတြင္ political liberalization အရ ခ်ဲ႕ထြင္လာေသာ public space အခြင့္အေရးကို ယူရန္ ၾကိဳးပမ္းၾကသည္။ ယင္းသို႕ ၾကိဳးပမ္း၍ ေတာ္လွန္ေရးေပၚေပါက္လာေစျပီး initial transition အေတြးအေခၚ၏ ေရတိုပန္းတိုင္ျဖစ္ေသာ ၾကားျဖတ္အစိုးရ ေပၚထြက္ေရးကို ဆက္လက္ၾကိဳးပမ္းမည္လားဆိုေတာ့လဲ မဟုတ္ျပန္။ civil society အားေကာင္းလာေရးကိုပဲ ဦးစားေပး လုပ္ေတာ့မည္ ျဖစ္လာျပန္သည္။
ယင္းသို႕ဆိုလွ်င္ မည္သို႕ေသာ Civil Society ကို တည္ေဆာက္ရမည္လဲဆိုသည္က ေမးစရာရွိလာသည္။ အင္အားစုတိုင္း အင္အားျဖစ္သည္ မဟုတ္ပါ။ တိုက္ခိုက္ေရးအင္အားႏွင့္ ထူေထာင္ေရး အင္အားအတြက္ တည္ေဆာက္မွဳသ႑ာန္၊ ျပင္ဆင္မွဳ သ႑ာန္ မတူညီႏိုင္ပါ။ evolution အေတြးအေခၚအရ ေပၚထြက္လာေသာ အစိုးရႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွဳ (collaboration) ေပၚတြင္ အေျခခံသည့္ Civil Society ကို ၀ိုင္း၀န္းတည္ေဆာက္ရမည္လား၊ အစိုးရႏွင့္ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းအၾကားတြင္ ေစ့စပ္ညွိႏွိဳင္းေပးမွဳ (Mediation) ေပၚတြင္ အေျခခံသည့္ Civil Society ကို ၀ိုင္း၀န္းတည္ေဆာက္ရမည္လား၊ အစိုးရႏွင့္ ပတ္သက္ျခင္း မရွိေသာ autonomous model ေပၚတြင္ အေျခခံသည့္ Civil Society ကို ၀ိုင္း၀န္းတည္ေဆာက္ရမည္လား၊ သို႕တည္းမဟုတ္ ေနာင္ခ်ိန္ခါ revolution တရပ္အတြက္ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ေရးအတြက္ ဆန္႕က်င္မွဳ၊ ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္မွဳ (confrontational model) ေပၚတြင္ အေျခခံသည့္ Civil Society ကို ၀ိုင္း၀န္းတည္ေဆာက္ရမည္လား ဆိုသည္ကို ကြဲျပားစြာ သိဖို႕ လိုအပ္လာပါသည္။
သို႕မဟုတ္လွ်င္ အေတြးအေခၚရွဳပ္ေထြးမွဳမ်ားျဖစ္၍ အင္အားစုေသာ္လည္း အင္အား မျဖစ္ထြန္းပဲ ျဖစ္သြားတတ္သည္။ အေျခအေနအရ လိုသလို ေျပာင္းယူလို႕ရသည့္ အင္အားဆိုသည္မွာ အေျပာလြယ္သေလာက္ အလုပ္ခက္ပါသည္။ ေဖာင္တိန္ကိုင္သူမ်ားကို ခ်က္ခ်င္း ေသနတ္ကိုင္ခိုင္းလို႕ မရ။ ေသနတ္ကိုင္ေနသူမ်ားကို ခ်က္ခ်င္း ေဖာင္တိန္ကိုင္ခိုင္းလို႕မရ။ တူကိုင္ေနသူမ်ားကို ခ်က္ခ်င္းဓားကိုင္ခိုင္းလို႕မရ။ ဓားေရး ကၽြမ္းေနသူမ်ားကို ခ်က္ခ်င္း တူကိုင္ခိုင္းလို႕မရ။ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ေလ့က်င့္ယူရျပန္သည္။ ေလ့က်င့္ေနဆဲမွာပဲ အင္အားက ျပန္ကြဲထြက္သြားျပီး၊ အေျခအေနႏွင့္ သဟဇာတ မတည့္ပဲ ျပန္ျဖစ္သြားတတ္ျပန္သည္။
အလုပ္ႏွင့္ အေတြးအေခၚမ်ားကို ေရာသမေမႊလိုက္လွ်င္ လမ္းေလွ်ာက္ရင္း လမ္းေပ်ာက္သြားတတ္ပါသည္။ ပမာဆိုရလွ်င္ ျမစ္ကမ္းတဘက္ဆီတြင္ လမ္းေလွ်ာက္ရင္း၊ ေရွ႕ဆက္မသြားပဲ ဟိုဘက္ကမ္းသို႕ ေလွႏွင့္ ကူးလိုက္၊ ဒီဘက္ကမ္းသို႕ ေလွႏွင့္ ကူးလိုက္ လုပ္ေနသည္ႏွင့္ တူလွသည္။ ေလွရွိသူမ်ားက ကူးခ်ည္သန္းခ်ည္ လုပ္ရန္ မခက္ခဲေသာ္လည္း ေနာက္က တေကာက္ေကာက္ လိုက္သူမ်ားမွာကား ေရထဲ က်လိုက်၊ ေမာျပီး ကမ္းပါးမွာ ငုတ္တုပ္ထိုင္သူက ထိုင္ႏွင့္ ဘာလုပ္ရမည္မွန္းလဲ မသိ၊ ခရီးမတြင္ပဲ ျဖစ္ၾကရေတာ့သည္။ ပိုဆိုးသည္က revolution ႏွင့္ evolution အေတြးအေခၚ ႏွစ္ရပ္လံုးကို ေရာသမေမႊထားလိုက္လွ်င္ Initial Transition အေတြးအေခၚက ဦးေဆာင္သည့္ လမ္းမ်ားမွာလဲ ေျဖာင့္ေျဖာင့္တန္းတန္းမရွိ၊ political liberalization အေတြးအေခၚက ဦးေဆာင္သည့္ လမ္းမ်ားေပၚတြင္လည္း ကန္႕လန္႕ကန္႕လန္႕သ႑ာန္ ျဖစ္လာတတ္ပါသည္။
အိမ္ကို ျဖိဳခ်ျပီး ျပန္ေဆာက္ရမည္လား၊ ျဖိဳမခ်ပဲ ေဆးသုတ္ျပင္ဆင္မွဳ လုပ္ရမည္လား ဆိုသည္ကို ေရြးခ်ယ္ဆံုးျဖတ္ၾကရာတြင္ တခုတည္းကိုပဲ ေရြးခ်ယ္ရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ျဖိဳခ်ျပီး ျပန္ေဆာက္ရမည္ ဆိုလွ်င္ ေဆးသုတ္ျပင္ဆင္ျခင္းသည္ အခ်ိန္ကုန္၊ လူပမ္းျပီး အက်ိဳး မရွိသည့္လုပ္ရပ္မ်ား ျဖစ္သကဲ့သို႕၊ ေဆးသုတ္ျပင္ဆင္မည္ဆိုလွ်င္လဲ ျဖိဳခ်ရန္ အားထုတ္ျခင္းသည္ အခ်ိန္ကုန္၊ လူပမ္းျပီး အက်ိဳး မရွိသည့္လုပ္ရပ္မ်ားသာ ျဖစ္သည္။ ေဆာက္လုပ္ေရးပေရာဂ်က္တခုတြင္ ေခါင္းေဆာင္ တေယာက္က ျဖိဳခ်ရမည္ ေျပာလိုက္၊ ေနာက္ေခါင္းေဆာင္တေယာက္က ျပင္ဆင္ရမည္ ေျပာလိုက္ လုပ္ေနၾကလွ်င္ ေနာက္မွ အလုပ္သမားမ်ားက ဘယ္လို ကိရိယာတန္ဆာပလာကို ေကာက္ကိုင္ၾကရမည္နည္း။
အဆိုပါ အေတြးအေခၚ ရွဳပ္ေထြးမွဳ အေျခအေနမ်ားသည္ ႏိုင္ငံေတာ္အနာဂတ္ ကံၾကမၼာအတြက္ အႏၱရာယ္ၾကီးပါသည္။ မည္သည့္ အေတြးအေခၚကို က်င့္သံုးသင့္သည္ ဆိုသည္မွာ လူတေယာက္၊ အဖြဲ႕အစည္းတခု၏ ကိုယ္ပိုင္ ေရြးခ်ယ္မွဳ ျဖစ္ပါသည္။ လူ႕သဘာ၀အရ အျမင္မတူလွ်င္ အျပန္အလွန္ စြပ္စြဲမွဳကေတာ့ ေပၚထြက္ေနမည္သာ ျဖစ္သည္။ initial transitionအေတြးအေခၚ ရွဳေထာင့္မွ ၾကည့္လွ်င္ political liberalization အေတြးအေခၚကို ကိုင္စြဲကာ political space တြင္းသို႕ ၀င္သြားသူမ်ားသည္ အရွံဳးေပး၊ အညံ႕ခံသူမ်ား ျဖစ္ျပီး၊ political liberalization အေတြးအေခၚမွ ၾကည့္လွ်င္ initial transition ကို လက္ခံသူမ်ားသည္ compromise မလုပ္လိုေသာ ႏိုင္ငံေရးအစြန္းေရာက္မ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ယင္းသို႕ အျပန္အလွန္ရွဳျမင္ျပီး၊ အျပန္အလွန္ စြပ္စြဲပိုင္ခြင့္ ရွိေသာ္ျငား ထိုသို႕ စြပ္စြဲရင္းျဖင့္ အခ်ိန္မကုန္ၾကေစလိုပါ။ initial transition လက္ခံသူမ်ားကလဲ ပါးစပ္ျဖင့္ အာေနျခင္းမ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်၍ ၾကားျဖတ္အစိုးရ အသြင္သ႑ာန္တမ်ိဳးမ်ိဳး ေပၚလာေရးကို ၾကိဳးပမ္းသင့္ၾကပါသည္။ political liberalization လက္ခံသူမ်ားကလဲ ခ်ဲ႕ထားသည့္ political space ေလးတြင္းသို႕ ဘယ္လိုနည္းျဖင့္ ၀င္ရ၀င္ရ၊ ရေအာင္၀င္ျပီး ဒီမိုကေရစီ ပန္းတိုင္ကို အေျပာမဟုတ္ပဲ လက္ေတြ႕ခ်ီတက္ႏိုင္ေအာင္ ၾကိဳးပမ္းသင့္ၾကေပသည္။
ပန္းတိုင္မေရာက္ခင္ တက္မေထာင္ခ်င္ေသာ ျမန္မာလူမ်ိဳးတို႕၏ အစဥ္အလာဆိုးၾကီးကို အလုပ္ျဖင့္ သက္ေသျပ၍ ေဖ်ာက္ဖ်က္ၾကဖို႕ အခ်ိန္တန္ေနျပီ ျဖစ္ပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒီမိုကေရစီ ပန္းတိုင္သို႕ initial transition က ေဆာင္က်ဥ္းေပးႏိုင္မည္လား၊ political liberalization က ေဆာင္က်ဥ္းေပးႏိုင္မည္လား ဆိုသည္မွာကား မူအရဆိုလွ်င္ အေျဖထြက္ေသာ္လည္း လူအရဆိုလွ်င္ အေျဖမရွိပါ။ မည္သူမွ် တပ္အပ္ေသခ်ာ ေျပာႏိုင္မည္လည္း မဟုတ္သျဖင့္ ျငင္းခုန္ရင္း အခ်ိန္မျဖဳန္းသင့္ၾကေတာ့ပါ။ ပုဂၢိဳလ္စြဲ၊ အဖြဲ႕စြဲမ်ားကို ဖယ္ရွား၍ အေတြးအေခၚ တခုကို ေရြးၾကရမည့္ အခ်ိန္ျဖစ္ပါသည္။
