MMSY
ဂြ်န္ ၂၅၊ ၂၀၁၂
Photo-AFP
ရခုိင္ျပည္နယ္အေရးအခင္းတြင္ လူေသလူေပ်ာက္ရာခိုင္ႏွဳန္း အဆမတန္ ပိုမ်ားႏိုင္ေႀကာင္း ရခိုင္ျပည္နယ္သတင္းရပ္ကြက္မ်ားမွေပးပို ့ေသာ အခ်က္အ လက္မ်ားအရသိရွိရသည္။ တရား၀င္ ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားအရ အသက္ဆံုးရွံဳးသူအေရအတြက္ ၅၀ ေက်ာ္ဟုဆိုေသာ္လည္း မြတ္စလင္မ္ဖက္မွ ေသဆံုးမွဳ ပိုမ်ားလ်က္ရွိသည္။
ဇြန္လ ၁၈ ရက္ေန ့ရက္စြဲျဖင့္ လြတ္ေတာ္အမတ္ ဦးေရြေမာင္ထံသို ့ မြတ္စလင္မ္ကိုယ္စားလွယ္ေပးပို ့ေသာစာတြင္ ဇြန္လ ၉ ရက္ေန ့မွ ၁၈ ရက္ေန ့အ တြင္း စုစည္းရရွိေသာစာရင္းအရ မြတ္စလင္မ္ေသဆံုးသူ ၁၅၉ ဦး၊ ေပ်ာက္ဆံုးေနသူ ၁၂၄၀ဦး၊ ဓားႏွင့္ က်ည္ဆံေႀကာင့္ဒဏ္ရာရရွိသူ ၈၀၀ ဦးႏွင့္ ဒုကၡသည္ ၉၄၆၁၃ ဦးရွိသည္။ ထိုစာရင္းမွာ စစ္ေတြတ၀ိုက္တြင္သာျဖစ္ျပီး ျပည္နယ္တခုလံုးတြင္ ပိုမိုမ်ားျပားႏိုင္သည္။
သတင္းအေမွာင္ခ်ထားမွဳမ်ားေႀကာင့္ မြတ္စလင္မ္ ေသဆံုးမွဳသတင္းအမွန္ ရရွိရန္မလြယ္ကူေပ။ မြတ္စလင္မ္မ်ားေနထိုင္သည့္ ေနရာအမ်ားအျပားသုိ ့ သတင္းေထာက္တိုင္းကို ေပးမသြားေၾကာင္း၊ လူမွဳေရးအဖြဲ ့အစည္းမ်ားအား လံုး၀ေပးမသြားေႀကာင္း ရခိုင္ေဒသသို ့ေရာက္ရွိေနသည့္ အလြတ္တန္း သတင္းေထာက္တဦး ထံမွသိရသည္။
နစကႏွင့္ လံုထိန္းမ်ားသည္ အိမ္တြင္း၀င္ေရာက္ပစ္ခတ္ျပီး အေလာင္းမ်ားေဖ်ာက္လ်က္ရွိေႀကာင္း၊ အိမ္ႏွင့္ ပလီမ်ားအတြင္း လူမ်ားအား ေလွာင္ပိတ္ သြင္းကာ မီးရွိဳ ့မွဳမ်ားလုပ္လ်က္ရွိေႀကာင္း၊ အိမ္မ်ားမီးရွိဳ ့သျဖင့္ စာရြက္စာတမ္းမ်ား မီးထဲပါသြားရာ သက္ေသအေထာက္အထားမျပႏိုင္ေတာ့သည့္ မိသားစုမ်ားအား တဖက္မွ ခိုး၀င္လာသူမ်ားအျဖစ္ ဖမ္းဆီးလ်က္ရွိေႀကာင္း သိရသည္။
ဘန္ေကာက္ျမိဳ ့တြင္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနျပီး စစ္ေတြတြင္ မိသားစုရွိေသာ ကိုေမာင္၀င္း က “စစ္ေတြမွာ ေန ့တိုင္း လူေသတာေတြရွိတယ္။ က်ေနာ္တို ့ရို ဟင္ဂ်ာေတြကို အိမ္ထဲ၀င္ပစ္တယ္။ အျပင္ကေနလည္း အိမ္တည့္တည့္ ေသနတ္ေတြနဲ ့ပစ္တယ္။ အိမ္အျပင္၀ ထြက္တာနဲ ့ကို အျပင္ကေန ေသနတ္နဲ ့ ပစ္ထည့္တယ္။ လူေတြကိုလည္း ေခၚေခၚသြားတယ္ ေျပာတယ္။ ဘယ္ေခၚသြားတယ္ဆိုတာေတာ့ မေျပာဘူး။ အျပင္မွာေျပာေနတာက ရိုဟင္ဂ်ာေတြက အိမ္ေတြ မီးရွိဳ ့တယ္ေျပာတယ္။ ခင္ဗ်ားတို ့ စဥ္းစားႀကည့္ပါ။ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ဒီေလာက္ဆင္းရဲတာ ကိုယ့္အိမ္ကိုယ္မီးရွိဳ ့ပါ့မလား။ ေနထိုင္စရာအိမ္မ ရိွေအာင္လုပ္ပါ့မလား။ တကယ္ေတာ့ ရခိုင္ေတြနဲ ့ အစိုးရေပါင္းျပီး ရိုဟင္ဂ်ာအိမ္ေတြကို မီးရွိဳ ့တာ” ဟုေျပာသည္။
ဘန္ေကာက္ျမိဳ ့မွ မ၀င္းသန္းကလည္း စစ္ေတြျမိဳ ့ေပၚရွိ သူမ၏ ေနအိမ္ကို ရခိုင္မ်ားက မီးရွိဳ ့သြားေႀကာင္းႏွင့္ သူ ့မိသားစုမွာ အဖိုးအဖြားရြာတြင္ သြားေနေနရသည္ဟုဆိုသည္။
ရိုဟင္ဂ်ာအိမ္မ်ားကို နစကႏွင့္ လံုထိန္းတို ့က မီးရွိဳ ့ျပီး ကိုယ့္အိမ္ကိုယ္မီးရွိဳ ့ေႀကာင္း အဓမၼလက္မွတ္ထိုးခိုင္းလ်က္ရွိသည္ဟု မ၀င္းသန္းကေျပာသည္။
ဂ်ာမဏီတြင္ေနထိုင္လ်က္ရွိသည့္ ရိုဟင္ဂ်ာလူငယ္တစ္ဦးကလည္း သူ ့အမ်ိဳး ၃ ေယာက္ အသတ္ခံရျပီး တစ္ဦးေပ်ာက္ဆံုးေနေသးေႀကာင္း ဆိုသည္။
အမ်ိဳးသမီးမ်ားအား မုဒိန္းျပဳက်င့္မွဳမ်ားလည္း ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိသည္။ ဇြန္လ ၁၅ ရက္ေန ့တြင္ ေမာင္ေတာျမိဳ ့ ႏဴရူလာဖရာေက်းရြာတြင္ နစကႏွင့္ ရဲမ်ား က အသက္ ၁၄ ႏွစ္မွ ၃၅ ႏွစ္အရြယ္ အမ်ိဳးသမီး ၅ ဦးကို အုပ္စုျဖင့္ မုဒိန္းျပဳက်င့္ခဲ့သည့္ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားရရွိသည္။
ႏွစ္ဖက္စလံုးအျပန္အလွန္တုိက္ခိုက္ေနသည့္ကာလတုန္းကလည္း နစကႏွင့္ ရဲမ်ားက မြတ္စလင္မ္ရြာမ်ားကို ရြာလံုးကြ်တ္မီးရွိဳ ့သြားေႀကာင္း၊ လူအစု လိုက္အျပံဳလိုက္သတ္ျပီး စစ္ကားမ်ားျဖင့္ အေလာင္းမ်ားအား သယ္သြားျပီး အေလာင္းမ်ားေဖ်ာက္ဖ်က္လိုက္ေႀကာင္း၊ ညမထြက္ရအမိန္ ့ထုတ္ထား သျဖင့္ အျပင္မထြက္ရဲေသာ မြတ္စလင္မ်ားအား ယူနီေဖာင္း၀တ္မ်ားက အိမ္တြင္း၀င္ ပစ္ခတ္ျခင္း၊ သတ္ျဖတ္ျခင္း၊ အဓမၼေခၚေဆာင္သြားျခင္းမ်ား ရွိေႀကာင္း စံုစမ္းသိရွိရသည္။
မြတ္စလင္မ္မ်ားထိခိုက္နစ္နာသည့္ကိစၥႏွင့္ပတ္သက္ျပီး ဓာတ္ပံုမ်ားမေတြ ့ရေသးေႀကာင္းေမးျမန္းရာ မြတ္စလင္မ္မ်ားေနထိုင္သည့္အရပ္တြင္ သတင္းေထာက္မ်ား မသြားႏိုင္ရာ ျပည္သူမ်ားမွာလည္း ဓာတ္ပံုထြက္ရိုက္ရန္ မဆိုႏွင့္ အိမ္ျပင္ထြက္ရံုႏွင့္ပင္ အျပင္မွ ေသနတ္ျဖင့္ ပစ္ထည့္လ်က္ရွိ သည္ေႀကာင္းဆိုသည္။
စစ္ေတြျမိဳ ့အခ်ိဳ ့ေနရာမ်ားတြင္ပင္ မြတ္စလင္မ္မ်ားကို ေမာင္းထုတ္လ်က္ရွိျပီး သတင္းအေမွာင္ခ်ထားလ်က္ရွိရာ လူေသလူေပ်ာက္ႏွဳန္းသည္ ျပည္သူ မ်ား သိထားသည္ထက္ အဆေပါင္းမ်ားစြာပိုႏိုင္ေႀကာင္း ရခိုင္ျပည္သတင္းရပ္ကြက္မ်ားထံမွ သိရသည္။
ကမၻာ့ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္ဆိုုင္ရာ ေကာ္မရွင္ (UNHCR) ကလည္း ရခိုင္ျပည္ အဓိကရုဏ္းေႀကာင့္ကပ္ေဘးအႀကီးအက်ယ္ရင္ဆိုင္ရႏိုင္ေႀကာင္း ဇြန္လ ၂၂ ရက္ေန ့က သတိေပးလိုက္ပါသည္။
ဂြ်န္ ၂၅၊ ၂၀၁၂
Photo-AFP
ရခုိင္ျပည္နယ္အေရးအခင္းတြင္ လူေသလူေပ်ာက္ရာခိုင္ႏွဳန္း အဆမတန္ ပိုမ်ားႏိုင္ေႀကာင္း ရခိုင္ျပည္နယ္သတင္းရပ္ကြက္မ်ားမွေပးပို ့ေသာ အခ်က္အ လက္မ်ားအရသိရွိရသည္။ တရား၀င္ ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားအရ အသက္ဆံုးရွံဳးသူအေရအတြက္ ၅၀ ေက်ာ္ဟုဆိုေသာ္လည္း မြတ္စလင္မ္ဖက္မွ ေသဆံုးမွဳ ပိုမ်ားလ်က္ရွိသည္။
ဇြန္လ ၁၈ ရက္ေန ့ရက္စြဲျဖင့္ လြတ္ေတာ္အမတ္ ဦးေရြေမာင္ထံသို ့ မြတ္စလင္မ္ကိုယ္စားလွယ္ေပးပို ့ေသာစာတြင္ ဇြန္လ ၉ ရက္ေန ့မွ ၁၈ ရက္ေန ့အ တြင္း စုစည္းရရွိေသာစာရင္းအရ မြတ္စလင္မ္ေသဆံုးသူ ၁၅၉ ဦး၊ ေပ်ာက္ဆံုးေနသူ ၁၂၄၀ဦး၊ ဓားႏွင့္ က်ည္ဆံေႀကာင့္ဒဏ္ရာရရွိသူ ၈၀၀ ဦးႏွင့္ ဒုကၡသည္ ၉၄၆၁၃ ဦးရွိသည္။ ထိုစာရင္းမွာ စစ္ေတြတ၀ိုက္တြင္သာျဖစ္ျပီး ျပည္နယ္တခုလံုးတြင္ ပိုမိုမ်ားျပားႏိုင္သည္။
သတင္းအေမွာင္ခ်ထားမွဳမ်ားေႀကာင့္ မြတ္စလင္မ္ ေသဆံုးမွဳသတင္းအမွန္ ရရွိရန္မလြယ္ကူေပ။ မြတ္စလင္မ္မ်ားေနထိုင္သည့္ ေနရာအမ်ားအျပားသုိ ့ သတင္းေထာက္တိုင္းကို ေပးမသြားေၾကာင္း၊ လူမွဳေရးအဖြဲ ့အစည္းမ်ားအား လံုး၀ေပးမသြားေႀကာင္း ရခိုင္ေဒသသို ့ေရာက္ရွိေနသည့္ အလြတ္တန္း သတင္းေထာက္တဦး ထံမွသိရသည္။
နစကႏွင့္ လံုထိန္းမ်ားသည္ အိမ္တြင္း၀င္ေရာက္ပစ္ခတ္ျပီး အေလာင္းမ်ားေဖ်ာက္လ်က္ရွိေႀကာင္း၊ အိမ္ႏွင့္ ပလီမ်ားအတြင္း လူမ်ားအား ေလွာင္ပိတ္ သြင္းကာ မီးရွိဳ ့မွဳမ်ားလုပ္လ်က္ရွိေႀကာင္း၊ အိမ္မ်ားမီးရွိဳ ့သျဖင့္ စာရြက္စာတမ္းမ်ား မီးထဲပါသြားရာ သက္ေသအေထာက္အထားမျပႏိုင္ေတာ့သည့္ မိသားစုမ်ားအား တဖက္မွ ခိုး၀င္လာသူမ်ားအျဖစ္ ဖမ္းဆီးလ်က္ရွိေႀကာင္း သိရသည္။
ဘန္ေကာက္ျမိဳ ့တြင္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနျပီး စစ္ေတြတြင္ မိသားစုရွိေသာ ကိုေမာင္၀င္း က “စစ္ေတြမွာ ေန ့တိုင္း လူေသတာေတြရွိတယ္။ က်ေနာ္တို ့ရို ဟင္ဂ်ာေတြကို အိမ္ထဲ၀င္ပစ္တယ္။ အျပင္ကေနလည္း အိမ္တည့္တည့္ ေသနတ္ေတြနဲ ့ပစ္တယ္။ အိမ္အျပင္၀ ထြက္တာနဲ ့ကို အျပင္ကေန ေသနတ္နဲ ့ ပစ္ထည့္တယ္။ လူေတြကိုလည္း ေခၚေခၚသြားတယ္ ေျပာတယ္။ ဘယ္ေခၚသြားတယ္ဆိုတာေတာ့ မေျပာဘူး။ အျပင္မွာေျပာေနတာက ရိုဟင္ဂ်ာေတြက အိမ္ေတြ မီးရွိဳ ့တယ္ေျပာတယ္။ ခင္ဗ်ားတို ့ စဥ္းစားႀကည့္ပါ။ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ဒီေလာက္ဆင္းရဲတာ ကိုယ့္အိမ္ကိုယ္မီးရွိဳ ့ပါ့မလား။ ေနထိုင္စရာအိမ္မ ရိွေအာင္လုပ္ပါ့မလား။ တကယ္ေတာ့ ရခိုင္ေတြနဲ ့ အစိုးရေပါင္းျပီး ရိုဟင္ဂ်ာအိမ္ေတြကို မီးရွိဳ ့တာ” ဟုေျပာသည္။
ဘန္ေကာက္ျမိဳ ့မွ မ၀င္းသန္းကလည္း စစ္ေတြျမိဳ ့ေပၚရွိ သူမ၏ ေနအိမ္ကို ရခိုင္မ်ားက မီးရွိဳ ့သြားေႀကာင္းႏွင့္ သူ ့မိသားစုမွာ အဖိုးအဖြားရြာတြင္ သြားေနေနရသည္ဟုဆိုသည္။
ရိုဟင္ဂ်ာအိမ္မ်ားကို နစကႏွင့္ လံုထိန္းတို ့က မီးရွိဳ ့ျပီး ကိုယ့္အိမ္ကိုယ္မီးရွိဳ ့ေႀကာင္း အဓမၼလက္မွတ္ထိုးခိုင္းလ်က္ရွိသည္ဟု မ၀င္းသန္းကေျပာသည္။
ဂ်ာမဏီတြင္ေနထိုင္လ်က္ရွိသည့္ ရိုဟင္ဂ်ာလူငယ္တစ္ဦးကလည္း သူ ့အမ်ိဳး ၃ ေယာက္ အသတ္ခံရျပီး တစ္ဦးေပ်ာက္ဆံုးေနေသးေႀကာင္း ဆိုသည္။
အမ်ိဳးသမီးမ်ားအား မုဒိန္းျပဳက်င့္မွဳမ်ားလည္း ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိသည္။ ဇြန္လ ၁၅ ရက္ေန ့တြင္ ေမာင္ေတာျမိဳ ့ ႏဴရူလာဖရာေက်းရြာတြင္ နစကႏွင့္ ရဲမ်ား က အသက္ ၁၄ ႏွစ္မွ ၃၅ ႏွစ္အရြယ္ အမ်ိဳးသမီး ၅ ဦးကို အုပ္စုျဖင့္ မုဒိန္းျပဳက်င့္ခဲ့သည့္ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားရရွိသည္။
ႏွစ္ဖက္စလံုးအျပန္အလွန္တုိက္ခိုက္ေနသည့္ကာလတုန္းကလည္း နစကႏွင့္ ရဲမ်ားက မြတ္စလင္မ္ရြာမ်ားကို ရြာလံုးကြ်တ္မီးရွိဳ ့သြားေႀကာင္း၊ လူအစု လိုက္အျပံဳလိုက္သတ္ျပီး စစ္ကားမ်ားျဖင့္ အေလာင္းမ်ားအား သယ္သြားျပီး အေလာင္းမ်ားေဖ်ာက္ဖ်က္လိုက္ေႀကာင္း၊ ညမထြက္ရအမိန္ ့ထုတ္ထား သျဖင့္ အျပင္မထြက္ရဲေသာ မြတ္စလင္မ်ားအား ယူနီေဖာင္း၀တ္မ်ားက အိမ္တြင္း၀င္ ပစ္ခတ္ျခင္း၊ သတ္ျဖတ္ျခင္း၊ အဓမၼေခၚေဆာင္သြားျခင္းမ်ား ရွိေႀကာင္း စံုစမ္းသိရွိရသည္။
မြတ္စလင္မ္မ်ားထိခိုက္နစ္နာသည့္ကိစၥႏွင့္ပတ္သက္ျပီး ဓာတ္ပံုမ်ားမေတြ ့ရေသးေႀကာင္းေမးျမန္းရာ မြတ္စလင္မ္မ်ားေနထိုင္သည့္အရပ္တြင္ သတင္းေထာက္မ်ား မသြားႏိုင္ရာ ျပည္သူမ်ားမွာလည္း ဓာတ္ပံုထြက္ရိုက္ရန္ မဆိုႏွင့္ အိမ္ျပင္ထြက္ရံုႏွင့္ပင္ အျပင္မွ ေသနတ္ျဖင့္ ပစ္ထည့္လ်က္ရွိ သည္ေႀကာင္းဆိုသည္။
စစ္ေတြျမိဳ ့အခ်ိဳ ့ေနရာမ်ားတြင္ပင္ မြတ္စလင္မ္မ်ားကို ေမာင္းထုတ္လ်က္ရွိျပီး သတင္းအေမွာင္ခ်ထားလ်က္ရွိရာ လူေသလူေပ်ာက္ႏွဳန္းသည္ ျပည္သူ မ်ား သိထားသည္ထက္ အဆေပါင္းမ်ားစြာပိုႏိုင္ေႀကာင္း ရခိုင္ျပည္သတင္းရပ္ကြက္မ်ားထံမွ သိရသည္။
ကမၻာ့ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္ဆိုုင္ရာ ေကာ္မရွင္ (UNHCR) ကလည္း ရခိုင္ျပည္ အဓိကရုဏ္းေႀကာင့္ကပ္ေဘးအႀကီးအက်ယ္ရင္ဆိုင္ရႏိုင္ေႀကာင္း ဇြန္လ ၂၂ ရက္ေန ့က သတိေပးလိုက္ပါသည္။
Source: MMSY

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သို႔ ခိုလံႈရန္ နယ္ျခား နတ္ဖ္ျမစ္ကို ျဖတ္ကူးလာတဲ့ မြတ္စလင္ ဒုကၡသည္ေတြ (ဓာတ္ပံု – Reuters)
ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ျဖစ္ပြားေနေသာ လူမ်ိဳးေရးႏွင့္ ဘာသာေရး မၿငိမ္သက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ပိုမိုဒုက ၡေရာက္ေန ၾကၿပီ ဟု ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး႐ုံး(UNHCR) က ေျပာၾကားသည္။
“ကေလးေတြ၊ မိန္းမေတြ၊ လူအိုေတြနဲ႔ လူအေတာ္မ်ားမ်ား လမ္းမေတြေပၚ အိပ္ေနၾကရတယ္။ တာေပၚလင္စေတြ၊ ျခင္ေထာင္ေတြ၊ ေစာင္ေတြ အႀကီးအက်ယ္ လိုေနတာ စစ္ေတြမွာ ရွိတဲ့ ႏွစ္ဘက္စလုံးရဲ႕ ဒုကၡသည္စခန္းေတြကို သြားခဲ့တဲ့ က်ေနာ္တို႔႐ုံး ဝန္ထမ္း ေတြ က ေတြ႕ခဲ့ပါတယ္”ဟု UNHCR ေျပာေရး ဆိုခြင့္ရွိသူ အန္ဒရီယန္ အက္ဝဒ္က ၿပီးခဲ့သည့္အပတ္ ဂ်နီဗာၿမိဳ႕တြင္ ျပဳလုပ္ေသာ သတင္းစာ ရွင္းလင္း ပြဲ၌ ေျပာဆိုခဲ့သည္။
အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္ ဖ်က္ဆီးမႈမ်ားေၾကာင့္ အိုးအိမ္မဲ့သြားရသူမ်ား၊ ေၾကာက္လန္႔ၿပီး အိုးအိမ္စြန္႔ေျပး ရသူမ်ား အပါအဝင္ ဒုကၡေရာက္ရသူေပါင္း ၉ ေသာင္းရွိသည္ဟု UNHCR က ခန္႔မွန္းတြက္ခ်က္ထားၿပီး ယာယီစခန္းမ်ားႏွင့္ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမ်ား အပါအ၀င္ ေနရာေပါင္း ၇၀ တြင္ ခိုလႈံေနၾကရသည္ဟုလည္း ဆိုသည္။
အၾကမ္းဖက္မႈႏွင့္ တင္းမာမႈမ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်ထိန္းခ်ဳပ္ေရးအတြက္ ျမန္မာ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕မ်ားက အျမန္ဆုံး ႀကိဳးစားေဆာင္ရြက္ေပး ရန္လည္း ကုလသမဂၢ ၏ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ လူ႔ အခြင့္အေရး ကိုယ္စားလွယ္ မစၥတာ ေသာမတ္စ္ အိုေဟး ကင္တာနာ က ဇြန္လ ၁၃ ရက္ေန႔တြင္ ေျပာဆိုခဲ့ေသးသည္။
“လုံၿခံဳေရးကိစၥေတြ ေဆာင္ရြက္တဲ့အခါမွာလည္း ဘက္မလိုက္ဖို႔၊ လူ႔ အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အဆင့္အတန္းမီဖို႔၊ တရားဥပေဒေဘာင္ ထဲက ကိုင္တြယ္ဖို႔၊ ႏွစ္ဘက္ အညီအမွ် ျဖစ္ေစဖို႔ ၊ မ်က္ႏွာမေရြးဖို႔ လိုပါတယ္”ဟု ကင္တာနာ က ဆိုသည္။
ႏွစ္ဘက္ အျပန္အလွန္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ပ်ံ႕ပြားလာၿပီးေနာက္ ဇြန္လ ၁၀ ရက္ေန႔တြင္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က ရခိုင္ျပည္နယ္ကို အေရးေပၚအေျခအေန ေၾကညာခဲ့သည္။ ၎ေနာက္တြင္ ကမၻာ့ ကုလသမဂၢအဖြဲ႕(UN) က ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းရွိ ၎၏ ၀န္ထမ္းမ်ားကို လုံၿခံဳေရး စိတ္ခ်ရာသို႔ ထြက္ခြာခိုင္းခဲ့သည္။
ၿပီးခဲ့သည့္အပတ္ ဗုဒၶဟူးေန႔က ကလႅကတၱား ၿမိဳ႕ရွိ ျမန္မာ ေကာင္စစ္ဝန္ ႐ုံးေရွ႕တြင္ အိႏိၵယ အစၥ လမ္ ေက်ာင္းသားမ်ား အဖြဲ႕ႏွင့္ မြတ္ စလင္ အေျချပဳ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႕မ်ားက ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ား အေရး ဆႏၵျပ ကန္႔ကြက္ခဲ့ရာ မြတ္စလင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားသည္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ သားမ်ားျဖစ္ၿပီး ယခု ဒုကၡအႀကီး အ က်ယ္ ေရာက္ေနေၾကာင္း ေျပာဆိုၾကသည္။
အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားမွ ေဝးရာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံသို႔ ခိုလႈံရန္ ႀကိဳးစားသူမ်ားကိုလည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အစိုးရက ဝင္ခြင့္ မေပးဘဲ နယ္စပ္ကို ပိတ္ထားသျဖင့္ ဒုကၡေရာက္ရေၾကာင္း ၎တို႔က ဆိုသည္။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အစိုးရကမူ ခိုလႈံလာသူမ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ားသာျဖစ္၍ ေနရင္းရပ္ရြာမ်ားတြင္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ျပန္လည္ ေန ထိုင္ရန္ကို အလိုရွိေၾကာင္း ေျပာဆိုသည္။
“သူတို႔ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြပါ။ သူတို႔ရဲ႕ေမြးရာပါ အခြင့္အေရးေတြကို အသိအမွတ္ မျပဳတာ မ်ိဳး ႏိုင္ငံ တကာ မိသားစု အေနနဲ႔ မေျပာဆိုသင့္ဘူး”ဟု ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဥပေဒေရးရာ ဝန္ႀကီး ရွာဖစ္ အာမဒ္ က ေျပာေၾကာင္း Gulf Time သတင္းစာက ဆိုသည္။
ဒုကၡသည္မ်ား ဝင္ေရာက္လာႏိုင္ေရးအတြက္ နယ္စပ္ ဖြင့္ေပးရန္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အား ေတာင္းဆိုေနျခင္း ထက္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံတြင္း အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္ေနမႈမ်ား ရပ္ဆိုင္းသြားေရးကို ႏိုင္ငံတကာက ပိုအာ႐ံုျပဳ သင့္ေၾကာင္း ယခင္ အပတ္ကလည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အစိုးရ က ေျပာဆိုခဲ့သည္။
UNHCR ႏွင့္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက ဒုကၡသည္မ်ား ဝင္ေရာက္ခြင့္ျပဳေရး နယ္စပ္ကိုဖြင့္ေပးရန္ ဘဂ္လားေဒ့ရွ္အစိုးရအား မၾကာ ေသးခင္က ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အစိုးရက လက္ရွိ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္တြင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ ၄ သိန္း လက္ခံ ထားရသည့္ အတြက္ ထပ္မံ လက္မခံ လိုေတာ့ေၾကာင္း ေျပာဆိုသည္။
မေလးရွားအေျခစိုက္ အင္တာနက္ သတင္းဌာန ျဖစ္သည့္ မေလးရွားကီနီ သတင္းတပုဒ္၏ ေဖာ္ျပခ်က္အရ လည္း မေလးရွား အတိုက္အခံ ေခါင္းေဆာင္ အန္န၀ါ အီဗရာဟင္က မြတ္စလင္ ႐ုိဟင္ဂ်ာမ်ားအေပၚ မည္သို႔ ျပဳမူ ဆက္ဆံသည္ ဆိုသည္မွာ ျမန္မာ တို႔၏ ယဥ္ေက်းမႈ အဆင့္အတန္း ျပယုဂ္ ျဖစ္ လိမ့္မည္ ဟု ေျပာ ဆုိေၾကာင္း သိ ရွိရသည္။
“ပါလက္စတိုင္းေတြ ဒုကၡခံေနရသလို ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ ေထာင္နဲ႔ခ်ီၿပီး ျမန္မာျပည္က ထြက္ေျပးေနရတယ္”ဟု အန္န၀ါ အီဗရာဟင္က ေျပာဆိုသည္။
Sources Here:
A fire damaged a large building housing displaced Muslims in Rakhine state, as gunfire rang out in the downtown area. At least 50 people have been killed since the sectarian violence broke out last month.
The Associated Press
Homes burn, gunfire heard in western Myanmar
A large building used to house displaced Muslims was badly damaged by fire Sunday in the capital of Myanmar's troubled Rakhine State, while witnesses heard gunfire in the downtown area.