ယင္းသို႕ ေရြးခ်ယ္ရာတြင္ အေျခအေနႏွင့္ လားရာကို သေဘာေပါက္ျပီးမွ၊ ပန္းတိုင္ကို သိျပီးမွသာ ေရြးခ်ယ္မွဳမ်ား ျပဳလုပ္သင့္ပါသည္။ ေရြးခ်ယ္ျပီးလွ်င္လည္း ရွင္းလင္းသည့္ အေတြးအေခၚက ဦးေဆာင္ေသာ ျပတ္သားသည့္ လမ္းစဥ္မ်ားကို ခ်မွတ္ရပါမည္။ လမ္းေၾကာင္းမ်ားကို ေလွ်ာက္လွမ္းရပါမည္။ အေတြးအေခၚ ရွဳပ္ေထြးေနလွ်င္ လမ္းစဥ္မ်ား ေ၀၀ါးေနတတ္သျဖင့္ ပန္းတိုင္ႏွင့္လဲ အစဥ္အျမဲ ေ၀းေနဦးမည္သာ ျဖစ္ပါေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပအပ္ပါသည္။
ခင္မမမ်ိဳး (၂၇၊ ၁၀၊ ၂၀၁၀)
(စာၾကြင္း (၁)- ဤစာကို ေရးသားရာတြင္ ေကာ္ဖီႏွင့္ လက္ဖရည္ ဘယ္အရာက ပိုေကာင္းသလဲ ဆိုေသာ ေမးခြန္းသ႑ာန္ကို ေျဖရာ၌ ေကာ္ဖီ၏ ေကာင္းက်ိဳး၊ ဆိုးက်ိဳးႏွင့္ လက္ဖရည္၏ ေကာင္းက်ိဳး၊ ဆိုးက်ိဳး ႏွစ္မ်ိဳးစလံုးကို ယွဥ္တြဲေျဖဆိုေသာ ရွဳေထာင့္ မွ ေရးသားထားသည္။ ေကာ္ဖီႏွင့္ လက္ဖရည္ ဘယ္အရာကို ပိုၾကိဳက္သလဲ ဆိုေသာ ပုဂိၢိဳလ္ေရး ေမးခြန္းသ႑ာန္ကို စာဖတ္သူတဦးဦးမွ ေမးလာပါလွ်င္ကား initial transition ႏွင့္ political liberalization အေတြးအေခၚ ႏွစ္ရပ္တြင္ စာေရးသူ ယေန႕အခ်ိန္အထိ လက္ခံက်င့္သံုးေနေသာ အေတြးအေခၚမွာ initial transition အေတြးအေခၚ ျဖစ္ျပီး၊ လမ္းစဥ္မွာ လူထုတိုက္ပြဲလမ္းစဥ္ျဖစ္သည္။ ေရတိုပန္းတိုင္မွာ အတိုက္အခံမ်ားက ဦးေဆာင္ေသာ ၾကားျဖတ္အစိုးရ (သို႕မဟုတ္) လူထုတိုက္ပြဲတြင္ ျပည္သူမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းလာေသာ မ်ိဳးခ်စ္ တပ္မွဴးမ်ားႏွင့္ အတိုက္အခံမ်ား ပူးတြဲဖြဲ႕စည္းေသာ ၾကားျဖတ္အစိုးရျဖစ္ပါသည္။
စာၾကြင္း (၂)- မူရင္းေဆာင္းပါး၏ နိဂံုးအား စာႏွစ္ပိုဒ္ ထပ္မံ ျဖည့္စြက္ထားျပီး (၂၅၊ ၇၊ ၂၀၁၁) တြင္ ျပန္လည္ျဖန္႕ေ၀ပါသည္။)
ရည္ညႊန္းကိုးကား
ABDELNASSER, Gamal. (2004): “Egypt: Succession Politics,” Volker Perthes (ed.), Arab Elites: Negotiating the Politics of Change, (ed.), Boulder: Lynne Rienner Publishers.
Alesina, Alberto, and Allan Drazen (1991), “Why Are Stabilizations Delayed?” American Economic Review 81 (5), 1170-1188.
Anderson, Lisa. (1999). Transitions to Democracy. New York: Columbia University Press.
Avant, Deborah. (1994) Political Institutions and Military Change: Lessons from Peripheral Wars. Ithaca, NY: Cornell University Press
Brownlee, Jason. (2007). Authoritarianism in an Age of Democratization. New York, NY:
Cambridge University Press.
Barro, Robert J. (1996), “Democracy and Growth,” Journal of Economic Growth 1 (1), 1-27.
Campos, Nauro (1999), Back to the Future: The Growth Prospects of Transition Economies
Reconsidered, William Davidson Institute Working Paper No. 229, Ann Arbor, MI.
Denizer, Cevdet (1997), Stabilization, Adjustment and Growth Prospects in Transition Economies, Policy Research Working Paper No. 1855, The World Bank, Washington, DC.
CHASE, Robert S.; HILL, Emily B. ve KENNEDY, Paul (1996): “Pivotal States and U.S. Strategy,” Foreign Affairs, 75: 33-51.
Finer, Samuel. (1962). The Man on Horseback: The Role of the Military in Politics. New York, NY: Penguin Books.
Fitch, J. Samuel. (1998). The Armed Forces and Democracy in Latin America. Baltimore: Johns Hopkins University Press.
GALA, Amin A. (1995): Egypt's Economic Predicament: A Study in the Interaction of External Pressure, Political Folly and Social Tension in Egypt. 1960-1990. New York, E. J. Brill.
Heybey, Berta, and Peter Murrel (1999), “The Relationship between Economic Growth and the Speed of Liberalization During Transition,” Journal of Policy Reform 3 (2), 121-137.
Halpern, Manfred. 1963. The Politics of Social Change in the Middle East and North Africa. Princeton: Princeton University Press.
KRAMER, Gudrun (1996): “The Integration of the Integrists,” Ghassan Salame (ed.), Democracy without Democrats, London, New York, I.B. Tauris.
LINZ, Juan J. ve STEPAN, Alfred (1996): Problems of Democratic Transition and Consolidation, Southern Europe, South America, and Post-Communist Europe, Baltimore, The Johns Hopkins University Press.
Lipset, S.M. (1959), “Some Social Requisites of Democracy: Economic Development and Political Legitimacy,” American Political Science Review 53, 69-105.
Monshipouri, Mahmood. (1995) Democratization, Liberalization and Human Rights in the Third World. London: Lynne Rienner Publishers
Parry, Geraint and Moran, Micheal, eds. (1994) Democracy and Democratization. New York: Routledge
Przeworski, Adam, and Fernando Limongi (1993), “Political Regimes and Economic Growth,” Journal of Economic Perspectives 7 (3), 51-69.
Rodrik, Dani (1995), “The Dynamics of Political Support for Reforms in Economies in Transition,” Journal of the Japanese and International Economies 9 (4), 403-425.
Shleifer, Andrei (1998), “Government in Transition,” European Economic Review 41 (3-5),
385-410.
Wolff, Holger C. (1999), Transition Strategies: Choices and Outcomes, Princeton Studies in International Finance No. 85 (June), Department of Economics, Princeton University, Princeton, NJ.