Mra Tha Zin, a Buddhist woman living near the scene of the trouble in the Maw Leik quarter of Sittwe, said police and military units converged on the area.
She said the fire and shooting panicked many residents.
Myanmar's President Thein Sein declared a state of emergency in Rakhine state on June 10.
At least 50 people have been killed in fighting in the state since May 28, when a Buddhist woman was raped and murdered in Kyauk Ni Maw village, allegedly by three members of the Muslim Rohingya minority, who were arrested.
On Monday, a court found the three men guilty and sentenced them to death, although one had committed suicide in his jail cell on June 10.
The rape-murder sparked a series of clashes across Rakhine State, which borders Bangladesh, displacing up to 30,000 people.
The Rohingya have lived in Rakhine State for generations. In 1982, the Myanmar government passed legislation that defined them as immigrants from Bangladesh, making them stateless, and confiscated their property and businesses.
The 800,000 Rohingyas who remain in the state have for decades been subject to persecution and discrimination that have forced an estimated 1 million to flee abroad.
Sources Here:
– June 24, 2012
PRESS RELEASE
Persecution of the Rohingya
The recent escalation of events in early June in the Rakhine state of Western Myanmar is a matter of deep concern to the Perdana Global Peace Foundation. It has been widely reported that the Rohingya, a stateless minority, were physically attacked and their homes burnt by the Buddhist majority with some dozens “reported” dead; however it is believed that thousands perished. This has resulted in thousands fleeing their villages and seeking refuge in neighbouring countries, especially Bangladesh.
Reports abound that for decades the Rohingya, who were born and bred in Myanmar have been subject to discrimination and serious human rights violations by the Buddhist majority. It goes well beyond marginalization of a community, which is often experienced by many ethnic minorities worldwide. Most explicit is the denial of citizenship rights which leaves this minority community even more vulnerable to bigotry, intolerance and abuse by the established majority.
That this humanitarian crisis has reached alarming proportions with sufficient prominence in international media, tells us that much needs to be done and that neighbouring countries need to act on their international human rights obligations and reach out to these displaced people in search of a new home. We especially appeal to the people and government of Bangladesh to allow for the fleeing Rohingya to seek temporary refuge. We are fully aware
of the economic and social pressures on the Bangladeshi people who already have had to
accommodate about 200,000 Rohingya refugees with little aid from the international community, but this is a human catastrophe that we cannot ignore.
We also call on the United Nations, in particular the UNHCR to step up and expedite the process of supporting and rehabilitating the stateless refugees who have fled by the thousands to neighbouring countries. Additionally, since the UN itself has acknowledged the Rohingya to be one of the most persecuted minorities in the world, an international panel of observers to monitor the volatile areas could be a deterrent to continued further persecution persecution.
While we applaud recent developments in the democratic progress of Myanmar, we notice that the plight of the Rohingya, has not received the commensurate attention and concern that other ethnic minorities in Myanmar have received.
We are deeply saddened that given the high political stakes in the current democratization cum liberalization process in Myanmar, the issue of the Rohingya wil be relegated to that of a “sacrificial lamb”; an issue that is easily dispensable and of little significance to the overall
political agenda of the major communities there.
Dr Zulaiha Ismail
Executive Director
Perdana Global Peace Foundation
The recent escalation of events in early June in the Rakhine state of Western Myanmar is a matter of deep concern to the Perdana Global Peace Foundation. It has been widely reported that the Rohingya, a stateless minority, were physically attacked and their homes burnt by the Buddhist majority with some dozens “reported” dead; however it is believed that thousands perished. This has resulted in thousands fleeing their villages and seeking refuge in neighbouring countries, especially Bangladesh.
Reports abound that for decades the Rohingya, who were born and bred in Myanmar have been subject to discrimination and serious human rights violations by the Buddhist majority. It goes well beyond marginalization of a community, which is often experienced by many ethnic minorities worldwide. Most explicit is the denial of citizenship rights which leaves this minority community even more vulnerable to bigotry, intolerance and abuse by the established majority.
That this humanitarian crisis has reached alarming proportions with sufficient prominence in international media, tells us that much needs to be done and that neighbouring countries need to act on their international human rights obligations and reach out to these displaced people in search of a new home. We especially appeal to the people and government of Bangladesh to allow for the fleeing Rohingya to seek temporary refuge. We are fully aware
of the economic and social pressures on the Bangladeshi people who already have had to
accommodate about 200,000 Rohingya refugees with little aid from the international community, but this is a human catastrophe that we cannot ignore.
We also call on the United Nations, in particular the UNHCR to step up and expedite the process of supporting and rehabilitating the stateless refugees who have fled by the thousands to neighbouring countries. Additionally, since the UN itself has acknowledged the Rohingya to be one of the most persecuted minorities in the world, an international panel of observers to monitor the volatile areas could be a deterrent to continued further persecution persecution.
While we applaud recent developments in the democratic progress of Myanmar, we notice that the plight of the Rohingya, has not received the commensurate attention and concern that other ethnic minorities in Myanmar have received.
We are deeply saddened that given the high political stakes in the current democratization cum liberalization process in Myanmar, the issue of the Rohingya wil be relegated to that of a “sacrificial lamb”; an issue that is easily dispensable and of little significance to the overall
political agenda of the major communities there.
Dr Zulaiha Ismail
Executive Director
Perdana Global Peace Foundation
Source here
![]() |
| ဦး ေဌးလြင္ဦး islammyanmar.com |
ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ေခတ္တစ္ခုကို ျဖတ္သန္းေနစဥ္မွာ ေစတနာနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ေပးေနသူမ်ားကို အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ေစမယ့္ပြဲ ရခိုင္ျပည္နယ္က စတင္ခဲ့တယ္။ ရခိုင္တစ္မ်ိဳးလံုး တစ္နယ္လံုး နာမည္ ပ်က္ရေတာ့တယ္။
ျပသနာက ရာဇ၀တ္မႈ၊ ဒီအမႈမ်ိဳးကို ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုးမွာ ဒီတစ္မႈတည္း ျဖစ္ခဲ့တာ မဟုတ္၊ ျမန္မာ ႏုိင္ငံက ေထာင္ေတြထဲမွာၾကည့္လိုက္ရင္ မုဒိန္းမႈ၊ မုဒိန္းလူသတ္မႈ၊ မုဒိန္းလူသတ္ ပစၥည္းလုမႈ၊ မုဒိန္း လူသတ္ ပစၥည္းလု အေလာင္းေဖ်ာက္မႈ- အမ်ိဳးမ်ိဳးကို က်ဴးလြန္သူ အမ်ားစုဟာ လူ႔သဘာ၀ လူမ်ားစု ႀကီးထဲပဲ ျဖစ္တတ္တယ္။ လူမ်ားေတာ့ အမႈမ်ားတဲ့ သေဘာပါ။ ရာဇ၀တ္ေကာင္ကို ရာဇ၀တ္မႈအတိုင္း စီရင္တာကို ဘယ္သူကမွ မေက်မနပ္ မျဖစ္ခဲ့ဘူး၊ ရာဇ၀တ္ေကာင္တိုင္းကိုလည္း ဥပေဒအရ အေရးယူ ေထာင္ခ်ေနတာပဲ။ ဒါဟာ ျဖစ္ရိုးျဖစ္စဥ္ ကိစၥပါ။
ဒါေပမယ့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေက်ာက္ထရံရြာက ရာဇ၀တ္မႈကို ဘာသာေရးအျဖစ္ ဖန္တီးလိုက္တာ ဘယ္ သူလဲ၊ မီဒီယာ လို႔ ေျပာၾကတယ္။ ဒီလို ဆိုရင္ မီဒီယာက- ေျပာလိုက္ယံုနဲ႔ လူေတြက လိုက္လုပ္ သလား- ဆိုတာ ေမးစရာ ျဖစ္လာျပန္တယ္။ မီဒီယာ- ဆိုတာ သတင္းထုတ္ျပန္တဲ့ အုပ္စုျဖစ္သလို၊ ျပသနာတစ္ခုကို မီးေလာင္ေစဘို႔ မီးစခ်ေပးတဲ့ အရာလည္း ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ နဂိုက ဓါတ္ခံ ေလာင္စာ မရွိရင္ ဘယ္ေလာက္ မီးရိႈ႔ရိႈ႔- ေလာင္ဘို႔ ဆိုတာ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး။
ရခိုင္နယ္မွာ--၊ ရခိုင္လို႔ ေခၚဆိုအပ္တဲ့ လူသားမ်ားက ရခိုင္ျပည္ရဲ႔ အလယ္ပိုင္းမွာ ေနတာမ်ားတယ္။ ေတာင္ပိုင္း သံတြဲက ဂြၿမိဳ႔ထိ ဗမာမ်ားေနတယ္။ (မွတ္ပံုတင္မွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ လူမ်ိဳး ရခိုင္လို႔ ေရး သားရေပမယ့္ မိမိကိုယ္မိမိ ဗမာလို႔သာ ခံယူတယ္၊ ဗမာစကားကိုပဲ ေျပာဆုိတယ္၊ ရခိုင္မ်ားကို ဓါတ္ခံ သေဘာအားျဖင့္ ၿငိဳျငင္မႈရွိတယ္။)
ရခိုင္ျပည္ အလယ္ပိုင္း ေတာင္ကုတ္ကစ- ဘရံုကာ ကၽြန္းမ်ားထိ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ား ေနထိုင္တယ္။ လူငယ္ အမ်ားစု အရက္ႀကိဳက္တယ္၊ ေသြးပူတတ္တယ္၊ ေသြးဆူတတ္တယ္၊- ရခိုင္ျပည္ေျမာက္ပိုင္း မွာ ရခုိင္အမည္ခံ ဘဂၤလီမ်ား ေနထိုင္တယ္။ ဒီလိုေျပာရင္ စစ္ေတြက ေမာင္းေတာထိ ရွိေနတဲ့ ရခိုင္ ဆိုသူမ်ားက ေဒါသျဖစ္မွာ ေသခ်ာတယ္။
လူဆိုတာ ဘာသာကို လိမ္လို႔ရမယ္၊ ရုပ္ရည္ကို လိမ္လို႔ မရဘူး၊ စစ္ေတြၿမိဳ႔ကို သြားၾကည့္လိုက္ပါ-၊ ရခိုင္လို႔ ေျပာေနသူေတြ ရာႏႈန္း ဘယ္ေလာက္က ရခိုင္ရုပ္ထြက္ပါသလဲ။ ကိုယ္ေတြ႔ေလ့လာၾကည့္ပါ။ လူနည္းစု တရုတ္ကျပားအနည္းအပါးက- အသားျဖဴတယ္-၊ ဗမာ-ရခိုင္ ရုပ္ျဖစ္တယ္။ က်န္ရခိုင္ လို႔ ဆိုသူမ်ားက အသားမဲတယ္၊ အသားညိဳတယ္၊ ႏွာေခါင္းခၽြန္တယ္- ခပ္ၾကမ္းၾကမ္းေျပာရရင္ အားလံုး ကုလားခ်ည္းပါပဲ။ သူတို႔ေျပာေနတဲ့ ရခိုင္စကားဆိုတာလည္း- စင္စစ္ရခိုင္စကား မဟုတ္ပါ။ ကုလားသံ ကုလားေလယူေလသိမ္းနဲ႔ ေျပာေနတဲ့ ရခိုင္စကားသာ ျဖစ္သာ ျဖစ္တယ္။ ၿခံဳေျပာရင္ (အင္မတန္ လူနည္းစုေလး ေလာက္ပဲ ရခိုင္အစစ္ ရွိႏုိင္တယ္။)
ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း အေနနီး- ေဒသခ်င္းစပ္ေနပါလွ်က္ သူတို႔က ဘာျဖစ္လို႔ ရုပ္ေရာ၊ စကားသံေရာ လံုး၀နီးပါး မတူညီေအာင္ ကြာျခားေနပါသလဲ။ လူမ်ိဳးဆိုတာ ဇာတိေဖ်ာက္လို႔ မရပါ။ ရမ္းၿဗဲကၽြန္းနဲ႔ မိုင္ ေပါင္းမ်ားစြာ ကြာျခားၿပီး- ဆက္စပ္မႈ လံုး၀ မရွိတဲ့ ဧရာ၀တီတိုင္း ဖ်ာပံု ေဒသရွိ ရခိုင္မ်ားကို ၾကည့္ပါ။ သူတို႔ေတြက စကားေရာ၊ ရုပ္ပါ ရခိုင္အစစ္မ်ားနဲ႔ တူညီေနပါတယ္။ ဆင္ေနပါတယ္။
တစ္ကယ္ေတာ့စစ္ေတြေဒသ အပါအ၀င္ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္း ရခိုင္အမည္ခံမ်ားက ဘဂၤလီကုလားမ်ား သာ ျဖစ္တယ္ဆိုတာ- ရုပ္ရည္ေရာ၊ အက်င့္စရိုက္ေရာ၊ အသံေရာက သက္ေသျဖစ္ေနပါတယ္။ “ငါ စစ္ေတြမွာ ေကာလိပ္တက္ေတာ့၊ အစၥလာမ္သာသနာကို လက္ခံလို႔ ငါ့ကို ကုလားလို႔ ေျပာသူ တစ္ခ်ိဳ႔ ရွိတယ္။ ငါက “ငါကုလားလား၊ မင္းကုလားလား- မင္းရုပ္ကိုမင္း မွန္မွာ ျပန္ၾကည့္လိုက္ပါ” ေျပာေတာ့- ေနာက္ပိုင္း အသံေတြ ပိတ္သြားတယ္။ အခုလည္း- စစ္ေတြ ရခိုင္မ်ားကို ကိုယ့္ရုပ္ကိုယ္ မွန္ေထာင္ ၾကည့္ခိုင္းလိုက္ပါ။ ဒါေလာက္ လက္ေတြ႔- သက္ေသ ခိုင္လံုတဲ့ အခ်က္မရွိႏိုင္ေတာ့ဘူး။ ဒါမွ မဟုတ္ ျမန္မာႏိုင္ငံက မီဒီယာ ဆိုသူေတြ စစ္ေတြၿမိဳ႔ကို သြားေရာက္ၿပီး- အားမနာတမ္း မွတ္တမ္းတင္ခိုင္း ၾကည့္လိုက္ပါ။ ၿမိဳ၊ ခမီြး၊ သက္၊ ခ်င္းနဲ႔ တရုတ္ကျပားေတြကို ဓါတ္ပံုရိုက္ယူလာၿပီး- စစ္ေတြ ရခိုင္လို႔ ေျပာရင္ေတာ့- တစ္မ်ိဳးေပါ့ေလ။
တိုင္းရင္းသားမ်ားက ရိုးတယ္ သူ႔လယ္နဲ႔သူ၊ သူ႔ေတာင္ယာနဲ႔သူ၊ သူေခ်ာင္းနဲ႔သူ ရွာေဖြစားေသာက္ ေန ထုိင္တာမ်ားတယ္။ အာဏာရယူနည္းကို သတိမရသူမ်ားတယ္။ ျမန္မာျပည္မမွာ တရုတ္မ်ား၀င္လာၿပီး အာဏာရေအာင္ယူတတ္သလို၊ ရခိုင္ျပည္မွာလည္း ဘဂၤလီမ်ား၀င္လာၿပီး အာဏာရေအာင္ ဖန္တီး တတ္တယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ႔ အာဏာအရွိဆံုး ရာထူး- ျပည္နယ္ေကာင္စီ ဥကၠဌ အျဖစ္ ဘဂၤလား သား စစ္စစ္ ဗိုလ္မႈးေက်ာ္ေမာင္ ေနရာယူသြားတာကိုပဲ ၾကည့္ပါ။ (ပါတီေကာင္စီေခတ္ ကုန္သြားေပမယ့္ သမိုင္းက ဖ်က္လို႔ မပ်က္ေသးဘူး၊) သူေကာင္စီ ျပည္နယ္ေကာင္စီ ဥကၠဌျဖစ္ဘို႔ သူ႔နယ္မွာ သူ႔ကို ေထာက္ခံတဲ့ ဘဂၤလီ ဘယ္ေလာက္မ်ားသလဲ ဆင္ျခင္ၾကည့္ပါ။ (တုိင္းရင္းသား ရခိုင္ေတြက အ ေနာက္ သားကို မၾကည္ျဖဴဘူးဆိုတာလည္း ထည့္တြက္ပါ။)
ဘဂၤလီရခိုင္မ်ားက စစ္ေတြရွိ တရုတ္ကျပားမ်ားကို ေပါင္းထားတယ္၊ ႏိုင္ငံျခားသား အတူတူပဲေလ။ ဗုဒၶဘာသာကို အေၾကာင္းျပၿပီး ေပါင္းလိုက္တယ္။ က်န္တုိင္းရင္းသားမ်ားကို ဘာသာေရးနဲ႔ မိႈင္းတိုက္ လိုက္တယ္။ အာဏာရွိ ပိုက္ဆံရွိတဲ့ လူေတြက ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းေဆာက္ေပးတယ္၊ ေစတီပုတိုး တည္ ေပးတယ္။- တုိင္းရင္းသားမ်ားက ေက်နပ္ေနေတာ့တယ္။
ဒီကတစ္ဆင့္ ရခိုင္တစ္ျပည္နယ္လံုးကို လႊမ္းမိုးႏိုင္ဘို႔-၊ ဗုဒၶဘာသာမ်ားတဲ့ အရပ္ေတြမွာ လူေမြးခဲ့ တယ္။ အဓိက သူတို႔ရသြားတဲ့ နယ္က ေတာင္ကုတ္လို႔ ဆုိႏိုင္တယ္။ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႔က သမိုင္းစဥ္ တစ္ေလွ်ာက္ ဘာျပသနာမွ မရွိခဲ့ဘူး။ ၁၉၈၂ ေက်ာ္ေလာက္မွ တရုတ္ကျပား ေက်ာက္ေတာင္ ဆိုတဲ့ လူတစ္ဦးကို ဘဂၤလီရခိုင္မ်ားက ေမြးလို႔ရခဲ့တယ္။ ေက်ာက္ေတာင္ဟာ ေန႔ခ်င္း၊ ညခ်င္း ခ်မ္းသာလာ တယ္၊ ခ်မ္းသာလာေတာ့ ၾသဇာရွိလာတယ္။ တိုင္းရင္းသား မဟုတ္ေတာ့ ေဒသကို မညႇာ၊ ေဒသတြင္း ထြက္သမွ် သယံဇာတမ်ားကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ကို ေမွာင္ခို အႀကီးအက်ယ္ လုပ္ခဲ့တယ္။ ဟိုမွာ သူ႔ရဲ႔ ဆရာသမား ဘဂၤလီရခိုင္ေတြ ကူညီေနတာကိုး။ ဒီလိုနဲ႔ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႔မွာ မြတ္စလင္မုန္းတီးေရး ကို စတင္မ်ိဳးေစ့ခ်ခဲ့တယ္။-
အခုလည္း ေက်ာက္ထရံက ရာဇ၀တ္မႈ တစ္ခုကို ေက်ာက္ေတာင္ရဲ႔ မ်ိဳးေစ့မ်ားက ထပ္ဆင့္ ေဖါက္ခြဲ ေပးလိုက္တယ္။ အဲ့ဒီ အတြက္ က်ဴးေက်ာ္သူ ဘဂၤလီရခိုင္မ်ားက ေနာက္ကေလာင္စာ ထည့္ၿပီးသား ျဖစ္ေနတယ္။- ဒီျပသနာကို အေၾကာင္းျပၿပီး စစ္ေတြမွာ အႀကီးအက်ယ္ ပံုႀကီးခ်ဲ႔လိုက္တယ္။ က်န္ေဒ သမ်ား (ဥပမာ- ေမာင္းေတာ)က ေသြးဆူတံုးခဏ ျဖစ္ခဲ့ေပမယ့္၊ ေန႔ခ်င္းညခ်င္း ျပန္ၿငိမ္းသြားႏိုင္ၿပီး- စစ္ေတြမွာ ဘာေၾကာင့္ မၿငိမ္းႏုိင္သလဲ- ဆိုတာက သက္ေသျဖစ္ေနတယ္။
သူတို႔က သူတို႔သမိုင္းကို ေဖ်ာက္ၿပီး ရခိုင္အျဖစ္ခံယူ-၊ တစ္ကယ့္တုိင္းရင္းသား အစစ္ျဖစ္တဲ့ မြတ္စလင္ မ်ားကို ခပ္တည္တည္နဲ႔ ေမာင္းထုတ္ဘို႔ ႀကိဳးစားျခင္း ျဖစ္တယ္။ ဒီအျဖစ္က ႏိုင္ငံအတြင္း က်ဴးေက်ာ္ျခင္းသာ မက၊ နယ္ေျမကိုပဲ လုယူျခင္း ျဖစ္ေနတယ္။
ဘဂၤလီမ်ားဟာ တစ္ျခားတစ္ဘက္မွာ ျပည္ပအင္အားစုေတြကို ေနာက္ကြယ္က ပ့ံပိုးၿပီး ႏိုင္ငံခြဲထြက္ ေရးကိုပါ လႈံ႔ေဆာ္ေပးေနတယ္။ ဒီလိုလႈံ႔ေဆာ္တာမွာ ရည္ရြယ္ခ်က္ ၂ ခုရွိတယ္။ (၁)က ရခိုင္ဗုဒၶ ဘာသာေတြအၾကား- ဗမာကိုမုန္းၿပီး ညီၫြတ္လာေအာင္- သူတို႔ ဘဂၤလီဗုဒၶဘာသာမ်ားကို အားကိုး လာေအာင္ ျဖစ္တယ္။ (၂)က သူတို႔ကိုယ္ ဘဂၤလီလို႔ လူထုက မျမင္ေလေအာင္ မြတ္စလင္ေတြကို ဘဂၤလီေတြလို႔ ပံုေအာထိုးခ်ထားႏိုင္ေအာင္ ျဖစ္တယ္။
ဒီျဖစ္စဥ္အားလံုးကို ျပန္ၾကည့္ရင္ ငါတို႔ တုိင္းရင္းသား ရခိုင္ေတြေရာ၊ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုးပါ- တရုတ္ ကျပားမ်ားနဲ႔ ဘဂၤလီရခိုင္တို႔ရဲ႔ ၀ါဒျဖန္႔မႈေအာက္မွာ အႀကီးအက်ယ္ခံလိုက္ရတယ္ ဆိုတာပါ။ ရခိုင္ စစ္စစ္ တုိင္းရင္းသားမ်ားနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံသားမ်ားကို ခုတံုးလုပ္ၿပီး- ဘဂၤလီမ်ားက ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားကို ျပသနာရွာတဲ့ ပြဲသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ရခိုင္အေရးအခင္းဟာ ဘဂၤလီနဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔ရဲ႔ အထိက ရုန္းလို႔ မွတ္တမ္းတင္ရမွာပါ။
(ဒါေတြကို ေဖၚထုတ္လို႔ ငါ့ကို ဆဲခ်င္ဆဲပါေစ၊ သတ္ခ်င္သတ္ပါေစ၊ ငါ ကရုစိုက္မွာ မဟုတ္ပါ။ တစ္ ကယ့္ term ၀င္ လက္ေတြ႔ ဘယ္သူနဲ႔မဆို ေဆြးေႏြးႏိုင္ေၾကာင္း အာမခံပါတယ္။- တုိင္းရင္းသားစစ္စစ္ ရခိုင္မ်ား၊ ျမန္မာႏုိင္ငံကိုခ်စ္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ား၊ အမွန္တစ္ကယ္ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ လူအခြင့္အေရးကို လူလိုသားမ်ား၊ တစ္ကယ့္သမုိင္းအမွန္ကို ေဖၚထုတ္လိုတဲ့ ျဖဴစင္တဲ့သမိုင္းပညာရွင္မ်ား အတြက္ အေထာက္အပ့့ံျဖစ္ေစဘို႔ပဲ ရည္ရြယ္ပါတယ္။ ငါေရးတဲ့ သမိုင္း မွန္ကန္ေၾကာင္း အခ်ိန္ကာလတစ္ခုမွာ အေျဖေပၚလာမွာပါ။)
ေဌးလြင္ဦး
၂၃ ဇြန္လ ၂၀၁၂ စေနေန႕ ‘စကၤာပူႏိုင္ငံ’ ေန႕စဥ္ထုတ္ ‘တူေဒး’ သတင္းစာမွ ေဆာင္းပါးျဖစ္ပါတယ္။
‘အေမရိကႏိုင္ငံထုတ္ ႏိုင္ငံတကာသိ ထင္ရွားေၾကာ္ၾကားတဲ့ ‘နယူးေရာ့တိုင္း’ သတင္းစာမွတဆင့္ ပူးတြဲေဖာ္ျပထားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။
‘အေမရိကႏိုင္ငံထုတ္ ႏိုင္ငံတကာသိ ထင္ရွားေၾကာ္ၾကားတဲ့ ‘နယူးေရာ့တိုင္း’ သတင္းစာမွတဆင့္ ပူးတြဲေဖာ္ျပထားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။
ေရးသားသူ – Thomas Fuller
ေဆာင္းပါးအမည္ – Online, Burmese Attack a Minorityရည္ညႊန္: - here
Photo-AFP
ျမန္မာအစိုးရသစ္ဟာ ျပီ:ခဲ့တဲ့ႏွစ္အတြင္း တင္းက်ပ္တဲ့ စာေပစိစစ္ေရး ဆင္ဆာမူဝါဒမ်ား ေလွ်ာ့ေပါ့ဖ်က္သိမ္:ေပးခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ားဟာ ယခင္စစ္အစိုးရေအာက္ ပိတ္ပင္တားျမစ္ထားခဲ့တဲ့ အေျမာက္အျမားေသာ ဝက္ဘ္ဆိုက္မ်ားႏွင့္ အျခားအြန္လိုင္း အရင္းအျမစ္မ်ားကို လြတ္လပ္စြာအသုံးျပဳခြင့္ ရရွိလာၾကပါတယ္။
ဆင္းရဲမြဲေတမႈနက္႐ိႈင္းျပီး လူဦးေရ ၅၅- သန္းခန္႕ ရွိတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ဒီမိုကေရစီလမ္းစဥ္သို႕ တျဖည္းျဖည္းေျပာင္းလဲလာေသာ္လည္: လူနည္းစုျဖစ္တဲ့ မြတ္စလင္တို႕(အထူးသျဖင့္ ‘႐ိုဟင္ဂ်ာ’လို႕ေခၚတဲ့ အေနာက္ဘက္ေဒသေန တိုင္းရင္းသားမြတ္စလင္လူမ်ိဳးစု) အေပၚ ခက္ထန္စြာ အမုန္းပြါး တိုက္ခိုက္ ေရးသားမႈမ်ားရွိလာျပီး မၾကာေသးမီက အေနာက္ဘက္ေဒသမွာ ျဖစ္ပြါးခဲ့တဲ့ လူဦးေရ ၂-ဒါဇင္မက ထိခိုက္ေသဆုံးခဲ့ရတဲ့ လူမ်ိဳးေရး အဓိကရုန္းကို ပိုမိုရွုပ္ေထြးေစခဲ့ပါတယ္။ေအာင္ျမင္ထင္ရွားတဲ့ မီဒီယာလုပ္ငန္းတစ္ခုျဖစ္တဲ့ Eleven Media Group ရဲ့ FaceBook စာမ်က္ႏွာေပၚ မၾကာေသးမီက ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳး အေလာင္းတစ္ခုေတြ႕ရွိေၾကာင္း သတင္းပါလာတဲ့အခါ ‘ျပည့္ျဖိဳးေအာင္’ အမည္ရတဲ့ စာ႐ႈသူတစ္ဦးက ‘ဒီလိုသတင္းမ်ိဳး ေစာင့္ေနတာ အေတာ္ၾကာျပီ’ လို႕ ကြန္မန္႕ေရးပါတယ္။ အျခားတစ္ဦး ‘ကိုညီ’ဆိုသူက ‘သူေသရုံနဲ႕ မလုံေလာက္ေသးဘူး’ လို႕ေရးခဲ့တဲ့အျပင္ ႐ိုင္းစိုင္းစြာလဲ ဆဲဆိုသြားပါတယ္။
အင္တာနက္ေပၚမွာ ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္လူမ်ိဳးမ်ားကို ေခြး၊ သူခိုး၊ အၾကမ္းဖက္သမား စတာေတြအျပင္ အျခားေသး ႏုပ္ရင့္သီးတဲ့ အသုံးအႏွုန္းမ်ားနဲ႕လည္: တိုင္းထြာၾကပါတယ္။ ကြန္မန္႕ေရးသူမ်ားက ‘ဒီလူမ်ိဳးေတြကို အျမစ္ျပတ္ရွင္းျပစ္ဖို႕ အစိုးရသစ္ကို တိုက္တြန္:တဲ့ေရးသားမႈမ်ားအျပင္ ကုလသမဂၢနဲ႕ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားကိုေတာင္ မေက်နပ္မႈမ်ားကို ထုတ္ေဖာ္ျပခဲ့ၾကပါတယ္။ အစိုးရသတင္းေဖာ္ျပခ်က္အရ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာျဖစ္ပြါးခဲ့တဲ့ အဓိကရုန္းေၾကာင့္ လူ ၂၉-ဦး ေသဆုံးခဲ့ျပီး အိုးအိမ္ေပါင္း ၂၅၀၀-ေက်ာ္ ပ်က္ဆီးဆုံးရွုံးခဲ့တယ္လို႕ သိရပါတယ္။ကုလသမဂၢအစီရင္ခံခ်က္အရ လူဦးေရ ၃၀၀၀၀-ခန္႕ အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ျဖစ္ခဲ့ရတယ္လို့လည္: သိရပါတယ္။ ျဖစ္ပြါးခဲ့တဲ့ အဓိကရုန္းဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာသာ ျဖစ္ခဲ့တာဆိုသည့္တိုင္ အင္တာနက္ေပၚရွိ ေရးသားမႈမ်ား၊ ကြန္မန္႕မ်ားနဲ႕ ဘေလာ့ဂ္မ်ားမွာ ရိုဟင္ဂ်ာလူနည္:စုကိုသာမက ႏိုင္ငံအႏွံ႕အျပားရွိေနတဲ့ မြတ္စလင္အားလုံးအေပၚ မုန္းတီးတိုက္ခိုက္ေစာ္ကားၾကတာကို အထင္အရွားေတြ႕ရပါတယ္။ ဦးသိန္:စိန္အစိုးရသစ္ဟာ အေျခအေန ပိုမိုဆိုးရြားျပန္႕ႏွံ႕ မသြားေအာင္ ထိန္းသိမ္းခဲ့ပါတယ္။ အသင့္ေလ်ာ္တဲ့ ဓာတ္ပုံေဖာ္ျပခဲ့တဲ့အတြက္ လွ်ပ္တျပတ္ဂ်ာနယ္ကိုလည္: အေရးယူပိတ္ပင္ခဲ့ပါတယ္။ သို႕ေသာ္လည္: အင္တာနက္ေပၚမွာေတာ့ျဖင့္ အဓိကရုန္းဟာ ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးမ်ားကိုသာမက အစၥလာမ္ ဘာသာဝင္မ်ားအေပၚ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ တိုက္ခိုက္ေရးသားၾကပါတယ္။ အျခားဘာသာဝင္မ်ား၊ အျခားဘာသာစကားစာေပမ်ား၊ အသားအေရာင္ကြဲျပားမႈကအစ ႐ံႈ႕ခ်ေရးသားၾကပါတယ္။
ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားကို ‘ဘဂၤါလီ’လို႕လည္: သူတို႕ကေခၚဆိုၾကပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ား ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ အသိအမွတ္မျပဳတဲ့အျပင္ ေနထိုင္ခြင့္၊ ခရီးသြားခြင့္၊ ေျမယာပိုင္ဆိုင္ခြင့္မ်ားသာမက လက္ထပ္ထိမ္းျမားခြင့္ကိုလည္: မတရားသျဖင့္ ထိန္:ခ်ဳပ္ထားျခင္းခံရပါတယ္။ ဒီ့အျပင္ ဥပေဒမဲ့ မတရား ေစခိုင္းျခင္းနဲ႕ အျပစ္မဲ့ ဖမ္းဆီးႏွိပ္စက္ခံရျခင္းမ်ားလည္: ရွိပါတယ္။
သူတို႕ကို ျမန္မာႏိုင္ငံကဲ့သို႕ပဲ ဘဂၤလားႏိုင္ငံကလည္: အသိအမွတ္မျပဳပါ။ ဇြန္က ၁၅-ရက္ ဂ်ီနီဗာျမိဳ့မွာ ကုလသမဂၢအရာရွိမ်ားကေျပာဆိုရာမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက ထြက္ေျပးလာတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြကို ဘဂၤလားနယ္ေစာင့္တပ္ေတြက ျပန္ေမာင္းထုတ္ခဲ့တယ္လို႕သိရပါတယ္။
ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ အထူးအဖြဲ့က အမ်ိဳးသမီးမ်ား၊ ကေလးငယ္မ်ားနဲ႕ ဒဏ္ရာရရွိထားသူမ်ားပါရွိတဲ့ စားနပ္ရိကၡာမဲ့ ဒီေလွသေဘၤာေတြဟာ ႏိုင္ငံႏွစ္ခုၾကား ‘နဖ္’ ျမစ္တေလ်ာက္ ေမ်ာလြင့္ေနတယ္လို႕ ေျပာပါတယ္။ အင္တာနက္ေပၚမွာေတာ့ ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြဟာ ‘ဒီရိုဟင္ဂ်ာေတြကို အျပီးရွင္းပစ္၊ ေမာင္းထုတ္ပစ္’ လို႕ ေႂကြးေၾကာ္ေနၾကပါတယ္။ ဒီထက္ေတာင္ပိုျပီး ဆိုးရြားစြာေရးၾကပါတယ္။ ဇြန္လ ၁၄-ရက္ေန႕မွာ EMG က ျမစ္တေလ်ာက္ေမ်ာပါလာတဲ့ အမ်ိဳးသမီး လူေသအေလာင္းကို ေရးသားေဖာ္ျပတဲ့အခါ စာ႐ႈသူ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးက ”လူမ်ိဳးဘာသာ’ မေဖာ္ျပတဲ့အတြက္ ဘယ္လိုခံစားရမွန္း မသိ’ ေၾကာင္း၊ အျခားသူတစ္ဦးကလည္: ‘ဘာလူမ်ိဳးမွန္းမသိေတာ့ ဝမ္းနည္းရမလား၊ ေပ်ာ္ရမလား မသိဘူး’ လို႕ ေျပာသြားၾကပါတယ္။
ဘန္ေကာက္ျမိဳ႕အေျခစိုက္ ‘Poypiti Amatatham’ ႏွင့္ ဂ်ီနီဗာအေျခစိုက္ ‘Nick Cumming-Bruce’ တို႕ရဲ့ သတင္းတင္ျပခ်က္ပါ။
ဘာသာျပန္ – လင္းယုန္နက္ (ျခေသၤ့ျမိဳ႕ေတာ္)
Credit : MMSY
၁၉၃၀ခု၊ ေမလ (၃၀)ရက္ေန႔မွာ ဒုိ႔ွဗမာအစည္း အရုံးက ပထမဆုံး တရားဝင္ ထုတ္ျပန္လုိက္ တဲ့ ေၾကညာ ခ်က္မွာ “ဗမာကျပားမ်ားသုိ႔” ဟူ၍ ေခါင္းစဥ္ငယ္ သီးျခားတပ္ျပီး
“အုိ- ငါတုိ႔ႏွင့္ တေျမတည္းေန၊ တေရ တည္းေသာက္၊ တႏုိင္ငံ ဘြားျဖစ္ေသာ ဗမာကျပား အေပါင္းတုိ႔၊ အသင္တုိ႔သည္ ဗမာေျပဘြား မ်ားျဖစ္ၾက သျဖင့္ စင္စစ္မွာ ဗမာမ်ားပင္ ျဖစ္ၾကသည္ မဟုတ္ပါေလာ။ သုိ႔ျဖစ္ပါ လ်က္ႏွင့္ အသင္တုိ႔အေမ (သုိ႔မဟုတ္ အေဖ) အဘုိးအဖြား စသည္တုိ႔မွာ ဗမာႏုိင္ငံသား ဗမာျပည္ဘြား၊ ဗမာျပည္သားမ်ားပင္ မဟုတ္ၾကပါေလာ။ သုိ႔ျဖစ္ပါလ်က္ႏွင့္ အသင္တုိ႔သည္ အဘယ္ေၾကာင့္ ဗမာမ်ား မဟုတ္သေယာင္ လုပ္၍ ႏုိင္ငံျခားသား မ်ားကဲ့သုိ႔ အသင္တုိ႔ ငါတုိ႔ တုိင္းျပည္၏အေရးကုိ လ်စ္လ်ဴရႈၾက ကာ ေနစိမ့္ၾကပါ သနည္း။ ေလာကတြင္ မည္သူမဆုိ ကုိယ္ေမြးဖြါးရာဌာနကုိ ခ်စ္ခင္စျမဲဓမၼတာ တည္း။ အသုိ႔ျဖစ္လ်က္ အဘယ္ေၾကာင့္ အသင္တုိ႔သည္ ဓမၼတာႏွင့္ ဆန္႔က်င္၍ ကုိယ့္အမိႏုိင္ငံ၊ ကုိယ့္အဖႏုိင္ငံ၊ ကုိယ့္ေမြးဖြါးရာ ႏုိင္ငံႀကီးကုိ မခ်စ္ခင္ၾကဘဲ ႏုိင္ငံျခားသား စိတ္ဝင္ျပီးလွ်င္ ႏုိင္ငံျခားသား ကဲ့သုိ႔ ေနရက္ ၾကကုန္ပါသနည္း။ အသင္တုိ႔သည္ အသင္တုိ႔ ေမြးဖြားရာ ဗမာႏုိင္ငံကုိ ကုိယ့္ႏုိင္ငံဟု သေဘာမထားၾက ပါလွ်င္ မည္သူ႕ႏုိင္ငံကုိ ကုိယ့္ႏုိင္ငံဟူ၍ မွတ္ယူၾကပါမည္နည္း။ - - - -
- - - ကုိင္း၊ အသုိ႔ဆုိမည္နည္း၊ ဗမာတုိင္းဖြား အသင္ကျပားတုိ႔။ ေရွ႕ေရးကုိ ေျမာ္ျမင္ေသာအားျဖင့္ ကၽြႏ္ုပ္တုိ႔လဲ ဗမာပါဘဲဟု ယခုပင္ ဆုိလွဲ႔ၾကပါကုန္ေလာ့။ အသင္တုိ႔လည္း ငါတုိ႔ႏွင့္အတူ စည္းလုံး၍ ယုိင္းပင္း ဝုိင္းဝန္း ၾကပါကုန္ေလာ့။ အသင္တုိ႔ကိုယ္ကုိ အသင္တုိ႔ တုိ႔ဗမာဘဲ သေဘာထား၍ ဗမာႏုိင္ငံႀကီးႏွင့္တကြ ဗမာအမ်ိဳးသားအကုန္ ေကာင္းစားေအာင္ က်င့္ေဆာင္ၾကမည္ မဟုတ္ပါေလာ” ဟု၍ သခင္လႈပ္ယွားမႈႀကီးအတြင္း ပူးေပါင္းပါ၀င္လာၾကဖုိ႔ တပ္လွန္႔ ဖိတ္ေခၚခဲ့ပါတယ္။
မိတ္ေဆြမ်ားခင္ဗ်ား
သမိုင္းေၾကာင္းႏွင့္ ခ်ီလ်က္ ေအးအတူပူအမွ် ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေနထိုင္လာခဲ့ၾက ေသာ မိတ္ေဆြမ်ား သံသယ မ်ားေၾကာင့္သံသရာတြင္ အမုန္းမီးေတာက္ ေလာင္ေနရကာ တဦးႏွင့္တဦးမိတ္ေဆြမ်ားအျဖစ္မွ ရန္သူမ်ား အျဖစ္သို ့ ေရာက္ရွိသြားေနၾကေပၿပီ။ အလြန္၀န္းနည္းစရာေကာင္း၏။ စစ္အုပ္စုအတြက္ကား အလြန္အက႔ၽြံ ၀မ္းသာစရာေကာင္း၏။စစ္အုပ္စုလို ခ်င္ေနေသာလမ္းကို ခင္းေပးေနျခင္းမ်ား ရပ္တမ္းကရပ္သင့္ေနေပၿပီ။
ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ မုန္းတီးမႈ နာက်ည္းမႈမ်ားအားမစြန္ ့လႊတ္ပဲ ဆက္လက္သတ္ပြဲ ဆင္ႏႊဲေနၾကလွ်င္ျ ဖင့္ ေရဒီယိုတြင္ ႏွစ္ႀကိမ္တိုင္တိုင္ၾကားခဲ့ရေသာ ငွက္ဆိုးထိုးသံ (မလႊဲမေရွာင္သာပဲ ......... တိုင္းျပည္ ေခ်ာက္ ထဲ ၾက ရန္ လက္တလံုးအလို တပ္မေတာ္မွ)တတိယအႀကိမ္ ၾကားၾကရေတာ့ မည္မွာ မလြဲေပ။
ထို ့ေၾကာင့္ ရန္ပြဲေတြရပ္ သတ္ပြဲေတြရပ္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာအတူယွဥ္တြဲေနထိုင္ေရးကိုႀကိဳးပမ္းေဖာ္ေဆာင္ၾကရန္ သတ္ပြဲ၀င္ေနသူမ်ားႏွင့္ျပည္တြင္းျပည္ပမွမီးေလာင္ရာေလပင့္လုပ္၇ပ္မ်ား ေကာလဟာလမ်ားရပ္တန္ ့ရန္ တိုက္တြန္းအပ္ပါသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံသား ကဗ်ာဆရာ
“အုိ- ငါတုိ႔ႏွင့္ တေျမတည္းေန၊ တေရ တည္းေသာက္၊ တႏုိင္ငံ ဘြားျဖစ္ေသာ ဗမာကျပား အေပါင္းတုိ႔၊ အသင္တုိ႔သည္ ဗမာေျပဘြား မ်ားျဖစ္ၾက သျဖင့္ စင္စစ္မွာ ဗမာမ်ားပင္ ျဖစ္ၾကသည္ မဟုတ္ပါေလာ။ သုိ႔ျဖစ္ပါ လ်က္ႏွင့္ အသင္တုိ႔အေမ (သုိ႔မဟုတ္ အေဖ) အဘုိးအဖြား စသည္တုိ႔မွာ ဗမာႏုိင္ငံသား ဗမာျပည္ဘြား၊ ဗမာျပည္သားမ်ားပင္ မဟုတ္ၾကပါေလာ။ သုိ႔ျဖစ္ပါလ်က္ႏွင့္ အသင္တုိ႔သည္ အဘယ္ေၾကာင့္ ဗမာမ်ား မဟုတ္သေယာင္ လုပ္၍ ႏုိင္ငံျခားသား မ်ားကဲ့သုိ႔ အသင္တုိ႔ ငါတုိ႔ တုိင္းျပည္၏အေရးကုိ လ်စ္လ်ဴရႈၾက ကာ ေနစိမ့္ၾကပါ သနည္း။ ေလာကတြင္ မည္သူမဆုိ ကုိယ္ေမြးဖြါးရာဌာနကုိ ခ်စ္ခင္စျမဲဓမၼတာ တည္း။ အသုိ႔ျဖစ္လ်က္ အဘယ္ေၾကာင့္ အသင္တုိ႔သည္ ဓမၼတာႏွင့္ ဆန္႔က်င္၍ ကုိယ့္အမိႏုိင္ငံ၊ ကုိယ့္အဖႏုိင္ငံ၊ ကုိယ့္ေမြးဖြါးရာ ႏုိင္ငံႀကီးကုိ မခ်စ္ခင္ၾကဘဲ ႏုိင္ငံျခားသား စိတ္ဝင္ျပီးလွ်င္ ႏုိင္ငံျခားသား ကဲ့သုိ႔ ေနရက္ ၾကကုန္ပါသနည္း။ အသင္တုိ႔သည္ အသင္တုိ႔ ေမြးဖြားရာ ဗမာႏုိင္ငံကုိ ကုိယ့္ႏုိင္ငံဟု သေဘာမထားၾက ပါလွ်င္ မည္သူ႕ႏုိင္ငံကုိ ကုိယ့္ႏုိင္ငံဟူ၍ မွတ္ယူၾကပါမည္နည္း။ - - - -
- - - ကုိင္း၊ အသုိ႔ဆုိမည္နည္း၊ ဗမာတုိင္းဖြား အသင္ကျပားတုိ႔။ ေရွ႕ေရးကုိ ေျမာ္ျမင္ေသာအားျဖင့္ ကၽြႏ္ုပ္တုိ႔လဲ ဗမာပါဘဲဟု ယခုပင္ ဆုိလွဲ႔ၾကပါကုန္ေလာ့။ အသင္တုိ႔လည္း ငါတုိ႔ႏွင့္အတူ စည္းလုံး၍ ယုိင္းပင္း ဝုိင္းဝန္း ၾကပါကုန္ေလာ့။ အသင္တုိ႔ကိုယ္ကုိ အသင္တုိ႔ တုိ႔ဗမာဘဲ သေဘာထား၍ ဗမာႏုိင္ငံႀကီးႏွင့္တကြ ဗမာအမ်ိဳးသားအကုန္ ေကာင္းစားေအာင္ က်င့္ေဆာင္ၾကမည္ မဟုတ္ပါေလာ” ဟု၍ သခင္လႈပ္ယွားမႈႀကီးအတြင္း ပူးေပါင္းပါ၀င္လာၾကဖုိ႔ တပ္လွန္႔ ဖိတ္ေခၚခဲ့ပါတယ္။
မိတ္ေဆြမ်ားခင္ဗ်ား
သမိုင္းေၾကာင္းႏွင့္ ခ်ီလ်က္ ေအးအတူပူအမွ် ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေနထိုင္လာခဲ့ၾက ေသာ မိတ္ေဆြမ်ား သံသယ မ်ားေၾကာင့္သံသရာတြင္ အမုန္းမီးေတာက္ ေလာင္ေနရကာ တဦးႏွင့္တဦးမိတ္ေဆြမ်ားအျဖစ္မွ ရန္သူမ်ား အျဖစ္သို ့ ေရာက္ရွိသြားေနၾကေပၿပီ။ အလြန္၀န္းနည္းစရာေကာင္း၏။ စစ္အုပ္စုအတြက္ကား အလြန္အက႔ၽြံ ၀မ္းသာစရာေကာင္း၏။စစ္အုပ္စုလို ခ်င္ေနေသာလမ္းကို ခင္းေပးေနျခင္းမ်ား ရပ္တမ္းကရပ္သင့္ေနေပၿပီ။
ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ မုန္းတီးမႈ နာက်ည္းမႈမ်ားအားမစြန္ ့လႊတ္ပဲ ဆက္လက္သတ္ပြဲ ဆင္ႏႊဲေနၾကလွ်င္ျ ဖင့္ ေရဒီယိုတြင္ ႏွစ္ႀကိမ္တိုင္တိုင္ၾကားခဲ့ရေသာ ငွက္ဆိုးထိုးသံ (မလႊဲမေရွာင္သာပဲ ......... တိုင္းျပည္ ေခ်ာက္ ထဲ ၾက ရန္ လက္တလံုးအလို တပ္မေတာ္မွ)တတိယအႀကိမ္ ၾကားၾကရေတာ့ မည္မွာ မလြဲေပ။
ထို ့ေၾကာင့္ ရန္ပြဲေတြရပ္ သတ္ပြဲေတြရပ္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာအတူယွဥ္တြဲေနထိုင္ေရးကိုႀကိဳးပမ္းေဖာ္ေဆာင္ၾကရန္ သတ္ပြဲ၀င္ေနသူမ်ားႏွင့္ျပည္တြင္းျပည္ပမွမီးေလာင္ရာေလပင့္လုပ္၇ပ္မ်ား ေကာလဟာလမ်ားရပ္တန္ ့ရန္ တိုက္တြန္းအပ္ပါသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံသား ကဗ်ာဆရာ
ရဲရင့္သက္ဇြဲ

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာျမိဳ႔မွာ ဖြင့္လွစ္ထားတဲ့ ဒုကၡသည္ စခန္းေတြမွာ ခိုလွံဳေနတဲ့ အမ်ိဳးသားတခ်ိဳ႕ကို သက္ဆိုင္ရာက ေနရပ္ျပန္ခိုင္းေနေပမဲ့ အမ်ိဳးသမီးနဲ႕ ကေလးေတြက က်န္ရွိေနေသးျပီး အေျခအေန ပံုမွန္ျဖစ္ဖို႔ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ရွိေနေသးတယ္လို႔ ပုဂၢလိက ကယ္ဆယ္ေရး လုပ္ငန္း ေဆာင္ရြက္ေန သူေတြ က ေျပာပါတယ္။
ဘူးသီးေတာင္-ေမာင္ေတာ ေရၾကီးခ်ိန္က ရရွိထားျပီး ျမိဳ႔နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးရံုးမွာ အသင့္ ရွိေနတဲ့ ရြက္ ဖ်င္တဲေတြ လုပ္ေပးျပီး သန္သန္မာမာေယာက်္ားေတြကို အိုးခြက္ပန္းကန္ေတြ ပါ ေပးျပီး ေနရာျပန္ခ် ထားေပး တာလို႔ ေမာင္ေတာျမိဳ႔က လူမွဳေရး အကူအညီေပးေနသူ တစ္ဦးက ေျပာပါတယ္
ေနရာျပန္ခ်ထားေရးအတြက္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ေနတာေတြ႔ရေၾကာင္း၊ေအးခ်မ္းတည္ျငိမ္ေနျပီေျပာေပမဲ့ အေျခအေနေတြ ပုံမွန္ မျဖစ္ေသးေၾကာင္း၊ စစ္တပ္ခ်မထားတဲ့အတြက္ မေနရဲၾကေသးေၾကာင္း သူက ေျပာ ပါတယ္။
ေမာင္ေတာျမိဳ႔နယ္မွာ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားနဲ႔ ဌာနဆိုင္ရာ အစိုးရ၀န္ထမ္းက လူဦးေရ အားလံုးရဲ႕ ၁၀ ရာခိုင္ႏွဳန္းေတာင္ မျပည့္ဘဲ ရခိုင္ျပည္နယ္ ပဋိပကၡ အတြင္း ရခိုင္ေက်းရြာေတြနဲ႔ အာဏာပိုင္ေတြ အစီအစဥ္နဲ႔ ျပည္မက လူေတြကို ေနရာခ်ထားေပးတ ဲ့ရြာေတြ မီးရွိဳ႕ဖ်က္ဆီးခံခဲ့ရတယ္လို႔
ေဒသခံေတြက ေျပာပါတယ္။
ရပ္ရြာဖ်က္ဆီးခံရလို႔ ထြက္ေျပးလာရသူ ဒုကၡသည္ေတြကုိ ေမာင္ေတာျမိဳ႔ ဗဟိုေက်ာင္းတိုက္၊ ပရဟိတ အလိုေတာ္ျပည့္ ေက်ာင္းတိုက္၊ေအာင္ေျမေဗာဓိ အလိုေတာ္ျပည့္ေက်ာင္း၊ ေလးမိုင္ လံုထိန္း ရဲတပ္ရင္း နဲ႔ ေက်ာင္းေတြ မွာ ေနရာခ်ထားေပး ပါတယ္။
ေတာင္ကုတ္ျမိဳ႔ လူထုက ေမာ္ေတာ္နဲ႔ ေပးပို႔လိုက္တဲ့ ကယ္ဆယ္ေရး ပစၥည္းေတြကုိ ဒီေန႔ လက္ခံရရွိတဲ့ အေၾကာင္း၊ အလွဴရွင္ေတြဆီက ရရွိတာေတြကို အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ ဒုကၡသည္ေတြ သာမက မီးေလာင္မႈမွာ မပါ၀င္တဲ့ ေမာင္ေတာ ေျမာက္ပိုင္းက ေဒသခံေတြကိုလည္း လွဴဒါန္းတဲ့ အေၾကာင္းလည္း ကယ္ဆယ္ေရး လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ေနသူေတြကေျပာပါတယ္။
ဒီအေတာအတြင္းမွာပဲ နယ္စပ္အေျခစိုက္ ကုလားတန္သတင္းဌာနကေမာင္ေတာနဲ႔ နယ္စပ္ေဒသ နယ္ေျမေတြ မွာ အစြန္းေရာက္ ရခိုင္ လူမ်ိဳးေတြနဲ႔ အတူ နစက နဲ႔လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ တခ်ိဳ႕က ရိုဟင္ဂ်ာ ဘင္ဂါလီလူမ်ိဳးေတြကို တရားမဲ့ ဖမ္းဆီး ႏွိပ္စက္တာေတြ၊ တခ်ိဳ ႔ရြာေတြမွာ မုဒိန္းမႈ က်ဴးလြန္တာေတြ ျဖစ္ ပါြးေနတယ္လို ့ ေရးသား ေဖၚျပထားပါတယ္။
RFA
ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးႏွင့္ ဘာသာေပါင္းစံု အတူပူးတြဲေနထိုင္ႏုိင္ရန္ လာမည္႔ လႊတ္ေတာ္တြင္ တင္ျပသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ျပည္ခိုင္ျဖိဳးပါတီမွ ဘူးသီးေတာင္ျမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေရႊေမာင္က ေျပာၾကားသည္ဟု Popular News ဂ်ာနယ္တြင္ေဖၚျပထားသည္။ အားလံုးအ တူျငိမ္းခ်မ္း စြာပူးတြဲေနထိုင္ေရးပါ။ေနာင္အခါ မွာ ျပႆနာမျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္တား ဆီးေရး နဲ႔ ျပႆ နာရဲ႕ အားသားခ်က္၊ အားနည္းခ်က္ ကိုသံုးသပ္ျပီး တင္ျပဖို႔ အခ်က္အလက္ ေတြကို စုေဆာင္းေန ပါျပီ ဟု ၄င္းက ဆိုသည္။
ယင္းအဆိုကို ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဆိုင္ရာ ဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒ ႏွင့္အညီ တင္ျပသြားမည္ျဖစ္ျပီး လႊတ္ေတာ္၏ သေဘာထား အတည္ျပဳခ်က္ ရယူသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ၊ လူမ်ိဳးေပါင္းစံု ေနထိုင္ေရး တြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ အတြင္း လက္ရွိေနထိုင္ေနေသာ ရခိုင္လူမ်ိဳးအျပင္ ဘာသာကြဲ ၊လူမ်ိဳးကြဲမ်ားေနထိုင္ေရပါ သက္ေရာက္မႈ ရွိေၾကာင္း အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ ျဖစ္သူ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ကေျပာပါသည္။
အထက္ပါ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္သည္ျပီးခဲ႔သည္႔ ပထမအၾကိမ္ တတိယပံုမွန္ အစည္းအေ၀းတြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေန မြတ္စလင္မ်ား နယ္ေက်ာ္သြားလာခြင့္ႏွင့္ တိုင္းရင္းသားမ်ား အၾကားတန္းတူ ပညာ သင္ၾကားႏုိင္ေရး ကိုျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္တြင္ တင္ျပခဲ့သည္။
လူမ်ိဳးေရးနဲ႔ ဘာသာေရး လႈံ႕ေဆာ္တာေတြ မရွိေအာင္ လည္းလုပ္သြားရမွာပါ။ အေျခအေနေပးတာနဲ႔ တင္ျပမယ္ ဟု ၄င္းက ထပ္ေလာင္းေျပာဆိုသည္။
ယင္းအဆိုကို ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဆိုင္ရာ ဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒ ႏွင့္အညီ တင္ျပသြားမည္ျဖစ္ျပီး လႊတ္ေတာ္၏ သေဘာထား အတည္ျပဳခ်က္ ရယူသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ၊ လူမ်ိဳးေပါင္းစံု ေနထိုင္ေရး တြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ အတြင္း လက္ရွိေနထိုင္ေနေသာ ရခိုင္လူမ်ိဳးအျပင္ ဘာသာကြဲ ၊လူမ်ိဳးကြဲမ်ားေနထိုင္ေရပါ သက္ေရာက္မႈ ရွိေၾကာင္း အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ ျဖစ္သူ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ကေျပာပါသည္။
အထက္ပါ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္သည္ျပီးခဲ႔သည္႔ ပထမအၾကိမ္ တတိယပံုမွန္ အစည္းအေ၀းတြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေန မြတ္စလင္မ်ား နယ္ေက်ာ္သြားလာခြင့္ႏွင့္ တိုင္းရင္းသားမ်ား အၾကားတန္းတူ ပညာ သင္ၾကားႏုိင္ေရး ကိုျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္တြင္ တင္ျပခဲ့သည္။
လူမ်ိဳးေရးနဲ႔ ဘာသာေရး လႈံ႕ေဆာ္တာေတြ မရွိေအာင္ လည္းလုပ္သြားရမွာပါ။ အေျခအေနေပးတာနဲ႔ တင္ျပမယ္ ဟု ၄င္းက ထပ္ေလာင္းေျပာဆိုသည္။
ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းက အၾကမ္းဖက္ဆူပူမႈေတြဟာ အဆုိးဆုံးအေျခအေနကုိ ေက်ာ္လြန္ခဲ့ေပမယ့္ အျပည့္အ၀ ပုံမွန္ျပန္မျဖစ္ေသးတဲ့အတြက္ ဒုကၡသည္ေတြဟာ ေနရပ္ကုိ မျပန္ႏုိင္ေသးဘဲ ျဖစ္ေနၾကပါ တယ္။ မေန႔ကဆုိရင္ စစ္ေတြၿမိဳ႕အတြင္းမွာ အိမ္တခ်ဳိ႕ မီး႐ႈိ႕ခံခဲ့ရတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ ရခုိင္ျပည္နယ္ အတြင္းက ေနာက္ဆုံးအေျခအေနေတြကုိ ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က ဆက္သြယ္ စုံစမ္းထားၿပီး တင္ျပေပးထား ပါတယ္။
ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း လြန္ခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္ေတြအတြင္း ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္ ဆူပူမႈေတြေၾကာင့္ လူ အနည္းဆုံး ၅၀ ေလာက္ ေသဆုံးခဲ့ရတဲ့အထိ အေျခအေနေတြ ဆုိးဆုိးရြားရြားျဖစ္ခဲ့ရာက အခုျပန္ၿပီး တည္ၿငိမ္စ ျပဳလာေနၿပီလုိ႔ ေျပာႏုိင္ေပမယ့္လည္း လုံး၀ တည္ၿငိမ္သြားတာေတာ့ မဟုတ္ေသးပါဘူး။
စစ္ေတြၿမိဳ႕ေပၚမွာ မေန႔က မီး႐ႈိ႕မႈ ႏွစ္ခါျဖစ္ခဲ့တယ္လုိ႔ RNDP ရခုိင္တုိင္းရင္းသားမ်ား တုိးတက္ေရးပါတီက စစ္ေတြၿမိဳ႕ ကုိယ္စားျပဳ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဦးေအာင္ျမတ္ေက်ာ္က ေျပာျပပါတယ္။
“မေန႔က ဘဂၤလီကုလားေတြကေန လာမီး႐ႈိ႕လို႔ မီးသတ္ကားနဲ႔ မီးၿငိမ္းလိုက္လို႔ေတာ့ ၿငိမ္သြားပါတယ္။ သူတို႔လည္း မီး႐ႈိ႕ၿပီးထြက္ေျပးသြားေရာ၊ အဲလိုမ်ဳိးအေျခအေနျဖစ္ေနတယ္။ အမ်ားႀကီးေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ အိမ္တအိမ္ေလာက္ပဲ၊ ပတ္ဝန္းက်င္က သိတာျမန္လိုက္လို႔၊ ႐ႈိ႕တဲ့လူေတြက ထြက္ေျပးၿပီး သူတို႔ရဲ႕ ဘဂၤလီေက်းရြာထဲကို တင္းကို ဝင္ေျပးသြားေတာ့ လိုက္ဖမ္းလို႔ မရႏုိင္ဘူး။ ညဘက္ဆိုေတာ့-ညမထြက္ရ ဆိုေတာ့ လိုက္လည္း မလုိက္ရဲဘူး၊ ဒီကရြာသားေတြက အဲဒီလို ျဖစ္တာ။ ညဘက္ျဖစ္ တယ္၊ ေန႔လည္ပိုင္းလည္း တႀကိမ္ျဖစ္တယ္။”