နိဂံုးခ်ဳပ္ဆိုရေသာ္ ယေန႕ လက္ရွိ ကာလသည္ အေတြးအေခၚမ်ား အလြန္ ရွဳပ္ေထြးေနသည့္ ကာလတခု ဟု ဆိုရေပမည္။ အာဏာရွင္မ်ားဘက္မွ political liberalization ကို အေကာင္အထည္ စတင္ေဖာ္လိုက္သည္ျဖစ္ရာ အဆိုပါ political liberalization ကို လက္ခံမည္လား၊ လက္မခံဘူးလား၊ အဆိုပါ အေတြးအေခၚျဖင့္ ဒီမိုကေရစီ ရႏိုင္သည္လား၊ မရႏိုင္ဘူးလား၊ အစဥ္အဆက္ က်င့္သံုးခဲ့ၾကေသာ အာဏာရွင္စနစ္ျဖိဳခ်ေရး အေတြးအေခၚကို ဆုပ္ကိုင္ထားမည္လား၊ မဆုပ္ကိုင္ထား ဘူးလား၊ ဆုပ္ကိုင္ထားလွ်င္ေကာ ေအာင္ျမင္မည္လား၊ မေအာင္ျမင္ဖူးလား စသည္တို႕ကို ေတြးေတာ ျငင္းခုန္ေနၾကရံုသာမက အေတြးအေခၚ ႏွစ္ခုကို ေရာသမ ေမႊထားသည့္ အေတြးအေခၚသစ္မ်ားပင္ ထြန္းကားလာသည့္ ကာလတခုျဖစ္ပါသည္။ လက္ရွိႏိုင္ငံေရးကို လႊမ္းမိုးထားသည့္ အေတြးအေခၚမ်ားႏွင့္ အုပ္စုမ်ားကို ခြဲျခားလိုက္ပါက အုပ္စုၾကီး ေျခာက္ခု ထြက္ေပၚလာပါသည္။
(၁) Initial Transition အေတြးအေခၚကို လက္ခံ၍၊ အဆိုပါ အေတြးအေခၚက ဦးေဆာင္သည့္ လမ္းစဥ္မ်ားျဖစ္ေသာ လူထုလွဳပ္ရွားမွဳမ်ား၊ လူထုတိုက္ပြဲမ်ားကို ေဖာ္ေဆာင္ကာ ေရတိုပန္းတိုင္အေနျဖင့္ ၾကားျဖတ္အစိုးရ (၀ါ) ျပည္သူ႕အစိုးရ အသြင္သ႑ာန္ တမ်ိဳးမ်ိဳး ေပၚထြက္ရမည္ဟု စဥ္းစားသူမ်ား။
(၂) Political Liberalization အေတြးအေခၚကို လက္ခံ၍၊ အာဏာရွင္တို႕ဘက္မွ ဖြင့္ေပးလိုက္ေသာ political space မ်ားကို အသံုးခ်ကာ ႏိုင္ငံေရးစည္း၀ိုင္းအတြင္းသို႕ ၀င္ေရာက္ျပီး၊ တစတစ ေျပာင္းလဲတိုးတက္မွဳမ်ားမွတဆင့္ ဒီမိုကေရစီ ပန္းတိုင္သို႕ ေလွ်ာက္လွမ္းမည္ဟု စဥ္းစားသူမ်ား။
(၃) Political Liberalization မွ democratic consolidation ျဖစ္ေအာင္ ေျပာင္းလဲ တည္ေဆာက္ရာတြင္ျဖစ္ေစ၊ initial transition မွ democratic consolidation ျဖစ္ေအာင္ တည္ေဆာက္ရာတြင္ျဖစ္ေစ၊ civil society မွာ အဓိကက်သျဖင့္ ႏိုင္ငံေရးရာမ်ားတြင္ ပါ၀င္ပတ္သက္ျခင္း မရွိပဲ civil society အားေကာင္းလာေစရန္ ၾကိဳးပမ္းမည္ဟု စဥ္းစားသူမ်ား။
(၄) ဘယ္သူေသေသ၊ ငေတမာရင္ ျပီးေရာ ဆိုသည့္ သေဘာပိုက္ကာ ျဖစ္လာသည့္ အေျခအေနတြင္ အာဏာ၊ ရာထူး၊ ေနရာ၊ အမည္ေကာင္း၊ ကိုယ္က်ိဳးစီးပြား စသည့္ အက်ိဳးအျမတ္မ်ားအား မည္သို႕ ရွာမည္နည္း ဆိုသည္ကို စဥ္းစားသူမ်ား။
(၅) Initial transition အေတြးအေခၚကိုလည္း အျပည့္အ၀ လက္ခံျခင္းမရွိ၊ political liberalization အေတြးအေခၚကိုလည္း အျပည့္အ၀ လက္ခံျခင္း မရွိေသာ ေရာသမေမႊမ်ား
(၆) political liberalization အေတြးအေခၚကို အသံုးျပဳ၍ အာဏာကို တတ္ႏိုင္သမွ် ဆြဲဆန္႕ထားရန္ ၾကိဳးပမ္းေနေသာ အာဏာရွင္မ်ားႏွင့္ အေပါင္းအပါမ်ား။
အဆိုပါ အုပ္စုေျခာက္မ်ိဳးတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အနာဂတ္ကံၾကမၼာအတြက္ အာဏာရွင္ႏွင့္ အေပါင္းအပါမ်ား နည္းတူ ေၾကာက္မက္ဖြယ္ေကာင္းေသာ အုပ္စုမွာ ေရာသမေမႊမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ political liberalization အေတြးအေခၚကို လက္ခံျပီး၊ political space ကို အသံုးျပဳလိုသူမ်ားမွာ ဒီမိုကေရစီ ပန္းတိုင္ကို ေရာက္ေလမည္လားဟု စမ္းလိုေသာ ေစတနာပါသျဖင့္ ေရာသမေမႊမ်ားေလာက္ ေၾကာက္ဖို႕မေကာင္းလွပါ။ အာဏာရူးအခြင့္အေရးသမားမ်ားမွာလဲ ၄င္းတို႕ ရူးေၾကာင္းကို လူထုက သိေနျပီး ျဖစ္သျဖင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ကံၾကမၼာအတြက္ အႏၱရာယ္ မရွိလွပါ။
ေရာသမေမႊမ်ားမွာကား Initial transition အေတြးအေခၚကို ဆုပ္ကိုင္ထားသူမ်ားဟု လူအမ်ားက ျမင္ထားေလ့ရွိေသာ္လည္း ထိုသူမ်ားသည္ initial transition ၏ ေရတိုပန္းတိုင္ျဖစ္ေသာ ၾကားျဖတ္အစိုးရ ေပၚထြက္ေရးကို လက္ခံျခင္းမရွိၾက။ လူထုလွဳပ္ရွားမွဳ လမ္းစဥ္မ်ား၊ ေတာ္လွန္ေရး လမ္းစဥ္မ်ားကိုလဲ လက္ခံယံုၾကည္ ေဖာ္ေဆာင္ျခင္း မရွိၾက။ political liberalization အေတြးအေခၚအရ ေပၚထြက္လာေသာ political space တြင္လည္း ပါ၀င္ျခင္း မရွိၾက။ သို႕ရာတြင္ political liberalization အရ ခ်ဲ႕ထြင္လာေသာ public space အခြင့္အေရးကို ယူရန္ ၾကိဳးပမ္းၾကသည္။ ယင္းသို႕ ၾကိဳးပမ္း၍ ေတာ္လွန္ေရးေပၚေပါက္လာေစျပီး initial transition အေတြးအေခၚ၏ ေရတိုပန္းတိုင္ျဖစ္ေသာ ၾကားျဖတ္အစိုးရ ေပၚထြက္ေရးကို ဆက္လက္ၾကိဳးပမ္းမည္လားဆိုေတာ့လဲ မဟုတ္ျပန္။ civil society အားေကာင္းလာေရးကိုပဲ ဦးစားေပး လုပ္ေတာ့မည္ ျဖစ္လာျပန္သည္။
ယင္းသို႕ဆိုလွ်င္ မည္သို႕ေသာ Civil Society ကို တည္ေဆာက္ရမည္လဲဆိုသည္က ေမးစရာရွိလာသည္။ အင္အားစုတိုင္း အင္အားျဖစ္သည္ မဟုတ္ပါ။ တိုက္ခိုက္ေရးအင္အားႏွင့္ ထူေထာင္ေရး အင္အားအတြက္ တည္ေဆာက္မွဳသ႑ာန္၊ ျပင္ဆင္မွဳ သ႑ာန္ မတူညီႏိုင္ပါ။ evolution အေတြးအေခၚအရ ေပၚထြက္လာေသာ အစိုးရႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွဳ (collaboration) ေပၚတြင္ အေျခခံသည့္ Civil Society ကို ၀ိုင္း၀န္းတည္ေဆာက္ရမည္လား၊ အစိုးရႏွင့္ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းအၾကားတြင္ ေစ့စပ္ညွိႏွိဳင္းေပးမွဳ (Mediation) ေပၚတြင္ အေျခခံသည့္ Civil Society ကို ၀ိုင္း၀န္းတည္ေဆာက္ရမည္လား၊ အစိုးရႏွင့္ ပတ္သက္ျခင္း မရွိေသာ autonomous model ေပၚတြင္ အေျခခံသည့္ Civil Society ကို ၀ိုင္း၀န္းတည္ေဆာက္ရမည္လား၊ သို႕တည္းမဟုတ္ ေနာင္ခ်ိန္ခါ revolution တရပ္အတြက္ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ေရးအတြက္ ဆန္႕က်င္မွဳ၊ ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္မွဳ (confrontational model) ေပၚတြင္ အေျခခံသည့္ Civil Society ကို ၀ိုင္း၀န္းတည္ေဆာက္ရမည္လား ဆိုသည္ကို ကြဲျပားစြာ သိဖို႕ လိုအပ္လာပါသည္။
သို႕မဟုတ္လွ်င္ အေတြးအေခၚရွဳပ္ေထြးမွဳမ်ားျဖစ္၍ အင္အားစုေသာ္လည္း အင္အား မျဖစ္ထြန္းပဲ ျဖစ္သြားတတ္သည္။ အေျခအေနအရ လိုသလို ေျပာင္းယူလို႕ရသည့္ အင္အားဆိုသည္မွာ အေျပာလြယ္သေလာက္ အလုပ္ခက္ပါသည္။ ေဖာင္တိန္ကိုင္သူမ်ားကို ခ်က္ခ်င္း ေသနတ္ကိုင္ခိုင္းလို႕ မရ။ ေသနတ္ကိုင္ေနသူမ်ားကို ခ်က္ခ်င္း ေဖာင္တိန္ကိုင္ခိုင္းလို႕မရ။ တူကိုင္ေနသူမ်ားကို ခ်က္ခ်င္းဓားကိုင္ခိုင္းလို႕မရ။ ဓားေရး ကၽြမ္းေနသူမ်ားကို ခ်က္ခ်င္း တူကိုင္ခိုင္းလို႕မရ။ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ေလ့က်င့္ယူရျပန္သည္။ ေလ့က်င့္ေနဆဲမွာပဲ အင္အားက ျပန္ကြဲထြက္သြားျပီး၊ အေျခအေနႏွင့္ သဟဇာတ မတည့္ပဲ ျပန္ျဖစ္သြားတတ္ျပန္သည္။
အလုပ္ႏွင့္ အေတြးအေခၚမ်ားကို ေရာသမေမႊလိုက္လွ်င္ လမ္းေလွ်ာက္ရင္း လမ္းေပ်ာက္သြားတတ္ပါသည္။ ပမာဆိုရလွ်င္ ျမစ္ကမ္းတဘက္ဆီတြင္ လမ္းေလွ်ာက္ရင္း၊ ေရွ႕ဆက္မသြားပဲ ဟိုဘက္ကမ္းသို႕ ေလွႏွင့္ ကူးလိုက္၊ ဒီဘက္ကမ္းသို႕ ေလွႏွင့္ ကူးလိုက္ လုပ္ေနသည္ႏွင့္ တူလွသည္။ ေလွရွိသူမ်ားက ကူးခ်ည္သန္းခ်ည္ လုပ္ရန္ မခက္ခဲေသာ္လည္း ေနာက္က တေကာက္ေကာက္ လိုက္သူမ်ားမွာကား ေရထဲ က်လိုက်၊ ေမာျပီး ကမ္းပါးမွာ ငုတ္တုပ္ထိုင္သူက ထိုင္ႏွင့္ ဘာလုပ္ရမည္မွန္းလဲ မသိ၊ ခရီးမတြင္ပဲ ျဖစ္ၾကရေတာ့သည္။ ပိုဆိုးသည္က revolution ႏွင့္ evolution အေတြးအေခၚ ႏွစ္ရပ္လံုးကို ေရာသမေမႊထားလိုက္လွ်င္ Initial Transition အေတြးအေခၚက ဦးေဆာင္သည့္ လမ္းမ်ားမွာလဲ ေျဖာင့္ေျဖာင့္တန္းတန္းမရွိ၊ political liberalization အေတြးအေခၚက ဦးေဆာင္သည့္ လမ္းမ်ားေပၚတြင္လည္း ကန္႕လန္႕ကန္႕လန္႕သ႑ာန္ ျဖစ္လာတတ္ပါသည္။
အိမ္ကို ျဖိဳခ်ျပီး ျပန္ေဆာက္ရမည္လား၊ ျဖိဳမခ်ပဲ ေဆးသုတ္ျပင္ဆင္မွဳ လုပ္ရမည္လား ဆိုသည္ကို ေရြးခ်ယ္ဆံုးျဖတ္ၾကရာတြင္ တခုတည္းကိုပဲ ေရြးခ်ယ္ရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ျဖိဳခ်ျပီး ျပန္ေဆာက္ရမည္ ဆိုလွ်င္ ေဆးသုတ္ျပင္ဆင္ျခင္းသည္ အခ်ိန္ကုန္၊ လူပမ္းျပီး အက်ိဳး မရွိသည့္လုပ္ရပ္မ်ား ျဖစ္သကဲ့သို႕၊ ေဆးသုတ္ျပင္ဆင္မည္ဆိုလွ်င္လဲ ျဖိဳခ်ရန္ အားထုတ္ျခင္းသည္ အခ်ိန္ကုန္၊ လူပမ္းျပီး အက်ိဳး မရွိသည့္လုပ္ရပ္မ်ားသာ ျဖစ္သည္။ ေဆာက္လုပ္ေရးပေရာဂ်က္တခုတြင္ ေခါင္းေဆာင္ တေယာက္က ျဖိဳခ်ရမည္ ေျပာလိုက္၊ ေနာက္ေခါင္းေဆာင္တေယာက္က ျပင္ဆင္ရမည္ ေျပာလိုက္ လုပ္ေနၾကလွ်င္ ေနာက္မွ အလုပ္သမားမ်ားက ဘယ္လို ကိရိယာတန္ဆာပလာကို ေကာက္ကိုင္ၾကရမည္နည္း။
အဆိုပါ အေတြးအေခၚ ရွဳပ္ေထြးမွဳ အေျခအေနမ်ားသည္ ႏိုင္ငံေတာ္အနာဂတ္ ကံၾကမၼာအတြက္ အႏၱရာယ္ၾကီးပါသည္။ မည္သည့္ အေတြးအေခၚကို က်င့္သံုးသင့္သည္ ဆိုသည္မွာ လူတေယာက္၊ အဖြဲ႕အစည္းတခု၏ ကိုယ္ပိုင္ ေရြးခ်ယ္မွဳ ျဖစ္ပါသည္။ လူ႕သဘာ၀အရ အျမင္မတူလွ်င္ အျပန္အလွန္ စြပ္စြဲမွဳကေတာ့ ေပၚထြက္ေနမည္သာ ျဖစ္သည္။ initial transitionအေတြးအေခၚ ရွဳေထာင့္မွ ၾကည့္လွ်င္ political liberalization အေတြးအေခၚကို ကိုင္စြဲကာ political space တြင္းသို႕ ၀င္သြားသူမ်ားသည္ အရွံဳးေပး၊ အညံ႕ခံသူမ်ား ျဖစ္ျပီး၊ political liberalization အေတြးအေခၚမွ ၾကည့္လွ်င္ initial transition ကို လက္ခံသူမ်ားသည္ compromise မလုပ္လိုေသာ ႏိုင္ငံေရးအစြန္းေရာက္မ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ယင္းသို႕ အျပန္အလွန္ရွဳျမင္ျပီး၊ အျပန္အလွန္ စြပ္စြဲပိုင္ခြင့္ ရွိေသာ္ျငား ထိုသို႕ စြပ္စြဲရင္းျဖင့္ အခ်ိန္မကုန္ၾကေစလိုပါ။ initial transition လက္ခံသူမ်ားကလဲ ပါးစပ္ျဖင့္ အာေနျခင္းမ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်၍ ၾကားျဖတ္အစိုးရ အသြင္သ႑ာန္တမ်ိဳးမ်ိဳး ေပၚလာေရးကို ၾကိဳးပမ္းသင့္ၾကပါသည္။ political liberalization လက္ခံသူမ်ားကလဲ ခ်ဲ႕ထားသည့္ political space ေလးတြင္းသို႕ ဘယ္လိုနည္းျဖင့္ ၀င္ရ၀င္ရ၊ ရေအာင္၀င္ျပီး ဒီမိုကေရစီ ပန္းတိုင္ကို အေျပာမဟုတ္ပဲ လက္ေတြ႕ခ်ီတက္ႏိုင္ေအာင္ ၾကိဳးပမ္းသင့္ၾကေပသည္။
ပန္းတိုင္မေရာက္ခင္ တက္မေထာင္ခ်င္ေသာ ျမန္မာလူမ်ိဳးတို႕၏ အစဥ္အလာဆိုးၾကီးကို အလုပ္ျဖင့္ သက္ေသျပ၍ ေဖ်ာက္ဖ်က္ၾကဖို႕ အခ်ိန္တန္ေနျပီ ျဖစ္ပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒီမိုကေရစီ ပန္းတိုင္သို႕ initial transition က ေဆာင္က်ဥ္းေပးႏိုင္မည္လား၊ political liberalization က ေဆာင္က်ဥ္းေပးႏိုင္မည္လား ဆိုသည္မွာကား မူအရဆိုလွ်င္ အေျဖထြက္ေသာ္လည္း လူအရဆိုလွ်င္ အေျဖမရွိပါ။ မည္သူမွ် တပ္အပ္ေသခ်ာ ေျပာႏိုင္မည္လည္း မဟုတ္သျဖင့္ ျငင္းခုန္ရင္း အခ်ိန္မျဖဳန္းသင့္ၾကေတာ့ပါ။ ပုဂၢိဳလ္စြဲ၊ အဖြဲ႕စြဲမ်ားကို ဖယ္ရွား၍ အေတြးအေခၚ တခုကို ေရြးၾကရမည့္ အခ်ိန္ျဖစ္ပါသည္။
ယင္းသို႕ ေရြးခ်ယ္ရာတြင္ အေျခအေနႏွင့္ လားရာကို သေဘာေပါက္ျပီးမွ၊ ပန္းတိုင္ကို သိျပီးမွသာ ေရြးခ်ယ္မွဳမ်ား ျပဳလုပ္သင့္ပါသည္။ ေရြးခ်ယ္ျပီးလွ်င္လည္း ရွင္းလင္းသည့္ အေတြးအေခၚက ဦးေဆာင္ေသာ ျပတ္သားသည့္ လမ္းစဥ္မ်ားကို ခ်မွတ္ရပါမည္။ လမ္းေၾကာင္းမ်ားကို ေလွ်ာက္လွမ္းရပါမည္။ အေတြးအေခၚ ရွဳပ္ေထြးေနလွ်င္ လမ္းစဥ္မ်ား ေ၀၀ါးေနတတ္သျဖင့္ ပန္းတိုင္ႏွင့္လဲ အစဥ္အျမဲ ေ၀းေနဦးမည္သာ ျဖစ္ပါေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပအပ္ပါသည္။
ခင္မမမ်ိဳး (၂၇၊ ၁၀၊ ၂၀၁၀)
(စာၾကြင္း (၁)- ဤစာကို ေရးသားရာတြင္ ေကာ္ဖီႏွင့္ လက္ဖရည္ ဘယ္အရာက ပိုေကာင္းသလဲ ဆိုေသာ ေမးခြန္းသ႑ာန္ကို ေျဖရာ၌ ေကာ္ဖီ၏ ေကာင္းက်ိဳး၊ ဆိုးက်ိဳးႏွင့္ လက္ဖရည္၏ ေကာင္းက်ိဳး၊ ဆိုးက်ိဳး ႏွစ္မ်ိဳးစလံုးကို ယွဥ္တြဲေျဖဆိုေသာ ရွဳေထာင့္ မွ ေရးသားထားသည္။ ေကာ္ဖီႏွင့္ လက္ဖရည္ ဘယ္အရာကို ပိုၾကိဳက္သလဲ ဆိုေသာ ပုဂိၢိဳလ္ေရး ေမးခြန္းသ႑ာန္ကို စာဖတ္သူတဦးဦးမွ ေမးလာပါလွ်င္ကား initial transition ႏွင့္ political liberalization အေတြးအေခၚ ႏွစ္ရပ္တြင္ စာေရးသူ ယေန႕အခ်ိန္အထိ လက္ခံက်င့္သံုးေနေသာ အေတြးအေခၚမွာ initial transition အေတြးအေခၚ ျဖစ္ျပီး၊ လမ္းစဥ္မွာ လူထုတိုက္ပြဲလမ္းစဥ္ျဖစ္သည္။ ေရတိုပန္းတိုင္မွာ အတိုက္အခံမ်ားက ဦးေဆာင္ေသာ ၾကားျဖတ္အစိုးရ (သို႕မဟုတ္) လူထုတိုက္ပြဲတြင္ ျပည္သူမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းလာေသာ မ်ိဳးခ်စ္ တပ္မွဴးမ်ားႏွင့္ အတိုက္အခံမ်ား ပူးတြဲဖြဲ႕စည္းေသာ ၾကားျဖတ္အစိုးရျဖစ္ပါသည္။
စာၾကြင္း (၂)- မူရင္းေဆာင္းပါး၏ နိဂံုးအား စာႏွစ္ပိုဒ္ ထပ္မံ ျဖည့္စြက္ထားျပီး (၂၅၊ ၇၊ ၂၀၁၁) တြင္ ျပန္လည္ျဖန္႕ေ၀ပါသည္။)
ရည္ညႊန္းကိုးကား
ABDELNASSER, Gamal. (2004): “Egypt: Succession Politics,” Volker Perthes (ed.), Arab Elites: Negotiating the Politics of Change, (ed.), Boulder: Lynne Rienner Publishers.