အခုလုိ အိမ္ေတြကုိ မီး႐ႈိ႕တာေတြ ရွိခဲ့ေပမယ့္လည္း ထိခုိက္ ဒဏ္ရာရတာ၊ ဆူပူ အုံႂကြတာေတြေတာ့ မျဖစ္ခဲ့ဘူးလုိ႔ ဦးေအာင္ျမတ္ေက်ာ္က ေျပာပါတယ္။
ဒီကေန႔ေတာ့ အေျခအေနေတြဟာ တည္ၿငိမ္မႈ ရွိတယ္ဆုိေပမယ့္ အုိးအိမ္စြန္႔ခြာၿပီး တိမ္းေရွာင္ေနၾကတဲ့ သူေတြဟာ အခုလုိ ႀကိဳၾကား ၀င္ေရာက္ မီး႐ႈိ႕တာေတြ ျဖစ္ေနေသးတဲ့အတြက္ ေနရပ္မျပန္ရဲေသး ဘဲ ျဖစ္ေနၾကသလုိ႔ ၿမိဳ႕ေပၚမွာေတာင္ အာဏာပုိင္ေတြဖက္က လုံၿခံဳေရးကုိ အျပည့္အ၀ ယူမေပးႏုိင္တဲ့ အတြက္ စုိးရိမ္ ပူပန္မႈေတြ ရွိေနတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။
မေန႔တုန္းကေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ အေျခအေနေတြ တည္ၿငိမ္ေနၿပီျဖစ္လို႔ ေနရပ္ျပန္ခ်င္သူေတြ ျပန္ နိုင္ေအာင္ စီစဥ္ကူညီေပးေနတဲ့အေၾကာင္း ျပည္နယ္အစိုးရရဲ႕ ကယ္ဆယ္ အကူအညီေပးေရး တာဝန္ရွိ သူေတြက မေန႔ကပဲ ဗြီအုိေအကုိ ေျပာခဲ့တာပါ။
တခ်ိန္တည္းမွာလည္း အခုလုိ အခက္အခဲနဲ႔ ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့သူေတြ WFP ကမၻာ့စားနပ္ရိကၡာအဖြဲ႔ႀကီး ကလည္း ၿမိဳ႕နယ္ အေတာ္မ်ားမ်ားအတြင္းကုိ ပုိ႔ေပးေနတယ္လုိ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံဆုိင္ရာ ဌာေနကုိယ္စားလွယ္ Carlos Valoso က ဗီြအုိေအကုိ ေျပာျပပါတယ္။
“မေန႔ညကအထိေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ WFP အေနနဲ႔ စစ္ေတြနဲ႔ ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပုိင္းေဒသေတြကုိ စားနပ္ရိကၡာ မက္ထရစ္တန္ခ်ိန္ ၄၅၉ တန္နီးပါး အကူအညီေပးၿပီးေနပါၿပီ။”
အရင္ ရက္ေတြတုန္းကေတာ့ တခ်ဳိ႕ ေဒသေတြကုိ စားနပ္ရိကၡာနဲ႔ တျခားအကူအညီေတြ ပုိ႔ေပးဖုိ႔အတြက္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး အခက္အခဲေတြ ရွိေနတယ္ဆုိတဲ့ သတင္းေတြ ထြက္ခဲ့ေပမယ့္လည္း အခုအခ်ိန္မွာ သူတုိ႔အေနနဲ႔ ၿမိဳ႕ေတာ္ စစ္ေတြအပါအ၀င္ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္းေတာေဒသေတြ အထိ အကူအညီေတြကုိ အခက္အခဲ မရွိပဲ ပုိ႔ေပးႏုိင္တယ္လုိ႔ Carlos Valoso က ေျပာပါတယ္။
WFP က အခုေပးေနတဲ့ အကူအညီေတြထဲမွာ ဆန္၊ ပဲ၊ ဆီနဲ႔ ဆားတုိ႔ျဖစ္ၿပီး အကူအညီလုိေနသေရြ႕ ဆက္ၿပီး ေထာက္ပံ့ေပးသြားဖုိ႔ စီစဥ္ထားတယ္လုိ႔လည္း Carlos Valoso က ေျပာပါတယ္။
ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အရင္က နာဂစ္လုိ သဘာ၀ ေဘးအႏၱရာယ္ႀကီးေတြ ႀကံဳေတြ႔ဖူးတဲ့ အေတြ႔အႀကံဳေတြ ရွိ ခဲ့ေပမယ့္ အရင္က အေတြ႔အႀကံဳေတြကုိ သခၤန္းစာယူၿပီး ေရာက္လာတဲ့ အကူအညီေတြကုိ အျမန္ ဆုံး ျဖန္႔ေ၀ေပးႏုိင္ျခင္း မရွိေသးဘူးလုိ႔ အဲဒီ ေဒသကုိ ကုိယ္တုိင္သြားၿပီး အကူအညီေပးခဲ့သူေတြ က ေထာက္ျပၾကပါတယ္။
“က်ေနာ္တို႔ေတြ႔တာေတာ့ လႉတဲ့ဥစၥာေတြကေတာ့ အမ်ားႀကီးပဲ၊ ဒါေပမဲ့ နာဂစ္တို႔၊ ဂီရိတို႔လည္း ျဖစ္ခဲ့ဖူးၿပီး သား၊ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာ အခုထိ crisis management ေပါ့– disaster management ကို အၿမဲတမ္း တုံ႔ျပန္တာကေတာ့ ေႏွးတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ ထင္တယ္ခင္ဗ်။ အမွန္ကေတာ့ မီးေလာင္တဲ့ ရပ္ကြက္ေတြ ဘာေတြဆိုလည္း ရွင္းလင္းေရးလုပ္ငန္းေတြ ဘာေတြလည္း လုပ္ေနၾကတာေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမဲ့ ဒုကၡေရာက္ေနတဲ့သူေတြ အတြက္ေရာ အခုလတ္တေလာေတာ့ မိုးေတြက ရြာ၊ ေနစရာအခက္အခဲေတြ ကျဖစ္ၿပီးတဲ့အခါက်ေတာ့ sanitary (အမ်ားသံုးအိမ္သာ) ကိစၥေတြ ဘာေတြက အစ အဆင္မေျပဘူးခင္ဗ်၊ က်ေနာ္တုိ႔ သြားတဲ့ေနရာေတြဆိုလို႔ရွိရင္ ကယ္ဆယ္ေရးစခန္းေတြဖြင့္ထားတဲ့ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းေတြဆို အနံ႔အသက္ေတြက မခံႏိုင္ေလာက္ေအာင္ျဖစ္ေနၿပီ။ ” တဦးနဲ႔တဦး ပ်က္ဆီးဆုံးရႈံးရတဲ့ အတုိင္းအတာက မတူတဲ့အတြက္ အစုိးရက တန္းတူညီမွ် အားလုံးကုိ အကူအညီေတြ ေ၀မွ်ေပးေန သလုိမလုပ္ဘဲ လုိအပ္တဲ့ သူေတြ လက္ထဲ အကူအညီေတြ တုိက္႐ုိက္ေပးၾကဖုိ႔ ဒုကၡသည္ေတြကုိယ္တုိင္က အႀကံေပးတာမ်ဳိးေတြ ရွိတယ္လုိ႔လည္း ကူညီ လုပ္ေဆာင္ေပးေနသူေတြက ဗီြအုိေအကုိ ေျပာပါတယ္
ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း လြန္ခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္ေတြအတြင္း ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္ ဆူပူမႈေတြေၾကာင့္ လူ အနည္းဆုံး ၅၀ ေလာက္ ေသဆုံးခဲ့ရတဲ့အထိ အေျခအေနေတြ ဆုိးဆုိးရြားရြားျဖစ္ခဲ့ရာက အခုျပန္ၿပီး တည္ၿငိမ္စ ျပဳလာေနၿပီလုိ႔ ေျပာႏုိင္ေပမယ့္လည္း လုံး၀ တည္ၿငိမ္သြားတာေတာ့ မဟုတ္ေသးပါဘူး။
စစ္ေတြၿမိဳ႕ေပၚမွာ မေန႔က မီး႐ႈိ႕မႈ ႏွစ္ခါျဖစ္ခဲ့တယ္လုိ႔ RNDP ရခုိင္တုိင္းရင္းသားမ်ား တုိးတက္ေရးပါတီက စစ္ေတြၿမိဳ႕ ကုိယ္စားျပဳ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဦးေအာင္ျမတ္ေက်ာ္က ေျပာျပပါတယ္။
“မေန႔က ဘဂၤလီကုလားေတြကေန လာမီး႐ႈိ႕လို႔ မီးသတ္ကားနဲ႔ မီးၿငိမ္းလိုက္လို႔ေတာ့ ၿငိမ္သြားပါတယ္။ သူတို႔လည္း မီး႐ႈိ႕ၿပီးထြက္ေျပးသြားေရာ၊ အဲလိုမ်ဳိးအေျခအေနျဖစ္ေနတယ္။ အမ်ားႀကီးေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ အိမ္တအိမ္ေလာက္ပဲ၊ ပတ္ဝန္းက်င္က သိတာျမန္လိုက္လို႔၊ ႐ႈိ႕တဲ့လူေတြက ထြက္ေျပးၿပီး သူတို႔ရဲ႕ ဘဂၤလီေက်းရြာထဲကို တင္းကို ဝင္ေျပးသြားေတာ့ လိုက္ဖမ္းလို႔ မရႏုိင္ဘူး။ ညဘက္ဆိုေတာ့-ညမထြက္ရ ဆိုေတာ့ လိုက္လည္း မလုိက္ရဲဘူး၊ ဒီကရြာသားေတြက အဲဒီလို ျဖစ္တာ။ ညဘက္ျဖစ္ တယ္၊ ေန႔လည္ပိုင္းလည္း တႀကိမ္ျဖစ္တယ္။”
အခုလုိ အိမ္ေတြကုိ မီး႐ႈိ႕တာေတြ ရွိခဲ့ေပမယ့္လည္း ထိခုိက္ ဒဏ္ရာရတာ၊ ဆူပူ အုံႂကြတာေတြေတာ့ မျဖစ္ခဲ့ဘူးလုိ႔ ဦးေအာင္ျမတ္ေက်ာ္က ေျပာပါတယ္။
ဒီကေန႔ေတာ့ အေျခအေနေတြဟာ တည္ၿငိမ္မႈ ရွိတယ္ဆုိေပမယ့္ အုိးအိမ္စြန္႔ခြာၿပီး တိမ္းေရွာင္ေနၾကတဲ့ သူေတြဟာ အခုလုိ ႀကိဳၾကား ၀င္ေရာက္ မီး႐ႈိ႕တာေတြ ျဖစ္ေနေသးတဲ့အတြက္ ေနရပ္မျပန္ရဲေသး ဘဲ ျဖစ္ေနၾကသလုိ႔ ၿမိဳ႕ေပၚမွာေတာင္ အာဏာပုိင္ေတြဖက္က လုံၿခံဳေရးကုိ အျပည့္အ၀ ယူမေပးႏုိင္တဲ့ အတြက္ စုိးရိမ္ ပူပန္မႈေတြ ရွိေနတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။
မေန႔တုန္းကေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ အေျခအေနေတြ တည္ၿငိမ္ေနၿပီျဖစ္လို႔ ေနရပ္ျပန္ခ်င္သူေတြ ျပန္ နိုင္ေအာင္ စီစဥ္ကူညီေပးေနတဲ့အေၾကာင္း ျပည္နယ္အစိုးရရဲ႕ ကယ္ဆယ္ အကူအညီေပးေရး တာဝန္ရွိ သူေတြက မေန႔ကပဲ ဗြီအုိေအကုိ ေျပာခဲ့တာပါ။
တခ်ိန္တည္းမွာလည္း အခုလုိ အခက္အခဲနဲ႔ ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့သူေတြ WFP ကမၻာ့စားနပ္ရိကၡာအဖြဲ႔ႀကီး ကလည္း ၿမိဳ႕နယ္ အေတာ္မ်ားမ်ားအတြင္းကုိ ပုိ႔ေပးေနတယ္လုိ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံဆုိင္ရာ ဌာေနကုိယ္စားလွယ္ Carlos Valoso က ဗီြအုိေအကုိ ေျပာျပပါတယ္။
“မေန႔ညကအထိေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ WFP အေနနဲ႔ စစ္ေတြနဲ႔ ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပုိင္းေဒသေတြကုိ စားနပ္ရိကၡာ မက္ထရစ္တန္ခ်ိန္ ၄၅၉ တန္နီးပါး အကူအညီေပးၿပီးေနပါၿပီ။”
အရင္ ရက္ေတြတုန္းကေတာ့ တခ်ဳိ႕ ေဒသေတြကုိ စားနပ္ရိကၡာနဲ႔ တျခားအကူအညီေတြ ပုိ႔ေပးဖုိ႔အတြက္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး အခက္အခဲေတြ ရွိေနတယ္ဆုိတဲ့ သတင္းေတြ ထြက္ခဲ့ေပမယ့္လည္း အခုအခ်ိန္မွာ သူတုိ႔အေနနဲ႔ ၿမိဳ႕ေတာ္ စစ္ေတြအပါအ၀င္ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္းေတာေဒသေတြ အထိ အကူအညီေတြကုိ အခက္အခဲ မရွိပဲ ပုိ႔ေပးႏုိင္တယ္လုိ႔ Carlos Valoso က ေျပာပါတယ္။
WFP က အခုေပးေနတဲ့ အကူအညီေတြထဲမွာ ဆန္၊ ပဲ၊ ဆီနဲ႔ ဆားတုိ႔ျဖစ္ၿပီး အကူအညီလုိေနသေရြ႕ ဆက္ၿပီး ေထာက္ပံ့ေပးသြားဖုိ႔ စီစဥ္ထားတယ္လုိ႔လည္း Carlos Valoso က ေျပာပါတယ္။
ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အရင္က နာဂစ္လုိ သဘာ၀ ေဘးအႏၱရာယ္ႀကီးေတြ ႀကံဳေတြ႔ဖူးတဲ့ အေတြ႔အႀကံဳေတြ ရွိ ခဲ့ေပမယ့္ အရင္က အေတြ႔အႀကံဳေတြကုိ သခၤန္းစာယူၿပီး ေရာက္လာတဲ့ အကူအညီေတြကုိ အျမန္ ဆုံး ျဖန္႔ေ၀ေပးႏုိင္ျခင္း မရွိေသးဘူးလုိ႔ အဲဒီ ေဒသကုိ ကုိယ္တုိင္သြားၿပီး အကူအညီေပးခဲ့သူေတြ က ေထာက္ျပၾကပါတယ္။
“က်ေနာ္တို႔ေတြ႔တာေတာ့ လႉတဲ့ဥစၥာေတြကေတာ့ အမ်ားႀကီးပဲ၊ ဒါေပမဲ့ နာဂစ္တို႔၊ ဂီရိတို႔လည္း ျဖစ္ခဲ့ဖူးၿပီး သား၊ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာ အခုထိ crisis management ေပါ့– disaster management ကို အၿမဲတမ္း တုံ႔ျပန္တာကေတာ့ ေႏွးတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ ထင္တယ္ခင္ဗ်။ အမွန္ကေတာ့ မီးေလာင္တဲ့ ရပ္ကြက္ေတြ ဘာေတြဆိုလည္း ရွင္းလင္းေရးလုပ္ငန္းေတြ ဘာေတြလည္း လုပ္ေနၾကတာေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမဲ့ ဒုကၡေရာက္ေနတဲ့သူေတြ အတြက္ေရာ အခုလတ္တေလာေတာ့ မိုးေတြက ရြာ၊ ေနစရာအခက္အခဲေတြ ကျဖစ္ၿပီးတဲ့အခါက်ေတာ့ sanitary (အမ်ားသံုးအိမ္သာ) ကိစၥေတြ ဘာေတြက အစ အဆင္မေျပဘူးခင္ဗ်၊ က်ေနာ္တုိ႔ သြားတဲ့ေနရာေတြဆိုလို႔ရွိရင္ ကယ္ဆယ္ေရးစခန္းေတြဖြင့္ထားတဲ့ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းေတြဆို အနံ႔အသက္ေတြက မခံႏိုင္ေလာက္ေအာင္ျဖစ္ေနၿပီ။ ” တဦးနဲ႔တဦး ပ်က္ဆီးဆုံးရႈံးရတဲ့ အတုိင္းအတာက မတူတဲ့အတြက္ အစုိးရက တန္းတူညီမွ် အားလုံးကုိ အကူအညီေတြ ေ၀မွ်ေပးေန သလုိမလုပ္ဘဲ လုိအပ္တဲ့ သူေတြ လက္ထဲ အကူအညီေတြ တုိက္႐ုိက္ေပးၾကဖုိ႔ ဒုကၡသည္ေတြကုိယ္တုိင္က အႀကံေပးတာမ်ဳိးေတြ ရွိတယ္လုိ႔လည္း ကူညီ လုပ္ေဆာင္ေပးေနသူေတြက ဗီြအုိေအကုိ ေျပာပါတယ္
VOA
ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ပြါးတဲ့ ဆူပူအၾကမ္းဖက္မႈေတြေၾကာင့္ အုိးအိမ္စြန္႔ခြါ ထြက္ေျပးေနရသူေတြအတြက္ UNHCR ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာအဖြဲ႔က အကူညီေပးဖို႔ အဖြဲ႔တဖြဲ႔ ထပ္မံေစလႊတ္လိုက္သလို၊ အကူအညီေတြစၿပီး ေပးေနၿပီလို႔ ဆိုပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲမွာ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ အေျခေနေတြ ၿငိမ္သက္ေနၿပီလို႔ ဆိုႏုိ္င္ေပမယ့္ အေျခေနေတြဟာ အခုထိ ပံုမွန္ျပန္မျဖစ္ ေသးတဲ့အတြက္ ကုလသမဂၢက စိုးရိမ္ေနဆဲျဖစ္ၿပီး အထူးသျဖင့္ က်န္းမာေရးအတြက္ စိုးရိမ္ရေၾကာင္းလည္း ေျပာပါတယ္။
အျပည့္အစံုကို ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္ က ဆက္ၿပီးတင္ျပထားပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲမွာ ဆူပူမႈႀကီးႀကီးမားမား မေတြ႔ရေတာ့ေပမယ့္ မေန႔ကအထိ မီးရိႈ႕မႈေတြရွိေနဆဲျဖစ္ၿပီး အေျခေနဟာ ပံုမွန္မျဖစ္ေသးတဲ့အတြက္ အိုးအိမ္ပစ္ၿပီး စိတ္ခ်လံုၿခံဳမယ္ ထင္တဲ့ေနရာေတြမွာ သြားေနသူေတြ၊ ဒုကၡသည္စခန္းေတြကေန မျပန္ရဲသူေတြ အမ်ားအျပား ရွိေနဆဲပါ။ ဒီဒုကၡသည္ေတြအတြက္ ကုလသမဂၢဒုကၡသည္မ်ား ဆိုင္ရာအဖြဲ႔က အကူညီေပးေရးအဖြဲ႔တဖြဲ႔ စစ္ေတြကို သြားေရာက္ၿပီး အကူညီေတြ စေပးေနၿပီလို႔ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမႈးခ်ဳပ္ရံုးေျပာခြင့္ရ Faren Haq ကေျပာပါတယ္။
ကုသမဂၢဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာအဖြဲ႔က ေနာက္ထပ္ေစလႊတ္လိုက္တဲ့ အကူအညီေပးေရးအဖြဲ႔ဟာ ရခုိင္ျပည္ နယ္ စစ္ေတြၿမိဳ႔ကို ေရာက္သြားၿပီမို႔ အဲဒီမွာ အေရးအခင္းျဖစ္ေနခ်ိန္တေလွ်ာက္လံုး တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ေန သူေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး အကူညီေတြေပးေနပါၿပီ။ သူတို႔ဟာ အဲဒီက ဒုကၡသည္ေတြကို အကူညီေပးဖို႔ ၊ အိုးအိမ္ေရႊ႕ေျပာင္းေနထုိင္ရသူေတြရဲ့ အခက္အခဲေတြကို ကူညီဖို႔ လူ ၉ ေထာင္စာ အကူညီေပးေရး ပစၥည္းေတြကို ထရပ္ကားေတြနဲ႔ ပို႔ေပးေနပါတယ္။
ရာသီဥတု ဆိုးလာတဲ့အျပင္ ဒုကၡသည္ေတြ အထူးသျဖင့္ သက္ႀကီး ရြယ္အိုေတြနဲ႔ ကေလး ငယ္ေတြ ေျမျ ပင္ မွာ အိပ္စက္ေနရၿပီး ေစာင္နဲ႔ ျခင္ေထာင္ ေကာင္းေကာင္းမရွိတ့ဲအတြက္ ကုလသမဂၢအေနနဲ႔ သူတို႔ရဲ့ က်န္းမာေရးကို အထူးစိုးရိမ္ေၾကာင္းလည္း ေျပာပါတယ္
ကုလသမဂၢအေနနဲ႔ ဒီဒုကၡသည္ေတြအတြက္ တျခားကူးစက္ေရာဂါေတြ ျဖစ္မွာကို စိုးရိမ္ေနပါတယ္။ ဒီေဒသထဲမွာ မိုးအရမ္းရြာေနတဲ့အျပင္၊ သန္႔ရွင္းမႈမရွိဘဲ ေသာက္ေရသံုးေရ လံုလံုေလာက္ေလာက္ မရတဲ့အတြက္ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ အထူးစိုးရိမ္ရပါတယ္။ အခုအခ်ိန္မွာ အိုးအိမ္ေရႊ႕ေျပာင္း ေန ထိုင္သူေတြ အတြက္ ဒုကၡသည္စခန္းက ၇၀ ေက်ာ္ ရွိေနပါတယ္။ အခု UNHCR က စစ္ေတြမွာ ရွိတဲ့ ဒီဒုကၡသည္ စခန္းေတြဆီသြားၿပီး တတ္ႏိုင္သမွ် အကူညီေတြ ေပးေနတာပါ။
UNHCR အေနနဲ႔ ဘူးသီးေတာင္ေမာင္ေတာေဒသက ဒုကၡသည္ ၄၅၀၀ အတြက္ ေစာင္၊ ျခင္ေထာင္၊ ပလပ္စတစ္အခင္း အမိုးအကာနဲ႔ မီးဖိုေခ်ာင္သံုးပစၥည္းေတြ ေပးေ၀ခဲ့ပါတယ္။ အခု ေနာက္ထပ္ လူေပါင္း ၉ ေထာင္အတြက္ ပစၥည္းေတြ ကို ထရပ္ကားေတြနဲ႔ ပို႔ေပးေနၿပီျဖစ္ၿပီး ပထမဆံုး ထရပ္ကားဟာ တနဂၤေႏြေန႔မွာ ေရာက္ရွိမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
အခုလို ကုလသမဂၢက ျပည္တြင္းမွာအကူအညီေတြ ေပးေနသလို တဖက္ အိမ္နီးခ်င္း Bangladesh ႏိုင္ငံဘက္ ထြက္ေျပးခိုလႈံသူေတြ အတြက္လည္း Bangladesh အစိုးရက ျပန္လည္ႏွင္ ထုတ္ေန မႈေတြ ရွိေနေသး တာမို႔ သူတို႔အတြက္ စိုးရိမ္မႈေတြရွိတဲ့အျပင္ သူတို႔ကို တရားသျဖင့္ ဆက္ဆံဖို႔ပါ အစိုးရပိုင္းနဲ႔ ေဆြးေႏြးေန တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
ျမန္မာႏုိင္ငံထဲကေန အဓိကရုန္းေတြရဲ့ ရန္ကိုေၾကာက္လို႔ ထြက္ေျပးခိုလႈံလာသူေတြကို မွ်မွ်တတ တရားသျဖင့္ ဆက္ဆံဖို႔ ကုလသမဂၢက Bangladesh အစိုးရနဲ႔ ေဆြးေႏြးေျပာဆိုေနတာလည္း ရွိပါတယ္။ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမႈးခ်ဳပ္ရံုး ေျပာခြင့္ရက ေျပာသြားတာပါ။ ကုလသမဂၢက လူသားခ်င္းစာနာမႈဆို္င္ရာ အကူညီေပးေရးအဖြဲ႔ OCHA အျပင္ WFP ကုလသမဂၢ စားနပ္ရိကၡာအဖြဲ႔ကလည္း ဒုကၡသည္ ၈ ေသာင္းေက်ာ္အတြက္ စားနပ္ရိကၡာ ကူညီမႈေတြနဲ႔ ကုလသမဂၢလူဦးေရနဲ႔ ကေလးမ်ား ရန္ပံုေငြအဖြဲ႔ေတြက ေဆးဘက္ကူညီမႈေတြကိုပါ ေပးအပ္ခဲ့ပါတယ္။
အခုလို ကုလသမဂၢက အကူအညီေတြေပးေနသလို အစိုးရပိုင္းကေရာ လူမႈကူညီေရးအဖြဲ႔ေတြကပါ ကူညီ မႈေတြေပးေနေပမယ့္ လက္ရွိ အေျခေနမွာ ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ အကူအညီေတြ လိုအပ္ေန စဲျဖစ္တယ္လို႔ ေဒသခံေတြကေျပာပါတယ္။
အျပည့္အစံုကို ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္ က ဆက္ၿပီးတင္ျပထားပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲမွာ ဆူပူမႈႀကီးႀကီးမားမား မေတြ႔ရေတာ့ေပမယ့္ မေန႔ကအထိ မီးရိႈ႕မႈေတြရွိေနဆဲျဖစ္ၿပီး အေျခေနဟာ ပံုမွန္မျဖစ္ေသးတဲ့အတြက္ အိုးအိမ္ပစ္ၿပီး စိတ္ခ်လံုၿခံဳမယ္ ထင္တဲ့ေနရာေတြမွာ သြားေနသူေတြ၊ ဒုကၡသည္စခန္းေတြကေန မျပန္ရဲသူေတြ အမ်ားအျပား ရွိေနဆဲပါ။ ဒီဒုကၡသည္ေတြအတြက္ ကုလသမဂၢဒုကၡသည္မ်ား ဆိုင္ရာအဖြဲ႔က အကူညီေပးေရးအဖြဲ႔တဖြဲ႔ စစ္ေတြကို သြားေရာက္ၿပီး အကူညီေတြ စေပးေနၿပီလို႔ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမႈးခ်ဳပ္ရံုးေျပာခြင့္ရ Faren Haq ကေျပာပါတယ္။
ကုသမဂၢဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာအဖြဲ႔က ေနာက္ထပ္ေစလႊတ္လိုက္တဲ့ အကူအညီေပးေရးအဖြဲ႔ဟာ ရခုိင္ျပည္ နယ္ စစ္ေတြၿမိဳ႔ကို ေရာက္သြားၿပီမို႔ အဲဒီမွာ အေရးအခင္းျဖစ္ေနခ်ိန္တေလွ်ာက္လံုး တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ေန သူေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး အကူညီေတြေပးေနပါၿပီ။ သူတို႔ဟာ အဲဒီက ဒုကၡသည္ေတြကို အကူညီေပးဖို႔ ၊ အိုးအိမ္ေရႊ႕ေျပာင္းေနထုိင္ရသူေတြရဲ့ အခက္အခဲေတြကို ကူညီဖို႔ လူ ၉ ေထာင္စာ အကူညီေပးေရး ပစၥည္းေတြကို ထရပ္ကားေတြနဲ႔ ပို႔ေပးေနပါတယ္။
ရာသီဥတု ဆိုးလာတဲ့အျပင္ ဒုကၡသည္ေတြ အထူးသျဖင့္ သက္ႀကီး ရြယ္အိုေတြနဲ႔ ကေလး ငယ္ေတြ ေျမျ ပင္ မွာ အိပ္စက္ေနရၿပီး ေစာင္နဲ႔ ျခင္ေထာင္ ေကာင္းေကာင္းမရွိတ့ဲအတြက္ ကုလသမဂၢအေနနဲ႔ သူတို႔ရဲ့ က်န္းမာေရးကို အထူးစိုးရိမ္ေၾကာင္းလည္း ေျပာပါတယ္
ကုလသမဂၢအေနနဲ႔ ဒီဒုကၡသည္ေတြအတြက္ တျခားကူးစက္ေရာဂါေတြ ျဖစ္မွာကို စိုးရိမ္ေနပါတယ္။ ဒီေဒသထဲမွာ မိုးအရမ္းရြာေနတဲ့အျပင္၊ သန္႔ရွင္းမႈမရွိဘဲ ေသာက္ေရသံုးေရ လံုလံုေလာက္ေလာက္ မရတဲ့အတြက္ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ အထူးစိုးရိမ္ရပါတယ္။ အခုအခ်ိန္မွာ အိုးအိမ္ေရႊ႕ေျပာင္း ေန ထိုင္သူေတြ အတြက္ ဒုကၡသည္စခန္းက ၇၀ ေက်ာ္ ရွိေနပါတယ္။ အခု UNHCR က စစ္ေတြမွာ ရွိတဲ့ ဒီဒုကၡသည္ စခန္းေတြဆီသြားၿပီး တတ္ႏိုင္သမွ် အကူညီေတြ ေပးေနတာပါ။
UNHCR အေနနဲ႔ ဘူးသီးေတာင္ေမာင္ေတာေဒသက ဒုကၡသည္ ၄၅၀၀ အတြက္ ေစာင္၊ ျခင္ေထာင္၊ ပလပ္စတစ္အခင္း အမိုးအကာနဲ႔ မီးဖိုေခ်ာင္သံုးပစၥည္းေတြ ေပးေ၀ခဲ့ပါတယ္။ အခု ေနာက္ထပ္ လူေပါင္း ၉ ေထာင္အတြက္ ပစၥည္းေတြ ကို ထရပ္ကားေတြနဲ႔ ပို႔ေပးေနၿပီျဖစ္ၿပီး ပထမဆံုး ထရပ္ကားဟာ တနဂၤေႏြေန႔မွာ ေရာက္ရွိမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
အခုလို ကုလသမဂၢက ျပည္တြင္းမွာအကူအညီေတြ ေပးေနသလို တဖက္ အိမ္နီးခ်င္း Bangladesh ႏိုင္ငံဘက္ ထြက္ေျပးခိုလႈံသူေတြ အတြက္လည္း Bangladesh အစိုးရက ျပန္လည္ႏွင္ ထုတ္ေန မႈေတြ ရွိေနေသး တာမို႔ သူတို႔အတြက္ စိုးရိမ္မႈေတြရွိတဲ့အျပင္ သူတို႔ကို တရားသျဖင့္ ဆက္ဆံဖို႔ပါ အစိုးရပိုင္းနဲ႔ ေဆြးေႏြးေန တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
ျမန္မာႏုိင္ငံထဲကေန အဓိကရုန္းေတြရဲ့ ရန္ကိုေၾကာက္လို႔ ထြက္ေျပးခိုလႈံလာသူေတြကို မွ်မွ်တတ တရားသျဖင့္ ဆက္ဆံဖို႔ ကုလသမဂၢက Bangladesh အစိုးရနဲ႔ ေဆြးေႏြးေျပာဆိုေနတာလည္း ရွိပါတယ္။ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမႈးခ်ဳပ္ရံုး ေျပာခြင့္ရက ေျပာသြားတာပါ။ ကုလသမဂၢက လူသားခ်င္းစာနာမႈဆို္င္ရာ အကူညီေပးေရးအဖြဲ႔ OCHA အျပင္ WFP ကုလသမဂၢ စားနပ္ရိကၡာအဖြဲ႔ကလည္း ဒုကၡသည္ ၈ ေသာင္းေက်ာ္အတြက္ စားနပ္ရိကၡာ ကူညီမႈေတြနဲ႔ ကုလသမဂၢလူဦးေရနဲ႔ ကေလးမ်ား ရန္ပံုေငြအဖြဲ႔ေတြက ေဆးဘက္ကူညီမႈေတြကိုပါ ေပးအပ္ခဲ့ပါတယ္။
အခုလို ကုလသမဂၢက အကူအညီေတြေပးေနသလို အစိုးရပိုင္းကေရာ လူမႈကူညီေရးအဖြဲ႔ေတြကပါ ကူညီ မႈေတြေပးေနေပမယ့္ လက္ရွိ အေျခေနမွာ ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ အကူအညီေတြ လိုအပ္ေန စဲျဖစ္တယ္လို႔ ေဒသခံေတြကေျပာပါတယ္။
VOA
To: date: June 22, 2012
Dear all Brothers and sisters who concerned in this regards
Date on 19.6.202, some (20) Rakhine hooligans and members, of Sumaashin (reserved secret forces of USDP) in the supervision of Rathedaung Township administrator, secretly entered under the cover of nightfall in Anukprin village where the villagers are completely Rohingyas Muslims residing. All Rakhine hooligans are being well equipped with deadly weapons such as knives, daggers, bare swords, (unsheathed), swords in scabbard, machete like sword with a crescent shape tip, spares, bayonets, and inflammable materials to destroy, kill and fire the villages as seen by the people around the world. These Rakhine hooligans are being reinforced by local police and paramilitary who are purely Rakhine bloods.