Alesina, Alberto, and Allan Drazen (1991), “Why Are Stabilizations Delayed?” American Economic Review 81 (5), 1170-1188.
Anderson, Lisa. (1999). Transitions to Democracy. New York: Columbia University Press.
Avant, Deborah. (1994) Political Institutions and Military Change: Lessons from Peripheral Wars. Ithaca, NY: Cornell University Press
Brownlee, Jason. (2007). Authoritarianism in an Age of Democratization. New York, NY:
Cambridge University Press.
Barro, Robert J. (1996), “Democracy and Growth,” Journal of Economic Growth 1 (1), 1-27.
Campos, Nauro (1999), Back to the Future: The Growth Prospects of Transition Economies
Reconsidered, William Davidson Institute Working Paper No. 229, Ann Arbor, MI.
Denizer, Cevdet (1997), Stabilization, Adjustment and Growth Prospects in Transition Economies, Policy Research Working Paper No. 1855, The World Bank, Washington, DC.
CHASE, Robert S.; HILL, Emily B. ve KENNEDY, Paul (1996): “Pivotal States and U.S. Strategy,” Foreign Affairs, 75: 33-51.
Finer, Samuel. (1962). The Man on Horseback: The Role of the Military in Politics. New York, NY: Penguin Books.
Fitch, J. Samuel. (1998). The Armed Forces and Democracy in Latin America. Baltimore: Johns Hopkins University Press.
GALA, Amin A. (1995): Egypt's Economic Predicament: A Study in the Interaction of External Pressure, Political Folly and Social Tension in Egypt. 1960-1990. New York, E. J. Brill.
Heybey, Berta, and Peter Murrel (1999), “The Relationship between Economic Growth and the Speed of Liberalization During Transition,” Journal of Policy Reform 3 (2), 121-137.
Halpern, Manfred. 1963. The Politics of Social Change in the Middle East and North Africa. Princeton: Princeton University Press.
KRAMER, Gudrun (1996): “The Integration of the Integrists,” Ghassan Salame (ed.), Democracy without Democrats, London, New York, I.B. Tauris.
LINZ, Juan J. ve STEPAN, Alfred (1996): Problems of Democratic Transition and Consolidation, Southern Europe, South America, and Post-Communist Europe, Baltimore, The Johns Hopkins University Press.
Lipset, S.M. (1959), “Some Social Requisites of Democracy: Economic Development and Political Legitimacy,” American Political Science Review 53, 69-105.
Monshipouri, Mahmood. (1995) Democratization, Liberalization and Human Rights in the Third World. London: Lynne Rienner Publishers
Parry, Geraint and Moran, Micheal, eds. (1994) Democracy and Democratization. New York: Routledge
Przeworski, Adam, and Fernando Limongi (1993), “Political Regimes and Economic Growth,” Journal of Economic Perspectives 7 (3), 51-69.
Rodrik, Dani (1995), “The Dynamics of Political Support for Reforms in Economies in Transition,” Journal of the Japanese and International Economies 9 (4), 403-425.
Shleifer, Andrei (1998), “Government in Transition,” European Economic Review 41 (3-5),
385-410.
Wolff, Holger C. (1999), Transition Strategies: Choices and Outcomes, Princeton Studies in International Finance No. 85 (June), Department of Economics, Princeton University, Princeton, NJ.
Please click on "read more" to listen the file .
Written by ေဒါက္တာခင္ေမာင္ညိဳ
'ကြၽန္ေတာ့္အိပ္မက္မက္ထားတယ္။''
''ဘာအိပ္မက္လဲ။''
''တစ္ခ်ိန္မႇာ တို႔ႏိုင္ငံဟာ စစ္မႇန္တဲ့ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံ ျဖစ္လာကာ အာရႇမႇာ ထိပ္တန္းကိုေရာက္ၿပီး၊ ျပည္သူေတြအားလံုး ခ်မ္းခ်မ္းသာသာနဲ႕ တန္းတူရည္တူ တူညီတဲ့ အခြင့္အေရး ရေစဖို႕ေပါ့။''
လြန္ခဲ့တဲ့ ႏႇစ္ငါးဆယ္ေလာက္က ျဖစ္သည္။ တိတိက်က် ေျပာရလွ်င္ေတာ့ ၁၉၆၃ ခုႏႇစ္ ၾသဂုတ္လ ၂၈ ရက္ေန႔မႇာပါ။ လူမည္းေခါင္းေဆာင္ မာတင္လူသာကင္း ဂ်ဴနီယာက ၀ါရႇင္တန္ဒီစီရႇိ လင္ကြန္း ေအာက္ေမ့ဖြယ္
အေဆာက္အအုံရဲ႕ ေလႇကားမႇာ ရပ္ၿပီး လူမည္း ပရိသတ္ကို ေျပာခဲ့တဲ့ မိန္႕ခြန္းထဲက စကားေလးကို သတိရမိပါရဲ႕။
I Have A Dream 'ကြၽန္ေတာ္ အိပ္မက္မက္ထားတယ္'တဲ့။
ပရိသတ္ ႏႇစ္သိန္းေက်ာ္ တက္ေရာက္နားေထာင္တဲ့ တကယ့္မိန္႔ခြန္းကို သူေျပာသြားတာပါ (တကယ့္မိန္႔ခြန္းလို႔ သံုးရတာကေတာ့ ႀကီးက်ယ္ ျမင့္ျမတ္တဲ့ မိန္႕ခြန္းလို႔ ေျပာခ်င္တာပါ)ယေန႕အထိေတာ့ သူ႔မိန္႕ခြန္းဟာ
အေကာင္းဆံုးေတြထဲက တစ္ခုလို႔ လူေတြ လက္ခံထားဆဲပါပဲ။
သူဘာေတြေျပာလဲ။
''လူမည္း အခြင့္အေရး၊ လူမည္းေတြ အလုပ္ရရႇိေရး၊ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ မရႇိေရး အတြက္ သူေျပာတာပါ။ လူမည္းေတြ လြတ္ေျမာက္ဖို႔ ငါးႏႇစ္တိုင္တိုင္ တိုက္ခဲ့ၾကတယ္။ လူေတြ အမ်ားႀကီး ေသၾကတယ္။ ဒီလိုတိုက္ပြဲ၀င္ၿပီး
လြတ္ေျမာက္လာတယ္လို႔ ေျပာတဲ့ လူမည္းေတြဟာ ယေန႕ႏႇစ္တစ္ရာရိႇၿပီ ဘယ္မႇာ လြတ္ေျမာက္ ၾကေသးလို႕လဲ''
သူတို႔ကို လူျဖဴေတြက ခြဲျခား ဆက္ဆံတယ္။ ေက်ာင္းအတူ မေနရဘူး။ ဘတ္စကား အတူ မစီးရဘူး။ လူမည္းေတြက ေနရာရထားလို႔ လူျဖဴ တက္လာရင္ လူမည္းေတြက ဖယ္ေပးရတယ္။ အဲဒါက ဥပေဒ ျဖစ္တယ္။
မာတင္လူသားကင္းဂ်ဴနီယာ က ဒီကိစၥေတြကို စိတ္၀င္တစား ေထာက္ခံခဲ့တယ္။ အေမရိကန္ တစ္ႏိုင္ငံအႏႇံ႕ ခ်ီတက္ဆႏၵျပတယ္။ သူ႔ အိပ္မက္မိန္႕ခြန္းထဲမႇာ ပါတယ္။
''တစ္ေန႕မႇာ လူမည္းကေလးေတြဟာ လူျဖဴကေလးေတြနဲ႕ လက္တြဲၿပီး ေပ်ာ္ရႊင္စြာ ကစားၾက၊ အတူ စားေသာက္ၾကမႇာပါ။ ကြၽန္ေတာ္ အိပ္မက္မက္ထားပါတယ္''တဲ့။
သူရဲ႕ ဆႏၵျပမႈေတြ ေနာက္ပိုင္းမႇာ ဥပေဒႏႇစ္ခု ျပ႒ာန္းခဲ့တယ္။ အဲဒါကေတာ့ ႏိုင္ငံသား အခြင့္အေရး ဥပေဒ(Civil Rights Act -1964)နဲ႔ မဲေပးခြင့္ အခြင့္အေရး(The Voting Rights Act-1965)တို႔ပါပဲ။ သူက အိပ္မက္ဟာ
မႇန္တယ္လို႔ ေျပာရပါမယ္။ ဘယ္ေလာက္မႇန္လဲ။ ယေန႕ လူမည္းနဲ႕ လူျဖဴ လက္တြဲေနပါၿပီ။ ကြန္ဒိုရီဇာ႐ိုက္ဇ္ဟာ အမ်ဳိးသမီး ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ျဖစ္ခဲ့သလို ေကာလင္းပါ၀ယ္ဟာလည္း လူမည္း ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ေနာက္ ဘားရက္အိုဘားမားဟာ လူမည္း သမၼတ ျဖစ္ေနပါၿပီ။ တကယ္ေတာ့ မာတင္လူသားကင္းဂ်ဴနီယာဟာ သူရဲ႕ ႀကိဳးပမ္းမႈေၾကာင့္ ႏိုဘဲလ္ဆုကို ရခဲ့ပါေသးတယ္။ သူဟာ အငယ္ဆံုးေသာ ႏိုဘဲလ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆု ရရႇိသူ ျဖစ္တယ္။
ဒီဆုေတြရသလို သူရ႕ဲ ႀကိဳးပမ္းမႈကရတဲ့ ရလဒ္ေတြဟာ အမ်ားႀကီးပါပဲ။ ဒါကို သူမျမင္လိုက္ရပါဘူး။ သူဟာ ၁၉၆၈ ခုႏႇစ္ ဧၿပီလ ေလးရက္မႇာ လုပ္ၾကံျခင္း ခံလိုက္ရပါတယ္။သူရဲ႕အုတ္ဂူမႇာ ေရးထားတယ္။
Free At Last. Free At Last. Thanks God Almighty I Am Free At Last.
၂၀၁၀ တုန္းက ကြၽန္ေတာ္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ေဂ်ာ္ဂ်ီယာျပည္နယ္ အက္တလန္တာကို ေရာက္သြားခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီမႇာရႇိတဲ့ မာတင္လူသာကင္းဂ်ဴနီယာရဲ႕ ေနအိမ္နဲ႕ ျပတိုက္ကိုလည္း ေရာက္သြားခဲ့တယ္။ ခမ္းနားႀကီးက်ယ္တဲ့ ျပတိုက္ပါ။ ေႏြရာသီျဖစ္လို႔ ျပတိုက္ေရႇ႕မႇာ ေဒသ အေတာ္မ်ားမ်ားက ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ ပန္းအလႇျပပြဲကို က်င္းပေနတဲ့ အခ်ိန္လည္း ျဖစ္တယ္။ ကြၽန္ေတာ္က ျပတိုက္မႇာ တစ္ေနကုန္ထိုင္ၿပီး သူ႔အေၾကာင္းေတြကို ေျပာျပတဲ့ ကြန္ပ်ဴတာေတြဆီက အသံေတြကို နားေထာင္တယ္။ သူရဲ႕ မိန္႕ခြန္းေတြကို နားေထာင္တယ္။ ေန႔ခင္းမႇာေတာ့ အျပင္ဘက္မႇာထိုင္ၿပီး ကြၽန္ေတာ္က ပါလာတဲ့ ေနလယ္စာကို ဘူးကေန ဖြင့္စားတယ္။ ကြၽန္ေတာ့္အနီးမႇာ လူမည္း အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦး ေရာက္လာၿပီး သူမကလည္း ေန႔လယ္စာဘူးကို ဖြင့္စားတယ္။ အဲဒီမိန္းကေလးက တစ္ရႇဴးမပါခဲ့လို ကြၽန္ေတာ့္မႇာ အပိုပါလို႔ ေပးလိုက္ပါတယ္။ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း သူမက ေျပာရင္းနဲ႔ စကား ေျပာျဖစ္သြားတယ္။
''ဘယ္ကလာလဲ''လို႔ သူမကိုေမးေတာ့ ေျမာက္ပိုင္းကတဲ့။ ေျမာက္ပိုင္းမႇာ လူမည္းေတြ သိပ္မရိႇဘူး။ လူမည္းေတြကို ကြၽန္အျဖစ္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ေတာင္ပိုင္းမႇာပဲ အသံုးျပဳတာမ်ားတယ္။ အရင္ေခတ္က ၀ါခင္းေတြ အတြက္ လူမည္းကြၽန္ေတြကို သံုးတာပါ။ စိုက္ပ်ဳိးေရးကို ေတာင္ပိုင္းမႇာ အဓိက လုပ္ခဲ့တယ္။
''ဘာေၾကာင့္ အက္တလန္တာကိုလာလဲ''ဆိုေတာ့ သူမက ''ဒီေနရာမႇာ သူသေဘာက်တာသံုးခု ရႇိသတဲ့။ နံပါတ္တစ္က မာတင္လူသားကင္း ဂ်ဴနီယာတဲ့။ နံပါတ္ႏႇစ္က စီအင္အင္တဲ့။ စီအင္အင္ဆိုတာ Cable News Network ျဖစ္ၿပီး ကမၻာမႇာ အႀကီးက်ယ္ဆံုးလိုလို ျဖစ္ေနတဲ့ ႐ုပ္သံေကာ္ပိုေရးရႇင္း ျဖစ္တယ္။ တတိယကေတာ့ မာဂရက္မစ္ရႇဲလ္တဲ့။ မာဂရက္မစ္ရႇဲလ္ဆိုတာက Gone With the Wind ဆိုတဲ့ ၀တၴဳကို ေရးခဲ့သူပါ။ ႐ုပ္ရႇင္ေရာ စာအုပ္ေရာ ဆုရတယ္။ စာအုပ္က ပူလစ္ဇာဆု ရတယ္။ ႐ုပ္ရႇင္ကေတာ့ ေအာ္စကာ ငါးဆုရတယ္။ Gone With the Wind စာအုပ္ဟာ ယေန႔တိုင္ ႏႇစ္စဥ္ သိန္းခ်ီ ျပန္႐ိုက္ရတဲ့ စာအုပ္ပါ။ ခုစာအုပ္ထြက္တာ ၇၅ ႏႇစ္ ရႇိသြားပါၿပီ။ ခုထိ အုပ္ ၃၅ သန္းေက်ာ္ ေရာင္းၿပီးပါၿပီ။ မာဂရက္မစ္ရႇဲလ္ဟာ ဒီစာအုပ္တစ္အုပ္ကိုသာ ေရးခဲ့ပါတယ္။ သူမ ကြယ္လြန္ၿပီးတဲ့အခါ ေနာက္၀တၴဳရႇည္တစ္အုပ္ လက္ေရးမူကို ေတြ႕တယ္လို႔''ဆိုတယ္။
ကြၽန္ေတာ္က သူမကို ''မာတင္လူသားကင္းဂ်ဴနီယာကို ဘယ္လို ျမင္လဲ''လို႔ ေမးေတာ့ သူမက ''တို႔တေတြရဲ႕ ဟီး႐ိုးပါ။ ကြၽန္မက ႐ိုဆာပတ္ကိုလည္း အထင္ႀကီးတယ္''လို႕ ေျပာတယ္။ ၿပီးေတာ့မႇ သူမက ''႐ိုဆာပတ္ကိုသိလား''လို႔ ေမးေတာ့ ကြၽန္ေတာ္က ေခါင္းညိတ္ျပၿပီး ''႐ိုဆာပတ္ဟာ ဘတ္စကားမႇာ လူျဖဴလူမည္း ခြဲျခားမႈ အတြက္ ခိုင္ခိုင္မာမာ ရပ္တည္ခဲ့သူပဲ မဟုတ္လား''လို႕ ေျပာေတာ့ သူမက သေဘာက်သြားတယ္။ ဒီကိုလာတဲ့ လူေတြ အားလံုးေတာ့ ဒီေလာက္သိမႇာပဲလို႔ သူမက ယူဆထားဟန္လည္း တူတယ္။ ''မင္းတို႔ သူတို႔လုိလူမ်ိဳး ရတာကံေကာင္းတယ္''လို႔ ေျပာေတာ့ ''ကံေကာင္းတာေပါ့။ ႏႇစ္ေပါင္း တစ္ရာေက်ာ္ေလာက္ အတြင္း တစ္ေယာက္တစ္ေလသာ ေပၚခဲ့တာ။
သူတို႔သာ မရိႇရင္ တို႔တစ္ေတြ လူ႕အခြင့္အေရးေတြ အမ်ားႀကီး ဆုံး႐ံႈးေနဦးမႇာ''လို႔ ေျပာတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကို ၾကည္ညိဳသလိုမ်ိဳးေပါ့။
''ခုေတာ့ အဆင္ေျပသြားတာပဲ မဟုတ္လား။ ဟုတ္ပါတယ္။ ဘားရက္အိုဗာမား တက္လာေတာ့ တို႔တစ္ေတြဟာ မာတင္လူသားကင္း အိပ္မက္အတိုင္း ျဖစ္လာတယ္လို႔ ေျပာႏိုင္တာေပါ့''
ဒီေတာ့မႇ ကြၽန္ေတာ္လည္း စဥ္းစားမိတယ္၊ တို႔ဆီမႇာေကာ။ ''တို႔ဆီမႇာလည္း ဒီႏႇစ္အတြင္း ေရြးေကာက္ပြဲ လုပ္မယ္''လို႔ သူမကို ေျပာလိုက္မိတယ္။
''မင္းတို႔ဆီမႇာက ေလးႏႇစ္တစ္ခါလား ငါးႏႇစ္တစ္ခါလား''
''မလုပ္တာ ႏႇစ္ ၂၀ ေက်ာ္ၿပီ''
''ဟယ္၊ မလုပ္လို႔ေကာရလား''
''တို႕တစ္ေတြက မင္းတို႔နဲ႔ မတူဘူး။ ဒါေပမဲ့ တူတာေတြ အမ်ားႀကီးေပါ့ေလ။ တို႔ႏိုင္ငံက Myanmar အရင္က Burma ေပါ့''
''ေျပာျပပါလား''
''လြန္ခဲ့သည့္ ႏႇစ္ေပါင္းတစ္ရာေက်ာ္ေလာက္က တို႔တစ္ေတြလည္း ႏြံနစ္လို႔ ကြၽန္ျဖစ္ခဲ့ရတယ္။ ၿဗိတိသွ်ေတြရဲ႕ကြၽန္ေပါ့။(British Subject)''
သူမ ေခါင္းညိတ္တယ္။ ကြၽန္ဘ၀ကလာတဲ့ အေမရိကန္လူမည္းေတြ ကိုယ္ခ်င္းစာတတ္ၾကမႇာပါ။
''သူတို႕က တို႔ကို အႏိုင္က်င့္ၿပီး ကိုလိုနီ ျပဳခဲ့တာပါပဲ။ ေနာက္ေတာ့ ျမန္မာတို႔တစ္ေတြ ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားနဲ႔ လြတ္လပ္ေရး ရခဲ့တယ္''
''ဘယ္ေလာက္ၾကာၿပီလဲ''
''၆၃ ႏႇစ္ ေပါ့''
''တို႔လူမည္းေတြ လြတ္လပ္ေရး ရတာနဲ႕ေတာ့ သိပ္မကြာပါဘူး''
''အေမရိကန္ လြတ္လပ္ေရးရတာ ႏႇစ္ ၂၀၀ ေလာက္ရႇိၿပီ မဟုတ္လား''
''ဟုတ္တယ္ေလ။ ဒါေပမဲ့ မာတင္လူသားကင္းဂ်ဴနီယာတို႔ ေနာက္ပိုင္း ၁၉၆၅ ခုႏႇစ္မႇာ မဲေပးခြင့္ဥပေဒ ထြက္လာတာပဲ''
''ဟုတ္တယ္ေလ''
''အဲဒီအခါက်ရင္ ရႇင္ဘာလုပ္မလဲ''
''တစ္ခုခုေပါ့၊ မာတင္လူသားကင္းစကားပဲ အငႇား သံုးရမယ္''
''ဘာစကားလဲ''
''I have a dream''
''ဘာအိပ္မက္လဲ''
''တစ္ခ်ိန္မႇာ တို႕ႏိုင္ငံဟာ စစ္မႇန္တဲ့ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံ ျဖစ္လာကာ အာရႇမႇာ ထိပ္တန္းကို ေရာက္ၿပီး၊ ျပည္သူေတြအားလံုး ခ်မ္းခ်မ္းသာသာနဲ႔ တန္းတူရည္တူ တူညီတဲ့ အခြင့္အေရး ရေစဖို႕ေပါ့''
''မင္းအိပ္မက္ အေကာင္အထည္ ေပၚပါေစ''
''ေပးတဲ့ဆုနဲ႕ျပည့္ပါေစ''
Credit :Eleven Media Group
Htun Aung GYaw's Speech on FBE Forum in Paris
Burma arm struggle needs to change under "Pyi Thaung Suu Tat". It is crucial for united under "Federal Army" comprised with ethnic resistance groups and student army.