Usually, to attack, destroy and burn to ashes Rohingya Muslims’ blocks in the Sittwe city and to fire the villages of Rohingyas along Rakhine state at this current situation, Rakhine manipulators usually hire the Rakhine hooligans from different places. That means to fire Sittwe, the hooligans are from somewhere of Rakhine state, may be from Punnagyun, kyauktaw, Rathedaung or else. In the deliberate burning incident of Sittwe city, the Rakhine hooligans are almost not likely from Sittwe.
Likewise to attack, destroy and burn Rathedaung Township Muslim villages in the past two or three days, the Rakhine hooligans might have been from ‘Punnagyun’ or elsewhere but not exactly from Rathedaung Township. The helpless villagers from Anukprin village, Rathedaung township were being alert at those nights as they got prior information of Rakhine hooligans’ invasion to the villages at the night fall, the alerted villagers have already designed to defend only some kinds of traps such as booby traps, snares and holes in the grounds to could seize the hooligans who were unaware of the Muslims villages’ geographical situation. Some unnamed (6) hooligans were already trapped and died in the snares as pre-planned by the Muslims. Having known about the incident in the field, the rest Rakhine hooligans have retreated back to Rathedaung Township and they might have reported these experiences to the Rathedaung Township administrator. Then, under the direction of the administrator, multi-organs from Rathedaung Township have set out to the concerned villages and randomly arresting and harassing the people sorted seven year old boy to 70 years elderly Rohingyas male. According to local people who have managed to run away from the killing, at least (30) Rohingya people from Anukprin village have already been tortured to dead. Due to unfortunate trapping and dead body of the Rakhine hooligans, the free hand authorities from Rathedaung township has got a free selection to arrest, torture and taking away Rohingya innocent to unknown place and at last the rest family feel they might have been killed without any hint under the absent of clues, or strong evidence to prove later on at local and international.
Until now, as per the local, thirty people from Anunkprin village were being tortured to dead including some pregnant women, and from Nyaunpingyi village there are 53 male and female have already been tortured to dead. Some (21) arrested and taken away to unknown destination people’ names from Anaukprin village are as below mentioned.
1) U Yusoop (f) KasimAli, former village chairman
2) U AbduRahman@Maung Maung Win (f) Yusoop, current village chairman
3) U Ba Tin (f) Mohamed Alam, former Secretary, 70 years old
4) U Ali Akbar (f) Kalu, 60 years
5) Huson chay(f) Sayed, currently village council member
6) U Zayid Hussan (f) Dil Mohamed, 30 years
7) U Mamet Ali@ Maung Maung Khin(f) Dil Mohamed, 18 years
8) U Laydaryar (f)Mohammed
9) Mrs. Banu (f) Zawbaur
For the rest 12 more people, we don’t still have available information.
Regarding the above multi human prepared atrocities and deliberate attack by Rakhine hooligans on innocent and vulnerable Rohingyas, there have been untold miserable tragedies against Rohingyas helpless people since more than two weeks now without any strong voice and action either from the local government or international community body to stop crime against humanity and the massacre.
Due to some sort of slight demand to stop the rampage and to restore enforcement of law and order in Rakhine state from both international governments and local government, the Thein Sein government had done some arrangement to be lessening the Rakhine organized hooligans’ mass atrocities against Rohingyas along the Rakhine state which have been beautifully run day in day out by Rakhine holigans. Despite the order issued no. 144 by president, the restoration of law has not been effective to stop the hooligan’s violence on Rohingyas completely. Rather, since then, there have been more Rohingya houses were being burned down to ashes by Rakhine in ignorance of law and order issued by President. The curfew is not for Rakhine people, but for Rohingyas. The curfew has not been protecting The Rohingyas but sheltering the hooligans. Taking cover of the curfew, the police, paramilitary let the Rohingya houses burned down during nights. Rohingya have been sleepless watching the perilous and series of attacks by the hooligans. Rakhine do not abide the order, there is no action against them because all officials concerned are Rakhine national people. But Rohingyas are under 24 hours curfew order, meaning not only night, but also the whole day, Rohingyas aren’t being secured to go out for searching for food, opening shops, doing daily works, not only within a single township but also entire Rakhine state where there are Rohingyas. Our overall social conditions are very frustrated, deteriorated, humiliated, dehumanized and hopeless while, in one hand, the government of Myanmar does not taking loyally our security and livelihood issues and, on the other hand, the helpless Rohingyas depending and expecting heavily on international communities are only still busy with negotiation without taking any pressing effective action step as we are on the verge of extermination by the Rakhine hooligans in this critical condition.
Our Rohingyas community in Rakhine state is in the mouth of death ghost (Rakhine chauvinistic and organized hooligans) and we earnestly request international community to save us in time from the unsafe plan of both government of Myanmar and Rakhine people’ master plan to annihilate us from our ancestral land.
On behalf of entire Rohingyas community, the urgent and a very effective combined international community’s efforts as the most urgent matter to save our lives from this jeopardy is highly appreciated. Please, help us in time.
Mohamed Mufiz, a son of victim from Rakhine state
Please the attached photos, from Sittwe.
On the eve of World Refugee Day on 20 June, Misha Hussain visited Rohingya refugees fleeing to Bangladesh. Over 90,000 have been displaced due to violence between Muslim Rohingya and Rakhine Buddhists in Burma, according to the UN. But the Bangladesh foreign minister, Dipu Moni, said her country is not obliged to take in the refugees as it is not a signatory of the 1951 refugee convention. Aung San Suu Kyi, the Burmese opposition leader, said this week she 'didn't know' if the Rohingya could be regarded as Burmese citizens
Sources Here:
Sources Here:
![]() |
| THE FIRST WAVE OF VIOLENCE (REPORT FROM JUNE 15) |
By Charlotte Oberti
Western Burma has been rocked by violence since the start of June, when the rape and murder of a 27-year-old Buddhist woman, allegedly by local Muslims, triggered a series of reprisals between communities.
By FRANCE 24
The attacks have left more than 80 people dead and have displaced thousands, prompting the government to declare a state of emergency in Rakhine, a state formerly known as Arakan.
According to David Camroux, a researcher at the Paris-based Sciences Po-Ceri (Centre for international studies and research), the wave of communitarian violence was a disaster waiting to happen in a country torn between different ethnic groups.
A deeply divided society
Named after a Buddhist ethnic group that makes up the majority of the population, Rakhine state also counts a sizeable Muslim minority, which includes the Rohingya, a particularly persecuted group.
The 800,000-strong Rohingya are pariahs: they are stateless, and pejoratively called “Bengalis” by the Burmese, who consider them to be refugees from neighbouring Bangladesh.
The attacks have left more than 80 people dead and have displaced thousands, prompting the government to declare a state of emergency in Rakhine, a state formerly known as Arakan.
According to David Camroux, a researcher at the Paris-based Sciences Po-Ceri (Centre for international studies and research), the wave of communitarian violence was a disaster waiting to happen in a country torn between different ethnic groups.
A deeply divided society
Named after a Buddhist ethnic group that makes up the majority of the population, Rakhine state also counts a sizeable Muslim minority, which includes the Rohingya, a particularly persecuted group.
The 800,000-strong Rohingya are pariahs: they are stateless, and pejoratively called “Bengalis” by the Burmese, who consider them to be refugees from neighbouring Bangladesh.
DAVID SCOTT MATHIESON, SENIOR RESEARCHER AT HUMAN RIGHTS WATCH, ON BURMA AND THE LONG-STANDING ISSUE OF ROHINGYA MARGINALISATION
But those who have tried to flee by boat to Bangladesh, where they are equally despised, have been turned back.
“The Rohingya are the Roma of Asia, nobody respects their human rights,” David Camroux told FRANCE 24.
In a country where 89% of the population embraces Buddhism and only 4% Islam, anti-Muslim sentiment is rampant.
“British colonisation left its mark on Burma. Britain’s strategy was to divide and conquer, pitting the various ethnic groups against each other. After independence [in 1948] the Burmese became more nationalist, and nowadays xenophobia is common,” said David Camroux.
The Rohingya, who were stripped of their Burmese citizenship in 1982 by military dictator Ne Win, are not represented in parliament, whereas other ethnic minorities such as the Karen, the Shan and the Kachin are.
“They have no political leader and they live in poverty,” said David Camroux.
Forgotten by the international community
Since securing independence in 1948, Burma has struggled to create a feeling of national unity from a patchwork society. The Burmese government, which has renamed the country Myanmar, officially recognises 135 distinct ethnic groups – but the Rohingya are among them.
Opposition figure Aung San Suu Kyi called for national reconciliation in her Nobel Peace Prize speech in Oslo last Saturday.
On her first trip to Europe in two decades, she also told Burmese exiles “we have to avoid saying and doing things that will make the problem worse, we have to calm it down,” referring to the sectarian clashes.
“But she stopped short of adopting a clear stance [on the Rohingya issue],” said David Camroux. “The Rohingya have been forgotten by the international community.”
Meanwhile, the situation on the ground remains unclear, especially as much of northern Rakhine state is a no-go area for journalists and independent observers, making it difficult to verify conflicting versions of events.
While local authorities say calm has returned to the area, a statement on Thursday by the Myanmar Ethnic Rohingya Human Rights Organizations Malaysia (Merhrom) said the situation was becoming “worse day by day”.
But those who have tried to flee by boat to Bangladesh, where they are equally despised, have been turned back.
“The Rohingya are the Roma of Asia, nobody respects their human rights,” David Camroux told FRANCE 24.
In a country where 89% of the population embraces Buddhism and only 4% Islam, anti-Muslim sentiment is rampant.
“British colonisation left its mark on Burma. Britain’s strategy was to divide and conquer, pitting the various ethnic groups against each other. After independence [in 1948] the Burmese became more nationalist, and nowadays xenophobia is common,” said David Camroux.
The Rohingya, who were stripped of their Burmese citizenship in 1982 by military dictator Ne Win, are not represented in parliament, whereas other ethnic minorities such as the Karen, the Shan and the Kachin are.
“They have no political leader and they live in poverty,” said David Camroux.
Forgotten by the international community
Since securing independence in 1948, Burma has struggled to create a feeling of national unity from a patchwork society. The Burmese government, which has renamed the country Myanmar, officially recognises 135 distinct ethnic groups – but the Rohingya are among them.
Opposition figure Aung San Suu Kyi called for national reconciliation in her Nobel Peace Prize speech in Oslo last Saturday.
On her first trip to Europe in two decades, she also told Burmese exiles “we have to avoid saying and doing things that will make the problem worse, we have to calm it down,” referring to the sectarian clashes.
“But she stopped short of adopting a clear stance [on the Rohingya issue],” said David Camroux. “The Rohingya have been forgotten by the international community.”
Meanwhile, the situation on the ground remains unclear, especially as much of northern Rakhine state is a no-go area for journalists and independent observers, making it difficult to verify conflicting versions of events.
While local authorities say calm has returned to the area, a statement on Thursday by the Myanmar Ethnic Rohingya Human Rights Organizations Malaysia (Merhrom) said the situation was becoming “worse day by day”.
ျဗိတိန္ႏိုင္ငံကို ေရာက္ရွိေနတဲ့ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ဒီကေန႔ လန္ဒန္ျမိဳ ႔ Royal Festival Hall ခန္းမၾကီးမွာ ျမန္မာအသိုင္း အ၀ို္င္း မိသားစုေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့ပါတယ္။
အဲသလို ေတြ႔ဆံုရာမွာ ျပည္ပေရာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ အေနနဲ႔ မိမိတို႔ ေနထုိင္ရာ အိမ္ရွင္ႏိုင္င့ံအေပၚ ေက်းဇူးတရား သိတတ္ၾကဖို႔၊ စည္းလံုးညီညြတ္မႈကို ဦးတည္ၾကဖို႔ လိုသလို ျပည္တြင္းက တိုင္းရင္းသားျပည္သူ အားလံုးလည္း ညီညြတ္မႈကို တိုးတက္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ၾကဖို႔၊ ျပည္ပေရာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ အေနနဲ႔ မိမိတို႔ ရရွိတဲ့ အခြင့္အေရးေတြအေပၚ အေျခခံျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အခု ေလာေလာဆယ္ ေပၚထြက္ေနတဲ့ အေျခအေန အခြင့္အလမ္းေတြကို အလဟသ မျဖစ္ေအာင္ ၾကိဳးပမ္းၾကဖို႔ အေလးထား ေျပာၾကားသြားပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ တိုင္းရင္းသား အင္အားစုေတြ အေရးပါ အားထားရပံုကိုလည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာၾကားသြားပါတယ္။
ဒီအခမ္းအနားကို တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ RFA ဦးခင္ေမာင္စိုးကို ရံုးခ်ဳပ္က ေဒၚခင္ခင္အိက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတာ နားဆင္နိုင္္ပါတယ္။
Daniel Shane
လြန္ခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္းအတြင္းျဖစ္ပ်က္ေနခဲ့တာေတြထဲက အေၾကာင္းတစ္ခုကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလး မသင့္ျမတ္ဘူး ထင္လို႔ ဒီစာေရးတယ္ေပါ့ဗ်ာ။
ဂ်ာနယ္လစ္နဲ႔ က်င့္၀တ္(၃)ဆိုၿပီးေတာ့ ျပီးခဲ့တဲ့တပတ္က weekly eleven စာ ၂၆ မွာပါလာပါတယ္။ “ေကာင္းျခင္းနဲ႔ဆိုးျခငး္ၾကားမွာ ၊ အမွန္နဲ႔အမွားၾကားမွာ၊ ဖိႏွိပ္သူနဲ႔ အဖိႏွိပ္ခံၾကားမွာ ဂ်ာနယ္လစ္ဇင္ဟာ ၾကားေနမွာ မဟုတ္ဘူး။ ၾကားေနမွဳက အမွန္တရားေလာက္အေရးမပါဘူးဆိုတာကို ထင္သာျမင္သာေအာင္ ထုတ္ႏုတ္ျပထားပါတယ္။” တဲ့ဗ်ာ။ အဲ-ရည္ညြွန္းမွာေတာ့ Ethnics for Journalists (2nd Edition) by Richard Keeble ကို ေပးထားပါတယ္။
Out of Contextလိုသေလာက္ျဖတ္ယူၿပီးကုိယ့္သေဘာနဲ႔ထပ္တူျဖစ္ေအာင္လုပ္ယူေဖာ္ျပထားတာမ်ိဳးေတြပါ။ ခုေဆာင္းပါးမွာေတာ့ အဲဒီကိစၥအက်ယ္မေျပာေတာ့ပါဘူး။ လိုရင္းကိုပဲ သြားၾကတာေပါ့ဗ်ာ။ အဲ- ၾကားေနမွဳက အမွန္တရားေလာက္အေရးမပါဆိုတာေလးေတာ့ မွတ္ထားေပးပါလို႔ ေမတၱာရပ္ပါရေစ။
လိုရင္းကေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ႏိုင္ငံသားျပဳခြင့္ရွိမရွိနဲ႔စပ္လ်ဥ္းၿပီး ေျဖၾကားခ်က္ကို ကြ်န္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ မီဒီယာၾကီးက စာဖတ္ပရိသတ္ကို ျဖစ္သလို သေဘာထား၊ လုိသလို ၀ိေသသျပဳၿပီး အလိုက်အသံုးေတာ္ခံခိုင္းခဲ့ပံုပါ။
ဒီေနရာမွာ လံုး၀ကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္းသိထားေစလိုတာက ကြ်န္ေတာ္တို႔ အေနနဲ႔ရိုဟင္ဂ်ာကို ကိုယ္စားမျပဳ သလို ရိုဟင္ဂ်ာအေရး ေဆာင္ရြက္ေနတာလည္းမဟုတ္ဆိုတာပါ။
ဒါက ေအာ္စလိုမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေျဖသြားတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာႏိုင္ငံသားျပဳခြင့္ ရွိနိုင္မရွိႏိုင္နဲ႔ ပတ္သတ္တဲ့အေျဖ ဗီြဒီယိုဖိုင္ပါ။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေျဖကို ၁၆း၁၀ ေလာက္ကေန စၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။
ေမးခြန္းေမးတဲ့ပုဂၢိဳလ္က ဒီရိုဟင္ဂ်ာျပႆနာရဲ႕ အရင္းအျမစ္န႔ဲဆက္စပ္ၿပီး ေမးခြန္းထုတ္ပါတယ္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႔ အတိုက္အခံေခါင္းေဆာင္လည္း ျဖစ္တာေၾကာင့္ စားထိုးအေျဖအသစ္တစ္ခု ရဖုိ႔ ေမးတာပါလို႔ လည္း ေျပာသြားပါတယ္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕အေျဖက -
I spoke for rule of law. And rule of law covers rules of citizenship as well. This is what I mean by saying the root of the problem is lack of rule of law. We are not certain exactly what the requirements of citizenship laws are. I will mention one particular case of one of our candidates for the last by-election who was disqualified because in accordance with the election regulations, all candidates have to be born of nationals, both parents must be nationals. This candidate of ours, his parents, both of them are Burmese nationals when he was born. But later, his father took another nationality. And on those grounds, he was disqualified as a candidate. ….. Even with regard to citizenship we are not clear what the laws really are. Rule of law, if you have very clear as to who are the citizens of the country under the citizenship laws and who qualified, then there would not be this problem which is always coming up there is an accusation, some people do not belong in Bangladesh and some people do not belong in Burma. Bangladesh says that they are not ours and Burma says that they are not ours and these poor people get shuffled around. So we have to have rule of law, we have to know what the law is. We have to make sure that it is properly implemented.
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ကနဦးမွာ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးက အဓိက အရင္းအျမစ္ပဲဆိုတာကို ထိမိရိုးရွင္းစြာ ေျဖၾကားခဲ့တာပါ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ အေျဖကို ျမန္မာမွဳျပဳရရင္ -
“က်မ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးအေၾကာင္း ေျပာခဲ့တယ္။ ဒီတရားဥပေဒစိုးမိုးေရးထဲမွာပဲ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ဥပေဒကလညး္ အက်ံဳး၀င္ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီျပႆနာရဲ႕ အရင္းအျမစ္က တရားဥပေဒစိုးမိုးမွဳမရွိျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္တယ္လို႔ က်မဆိုလိုတာပါ။ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ရွိျခင္းဥပေဒမွာ ဘာေတြလိုအပ္ေနသလဲဆိုတာ က်မတို႔ တိက်ေသခ်ာျခင္း မရွိေသးဘူး။ (တနည္း – ႏိုင္ငံသားျဖစ္ႏိုင္ဖို႔ ဥပေဒထဲမွာ ဘာေတြလိုအပ္သလဲဆိုတာ ဂဃနဏျပဌာန္းထားျခင္းမရွိေသးဘူး။) ”…. အဲဒီေနာက္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ၿပီးခဲ့တဲ့ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အန္အလ္ဒီကိုယ္စားလွယ္တစ္ေယာက္ အပယ္ခံခဲ့ရတာကို ဥပမာေပးေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီကိုယ္စားလွယ္က ေမြးတုန္းကေတာ့ အေဖေရာ အေမေရာ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြျဖစ္ေနခဲ့ပါတယ္။ အဲ- ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ဖခင္ျဖစ္သူက တျခားနိုင္ငံသားခံယူသြားတယ္ဆိုၿပီး သူ႔ကို ပယ္ခဲ့တာပါ။ ပါတီကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္ခြင့္ ဥပေဒမွာက် ဖခင္ေရာ မိခင္ပါ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ရမယ္လို႔ ႔ျပဌာန္းထားပါတယ္။ …………
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဆက္လက္ေျဖၾကားတာက “ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ရွိျခင္းကိစၥမွာေတာင္ က်မတို႔ဟာ ဥပေဒဘယ္လုိရွိလဲဆိုတာ မရွင္းလင္းေသးပါဘူး။တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးမွာ ခင္ဗ်ားအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ရွိေရးဥပေဒေအာက္မွာ ဘယ္သူေတြကေတာ့ျဖင့္ ႏိုင္ငံသားေတြ၊ ဘယ္သူေတြကေတာ့ျဖင့္ နိုင္ငံသားျဖစ္ဖို႔ အရည္အခ်င္းမီသူေတြဆိုတာ အလြန္ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ျဖစ္ေနရပါမယ္။ ဒါမွသာ ဒီလိုျပႆနာမ်ိဳးေတြ ရွိမလာမွာပါ။ (ျပႆနာဆိုတာမွာ) ဒီစြပ္စြဲမွဳက အျမဲတမ္းဘယ္လို တက္လာသလဲဆိုေတာ့ တခ်ိဳ႔ကိုေတာ့ျဖင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္က ပိုင္တာမဟုတ္ဘူး၊ တခ်ိဳ႕ကိုေတာ့ျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံက ပိုင္တာမဟုတ္ဘူး (တနည္း တခ်ိဳ႕ကေတာ့ျဖင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံသားမဟုတ္ဘူး၊ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမဟုတ္ဘူး) ဆိုၿပီးေတာ့ပါ။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကလည္း ဒီလူေတြက ကြ်န္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံသားမဟုတ္ဘူး၊ ျမန္မာဘက္ကလည္း ဒီလူေတြက ကြ်န္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံသားမဟုတ္ဘူး ဆိုၿပီးေျပာေနၾကေတာ့ ဒီသနားစရာေကာင္းတဲ့လူစုက ဟိုဘက္ေျပးလိုက္ ဒီဘက္ေျပးလိုက္ျဖစ္ေနရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်မတို႔က တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးရွိရမယ္၊ တရားဥပေဒဆိုတာ ဘာလဲဆိုၿပီးသိရမယ္။ ဒီဥပေဒကို စနစ္က်စြာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ျဖစ္ေအာင္ အေသအခ်ာေဆာင္ရြက္ရမယ္။”
အထက္ပါအတိုင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျဖၾကားတဲ့အခါ ေမးခြန္းေမးသူ အေမရိကန္ ရုပ္သံဌာနတစ္ခုရဲ႕ ရီပိုတာျဖစ္သူက ဆက္ၿပီး အထြန္႔တက္ပါတယ္။
သူအထြန္႔တက္ပံုက -
What should it be with regarding to the citizenship? Are they or they are not?
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ပထမဆံုး ေျပာခဲ့တဲ့အေျဖက -
I do not know.
ဒီေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ စာဖတ္သူကို လံုး၀ရွင္းရွင္းလင္းလင္းျဖစ္သြားေစဖို႔ အေမးအေျဖကို ဒုတိယမၸိ ေဖာ္ျပေပးပါ့မယ္။
အေမး – What should it be with regard to the citizenship? Are they or they are not?
သူတို႔က ႏိုင္ငံသားျဖစ္သင့္ မျဖစ္သင့္နဲ႔ စပ္လ်ဥး္ၿပီး ဘယ္လိုမ်ိဳးပါသလဲ။ သူတို႔က (ႏိုင္ငံသား)လား (ႏိုင္ငံသား)မဟုတ္ဘူးလား။
အေျဖ – I do not know.
က်မမသိဘူး။
ဆက္လက္ၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေျဖၾကားတာက -
I do not know because when you talk about the Rohingya, we are not quite sure who you are talking about. As I said there is a problem about who we are referring to. There is someone who says that those people who claim to be Rohingyas are not the ones who are actually native to Burma. But who are just come over recently from Bangladesh. But, on the other hand, Bangladesh says No. They don’t want them as refugees because they are not native to Bangladesh and they come over from Burma. So how do we sort this out without “RULE OF LAW”, without proper Immigration Processes, without proper policy, without properly implementation of laws. This is why I said the root of all is “The RULE OF LAW” going back to many decades, not going back just to the crime that is just committed a couple of months ago.
ျမန္မာျပန္ – က်မ မသိပါဘူး၊ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ခင္ဗ်ားအေနနဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာအေၾကာင္းေျပာတဲ့အခါ က်မတို႔ ဘယ္သူေတြအေၾကာင္း ခင္ဗ်ားေျပာေနသလဲဆိုတာ ေတာ္ေတာ္ကေလး မေသမခ်ာျဖစ္ေနပါတယ္။ က်မေျပာခဲ့သလိုပါပဲ၊ က်မတို႔ ဘယ္သူေတြကို ရည္ညြွန္းေနသလဲဆိုတဲ့ေနရာမွာ ျပႆနာရွိေနပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က ရုိဟင္ဂ်ာလို႔ကိုယ့္ကိုကိုယ္ေျပာေနၾကသူေတြဟာေတာ့ျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြမဟုတ္လို႔ ဆိုၾကတယ္၊ သူတို႕က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ကေန မၾကာေသးမီကမွ ေရာက္လာၾကသူေတြလို႔ ဆိုၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေနာက္တဘက္မွာေတာ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကလည္း မဟုတ္ဘူး၊ သူတို႔ကို ဒုကၡသည္အေနနဲ႔ (က်ေနာ္တို႔) လက္မခံႏိုင္ဘူး၊ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ သူတို႔ (ရိုဟင္ဂ်ာ)ေတြက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံသားေတြမဟုတ္ဘူး၊ သူတို႔က ျမန္မာဘက္က လာၾကသူေတြလို႔ ဆိုတယ္။ ဒီေတာ့ တရားဥပေဒစိုးမိုးျခငး္မရွိဘဲ ၊ လူ၀င္မွဳၾကီးၾကပ္ေရးကိစၥေတြ စနစ္တက်ေဆာင္ရြက္ျခင္းမရွိဘဲ၊ စနစ္က်တဲ့ ေပၚလစီမရွိဘဲ၊ ဥပေဒကို စနစ္တက်အေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္းမရွိဘဲ ဒီကိစၥကို ဘယ္လို ရွင္းထုတ္မလဲ။ ဒါေၾကာင့္ က်မက ဒီကိစၥအားလံုးရဲ႕ အရင္းအျမစ္က တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးလို႔ ေျပာခဲ့တာပါ။ ဒါကလည္း ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာကတည္းက (ျဖစ္ေနခဲ့တာပါ။) လြန္ခဲ့တဲ့ နွစ္လေလာက္က ရာဇ၀တ္မွဳက်ဴးလြန္တဲ့ (ျပႆနာ) ကေန စလာခဲ့တာမဟုတ္ဘူး။
ကဲအခု ပထမအေျဖနဲ႔ တဆက္တည္းလာတဲ့ ဒုတိယအေျဖ။ ပထမအေျဖကို သေဘာမက်တဲ့ ေမးခြန္းထုတ္သူက ဆက္ေမးတဲ့အခါ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေျဖတဲ့ ဒုတိယအေျဖကို Out of context လုပ္ၿပီး သေဘာက်ဘာသာျပန္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ အလြဲၾကီးလြဲပါၿပီ။
အလဲဗင္းဂရုျမန္မာျပန္တာက ဒုတိယအေျဖတစ္ခုတည္းကို ကြက္ၿပီးျပန္ထားတာပါ။ ျပန္ထားေတာ့လည္းဗ်ာ။ ဒီိလိုျဖစ္ေနပါတယ္။
“ရႇင္ေျပာတဲ့႐ုိဟင္ဂ်ာဆုိတာ က်မ မသိဘူး။ ဘယ္သူ ဘယ္၀ါဆုိတာကုိ ရႇင္ေျပာသလဲဆုိတာ က်မတုိ႔ ေသေသခ်ာခ်ာ မသိဘူး။ က်မေျပာခဲ့သလုိပဲ ဘယ္သူ႔ကို ရည္ညႊန္းေျပာဆုိသလဲဆုိတဲ့ ျပႆနာ ရႇိေနတယ္။ ႐ုိဟင္ဂ်ာဆိုတာဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံက မဟုတ္ဘူး။ သူတို႔ဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရႇ္ႏိုင္ငံကေန မၾကာေသးခင္ကမႇ ေရာက္လာသူေတြလို႔ တခ်ဳိ႕က ေျပာဆိုၾကတယ္။”
“who you are talking about” ဆိုတာနဲ႔ “we don’t know who they are” ဆိုတာ လံုး၀ကြဲျပားျခားနားတဲ့အဓိပၸါယ္ပါ။
အလဲဗင္းမီဒီယာဂရုခင္ဗ်ား။ ခင္ဗ်ားတို႔ဘာသာျပန္လိုက္တဲ့ စကားလံုးမ်ားရဲ႕ မူရင္းက ဒီလုိပါ။
Ido not know because when you talk about the Rohingya, we are not quite sure who you are talking about. As I said there is a problem about who we are referring to. There is someone who says that those people who claim to be Rohingyas are not the ones who are actually native to Burma.But who are just come over recently from Bangladesh.
အဓိပၸါယ္က ရွင္းရွင္းလင္းလင္းၾကီးပါပဲ။ “ပထမ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က တရားဥပေဒစိုးမိုးဖို႔လိုတယ္၊ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ ဥပေဒကသာ ဘယ္သူကေတာ့ျဖင့္ႏိုင္ငံသား၊ ဘယ္သူကေတာ့ျဖင့္ နို္င္ငံသားျဖစ္ဖို႔ အရည္အခ်င္းမီတယ္စသျဖင့္ဆံုးျဖတ္နိုင္မယ္။ အဲသလိုေျဖတယ္၊ ဒါကို ေမးခြန္းေမးသူက ရုိဟင္ဂ်ာက ႏိုင္ငံသားဟုတ္လားမဟုတ္လားထပ္ေမးတယ္။ ဒီအခါ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က က်မမသိဘူး၊ ခင္ဗ်ားေျပာတဲ့ရိုဟင္ဂ်ာကို ဘယ္ဥပေဒနဲ႔ ဆံုးျဖတ္ၿပီးႏိုင္ငံသားဟုတ္တယ္၊ မဟုတ္ဘူး အဆံုးအျဖတ္ေပးႏိုင္မလဲ၊ သူမွန္တယ္၊ ငါမွန္တယ္ဆိုၿပီး တဖက္တမ်ိဳးစီ ေျပာေနၾကတာပဲ၊ ဒါေၾကာင့္က်မက အဆံုးအျဖတ္ေပးမယ့္ ဥပေဒရွိဖို႔၊ စိုးမိုးဖို႔၊ လူ၀င္မွဳၾကီးၾကပ္ေရးက႑ေတြ စနစ္က်ဖို႔က အဓိကပါလို႔ ေျပာခဲ့တာေပါ့” လုိ႔ ေျဖၾကားပါတယ္။
ဒီလိုရွငး္ရွင္းၾကီးျဖစ္ေနတဲ့ အဓိပၸါယ္ကို ယုန္ထင္ေၾကာင္ထင္ျဖစ္ေအာင္ လွည့္စားတဲ့ မီဒီယာၾကီးခင္ဗ်ား။ အမွန္တရားဆိုတာ ၾကားမေနလဲရပါတယ္လို႔ ေျပာခဲ့တဲ့မီဒီယာၾကီးခင္ဗ်ား။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ခ်ျပခဲ့တဲ့ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးနဲ႔ လက္ရွိတရားဥပေဒကိစၥေတြကို မီဒီယာၾကီးအေနနဲ႔ စာဖတ္ပရိသတ္ကို ခ်ျပေပးခ့ဲဖူးပါသလား။ ဘယ္နွစ္ၾကိမ္ေလာက္ ခ်ျပေပးဖူးပါသလဲ။
အလဲဗင္းမီဒီယာက ဒီလင့္ခ္ ကို တင္အၿပီး မိနစ္အနည္းငယ္အၾကာမွာပဲ ဒီလို ျဖဳတ္ခ်ျပစ္ခဲ့ ပါတယ္။
ဒါနဲ႔ မခံမရပ္ႏိုင္တဲ့ အမွန္တရားလိုလားသူအခ်ိဳ႕က ဇေ၀ဇ၀ါျဖစ္ၿပီး က်ေနာ့္ဆီ ဆက္သြယ္လာပါတယ္။ သူတို႕ထဲက တစ္ေယာက္က အလဲဗင္းကို ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ေပၚမွာ မက္ေဆ့ခ်္ပို႔ၿပီး ဘာလို႔ အထက္ပါလင့္ခ္ကို ဖ်က္ခ်ရသလဲဆိုတာ ေမးျမန္းခဲ့ပါတယ္တဲ့။ (ပံုမွ Article #14161 not found ဆိုသည့္စာသားအား သတိျပဳၾကပါ)
အဲ မိနစ္အနည္းငယ္ၾကာေလေတာ့ အထက္ပါလင့္က ျပန္ၿပီး အလုပ္လုပ္လာပါတယ္။ အခုလက္ရွိလည္း အဲဒိလင့္ခ္က အလုပ္လုပ္တုန္းပါ။
Link address ကေတာ့
ဒီေတာ့ဗ်ား။ ကြ်န္ေတာ္ေလ့လာဖူးတဲ့ The most successful propaganda technique ဆိုတာေလး ၾကံဳၾကိဳက္တုန္း တင္ျပပါရေစ။ မူရင္းကေတာ့ ဒီမွာပါ။
နံပါတ္ ၃ မွာ ေျပာထားတာက
# 3. Misinformation: This is a subtle technique, it involves reporting information in such a way that the final message of the story is not true, it’s what the propagandist wants you to believe.
သက္ျပင္းရွည္ၾကီးပဲ ခ်မိပါတယ္ဗ်ား။(အဂၤလိပ္လိုပဲ နားလည္ေတာ္မူၾကပါကုန္) ဒီေတာ့ဗ်ား ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ အေျဖက ျမန္မာ့လက္ရွိ ဥပေဒသည္ နိုင္ငံတကာစံခ်ိန္ေတြနဲ႔ မကိုက္ညီဘဲ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္၊ မည္သူသည္ႏိုင္ငံသား၊ မည္သူသည္ႏိုင္ငံသားမဟုတ္ဆိုတာေတာင္ မခြဲျခားေပးႏိုင္တဲ့ဥပေဒျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာကိုသာ conclude လုပ္ ယူႏိုင္ပါတယ္။ အလဲဗင္းၾကီးေျပာသလို “ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ရိုဟင္ဂ်ာသည္ ႏိုင္ငံသားမဟုတ္” ဆိုၿပီး ဒဲ့ေျပာလုိက္သလိုလို ဘာလိုလိုညာလိုလို conclude လုပ္လို႔လုံး၀မရပါ။
ဒါကို ျမန္မာစာဖတ္ပရိသတ္ (အဂၤလိပ္နားမလည္ၾကတဲ့) က သေဘာမေပါက္ႏိုင္ပဲ အလဲဗင္းေပ့ခ်္မွာ ဟာ.. အေမစုက ေျပာလိုက္ပီေဟ့ စသျဖင့္ ကြန္မန္႔ေတြေရးၾကတာ အဓိက misinform လုပ္ထားတဲ့ အလဲဗင္းမွာ တာ၀န္ရွိပါတယ္။
လြန္ခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္းအတြင္းျဖစ္ပ်က္ေနခဲ့တာေတြထဲက အေၾကာင္းတစ္ခုကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလး မသင့္ျမတ္ဘူး ထင္လို႔ ဒီစာေရးတယ္ေပါ့ဗ်ာ။
ဂ်ာနယ္လစ္နဲ႔ က်င့္၀တ္(၃)ဆိုၿပီးေတာ့ ျပီးခဲ့တဲ့တပတ္က weekly eleven စာ ၂၆ မွာပါလာပါတယ္။ “ေကာင္းျခင္းနဲ႔ဆိုးျခငး္ၾကားမွာ ၊ အမွန္နဲ႔အမွားၾကားမွာ၊ ဖိႏွိပ္သူနဲ႔ အဖိႏွိပ္ခံၾကားမွာ ဂ်ာနယ္လစ္ဇင္ဟာ ၾကားေနမွာ မဟုတ္ဘူး။ ၾကားေနမွဳက အမွန္တရားေလာက္အေရးမပါဘူးဆိုတာကို ထင္သာျမင္သာေအာင္ ထုတ္ႏုတ္ျပထားပါတယ္။” တဲ့ဗ်ာ။ အဲ-ရည္ညြွန္းမွာေတာ့ Ethnics for Journalists (2nd Edition) by Richard Keeble ကို ေပးထားပါတယ္။
Out of Contextလိုသေလာက္ျဖတ္ယူၿပီးကုိယ့္သေဘာနဲ႔ထပ္တူျဖစ္ေအာင္လုပ္ယူေဖာ္ျပထားတာမ်ိဳးေတြပါ။ ခုေဆာင္းပါးမွာေတာ့ အဲဒီကိစၥအက်ယ္မေျပာေတာ့ပါဘူး။ လိုရင္းကိုပဲ သြားၾကတာေပါ့ဗ်ာ။ အဲ- ၾကားေနမွဳက အမွန္တရားေလာက္အေရးမပါဆိုတာေလးေတာ့ မွတ္ထားေပးပါလို႔ ေမတၱာရပ္ပါရေစ။
လိုရင္းကေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ႏိုင္ငံသားျပဳခြင့္ရွိမရွိနဲ႔စပ္လ်ဥ္းၿပီး ေျဖၾကားခ်က္ကို ကြ်န္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ မီဒီယာၾကီးက စာဖတ္ပရိသတ္ကို ျဖစ္သလို သေဘာထား၊ လုိသလို ၀ိေသသျပဳၿပီး အလိုက်အသံုးေတာ္ခံခိုင္းခဲ့ပံုပါ။
ဒီေနရာမွာ လံုး၀ကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္းသိထားေစလိုတာက ကြ်န္ေတာ္တို႔ အေနနဲ႔ရိုဟင္ဂ်ာကို ကိုယ္စားမျပဳ သလို ရိုဟင္ဂ်ာအေရး ေဆာင္ရြက္ေနတာလည္းမဟုတ္ဆိုတာပါ။
ဒါက ေအာ္စလိုမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေျဖသြားတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာႏိုင္ငံသားျပဳခြင့္ ရွိနိုင္မရွိႏိုင္နဲ႔ ပတ္သတ္တဲ့အေျဖ ဗီြဒီယိုဖိုင္ပါ။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေျဖကို ၁၆း၁၀ ေလာက္ကေန စၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။
ေမးခြန္းေမးတဲ့ပုဂၢိဳလ္က ဒီရိုဟင္ဂ်ာျပႆနာရဲ႕ အရင္းအျမစ္န႔ဲဆက္စပ္ၿပီး ေမးခြန္းထုတ္ပါတယ္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႔ အတိုက္အခံေခါင္းေဆာင္လည္း ျဖစ္တာေၾကာင့္ စားထိုးအေျဖအသစ္တစ္ခု ရဖုိ႔ ေမးတာပါလို႔ လည္း ေျပာသြားပါတယ္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕အေျဖက -
I spoke for rule of law. And rule of law covers rules of citizenship as well. This is what I mean by saying the root of the problem is lack of rule of law. We are not certain exactly what the requirements of citizenship laws are. I will mention one particular case of one of our candidates for the last by-election who was disqualified because in accordance with the election regulations, all candidates have to be born of nationals, both parents must be nationals. This candidate of ours, his parents, both of them are Burmese nationals when he was born. But later, his father took another nationality. And on those grounds, he was disqualified as a candidate. ….. Even with regard to citizenship we are not clear what the laws really are. Rule of law, if you have very clear as to who are the citizens of the country under the citizenship laws and who qualified, then there would not be this problem which is always coming up there is an accusation, some people do not belong in Bangladesh and some people do not belong in Burma. Bangladesh says that they are not ours and Burma says that they are not ours and these poor people get shuffled around. So we have to have rule of law, we have to know what the law is. We have to make sure that it is properly implemented.
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ကနဦးမွာ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးက အဓိက အရင္းအျမစ္ပဲဆိုတာကို ထိမိရိုးရွင္းစြာ ေျဖၾကားခဲ့တာပါ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ အေျဖကို ျမန္မာမွဳျပဳရရင္ -
“က်မ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးအေၾကာင္း ေျပာခဲ့တယ္။ ဒီတရားဥပေဒစိုးမိုးေရးထဲမွာပဲ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ဥပေဒကလညး္ အက်ံဳး၀င္ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီျပႆနာရဲ႕ အရင္းအျမစ္က တရားဥပေဒစိုးမိုးမွဳမရွိျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္တယ္လို႔ က်မဆိုလိုတာပါ။ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ရွိျခင္းဥပေဒမွာ ဘာေတြလိုအပ္ေနသလဲဆိုတာ က်မတို႔ တိက်ေသခ်ာျခင္း မရွိေသးဘူး။ (တနည္း – ႏိုင္ငံသားျဖစ္ႏိုင္ဖို႔ ဥပေဒထဲမွာ ဘာေတြလိုအပ္သလဲဆိုတာ ဂဃနဏျပဌာန္းထားျခင္းမရွိေသးဘူး။) ”…. အဲဒီေနာက္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ၿပီးခဲ့တဲ့ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အန္အလ္ဒီကိုယ္စားလွယ္တစ္ေယာက္ အပယ္ခံခဲ့ရတာကို ဥပမာေပးေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီကိုယ္စားလွယ္က ေမြးတုန္းကေတာ့ အေဖေရာ အေမေရာ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြျဖစ္ေနခဲ့ပါတယ္။ အဲ- ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ဖခင္ျဖစ္သူက တျခားနိုင္ငံသားခံယူသြားတယ္ဆိုၿပီး သူ႔ကို ပယ္ခဲ့တာပါ။ ပါတီကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္ခြင့္ ဥပေဒမွာက် ဖခင္ေရာ မိခင္ပါ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ရမယ္လို႔ ႔ျပဌာန္းထားပါတယ္။ …………
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဆက္လက္ေျဖၾကားတာက “ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ရွိျခင္းကိစၥမွာေတာင္ က်မတို႔ဟာ ဥပေဒဘယ္လုိရွိလဲဆိုတာ မရွင္းလင္းေသးပါဘူး။တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးမွာ ခင္ဗ်ားအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ရွိေရးဥပေဒေအာက္မွာ ဘယ္သူေတြကေတာ့ျဖင့္ ႏိုင္ငံသားေတြ၊ ဘယ္သူေတြကေတာ့ျဖင့္ နိုင္ငံသားျဖစ္ဖို႔ အရည္အခ်င္းမီသူေတြဆိုတာ အလြန္ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ျဖစ္ေနရပါမယ္။ ဒါမွသာ ဒီလိုျပႆနာမ်ိဳးေတြ ရွိမလာမွာပါ။ (ျပႆနာဆိုတာမွာ) ဒီစြပ္စြဲမွဳက အျမဲတမ္းဘယ္လို တက္လာသလဲဆိုေတာ့ တခ်ိဳ႔ကိုေတာ့ျဖင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္က ပိုင္တာမဟုတ္ဘူး၊ တခ်ိဳ႕ကိုေတာ့ျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံက ပိုင္တာမဟုတ္ဘူး (တနည္း တခ်ိဳ႕ကေတာ့ျဖင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံသားမဟုတ္ဘူး၊ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမဟုတ္ဘူး) ဆိုၿပီးေတာ့ပါ။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကလည္း ဒီလူေတြက ကြ်န္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံသားမဟုတ္ဘူး၊ ျမန္မာဘက္ကလည္း ဒီလူေတြက ကြ်န္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံသားမဟုတ္ဘူး ဆိုၿပီးေျပာေနၾကေတာ့ ဒီသနားစရာေကာင္းတဲ့လူစုက ဟိုဘက္ေျပးလိုက္ ဒီဘက္ေျပးလိုက္ျဖစ္ေနရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်မတို႔က တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးရွိရမယ္၊ တရားဥပေဒဆိုတာ ဘာလဲဆိုၿပီးသိရမယ္။ ဒီဥပေဒကို စနစ္က်စြာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ျဖစ္ေအာင္ အေသအခ်ာေဆာင္ရြက္ရမယ္။”
အထက္ပါအတိုင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျဖၾကားတဲ့အခါ ေမးခြန္းေမးသူ အေမရိကန္ ရုပ္သံဌာနတစ္ခုရဲ႕ ရီပိုတာျဖစ္သူက ဆက္ၿပီး အထြန္႔တက္ပါတယ္။
သူအထြန္႔တက္ပံုက -
What should it be with regarding to the citizenship? Are they or they are not?
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ပထမဆံုး ေျပာခဲ့တဲ့အေျဖက -
I do not know.
ဒီေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ စာဖတ္သူကို လံုး၀ရွင္းရွင္းလင္းလင္းျဖစ္သြားေစဖို႔ အေမးအေျဖကို ဒုတိယမၸိ ေဖာ္ျပေပးပါ့မယ္။
အေမး – What should it be with regard to the citizenship? Are they or they are not?
သူတို႔က ႏိုင္ငံသားျဖစ္သင့္ မျဖစ္သင့္နဲ႔ စပ္လ်ဥး္ၿပီး ဘယ္လိုမ်ိဳးပါသလဲ။ သူတို႔က (ႏိုင္ငံသား)လား (ႏိုင္ငံသား)မဟုတ္ဘူးလား။
အေျဖ – I do not know.
က်မမသိဘူး။
ဆက္လက္ၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေျဖၾကားတာက -
I do not know because when you talk about the Rohingya, we are not quite sure who you are talking about. As I said there is a problem about who we are referring to. There is someone who says that those people who claim to be Rohingyas are not the ones who are actually native to Burma. But who are just come over recently from Bangladesh. But, on the other hand, Bangladesh says No. They don’t want them as refugees because they are not native to Bangladesh and they come over from Burma. So how do we sort this out without “RULE OF LAW”, without proper Immigration Processes, without proper policy, without properly implementation of laws. This is why I said the root of all is “The RULE OF LAW” going back to many decades, not going back just to the crime that is just committed a couple of months ago.
ျမန္မာျပန္ – က်မ မသိပါဘူး၊ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ခင္ဗ်ားအေနနဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာအေၾကာင္းေျပာတဲ့အခါ က်မတို႔ ဘယ္သူေတြအေၾကာင္း ခင္ဗ်ားေျပာေနသလဲဆိုတာ ေတာ္ေတာ္ကေလး မေသမခ်ာျဖစ္ေနပါတယ္။ က်မေျပာခဲ့သလိုပါပဲ၊ က်မတို႔ ဘယ္သူေတြကို ရည္ညြွန္းေနသလဲဆိုတဲ့ေနရာမွာ ျပႆနာရွိေနပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က ရုိဟင္ဂ်ာလို႔ကိုယ့္ကိုကိုယ္ေျပာေနၾကသူေတြဟာေတာ့ျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြမဟုတ္လို႔ ဆိုၾကတယ္၊ သူတို႕က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ကေန မၾကာေသးမီကမွ ေရာက္လာၾကသူေတြလို႔ ဆိုၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေနာက္တဘက္မွာေတာ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကလည္း မဟုတ္ဘူး၊ သူတို႔ကို ဒုကၡသည္အေနနဲ႔ (က်ေနာ္တို႔) လက္မခံႏိုင္ဘူး၊ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ သူတို႔ (ရိုဟင္ဂ်ာ)ေတြက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံသားေတြမဟုတ္ဘူး၊ သူတို႔က ျမန္မာဘက္က လာၾကသူေတြလို႔ ဆိုတယ္။ ဒီေတာ့ တရားဥပေဒစိုးမိုးျခငး္မရွိဘဲ ၊ လူ၀င္မွဳၾကီးၾကပ္ေရးကိစၥေတြ စနစ္တက်ေဆာင္ရြက္ျခင္းမရွိဘဲ၊ စနစ္က်တဲ့ ေပၚလစီမရွိဘဲ၊ ဥပေဒကို စနစ္တက်အေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္းမရွိဘဲ ဒီကိစၥကို ဘယ္လို ရွင္းထုတ္မလဲ။ ဒါေၾကာင့္ က်မက ဒီကိစၥအားလံုးရဲ႕ အရင္းအျမစ္က တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးလို႔ ေျပာခဲ့တာပါ။ ဒါကလည္း ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာကတည္းက (ျဖစ္ေနခဲ့တာပါ။) လြန္ခဲ့တဲ့ နွစ္လေလာက္က ရာဇ၀တ္မွဳက်ဴးလြန္တဲ့ (ျပႆနာ) ကေန စလာခဲ့တာမဟုတ္ဘူး။
ကဲအခု ပထမအေျဖနဲ႔ တဆက္တည္းလာတဲ့ ဒုတိယအေျဖ။ ပထမအေျဖကို သေဘာမက်တဲ့ ေမးခြန္းထုတ္သူက ဆက္ေမးတဲ့အခါ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေျဖတဲ့ ဒုတိယအေျဖကို Out of context လုပ္ၿပီး သေဘာက်ဘာသာျပန္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ အလြဲၾကီးလြဲပါၿပီ။
အလဲဗင္းဂရုျမန္မာျပန္တာက ဒုတိယအေျဖတစ္ခုတည္းကို ကြက္ၿပီးျပန္ထားတာပါ။ ျပန္ထားေတာ့လည္းဗ်ာ။ ဒီိလိုျဖစ္ေနပါတယ္။
“ရႇင္ေျပာတဲ့႐ုိဟင္ဂ်ာဆုိတာ က်မ မသိဘူး။ ဘယ္သူ ဘယ္၀ါဆုိတာကုိ ရႇင္ေျပာသလဲဆုိတာ က်မတုိ႔ ေသေသခ်ာခ်ာ မသိဘူး။ က်မေျပာခဲ့သလုိပဲ ဘယ္သူ႔ကို ရည္ညႊန္းေျပာဆုိသလဲဆုိတဲ့ ျပႆနာ ရႇိေနတယ္။ ႐ုိဟင္ဂ်ာဆိုတာဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံက မဟုတ္ဘူး။ သူတို႔ဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရႇ္ႏိုင္ငံကေန မၾကာေသးခင္ကမႇ ေရာက္လာသူေတြလို႔ တခ်ဳိ႕က ေျပာဆိုၾကတယ္။”
“who you are talking about” ဆိုတာနဲ႔ “we don’t know who they are” ဆိုတာ လံုး၀ကြဲျပားျခားနားတဲ့အဓိပၸါယ္ပါ။
အလဲဗင္းမီဒီယာဂရုခင္ဗ်ား။ ခင္ဗ်ားတို႔ဘာသာျပန္လိုက္တဲ့ စကားလံုးမ်ားရဲ႕ မူရင္းက ဒီလုိပါ။
Ido not know because when you talk about the Rohingya, we are not quite sure who you are talking about. As I said there is a problem about who we are referring to. There is someone who says that those people who claim to be Rohingyas are not the ones who are actually native to Burma.But who are just come over recently from Bangladesh.