credit : Moe Ma Ka
ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ျမန္မာအလုပ္သမားနဲ႔လူမႈ၀န္ထမ္းကယ္ဆယ္ေရးဌာန ၀န္ႀကီးဦးေအာင္ၾကည္တို႔စိမ္းလဲ့ကန္သာအစိုးရဧည့္ေဂဟာတြင္ ေဆြးေႏြးမႈအၿပီးသတင္းေထာက္မ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆံုေနစဥ္ (ၾသဂုတ္လ ၁၂၊ ၂၀၁၁)မန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရးေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ အလုပ္သမား၀န္ႀကီးဌာန၊ လူမႈ၀န္ထမ္း ကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး၀န္ႀကီးဌာနေတြရဲ႕ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးေအာင္ၾကည္နဲ႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ စိမ္းလဲ့ကန္သာ အစိုးရဧည့္ေဂဟာမွာ ဒီကေန႔ေတြ႔ဆံုခဲ့ပါတယ္။ ႏွစ္ဖက္ ပဋိပကၡျဖစ္ႏိုင္ေခ်ေတြကို ေရွာင္ရွားၿပီးေတာ့ ဒီမိုကေရစီေရးအတြက္ ပူးေပါင္းလက္တြဲ ေဆာင္ရြက္သြားမယ့္အျပင္ ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးမႈေတြလည္း ဆက္လုပ္သြားမယ္လို႔ ေတြ႔ဆံုအၿပီးမွာ ပူးတြဲေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းကိုေတာ့ ထိုင္းႏိုင္ငံကေန စံုစမ္းထားတဲ့ ေဒၚခင္မ်ိဳးသက္က တင္ျပထားပါတယ္။
ျပည္ေထာင္စုသမၼတ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ အစိုးရအဖြဲ႔ရဲ႕ ဖိတ္ၾကားခ်က္နဲ႔ ဒီကေန႔ ေန႔လည္ ရန္ကုန္အစိုးရရဲ႕ ဧည့္ေဂဟာမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ အစိုးရသစ္အဖြဲ႔၀န္ႀကီး ဦးေအာင္ၾကည္တို႔ ၁ နာရီနီးပါး ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ ႏွစ္ဖက္သေဘာတူ ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ အခ်က္ေလးခ်က္ပါ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ကိုေတာ့ ဦးေအာင္ၾကည္က ဖတ္ျပခဲ့ပါတယ္။
“ႏွစ္ဖက္စလံုးက ေအာက္ပါအတိုင္း သေဘာတူညီခဲ့ၾကပါတယ္။
(၁) ျပည္သူလူထုတရပ္လံုး ပကတိလိုအပ္ခ်က္ ဆႏၵမ်ားကို ျဖည့္ဆည္းေပးသည့္အေနျဖင့္ တိုင္းျပည္၊ ျပည္နယ္ေအးခ်မ္းေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရႏွင့္ ႏွစ္ဖက္လက္တြဲ ေဆာင္ရြက္သြားေပမည္။
(၂) ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဒီမုိကေရစီစနစ္ ဆက္လက္ ထြန္းကားတိုးတက္ေစေရး အတြက္လည္းေကာင္း၊ စီးပြားေရးနဲ႔ လူမႈေရးလုပ္ငန္းမ်ား ပိုမို ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္လာေစေရး အတြက္လည္းေကာင္း၊ အျပဳသေဘာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သြားမည္။
(၃) ပဋိပကၡအသြင္ေဆာင္ေသာ အျမင္သေဘာထားမ်ားကို ေရွာင္ရွားၾကၿပီး အျပန္အလွန္ ကူညီေသာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္ reciprocal basic အတြက္ ဦးတည္ခ်က္ထား၍ ေဆာင္ရြက္သြားမည္။
(၄) ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမႈမ်ားကို ဆက္လက္ လုပ္သြားမည္။”
အခုတႀကိမ္ေတြ႔ဆံုမႈကေန ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရနဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔ လက္တြဲေဆာင္ရြက္သြားမယ္လို႔ ပထမဆံုးအႀကိမ္အျဖစ္နဲ႔ အစိုးရသစ္ရဲ႕ ၀န္ႀကီးက တရား၀င္ေၾကညာခဲ့သလိုပဲ ဒီမုိကေရစီေရးအတြက္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မယ္လို႔ ေျပာၾကားခဲ့တာပါ။
ဇူလိုင္လ ၂၅ ရက္ေန႔ ပထမတႀကိမ္ ေတြ႔ဆံုစဥ္က အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ တိုးတက္မႈေတြ ရွိတယ္လို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ အခုတႀကိမ္ ေတြ႔ဆံုရာမွာေတာ့ တိုးတက္မႈေတြအတြက္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြက အေရးႀကီးပါတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
“က်မတို႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ တိုင္းရင္းသားကိစၥေတြမွာလည္း တိုးတက္မႈ ရ ရမွာပဲ။ ဘယ္ဘက္မွာမဆို တိုးတက္မႈ ရ ရမယ္ေလ။ တကယ္ေတာ့ က်မတို႔ႏိုင္ငံရဲ႕အက်ိဳးကို ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မယ္ ဆုိလို႔ရွိရင္ ဒီ မီဒီယာအပါအ၀င္ေပါ့၊ တိုးတက္မႈေတြ ရွိရမွာေပါ့။”
၀န္ႀကီး ဦးေအာင္ၾကည္ကလည္း စိတ္၀မ္းကြဲျပားမႈေတြကို ရွင္းႏုိင္ဖို႔အတြက္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးကို အဓိက လုပ္ေဆာင္သြားမယ္လို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ မၾကာေသးခင္ကပဲ အစိုးရသစ္အဖြဲ႔ကိုေရာ၊ လက္ရွိ လက္နက္ကိုင္တိုက္ပြဲ၀င္ေနၾကတဲ့ တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႔ေတြကိုပါ အိတ္ဖြင့္ေပးစာ ေပးပို႔ၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ကမ္းလွမ္းခဲ့ပါတယ္။ အခုလို တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ေတြနဲ႔ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ ပဋိပကၡေတြကအစ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လက္ရွိႀကံဳေနရတဲ့ ကိစၥအ၀၀အတြက္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ မရွိတာဟာ အဓိက ျပႆနာျဖစ္ေနၿပီး ဒါကိုေျဖရွင္းႏုိင္ဖုိ႔ဆိုရင္ ေျပလည္မႈေတြ ရလာမယ္လို႔ ဦးေအာင္ၾကည္က ေျပာပါတယ္။
“ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ ဆိုတာက တကယ့္ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံအတြက္ လိုအပ္တဲ့ main problem (အဓိကျပႆနာ) တခုပါ။ ဒါႀကီးကို က်ေနာ္တို႔ ေျဖရွင္းေနၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကိစၥ ေျပလည္သြားၿပီ ဆိုတဲ့အခ်ိန္က်လို႔ရွိရင္ က်န္တဲ့ကိစၥေတြအားလံုးဟာ ဒီ main problem ႀကီးရဲ႕ အက်ိဳးဆက္တရားမ်ား၊ အဲဒါေတြ ျဖစ္လာမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ အလြယ္တကူ ေျဖရွင္းသြားႏိုင္မယ့္ အေနအထားပဲျဖစ္ပါတယ္။”
အရင္ စစ္အစိုးရ လက္ထက္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ၀န္ႀကီး ဦးေအာင္ၾကည္တို႔ (၉) ႀကိမ္တိုင္တိုင္ ေတြ႔ဆံုခဲ့ေပမဲ့ ထူးျခားမႈ သိသိသာသာ မေတြ႔ခဲ့ရဘူးလို႔ ျပည္တြင္းျပည္ပ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူေတြက သံုးသပ္ၾကပါတယ္။ အခု အစိုးရသစ္လက္ထက္ ဒုတိယအႀကိမ္ ေတြ႔ဆံုအၿပီးမွာေတာ့့ ပဋိပကၡ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ေတြကို ေရွာင္ရွားၿပီး ဒီမိုကေရစီေရးအတြက္ ပူးေပါင္း လက္တြဲေဆာင္ရြက္သြားမယ္လို႔ ေျပာဆိုခဲ့တဲ့အျပင္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမႈေတြ ဆက္ၿပီး လုပ္ဖို႔ရွိတယ္လို႔ပါ ေျပာၾကားႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။
Link: :http://www.voanews.com/burmese/news/Burma-politics-08-12-11-127590728.html
"Click on Image to view Larger"
လြတ္လပ္တဲ့ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္ရဲ႕ ပထမဆံုး သမၼတႀကီး ျဖစ္တဲ့ စဝ္ေ႐ႊသုိက္ (၁၈၉၆-၁၉၆၂) ကေန ၁၉၈၈ ခုႏွစ္မွာ ႏုိင္ငံေတာ္ ၿငိမ္ဝပ္ပိျပားမႈ တည္ေဆာက္ေရး အဖြဲ႕အမည္နဲ႔ စစ္အာဏာသိမ္းၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတ အျဖစ္ မိမိကိုယ့္ကို ခန္႔အပ္ေၾကညာခဲ့သူ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး (ေနာင္-ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး) ဦးေစာေမာင္ (၁၉၂၈-၁၉၉၇) အထိ ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတေတြရဲ့ အေၾကာင္းကိုု ေဖာ္ထုုတ္ေရးသားထားပါတယ္
ဒါ့အျပင္ ပထမဆံုး ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ျဖစ္တဲ့ ဦးႏု (၁၉ဝ၇-၁၉၉၅) ကေန ၁၉၈၈ ခုႏွစ္၊ ဇူလုိင္လ ၂၇ ရက္ေန႔မွာ မဆလရဲ႕ စတုတၴအႀကိမ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ အေရးေပၚ အစည္းအေဝးက ေနာက္ဆံုးခန္႔အပ္ တာဝန္ေပးခဲ့တဲ့ သူရဦးထြန္းတင္ (၁၉၂၃) အထိ ႏိုင္ငံေတာ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေတြရဲ႕ အတၴဳပၸတၲိေတြ (၁၉၄၈ မွ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ထိ) ေတြ ပါ၀င္တဲ့ က်မ္းစာျဖစ္ပါတယ္။
အဆိုုပါ တကၠသိုုလ္က်မ္းစာအုုပ္ကေတာ့ ၂ဝဝ၆ ခုႏွစ္မွာ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္၊ စာၾကည့္တိုက္ႏွင့္ သုတပညာ ဌာန၊ စာၾကည့္တိုက္ႏွင့္ သုတပညာ ဒီပလိုမာဘြဲ႕အတြက္ လိုအပ္ခ်က္မ်ား၏ တစိတ္တေဒသ အျဖစ္၊ ေမာင္မင္းမင္းစိုး၊ ဝိဇၨာဘြဲ႕ (ဥပေဒ)၊ ခံုအမွတ္ - ၂ ဒီ စသ ၁၃၊ ျပဳစုတင္ျပတဲ့ "ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံ၊ ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတႏွင့္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္မ်ား အတၴဳပၸတၲိ (၁၉၄၈ ခုႏွစ္မွ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္အထိ)" က်မ္းငယ္ ျဖစ္ပါတယ္။