အဓိပၸါယ္က ရွင္းရွင္းလင္းလင္းၾကီးပါပဲ။ “ပထမ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က တရားဥပေဒစိုးမိုးဖို႔လိုတယ္၊ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ ဥပေဒကသာ ဘယ္သူကေတာ့ျဖင့္ႏိုင္ငံသား၊ ဘယ္သူကေတာ့ျဖင့္ နို္င္ငံသားျဖစ္ဖို႔ အရည္အခ်င္းမီတယ္စသျဖင့္ဆံုးျဖတ္နိုင္မယ္။ အဲသလိုေျဖတယ္၊ ဒါကို ေမးခြန္းေမးသူက ရုိဟင္ဂ်ာက ႏိုင္ငံသားဟုတ္လားမဟုတ္လားထပ္ေမးတယ္။ ဒီအခါ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က က်မမသိဘူး၊ ခင္ဗ်ားေျပာတဲ့ရိုဟင္ဂ်ာကို ဘယ္ဥပေဒနဲ႔ ဆံုးျဖတ္ၿပီးႏိုင္ငံသားဟုတ္တယ္၊ မဟုတ္ဘူး အဆံုးအျဖတ္ေပးႏိုင္မလဲ၊ သူမွန္တယ္၊ ငါမွန္တယ္ဆိုၿပီး တဖက္တမ်ိဳးစီ ေျပာေနၾကတာပဲ၊ ဒါေၾကာင့္က်မက အဆံုးအျဖတ္ေပးမယ့္ ဥပေဒရွိဖို႔၊ စိုးမိုးဖို႔၊ လူ၀င္မွဳၾကီးၾကပ္ေရးက႑ေတြ စနစ္က်ဖို႔က အဓိကပါလို႔ ေျပာခဲ့တာေပါ့” လုိ႔ ေျဖၾကားပါတယ္။
ဒီလိုရွငး္ရွင္းၾကီးျဖစ္ေနတဲ့ အဓိပၸါယ္ကို ယုန္ထင္ေၾကာင္ထင္ျဖစ္ေအာင္ လွည့္စားတဲ့ မီဒီယာၾကီးခင္ဗ်ား။ အမွန္တရားဆိုတာ ၾကားမေနလဲရပါတယ္လို႔ ေျပာခဲ့တဲ့မီဒီယာၾကီးခင္ဗ်ား။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ခ်ျပခဲ့တဲ့ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးနဲ႔ လက္ရွိတရားဥပေဒကိစၥေတြကို မီဒီယာၾကီးအေနနဲ႔ စာဖတ္ပရိသတ္ကို ခ်ျပေပးခ့ဲဖူးပါသလား။ ဘယ္နွစ္ၾကိမ္ေလာက္ ခ်ျပေပးဖူးပါသလဲ။
ကဲအခု၊ အထက္မွာ က်ေနာ္ေျပာတဲ့ အဓိပၸါယ္မ်ိဳးကိုသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာဆိုခဲ့တာပါဆိုတာကို ပိုမိုခိုင္မာေစဖို႔ လန္ဒန္ စီးပြားေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံေရး တကၠသိုလ္ (London school of economics and politics) မွာ ေဆြးေႏြးခဲ့တဲ့
ဒီဘိတ္မွာလည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဘယ္လိုေျပာဆိုေဆြးေႏြးသြားသလဲဆိုတာက အနည္းငယ္သံုးသပ္ပါမယ္။ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး အတြက္ procedure နဲ႔ transitions အေၾကာင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။ အဲ – Burma law is obsolete. ျမန္မာ့ဥပေဒက ဒိတ္ေအာက္ေနၿပီလို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာသြားခဲ့တာကေတာ့ မွတ္သားစရာပါပဲ။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က Statelessness in Burma ၊ ျမန္မာျပည္က ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္မရွိဘဲ ေယာင္ေျခာက္ဆယ္ျဖစ္သူမ်ားအတြက္ We can base in rule of Law ၊ က်မတို႔ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးကို အေျခခံႏိုင္တယ္၊ ဒီလိုအေျခခံတဲ့ေနရာမွာ Two aspects ၊ ရွဳေထာင့္နွစ္မ်ိဳးရွိတယ္လို႔ ေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။
1) The law of citizenship. What are the citizenship laws in Burma like? Are these just? Are these in line with internationally acceptable standard? ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က
ျမန္မာျပည္က ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ရွိျခငး္ဥပေဒက ဘယ္လိုမ်ိဳးပါလဲ။ အဲဒီဥပေဒက တရားမွ်တရဲ႕လား၊ ဒီဥပေဒက ႏိုင္ငံတကာက လက္ခံႏို္င္မယ့္ စံပံုဆန္ေတြနဲ႔ေရာ ကိုက္ညီေနလား ဆိုၿပီး ေမးခြနး္ထုတ္ပါတယ္။
အဲ နံပါတ္ ၂ ေနရာမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာသြားတာက procedural ပါ။ ဘိုလိုကေတာ့ အၾကမ္းဖ်င္း ဒီလိုမ်ိဳးပါ။ How do the immigration authorities work? How do the police work? How do the court work?
ဒီဘိတ္မွာလည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဘယ္လိုေျပာဆိုေဆြးေႏြးသြားသလဲဆိုတာက အနည္းငယ္သံုးသပ္ပါမယ္။ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး အတြက္ procedure နဲ႔ transitions အေၾကာင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။ အဲ – Burma law is obsolete. ျမန္မာ့ဥပေဒက ဒိတ္ေအာက္ေနၿပီလို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာသြားခဲ့တာကေတာ့ မွတ္သားစရာပါပဲ။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က Statelessness in Burma ၊ ျမန္မာျပည္က ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္မရွိဘဲ ေယာင္ေျခာက္ဆယ္ျဖစ္သူမ်ားအတြက္ We can base in rule of Law ၊ က်မတို႔ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးကို အေျခခံႏိုင္တယ္၊ ဒီလိုအေျခခံတဲ့ေနရာမွာ Two aspects ၊ ရွဳေထာင့္နွစ္မ်ိဳးရွိတယ္လို႔ ေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။
1) The law of citizenship. What are the citizenship laws in Burma like? Are these just? Are these in line with internationally acceptable standard? ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က
ျမန္မာျပည္က ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ရွိျခငး္ဥပေဒက ဘယ္လိုမ်ိဳးပါလဲ။ အဲဒီဥပေဒက တရားမွ်တရဲ႕လား၊ ဒီဥပေဒက ႏိုင္ငံတကာက လက္ခံႏို္င္မယ့္ စံပံုဆန္ေတြနဲ႔ေရာ ကိုက္ညီေနလား ဆိုၿပီး ေမးခြနး္ထုတ္ပါတယ္။
အဲ နံပါတ္ ၂ ေနရာမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာသြားတာက procedural ပါ။ ဘိုလိုကေတာ့ အၾကမ္းဖ်င္း ဒီလိုမ်ိဳးပါ။ How do the immigration authorities work? How do the police work? How do the court work?
လူ၀င္မွဳၾကီးၾကပ္ေရးအာဏာပိုင္ေတြ ဘယ္လိုအလုပ္လုပ္ပါသလဲ၊ ရဲေတြ ဘယ္လို အလုပ္လုပ္ေနပါသလဲ၊ တရားရံုးေတြ ဘယ္လိုအလုပ္ လုပ္ေနပါသလဲ။ (ဒါေတြက procedural ေတြပါတဲ့)
These two are essential to find why stateless persons are stateless. Whether there is not something that can be done to assure the position within the rule of law.
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က အထက္ပါ အခ်က္ ၂ ခ်က္ကေတာ့ ႏို္င္ငံမဲ့ေနသူေတြ ဘာေၾကာင့္ ႏိုင္ငံမဲ့ေနသလဲဆိုတာ ရွာေဖြဖို႔ အဓိကနည္းလမ္း ၂ သြယ္ပါလို႔ ေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။ ဒီအခ်က္ ၂ ခ်က္ကို အေျခခံျခင္းျဖင့္ (ဒီနိုင္ငံမဲ့ေနသူမ်ား) အတြက္ အေျခအေနတစ္ခုကို တရားဥပေဒအတြင္းမွာပဲ တိက်ေသခ်ာစြာ အဆံုးအျဖတ္ေပးဖို႔ (ဥပေဒ အမ်ိဳးအစားတစ္ခု) ရွိမေနဘူးလားဆိုတာကိုလည္း ရွာေဖြေတြ႔ရွိနိုင္ပါတယ္လုိ႔ ေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။
ဒီေတာ့ဗ်ား။ ေကာက္ခ်က္ကေတာ့ ဒီလိုခ်ပါတယ္။ အလဲဗင္းမီဒီယာက ဘာသာျပန္ေဆာင္းပါးရွင္မ်ားအေနနဲ႔ ဒီလို out of context လုပ္တာကေတာ့ အမွန္တရားကေန ေသြဖယ္ၿပီး ျပည္သူကို လွည့္စားတယ္လို႔ပဲ ေျပာရမွာပါ။ တျခားနည္းလမ္းမရွိပါ။
ဗြီဒီယိုဖိုင္မ်ားကို အေသအခ်ာနားေသာတဆင္ၾကည့္ၾကပါ။ ကြ်န္ေတာ္ကိုယ္တိုင္လည္း ဒီစာမေရးမီ ဗီြဒီယိုဖုိင္ေတြကို အနည္းဆံုး ၃ ေခါက္ထပ္မနည္း နားေထာင္ခဲ့ပါတယ္။ တျခားတတ္ကြ်မ္းသူမ်ားဆီကလည္း သေဘာထား ေမးျမန္းခဲ့ ပါတယ္။
These two are essential to find why stateless persons are stateless. Whether there is not something that can be done to assure the position within the rule of law.
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က အထက္ပါ အခ်က္ ၂ ခ်က္ကေတာ့ ႏို္င္ငံမဲ့ေနသူေတြ ဘာေၾကာင့္ ႏိုင္ငံမဲ့ေနသလဲဆိုတာ ရွာေဖြဖို႔ အဓိကနည္းလမ္း ၂ သြယ္ပါလို႔ ေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။ ဒီအခ်က္ ၂ ခ်က္ကို အေျခခံျခင္းျဖင့္ (ဒီနိုင္ငံမဲ့ေနသူမ်ား) အတြက္ အေျခအေနတစ္ခုကို တရားဥပေဒအတြင္းမွာပဲ တိက်ေသခ်ာစြာ အဆံုးအျဖတ္ေပးဖို႔ (ဥပေဒ အမ်ိဳးအစားတစ္ခု) ရွိမေနဘူးလားဆိုတာကိုလည္း ရွာေဖြေတြ႔ရွိနိုင္ပါတယ္လုိ႔ ေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။
ဒီေတာ့ဗ်ား။ ေကာက္ခ်က္ကေတာ့ ဒီလိုခ်ပါတယ္။ အလဲဗင္းမီဒီယာက ဘာသာျပန္ေဆာင္းပါးရွင္မ်ားအေနနဲ႔ ဒီလို out of context လုပ္တာကေတာ့ အမွန္တရားကေန ေသြဖယ္ၿပီး ျပည္သူကို လွည့္စားတယ္လို႔ပဲ ေျပာရမွာပါ။ တျခားနည္းလမ္းမရွိပါ။
ဗြီဒီယိုဖိုင္မ်ားကို အေသအခ်ာနားေသာတဆင္ၾကည့္ၾကပါ။ ကြ်န္ေတာ္ကိုယ္တိုင္လည္း ဒီစာမေရးမီ ဗီြဒီယိုဖုိင္ေတြကို အနည္းဆံုး ၃ ေခါက္ထပ္မနည္း နားေထာင္ခဲ့ပါတယ္။ တျခားတတ္ကြ်မ္းသူမ်ားဆီကလည္း သေဘာထား ေမးျမန္းခဲ့ ပါတယ္။
အလဲဗင္းမီဒီယာက ဒီလင့္ခ္ ကို တင္အၿပီး မိနစ္အနည္းငယ္အၾကာမွာပဲ ဒီလို ျဖဳတ္ခ်ျပစ္ခဲ့ ပါတယ္။
ဒါနဲ႔ မခံမရပ္ႏိုင္တဲ့ အမွန္တရားလိုလားသူအခ်ိဳ႕က ဇေ၀ဇ၀ါျဖစ္ၿပီး က်ေနာ့္ဆီ ဆက္သြယ္လာပါတယ္။ သူတို႕ထဲက တစ္ေယာက္က အလဲဗင္းကို ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ေပၚမွာ မက္ေဆ့ခ်္ပို႔ၿပီး ဘာလို႔ အထက္ပါလင့္ခ္ကို ဖ်က္ခ်ရသလဲဆိုတာ ေမးျမန္းခဲ့ပါတယ္တဲ့။ (ပံုမွ Article #14161 not found ဆိုသည့္စာသားအား သတိျပဳၾကပါ)
အဲ မိနစ္အနည္းငယ္ၾကာေလေတာ့ အထက္ပါလင့္က ျပန္ၿပီး အလုပ္လုပ္လာပါတယ္။ အခုလက္ရွိလည္း အဲဒိလင့္ခ္က အလုပ္လုပ္တုန္းပါ။
Link address ကေတာ့
ဒီေတာ့ဗ်ား။ ကြ်န္ေတာ္ေလ့လာဖူးတဲ့ The most successful propaganda technique ဆိုတာေလး ၾကံဳၾကိဳက္တုန္း တင္ျပပါရေစ။ မူရင္းကေတာ့ ဒီမွာပါ။
နံပါတ္ ၃ မွာ ေျပာထားတာက
# 3. Misinformation: This is a subtle technique, it involves reporting information in such a way that the final message of the story is not true, it’s what the propagandist wants you to believe.
သက္ျပင္းရွည္ၾကီးပဲ ခ်မိပါတယ္ဗ်ား။(အဂၤလိပ္လိုပဲ နားလည္ေတာ္မူၾကပါကုန္) ဒီေတာ့ဗ်ား ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ အေျဖက ျမန္မာ့လက္ရွိ ဥပေဒသည္ နိုင္ငံတကာစံခ်ိန္ေတြနဲ႔ မကိုက္ညီဘဲ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္၊ မည္သူသည္ႏိုင္ငံသား၊ မည္သူသည္ႏိုင္ငံသားမဟုတ္ဆိုတာေတာင္ မခြဲျခားေပးႏိုင္တဲ့ဥပေဒျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာကိုသာ conclude လုပ္ ယူႏိုင္ပါတယ္။ အလဲဗင္းၾကီးေျပာသလို “ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ရိုဟင္ဂ်ာသည္ ႏိုင္ငံသားမဟုတ္” ဆိုၿပီး ဒဲ့ေျပာလုိက္သလိုလို ဘာလိုလိုညာလိုလို conclude လုပ္လို႔လုံး၀မရပါ။
ဒါကို ျမန္မာစာဖတ္ပရိသတ္ (အဂၤလိပ္နားမလည္ၾကတဲ့) က သေဘာမေပါက္ႏိုင္ပဲ အလဲဗင္းေပ့ခ်္မွာ ဟာ.. အေမစုက ေျပာလိုက္ပီေဟ့ စသျဖင့္ ကြန္မန္႔ေတြေရးၾကတာ အဓိက misinform လုပ္ထားတဲ့ အလဲဗင္းမွာ တာ၀န္ရွိပါတယ္။
ေနာက္ဆံုးေမးခ်င္တာကေတာ့ – အလဲဗင္းမီဒီယာအုပ္စုခင္ဗ်ား။ ေနာင္ၾကီးတို႔မွာ အမွန္တရားဆိုတာကို ထူးထူးျခားျခားေလးမ်ား Define လုပ္ထားရင္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ကိုလည္း ဗဟုသုတအျဖစ္ ေ၀မွ်ေပးပါလို႔ ရိုးသားစြာေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။
Source : MMSY
Source : MMSY
(သတင္းေဝဖန္ခ်က္)
ၿပီးခဲ့သည့္ ႏွစ္ပါတ္ ကာလအတြင္း ရခိုင္ျပည္နယ္မွ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားသည္ လူအခ်ဳိ႕အတြက္ စိတ္ပ်က္ ရႈတ္ေထြးဖြယ္ျဖစ္ေစၿပီး လူအမ်ားစုအတြက္ ကြဲျပားျငင္းခံုဖြယ္ ျဖစ္ေစသလို လူတဦးခ်င္းစီ အတြက္မူ ေသြးပ်က္ထိတ္လန္႔မႈႏွင့္ေဒါသျဖစ္ေစခဲ့ရသည္။ အေပၚယံတြင္ တည္ၿငိမ္သကဲ့သို႔ ထင္ရေသာ မ်က္ႏွာျပင္ေအာက္တြင္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ တိမ္ျမဳပ္ဆူပြက္ေနခဲ့သည့္ လူမ်ဳိးေရး၊ ဘာသာေရး တင္းမာမႈမ်ားက ေပါက္ကြဲေပၚထြက္လာၿပီး အ႐ုပ္ဆိုး အက်ည္း တန္လွသည့္ အျပန္အလွန္ ဖ်က္ဆီးမႈ သံသရာတြင္းသို႔ က်ခဲ့ရသည္။ လက္စားေခ်မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလာခဲ့ရသည္။ ဤအေျခအေနမ်ားက ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒီမိုကေရစီ ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးခရီးစဥ္ကိုပင္ လမ္းလြဲသြားေစရန္ ၿခိမ္းေျခာက္ေနေပေတာ့သည္။
အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား၊ လူမ်ဳိးေရးအရ ေစာ္ကားမႈမ်ား၊ တမင္တကာ လြဲမွားအဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆိုမႈမ်ား၊ လုပ္ၾကံဖန္တီးထား သည့္ ပံုမ်ား၊ သတင္းအမွား ေပးမႈမ်ား၊ ဘက္လိုက္သည့္ သတင္းေဖာ္ျပမႈမ်ားက ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္သည့္ အလွည့္အေျပာင္းကို ထပ္ေလာင္းဆင့္ပိုးလာခဲ့ၿပီး ေသြးစြန္းရသည့္ ဝမ္းနည္းေၾကကြဲဖြယ္ အျဖစ္အပ်က္မ်ားေပၚေပါက္လာေစခဲ့သည္။
အခ်ဳိ႕ေသာသူမ်ားက မိမိကို ဘက္လိုက္သည္ဟု ေျပာေကာင္း ေျပာၾကပါလိမ့္မည္။ ဤသို႔ စြပ္စြဲခ်က္အတြက္လည္း မိမိက ျပန္၍ ေလွ်ာက္လွဲလိုပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း မိမိ ဘက္လိုက္သည္ဆိုသည္မွာ လူအုပ္စုတခုကို သာေစ၊ တစုကို နာေစဟူ၍ ဘက္လိုက္ျခင္း မဟုတ္ပါ။ လူမ်ဳိးတစုကို သာေစ၊ တခုကို နာေစ၊ ဘာသာကိုးကြယ္ ယံုၾကည္မႈတခုကို သာေစ၊ တခုကို နာေစ ဟူ၍ ဘက္လိုက္ျခင္း မဟုတ္ပါ။ ႏိုင္ငံေရးပါတီတခုကို သာေစ၊ တခုကို နာေစဟူ၍ ရည္ရြယ္ခ်က္လည္း မရွိခဲ့ပါ။ ၎တို႔အစား မိမိ ဘက္လိုက္သည္ ဆိုသည္မွာ ဘာသာေရး လြတ္လပ္ခြင့္အပါအဝင္ လူ႔အခြင့္အေရးမ်ား၏ တကမၻာလံုးက လက္ခံၾကသည့္ တန္ဖိုးမ်ားဘက္က လိုက္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
မိမိက အျပန္အလွန္ ေလးစားမႈ၊ တန္းတူအခြင့္အေရး၊ ဘာသာ-လူမ်ဳိးအုပ္စုမ်ားအၾကား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ သဟဇာတျဖစ္ေစေရးဘက္က ဘက္လိုက္ျခင္းသာ ျဖစ္ပါသည္။ မိမိက မည္သည့္လူမ်ဳိး၊ မည္သည့္ ဘာသာကိုးကြယ္ယံုၾကည္ သည္ ျဖစ္ေစ၊ လူသားတဦးခ်င္းစီ၏ ဂုဏ္သိကၡာအတြက္ ဘက္လိုက္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ မိမိက သည္းညည္းခံစိတ္ မထားတတ္မႈ၊ မုန္းတီးမႈ၊ လူမ်ဳိးစြဲဝါဒႏွင့္ အစြန္းေရာက္ဝါဒကို ဆန္႔က်င္၍ ဘက္လိုက္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ ဝမ္းနည္းဖြယ္ အျဖစ္အပ်က္မ်ားေၾကာင့္ ရခိုင္ႏွင့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွ သာမန္ျပည္သူမ်ား ထိခိုက္နစ္နာခဲ့ၾကရပါသည္။ အိမ္မ်ား မီးေလာင္ပ်က္စီးခဲ့ရၿပီး၊ ဗလီမ်ားလည္း ဖ်က္ဆီးခံခဲ့ၾကရသည္။ အမ်ဳိးသမီးမ်ား မုဒိန္းျပဳက်င့္ခံခဲ့ၾကရၿပီး၊ လူသတ္မႈမ်ားလည္း ရွိခဲ့ၾကသည္။ မည္သည့္ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ဤသို႔ ေဆာင္ရြက္ျပဳမူခဲ့ၾကပါ သနည္း။ ၎ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားေၾကာင့္ လူေပါင္း ၃ဝ,ဝဝဝ အထိ အိုးအိမ္စြန္႔ပစ္ ထြက္ေျပးခဲ့ၾကရသည္ဟု ဆိုၾက
ေသာ္လည္း အေရအတြက္ အတိအက်ကိုမူ အတည္မျပဳႏိုင္ခဲ့ပါ။ အေၾကာင္းမွာ ကုလသမဂၢက ၎၏ဝန္ထမ္းမ်ားကိုျပန္လည္ ႐ုတ္သိမ္းခဲ့ၿပီး သီးျခားလြတ္လပ္သည့္ ေစာင့္ၾကည့္သူမ်ားကိုလည္း ဤေဒသတြင္းသို႔ ဝင္ေရာက္ခြင့္ မျပဳခဲ့ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ျမန္မာအစိုးရအေနျဖင့္ ပထမဦးဆံုး ေဆာင္ရြက္သင့္သည့္ကိစၥမွာ ယခုအေျခအေနကို အကဲျဖတ္ႏိုင္ရန္ ႏိုင္ငံတကာေလ့လာ ေစာင့္ၾကည့္သူမ်ား ဝင္ခြင့္ျပဳေရးပင္ ျဖစ္သည္။
မိမိက ယခုစာကို ေရးျခင္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ ျမန္မာျပည္သူမ်ား၏ မိတ္ေဆြတဦးအေနျဖင့္ ေရးသားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ မိမိက ျမန္မာႏိုင္ငံ လြတ္ေျမာက္ေရး၊ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရး ကိစၥမ်ားအတြက္ ၿပီးခဲ့သည့္ ၁၅ ႏွစ္တာ ကာလ တြင္ လႈပ္ရွားလုပ္ေဆာင္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းႏွင့္ နယ္စပ္ေဒသမ်ားသို႔ အၾကိမ္ ၄ဝ ေက်ာ္ ခရီးလွည့္လည္ခဲ့ဖူးပါသည္။ ျမန္မာ့ ဒီမိုကေရစီအေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူမ်ား၊ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေဟာင္းမ်ားႏွင့္ ပူးတြဲေဆာင္ရြက္ခဲ့သလို ကရင္၊ ကရင္နီ၊ ရွမ္း၊ မြန္၊ ကခ်င္၊ ခ်င္း၊ ရခိုင္၊ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ျပည္သူမ်ားႏွင့္လည္း ပူးတြဲလုပ္ကိုင္ခဲ့ဖူးပါသည္။ အင္ဒိုနီးရွား၊ ပါကစၥတန္၊ ေမာလ္ဒိုက္..စသည့္ အစြန္းေရာက္ အစၥလာမ္ဝါဒီမ်ား ေခါင္းေထာင္ထလာသည့္ အျခားေသာ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ဘာသာေရးအရ သည္းညည္းမခံလိုစိတ္ တိုးတက္ျဖစ္ေပၚလာေနသည့္ အေျခအေနကို အေတြ႔အၾကံဳ မ်ားစြာ ရွိခဲ့သူတဦးအေနျဖင့္ ယခုစာကို ေရးသားျခင္းလည္း ျဖစ္ပါသည္။
ဤ ေနာက္ခံအေၾကာင္းအခ်က္မ်ားေၾကာင့္ ျမန္မာအစိုးရႏွင့္ ျပည္သူမ်ားကို အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ရပ္တန္႔႐ုံမွ်သာမက ၿပီးခဲ့သည့္ ရက္သတၱပါတ္မ်ားက ဘာသာေရးအရ သည္းညည္းမခံႏိုင္မႈ၊ လူမ်ဳိးေရး မုန္းတီးမႈမ်ား ေရွ႕တန္းေရာက္လာသည့္ ရပ္တည္ခ်က္မ်ားကို ေျပာင္းလဲၾကပါရန္ ေမတၱာရပ္ခံ ပါသည္။ ျမန္မာျပည္သူမ်ား အေနျဖင့္လည္း ျမန္မာႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာယဥ္ေက်းမႈမ်ားရွိ ေကာင္းျမတ္မွန္ကန္သည့္ တန္ဖိုးမ်ားႏွင့္ ေနထိုင္ၾကပါရန္၊ မိမိတို႔ ေတာင္းဆို တိုက္ပြဲ ဝင္လာခဲ့ၾကသည့္ လြတ္လပ္ခြင့္ ႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရး တန္ဖိုးမ်ားအတိုင္း ဆက္လက္ရပ္တည္ၾကပါရန္ ေမတၱာရပ္ခံ လိုပါသည္။ ဤသို႔ ေမတၱာရပ္ခံရသည္မွာ အေၾကာင္းအခ်က္မ်ားစြာ ရွိပါသည္။
ပထမအခ်က္မွာ လူသားဆန္မႈႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခခံေပၚမွ လူသားတို႔၏ အသိဉာဏ္ရွိမႈကို ေမတၱာရပ္ခံေတာင္းဆိုျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ တကမၻာလံုးလက္ခံသည့္ လူ႔အခြင့္အေရးေၾကညာစာတမ္း ဆိုသည္မွာ အတိအက် အားျဖင့္ လူသားအားလံုးအတြက္ ရည္ရြယ္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ စေနေန႔က ႏိုဘယ္ဆုခ်ီးျမႇင့္ပြဲ မိန္႔ခြန္းတြင္ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာၾကားခဲ့သကဲ့သို႔ လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားသည္ “အားလံုးအနက္ အထြန္းေတာက္ဆံုးအရာ”ျဖစ္ပါသည္။ ျမန္မာ စစ္အစိုးရက ျပည္သူမ်ားကို ကာလၾကာရွည္ ဖိႏွိပ္ျပဳမူခဲ့သလို မည္သူတဦးကိုမွ် ႏွိမ္ခ် သိကၡာ မက်ေစသင့္၊ ကန္႔သတ္ထားျခင္း၊ ဖိႏွိပ္ ခ်ဳိးႏွိမ္ျခင္း မျပဳသင့္ပါ။ ၎ကိစၥတြင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ျပည္သူမ်ားလည္း အပါအဝင္ျဖစ္ပါသည္။