Credit : Moe Ma Ka
The President Office of the Republic of the Union of Myanmar (Burma) issued Notification No.75/2011 – Formation of Spokespersons and Information Team – dated 10 August 2011, the state media announced today.
In accord with Section 24, Subsection (a) of the Union Government Law, Spokespersons and Information Team has been formed with the following persons in order that it can assume the duties of releasing news and information and holding press conferences occasionally regarding the political, economic, security, military and natural disaster affairs of the State, the state newspapers said.
Spokespersons and Information Team has been shaped with 11 members and they are: (1) U Kyaw Hsan, Leader, Union Minister, Ministry of Information; (2) Brig-Gen Kyaw Zan Myint, Member, Deputy Minister, Ministry of Home Affairs; (3) U Maung Myint, Member, Deputy Minister, Ministry of Foreign Affairs; (4) U Soe Win, Member, Deputy Minister, Ministry of Information; (5) U Myint Thein, Member, Deputy Minister, Ministry of Labour; (6) U Tun Tun Oo, Member, Deputy Attorney-General, Union Attorney-General’s Office; (7) MPF Chief Kyaw Kyaw Tun, Member, Chief Myanmar Police Force; (8) Col Lu Aye, Member, Brig-Gen General Staff, Office of Commander-in-Chief (Army); (9) U Tin Myo Kyi, Member, Director-General, Union Government Office; (10) U Ye Min, Member, Deputy Director-General, President Staff Office; (11) U Zaw Min Oo, Secretary, Managing Director, News and Periodicals Enterprise.
The purpose of the info team seems to bar other government officers and staff engaging the media. They are already warned not to leak out information to the media especially to exile media. So, the government information team will act as an info filter mechanism which will prevent government confidential facts and statistics from seeping out.
Burma’s parliament nominated Thein Sein as the country’s eighth president on 4 February 2011. The same day, a Rangoon court sentenced Maung Maung Zeya, a journalist working for Democratic Voice of Burma, an independent exile radio and TV station, to a total of 13 years in prison for violating the Unlawful Association Act, Immigration Act and Electronics Act.
Three journalists who were given long prison terms by a kangaroo-court in November 2008 – Zarganar, Zaw Thet Htwe and Thant Zin Aung – are still in prison.
An information ministry statement to exempt sports and entertainment periodicals from prior censorship by the notorious Press Scrutiny and Registration Department (PSRD) is just a showcase tactic to deceive the media watchdogs.
In his inaugural address on 30 March, Thein Sein portrayed the new cabinet as a constructive body.
“We must also respect the role of the media as a fourth estate,” he said. But, in spite of a rhetoric address measured to provide the military-backed government a more trustworthy image, journalists remain under constant close watch. Those suspected of sending video footages or reports on day-to-day situation to exile media are always under close watch by the special branch intelligence units.
For instance, during 10 May press conference by the Rangoon regional government, Nyan Tun Oo, regional minister for education, health, foreign affairs and immigration, informed journalists of the government’s intention that government will not allow media coverage, which they think likely be sensitive to national security.
“On the subject of freedom of press, reporters can record stories if they are not sensitive to the state. If media coverage causes danger to the state or our citizens’ security, no one can cover it,” Nyan Tun Oo said during a press conference at the city’s parliament building.
The press conference was the first official meeting of regional government ministers and the media personnel held by the Rangoon administration since the USDP regime was sworn in on March 30.
According to then Irrawaddy News report, when the editor of Snap Shot Journal, Myat Khaing, questioned the minister, he responded by saying that he would stop the press conference immediately if journalists cross-examined him or asked “colored” questions.
President Thein Sein oversees a cabinet whose 30 members are mostly former army officers and has inherited the “directed democracy” system created by his predecessor, Gen Than Shwe, head of the previous military junta.
Freedom of expression, information and association is controlled by more than half a dozen laws, the violation of which, may be, and in fact is, widely sanctioned by 3 to 20 years in prison.
Burmese People are suspicious on this Formation of Spokespersons and Information Team as the information minister who controlled the PSRD becomes team-leader. This information team will take responsibility to answer the media including private journals through press conference. The team certainly will pay attention to cut questions made by journalists so as to avoid secrets of the government.
It looks like a kind of limitation to the press freedom plus freedom of expression since the hardliner information minister Kyaw San, who also took the same post in previous junta, takes charge of the team.
-
ဇြန္လ ၁၇ ရက္ ၊ ၂၀၁၂ Source: guardian.co.uk ျမန္မာျပည္သစ္အတြက္ အနာဂတ္မွာ ေအာင္ျမင္မွာလား၊ က်ရွဳံးမွာလားဆိုသည္ကို ညႊန္ျပေသာ စမ္းသပ္မွဳ တစ... -
ပါလီမန္အမတ္ဦးေရႊေမာင္ၿပည္သူ႔လြတ္ေတာ္တြင္ရခိုင္ၿပည္နယ္၌ၿဖစ္ပြါးခဲ့ေသာအေရးအခင္းနဲ့ ပတ္သက္၍ေဆြးေနြးတင္ၿပၿခင္း။ (14th day of regular ses... -
ရက္စြဲ – ေမ ၂၉ ၊ ၂၀၁၂ သို ့ အယ္ဒီတာ၊ နိရဥၥရာ သတင္းဌာန နိရဥၥရာ သတင္းဌာနမွ ေမလ ၂၉ ရက္ေန ့ ထုတ္ျပန္သည့္ ရမ္းျဗဲတြင္ အသက္ ၁၆ ႏွ...
-
MP U Shwe Maung Explained on Amendment 1982 Citizenship Law on 25 July 2012. MP U Shwe Maung explained on amendment of 1982 Citizenship Law...
-
The custodian of Two Holy Mosques King Abdullah bin Abdul Aziz Al Saud Aug 11 The custodian of Two Holy M... -
ရခိုင္ျပည္နယ္သို.ေရာက္ရွိေ နေသာ ၈၈ မ်ိုးဆက္ေက်ာင္းသားမ်ား ယခုတေလာ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ျဖစ္ပြားေနေသာ ပဋိပကၡႏွင့္ပတ္သတ္၍ အဖြဲ႔အစည္းအသီးသီး... -
Read More in PDF here Download here -
More than 40% of people living in Burma belong to one of the military-ruled nation's different minority groups. The government recognis...
-
Read letter here Read history of Rohingya here Download letter PDF here Download History of Rohingya PDF here credi... -
"Although mass killings and exterminations of human races were some sort of things that the world experienced during Nazi German p...
Popular Posts
Threatwiki
Amartya Sen: Burma's "slow genocide" of Rohingyas
Watch Professor Amartya Sen speak on what he calls Burma's 'slow genocide' of Rohingya, Harvard, 4 Nov 2014