ဒုတိယအခ်က္မွာ ဘာသာေရးအေျခခံျဖင့္ ေမတၱာရပ္ခံျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ဗုဒၶဘာသာႏွင့္ ပတ္သက္၍ မိမိ၏ အေျခခံ နားလည္ သေဘာေပါက္မႈအရ ‘ေမတၱာ’ကို ေရွ႔ထားၾကပါသည္။ ၎သည္ မိမိ ယံုၾကည္ကိုးကြယ္သည့္ ခရစ္ယာန္ ဘာသာ၏ အေျခခံမူလည္း ျဖစ္ပါသည္။ “သင္၏ အိမ္နီးခ်င္းကို သင့္ကိုယ္တိုင္ကဲ့သို႔ ခ်စ္ေလာ့” ဟု သြန္သင္ထားပါ သည္။ ခရစ္ယာန္ အယူတြင္၊ “မိမိ၏ ရန္သူကိုပင္ ခ်စ္ရန္” သင္ၾကားထားပါသည္။ အိမ္နီးခ်င္းျဖစ္ေစ၊ ‘ရန္သူ’ျဖစ္ေစ၊ ရခိုင္ျဖစ္ေစ၊ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ျဖစ္ေစ၊ ဗုဒၶဘာသာျဖစ္ေစ၊ ခရစ္ယာန္၊ မူစလင္၊ နတ္ကိုးကြယ္သူ ျဖစ္ေစ၊ ေမတၱာကို ေရွ႕တန္း မထားသင့္ပါသေလာ။ အားလံုးကို မခ်စ္သင့္ပါသေလာ.. ဟု ေစာေၾကာ ေမးျမန္းလိုပါသည္။
အ႐ိုးရွင္းဆံုးေသာ လူသားဝါဒ၊ အေျခခံလူ႔အခြင့္အေရး၊ ဘာသာေရး အႏွစ္သာရမ်ားေၾကာင့္ ေမတၱာထားရန္၊ သည္းခံ စိတ္ထားရန္၊ ေလးစားၾကပါရန္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းရန္ႏွင့္ တန္းတူအခြင့္အေရးကို ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ေပးရန္ တိုက္တြန္းမႈ မျပဳႏိုင္ေစသည့္တိုင္၊ ေနာက္ဆံုး မိမိတို႔၏ အက်ဳိးစီးပြား အေျခခံအေပၚ စဥ္းစားေဆာင္ရြက္ၾကပါရန္ ေမတၱာရပ္ခံ လိုပါသည္။
မိမိေဖာ္ျပ ေျပာဆိုခဲ့သမွ်အေပၚ လူအခ်ဳိ႕က စိတ္မကြက္ေစသည့္တိုင္ေအာင္ မိမိ ဆက္လက္ ေဖာ္ျပလိုသည့္ အခ်က္ မ်ားအေပၚ လူအခ်ဳိ႔က စိတ္ကြက္ေဒါသ ျဖစ္ႏိုင္ပါေသးသည္။ မည္သို႔ျဖစ္ေစ ဆိုေရးရွိက ဆိုရပါလိမ့္မည္။ မိမိ ၾကံဳေတြ႔ ခဲ့ရသမွ်တြင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားသည္ အစြန္႔ပယ္၊ အခြဲျခား အခံရဆံုး၊ အဖိႏွိပ္အခံရဆံုးသူမ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။ မိမိအေနျဖင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္-ျမန္မာ နယ္စပ္ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္မ်ားထံ သြားေရာက္ခဲ့ဖူးၿပီး သူတို႔၏ မ်က္လံုးမ်ားထဲတြင္ စိတ္ပ်က္ အားငယ္မႈမ်ားကို ျမင္ေတြ႔ခဲ့ရပါသည္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္မ်ားကို ၎ေဒသျပင္ပတြင္ ေတြ႔ျမင္ခဲ့ရဖူးပါသည္။ ထိုသူတို႔ ၏ ႏွလံုးအိမ္ထဲတြင္ စိတ္ဓာတ္က်ဆင္းေနမႈကို ျမင္ခဲ့ၾကရပါသည္။ မိမိသိရွိသမွ် ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားမွာ ဧည့္ဝတ္အေက် ႁပြန္ဆံုး၊ ၾကင္နာသည့္၊ ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႔သည့္၊ ရည္မြန္သည့္၊ သည္းညည္းခံတတ္သည့္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျမတ္ႏိုးသည့္ လူသားမ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။ အျခားသူမ်ားက သူတို႔၏ လူသားဂုဏ္သိကၡာကို ျငင္းပယ္ၾကသည့္တိုင္ လူသားဆန္သည့္ ရည္မြန္မႈကို ဆုပ္ကိုင္ႏိုင္ၾကသူမ်ား ျဖစ္ပါသည္။
ယေန႔ကာလတြင္ အၾကမ္းဖက္မႈတြင္ သားေကာင္ ျဖစ္ၾကရသူမ်ားအတြက္ အေရးေပၚ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီမ်ား လိုအပ္ေနပါသည္။ အိုးအိမ္ဆံုးရႈံးခဲ့ၾကရသူ ထိုသူမ်ားမွာ စားေရရိကၡာ မရွိဘဲ ျဖစ္ေနၾကရပါသည္။
မနက္ျဖန္တြင္မူ လူမ်ဳိးကြဲ၊ ဘာသာကြဲမ်ားအၾကား ေစ့စပ္ညိႇႏိႈင္းေဆြးေႏြးမႈမ်ားႏွင့္ ျပန္လည္ရင္ၾကားေစ့ေရး ပံ့ပိုးေပးမႈ မ်ား လုပ္ေဆာင္ရန္ လိုအပ္ပါသည္။ မိမိတို႔စတင္ရမည့္ လုပ္ငန္းမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ႏိုဘယ္ဆု လက္ခံရယူ စဥ္ ေျပာၾကားသြားသည့္ မိန္႔ခြန္းကို အေျချပဳရမည္ ျဖစ္ပါသည္။
“မိမိတို႔၏ အႏၲိမ ရည္မွန္းခ်က္မွာ အိုးအိမ္ေျပာင္းေရႊ႔ထြက္ေျပးရသူမ်ား၊ အိုးအိမ္မဲ့ႏွင့္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မဲ့သူမ်ား မရွိသည့္ ကမၻာၾကီးတခု၊ မည္သည့္အရပ္တြင္ပင္ ျဖစ္ေစ မွီခိုေနထိုင္သူမ်ားၾကသူမ်ားကို ကာကြယ္လံုျခံဳေစမည့္၊ လြတ္လပ္စြာ ေနထိုင္ႏိုင္မည့္၊ အရည္အေသြးကို ျပႏိုင္မည့္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းသည့္ ကမၻာၾကီးတခု ဖန္တီးၾကရန္ပင္ ျဖစ္ပါသည္။ ေတြးေခၚမႈ တခုခ်င္းစီ၊ စကားလံုး တခုခ်င္းစီ၊ လႈပ္ရွားမႈ တခုခ်င္းစီတိုင္းသည္ အျပဳသေဘာေဆာင္ ေပါင္းစည္းေစရမည္ ျဖစ္ၿပီး အလံုးစံု ေပါင္းစည္းပါက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ဦးတည္ အေထာက္အကူ ျပဳေစၾကရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ မိမိတို႔ တဦးခ်င္းက ယခုကဲ့သို႔ ျဖည့္ဆည္းေဆာင္ရြက္ရန္ တတ္စြမ္းၾကပါသည္။ မိမိတို႔လက္မ်ား တြဲဆက္၍ မိမိတို႔ အိပ္ေနစဥ္ လံုျခံဳ၍ ႏုိးထသည့္အခ်ိန္တြင္ ေပ်ာ္ရႊင္ခ်မ္းေျမ့စြာ ႏိုးထရေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းသည့္ ကမၻာၾကီးကို ဖန္တီးၾကပါစို႔” ဟု ေျပာဆိုခဲ့ပါ သည္။
ျမန္မာမ်ား၊ ရခိုင္မ်ား၊ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ား၊ အစိုးရအရာရွိမ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား၊ ျမန္မာႏိုင္ငံသူ ႏိုင္ငံသားမ်ားႏွင့္ျမန္မာျပည္၏ မိတ္ေဆြ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားလည္း ဤနည္းအတုိင္းသာ ေရွ႕ဆက္ၾကေစလိုပါေတာ့သည္။
Benedict-Rogers ေရးသားသည့္ A friend’s appeal to Burma ကို ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျပန္ဆိုေဖာ္ျပပါသည္။
ဘန္နဲဒစ္ ေရာ္ဂ်ာစ္ (Benedict Rogers) ၏ စာအုပ္အသစ္ [လမ္းဆံု လမ္းခြမွ ျမန္မာျပည္] “Burma: A Nation at the Crossroads” ယခုလတြင္ပင္ Rider ကုမၸဏီမွ ထုတ္ေဝ ျဖန္႔ခ်ိခဲ့သည္
ၿပီးခဲ့သည့္ ႏွစ္ပါတ္ ကာလအတြင္း ရခိုင္ျပည္နယ္မွ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားသည္ လူအခ်ဳိ႕အတြက္ စိတ္ပ်က္ ရႈတ္ေထြးဖြယ္ျဖစ္ေစၿပီး လူအမ်ားစုအတြက္ ကြဲျပားျငင္းခံုဖြယ္ ျဖစ္ေစသလို လူတဦးခ်င္းစီ အတြက္မူ ေသြးပ်က္ထိတ္လန္႔မႈႏွင့္ေဒါသျဖစ္ေစခဲ့ရသည္။ အေပၚယံတြင္ တည္ၿငိမ္သကဲ့သို႔ ထင္ရေသာ မ်က္ႏွာျပင္ေအာက္တြင္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ တိမ္ျမဳပ္ဆူပြက္ေနခဲ့သည့္ လူမ်ဳိးေရး၊ ဘာသာေရး တင္းမာမႈမ်ားက ေပါက္ကြဲေပၚထြက္လာၿပီး အ႐ုပ္ဆိုး အက်ည္း တန္လွသည့္ အျပန္အလွန္ ဖ်က္ဆီးမႈ သံသရာတြင္းသို႔ က်ခဲ့ရသည္။ လက္စားေခ်မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလာခဲ့ရသည္။ ဤအေျခအေနမ်ားက ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒီမိုကေရစီ ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးခရီးစဥ္ကိုပင္ လမ္းလြဲသြားေစရန္ ၿခိမ္းေျခာက္ေနေပေတာ့သည္။
အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား၊ လူမ်ဳိးေရးအရ ေစာ္ကားမႈမ်ား၊ တမင္တကာ လြဲမွားအဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆိုမႈမ်ား၊ လုပ္ၾကံဖန္တီးထား သည့္ ပံုမ်ား၊ သတင္းအမွား ေပးမႈမ်ား၊ ဘက္လိုက္သည့္ သတင္းေဖာ္ျပမႈမ်ားက ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္သည့္ အလွည့္အေျပာင္းကို ထပ္ေလာင္းဆင့္ပိုးလာခဲ့ၿပီး ေသြးစြန္းရသည့္ ဝမ္းနည္းေၾကကြဲဖြယ္ အျဖစ္အပ်က္မ်ားေပၚေပါက္လာေစခဲ့သည္။
အခ်ဳိ႕ေသာသူမ်ားက မိမိကို ဘက္လိုက္သည္ဟု ေျပာေကာင္း ေျပာၾကပါလိမ့္မည္။ ဤသို႔ စြပ္စြဲခ်က္အတြက္လည္း မိမိက ျပန္၍ ေလွ်ာက္လွဲလိုပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း မိမိ ဘက္လိုက္သည္ဆိုသည္မွာ လူအုပ္စုတခုကို သာေစ၊ တစုကို နာေစဟူ၍ ဘက္လိုက္ျခင္း မဟုတ္ပါ။ လူမ်ဳိးတစုကို သာေစ၊ တခုကို နာေစ၊ ဘာသာကိုးကြယ္ ယံုၾကည္မႈတခုကို သာေစ၊ တခုကို နာေစ ဟူ၍ ဘက္လိုက္ျခင္း မဟုတ္ပါ။ ႏိုင္ငံေရးပါတီတခုကို သာေစ၊ တခုကို နာေစဟူ၍ ရည္ရြယ္ခ်က္လည္း မရွိခဲ့ပါ။ ၎တို႔အစား မိမိ ဘက္လိုက္သည္ ဆိုသည္မွာ ဘာသာေရး လြတ္လပ္ခြင့္အပါအဝင္ လူ႔အခြင့္အေရးမ်ား၏ တကမၻာလံုးက လက္ခံၾကသည့္ တန္ဖိုးမ်ားဘက္က လိုက္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
မိမိက အျပန္အလွန္ ေလးစားမႈ၊ တန္းတူအခြင့္အေရး၊ ဘာသာ-လူမ်ဳိးအုပ္စုမ်ားအၾကား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ သဟဇာတျဖစ္ေစေရးဘက္က ဘက္လိုက္ျခင္းသာ ျဖစ္ပါသည္။ မိမိက မည္သည့္လူမ်ဳိး၊ မည္သည့္ ဘာသာကိုးကြယ္ယံုၾကည္ သည္ ျဖစ္ေစ၊ လူသားတဦးခ်င္းစီ၏ ဂုဏ္သိကၡာအတြက္ ဘက္လိုက္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ မိမိက သည္းညည္းခံစိတ္ မထားတတ္မႈ၊ မုန္းတီးမႈ၊ လူမ်ဳိးစြဲဝါဒႏွင့္ အစြန္းေရာက္ဝါဒကို ဆန္႔က်င္၍ ဘက္လိုက္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ ဝမ္းနည္းဖြယ္ အျဖစ္အပ်က္မ်ားေၾကာင့္ ရခိုင္ႏွင့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွ သာမန္ျပည္သူမ်ား ထိခိုက္နစ္နာခဲ့ၾကရပါသည္။ အိမ္မ်ား မီးေလာင္ပ်က္စီးခဲ့ရၿပီး၊ ဗလီမ်ားလည္း ဖ်က္ဆီးခံခဲ့ၾကရသည္။ အမ်ဳိးသမီးမ်ား မုဒိန္းျပဳက်င့္ခံခဲ့ၾကရၿပီး၊ လူသတ္မႈမ်ားလည္း ရွိခဲ့ၾကသည္။ မည္သည့္ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ဤသို႔ ေဆာင္ရြက္ျပဳမူခဲ့ၾကပါ သနည္း။ ၎ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားေၾကာင့္ လူေပါင္း ၃ဝ,ဝဝဝ အထိ အိုးအိမ္စြန္႔ပစ္ ထြက္ေျပးခဲ့ၾကရသည္ဟု ဆိုၾက
ေသာ္လည္း အေရအတြက္ အတိအက်ကိုမူ အတည္မျပဳႏိုင္ခဲ့ပါ။ အေၾကာင္းမွာ ကုလသမဂၢက ၎၏ဝန္ထမ္းမ်ားကိုျပန္လည္ ႐ုတ္သိမ္းခဲ့ၿပီး သီးျခားလြတ္လပ္သည့္ ေစာင့္ၾကည့္သူမ်ားကိုလည္း ဤေဒသတြင္းသို႔ ဝင္ေရာက္ခြင့္ မျပဳခဲ့ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ျမန္မာအစိုးရအေနျဖင့္ ပထမဦးဆံုး ေဆာင္ရြက္သင့္သည့္ကိစၥမွာ ယခုအေျခအေနကို အကဲျဖတ္ႏိုင္ရန္ ႏိုင္ငံတကာေလ့လာ ေစာင့္ၾကည့္သူမ်ား ဝင္ခြင့္ျပဳေရးပင္ ျဖစ္သည္။
မိမိက ယခုစာကို ေရးျခင္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ ျမန္မာျပည္သူမ်ား၏ မိတ္ေဆြတဦးအေနျဖင့္ ေရးသားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ မိမိက ျမန္မာႏိုင္ငံ လြတ္ေျမာက္ေရး၊ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရး ကိစၥမ်ားအတြက္ ၿပီးခဲ့သည့္ ၁၅ ႏွစ္တာ ကာလ တြင္ လႈပ္ရွားလုပ္ေဆာင္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းႏွင့္ နယ္စပ္ေဒသမ်ားသို႔ အၾကိမ္ ၄ဝ ေက်ာ္ ခရီးလွည့္လည္ခဲ့ဖူးပါသည္။ ျမန္မာ့ ဒီမိုကေရစီအေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူမ်ား၊ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေဟာင္းမ်ားႏွင့္ ပူးတြဲေဆာင္ရြက္ခဲ့သလို ကရင္၊ ကရင္နီ၊ ရွမ္း၊ မြန္၊ ကခ်င္၊ ခ်င္း၊ ရခိုင္၊ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ျပည္သူမ်ားႏွင့္လည္း ပူးတြဲလုပ္ကိုင္ခဲ့ဖူးပါသည္။ အင္ဒိုနီးရွား၊ ပါကစၥတန္၊ ေမာလ္ဒိုက္..စသည့္ အစြန္းေရာက္ အစၥလာမ္ဝါဒီမ်ား ေခါင္းေထာင္ထလာသည့္ အျခားေသာ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ဘာသာေရးအရ သည္းညည္းမခံလိုစိတ္ တိုးတက္ျဖစ္ေပၚလာေနသည့္ အေျခအေနကို အေတြ႔အၾကံဳ မ်ားစြာ ရွိခဲ့သူတဦးအေနျဖင့္ ယခုစာကို ေရးသားျခင္းလည္း ျဖစ္ပါသည္။
ဤ ေနာက္ခံအေၾကာင္းအခ်က္မ်ားေၾကာင့္ ျမန္မာအစိုးရႏွင့္ ျပည္သူမ်ားကို အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ရပ္တန္႔႐ုံမွ်သာမက ၿပီးခဲ့သည့္ ရက္သတၱပါတ္မ်ားက ဘာသာေရးအရ သည္းညည္းမခံႏိုင္မႈ၊ လူမ်ဳိးေရး မုန္းတီးမႈမ်ား ေရွ႕တန္းေရာက္လာသည့္ ရပ္တည္ခ်က္မ်ားကို ေျပာင္းလဲၾကပါရန္ ေမတၱာရပ္ခံ ပါသည္။ ျမန္မာျပည္သူမ်ား အေနျဖင့္လည္း ျမန္မာႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာယဥ္ေက်းမႈမ်ားရွိ ေကာင္းျမတ္မွန္ကန္သည့္ တန္ဖိုးမ်ားႏွင့္ ေနထိုင္ၾကပါရန္၊ မိမိတို႔ ေတာင္းဆို တိုက္ပြဲ ဝင္လာခဲ့ၾကသည့္ လြတ္လပ္ခြင့္ ႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရး တန္ဖိုးမ်ားအတိုင္း ဆက္လက္ရပ္တည္ၾကပါရန္ ေမတၱာရပ္ခံ လိုပါသည္။ ဤသို႔ ေမတၱာရပ္ခံရသည္မွာ အေၾကာင္းအခ်က္မ်ားစြာ ရွိပါသည္။
ပထမအခ်က္မွာ လူသားဆန္မႈႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခခံေပၚမွ လူသားတို႔၏ အသိဉာဏ္ရွိမႈကို ေမတၱာရပ္ခံေတာင္းဆိုျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ တကမၻာလံုးလက္ခံသည့္ လူ႔အခြင့္အေရးေၾကညာစာတမ္း ဆိုသည္မွာ အတိအက် အားျဖင့္ လူသားအားလံုးအတြက္ ရည္ရြယ္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ စေနေန႔က ႏိုဘယ္ဆုခ်ီးျမႇင့္ပြဲ မိန္႔ခြန္းတြင္ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာၾကားခဲ့သကဲ့သို႔ လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားသည္ “အားလံုးအနက္ အထြန္းေတာက္ဆံုးအရာ”ျဖစ္ပါသည္။ ျမန္မာ စစ္အစိုးရက ျပည္သူမ်ားကို ကာလၾကာရွည္ ဖိႏွိပ္ျပဳမူခဲ့သလို မည္သူတဦးကိုမွ် ႏွိမ္ခ် သိကၡာ မက်ေစသင့္၊ ကန္႔သတ္ထားျခင္း၊ ဖိႏွိပ္ ခ်ဳိးႏွိမ္ျခင္း မျပဳသင့္ပါ။ ၎ကိစၥတြင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ျပည္သူမ်ားလည္း အပါအဝင္ျဖစ္ပါသည္။
ဒုတိယအခ်က္မွာ ဘာသာေရးအေျခခံျဖင့္ ေမတၱာရပ္ခံျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ဗုဒၶဘာသာႏွင့္ ပတ္သက္၍ မိမိ၏ အေျခခံ နားလည္ သေဘာေပါက္မႈအရ ‘ေမတၱာ’ကို ေရွ႔ထားၾကပါသည္။ ၎သည္ မိမိ ယံုၾကည္ကိုးကြယ္သည့္ ခရစ္ယာန္ ဘာသာ၏ အေျခခံမူလည္း ျဖစ္ပါသည္။ “သင္၏ အိမ္နီးခ်င္းကို သင့္ကိုယ္တိုင္ကဲ့သို႔ ခ်စ္ေလာ့” ဟု သြန္သင္ထားပါ သည္။ ခရစ္ယာန္ အယူတြင္၊ “မိမိ၏ ရန္သူကိုပင္ ခ်စ္ရန္” သင္ၾကားထားပါသည္။ အိမ္နီးခ်င္းျဖစ္ေစ၊ ‘ရန္သူ’ျဖစ္ေစ၊ ရခိုင္ျဖစ္ေစ၊ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ျဖစ္ေစ၊ ဗုဒၶဘာသာျဖစ္ေစ၊ ခရစ္ယာန္၊ မူစလင္၊ နတ္ကိုးကြယ္သူ ျဖစ္ေစ၊ ေမတၱာကို ေရွ႕တန္း မထားသင့္ပါသေလာ။ အားလံုးကို မခ်စ္သင့္ပါသေလာ.. ဟု ေစာေၾကာ ေမးျမန္းလိုပါသည္။
အ႐ိုးရွင္းဆံုးေသာ လူသားဝါဒ၊ အေျခခံလူ႔အခြင့္အေရး၊ ဘာသာေရး အႏွစ္သာရမ်ားေၾကာင့္ ေမတၱာထားရန္၊ သည္းခံ စိတ္ထားရန္၊ ေလးစားၾကပါရန္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းရန္ႏွင့္ တန္းတူအခြင့္အေရးကို ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ေပးရန္ တိုက္တြန္းမႈ မျပဳႏိုင္ေစသည့္တိုင္၊ ေနာက္ဆံုး မိမိတို႔၏ အက်ဳိးစီးပြား အေျခခံအေပၚ စဥ္းစားေဆာင္ရြက္ၾကပါရန္ ေမတၱာရပ္ခံ လိုပါသည္။
မိမိေဖာ္ျပ ေျပာဆိုခဲ့သမွ်အေပၚ လူအခ်ဳိ႕က စိတ္မကြက္ေစသည့္တိုင္ေအာင္ မိမိ ဆက္လက္ ေဖာ္ျပလိုသည့္ အခ်က္ မ်ားအေပၚ လူအခ်ဳိ႔က စိတ္ကြက္ေဒါသ ျဖစ္ႏိုင္ပါေသးသည္။ မည္သို႔ျဖစ္ေစ ဆိုေရးရွိက ဆိုရပါလိမ့္မည္။ မိမိ ၾကံဳေတြ႔ ခဲ့ရသမွ်တြင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားသည္ အစြန္႔ပယ္၊ အခြဲျခား အခံရဆံုး၊ အဖိႏွိပ္အခံရဆံုးသူမ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။ မိမိအေနျဖင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္-ျမန္မာ နယ္စပ္ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္မ်ားထံ သြားေရာက္ခဲ့ဖူးၿပီး သူတို႔၏ မ်က္လံုးမ်ားထဲတြင္ စိတ္ပ်က္ အားငယ္မႈမ်ားကို ျမင္ေတြ႔ခဲ့ရပါသည္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္မ်ားကို ၎ေဒသျပင္ပတြင္ ေတြ႔ျမင္ခဲ့ရဖူးပါသည္။ ထိုသူတို႔ ၏ ႏွလံုးအိမ္ထဲတြင္ စိတ္ဓာတ္က်ဆင္းေနမႈကို ျမင္ခဲ့ၾကရပါသည္။ မိမိသိရွိသမွ် ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားမွာ ဧည့္ဝတ္အေက် ႁပြန္ဆံုး၊ ၾကင္နာသည့္၊ ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႔သည့္၊ ရည္မြန္သည့္၊ သည္းညည္းခံတတ္သည့္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျမတ္ႏိုးသည့္ လူသားမ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။ အျခားသူမ်ားက သူတို႔၏ လူသားဂုဏ္သိကၡာကို ျငင္းပယ္ၾကသည့္တိုင္ လူသားဆန္သည့္ ရည္မြန္မႈကို ဆုပ္ကိုင္ႏိုင္ၾကသူမ်ား ျဖစ္ပါသည္။
သို႔ေသာ္လည္း သူတို႔ကို စစ္အစိုးရက သာမက လူမႈအသိုက္အဝန္းကပါ ဆက္လက္ခြဲျခား ျငင္းပယ္ ဖိႏွိပ္ေနပါက ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚလာမည့္ အႏၲရာယ္ကိုလည္း မိမိသိျမင္ေနပါသည္။ ၎မွာ သေဘာထား အစြန္းေရာက္လာမည့္ အႏၲရာယ္ (radicalization) ပင္ ျဖစ္ပါသည္။
႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားကို ‘အၾကမ္းဖက္သမားမ်ား’ ဟု မည့္သည့္အေျခခံအေၾကာင္းမွ် ခိုင္ခိုင္လံုလံု မရွိပါဘဲ လူမ်ဳိးေရး မုန္းတီးမႈျဖင့္ စတင္စြပ္စြဲမႈမ်ား ရွိေနၿပီ ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ဤ စြပ္စြဲေျပာဆိုခ်က္မ်ားမွာ မိမိဘာသာ စိတ္ေက်နပ္ေအာင္ လုပ္ၾကံ ေျပာဆိုၾကျခင္းသာ ျဖစ္ပါသည္။ အကယ္၍ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားကို အစိုးရက ဖိႏွိပ္ ႏွိပ္ကြပ္ေနခဲ့လွ်င္၊ ဒီမိုကေရစီလႈပ္ရွားမႈက ဖယ္ၾကဥ္ထားခဲ့လွ်င္၊ လူမႈအသိုက္အဝန္းက ခြဲျခားဖိႏွိပ္ဆက္ဆံၿပီး တိုက္ခိုက္ေန လွ်င္၊ ႏိုင္ငံတကာမိသားစုက သူတို႔အေရးကို လ်စ္လ်ဴရႈထားခဲ့လွ်င္၊ အစြန္းေရာက္ အစၥလာမ္ဝါဒီမ်ားက ႐ိုဟင္ဂ်ာ လူထုမ်ားအၾကား ရွိေနသည့္ စိတ္ပ်က္အားငယ္မႈကို အသံုးခ် စည္း႐ုံးလာခဲ့လွ်င္၊ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားအေနျဖင့္ သူတို႔ အတြက္ ေနာက္ဆံုးထြက္ေပါက္လမ္း မရွိေတာ့ဟု ျမင္လာလွ်င္၊ ႐ိုဟင္ဂ်ာအမ်ားစုက သေဘာထားျပင္းထန္ အစြန္းေရာက္သူမ်ား ျဖစ္လာၾကဖြယ္ ရွိပါသည္။ ပါကစၥတန္၊ အင္ဒိုနီးရွားတို႔တြင္ အစြန္းေရာက္ အစၥလာမ္ဝါဒီမ်ား လႈပ္ရွားလာခဲ့သည္ကို ျမင္ေတြ႔ခဲ့ၾကရသည့္နည္းတူ ေမာ္လ္ဒိုက္ ႏွင့္ လန္ဒန္ၿမိဳ႕၏ လမ္းမမ်ား၊ ဆက္ေဖာ္ျပ၍ မဆံုးႏိုင္သည့္ အခ်ဳိ႕ေသာ ေနရာမ်ားတြင္လည္း အစြန္းေရာက္အစၥလာမ္ဝါဒီမ်ား စည္း႐ုံးလႈပ္ရွားလာသည္ကို ေတြ႔ခဲ့ၾကရသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ရွိေနသည့္ ျပႆနာမ်ားအေပၚ ေနာက္ထပ္ရန္စြယ္တခု တိုးလာမည္ကို မိမိ စိုးရိမ္မိပါ သည္။ မိမိဆိုလိုသည္မွာ ဗံုးခြဲျခင္း၊ ေလယာဥ္ျပန္ေပးဆြဲျခင္း ကိစၥမ်ား မဟုတ္ပါ။ မိမိဆိုလိုသည္မွာ ႏိုင္ငံေရးေသြးထိုးမႈပါသည့္ အစၥလာမ္အယူဝါဒ ေရွ႕တန္း ေရာက္လာမည့္အေရး ျဖစ္ၿပီး လူအမ်ားစု ကိုးကြယ္ယံုၾကည္ၾကသည့္ အစၥလာမ္ ဘာသာေရး အယူအဆႏွင့္ ျခားနားပါသည္။ က်န္ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္သူ အမ်ားစုက ၿငိမ္းခ်မ္းသည့္ ဘာသာတရားကိုသာ လက္ကိုင္ထား ယံုၾကည္ၾကပါသည္။
ခြဲျခားဖယ္ၾကဥ္ျခင္း၊ စိတ္ပ်က္အားငယ္ျခင္း၊ ႏိုင္ငံမရွိသူမ်ား ျဖစ္ေနျခင္း စသည့္ အခ်က္မ်ားမွေန၍ သေဘာထား အစြန္းေရာက္ေစရန္ ေရခံေျမခံ ျဖစ္ေပၚလာေစႏိုင္ပါသည္။ ေအာ္စလိုၿမိဳ႕တြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာခဲ့သကဲ့သို႔ “စစ္ပြဲမ်ားသည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ေသေၾကေစႏိုင္သည့္ နယ္ပယ္တခုမွ်သာ မဟုတ္ပါ။ အကယ္၍ နစ္နာခံစားေနရမႈ မ်ားကို ျငင္းပယ္ ပါက၊ ပဋိပကၡမ်ား ေပါက္ဖြားလာေစမည့္ မ်ဳိးေစ့မ်ား ျဖစ္လာေစႏိုင္ပါသည္။ နစ္နာခံစားရမႈမ်ားေၾကာင့္ သိမ္ငယ္ၿပီး၊ နာက်ည္းမႈမ်ား၊ ေဒါသမ်ား ျဖစ္ေပၚလာေစႏိုင္ပါသည္။”
မိမိကို အထင္အျမင္ မလြဲေစလိုပါ။ မိမိေျပာဆိုသည့္အခ်က္အေပၚ အေျခခံ၍ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားကို တိုက္ခိုက္ရန္ အေၾကာင္းျပခ်က္ မျဖစ္ေစလိုပါ။ အမွန္တြက္ ၎၏ ဆန္႔က်င္ဖက္ကို ရည္ရြယ္ေျပာဆိုရင္း ျဖစ္ပါသည္။ အစၥလာမ္ဝါဒီ မ်ားကို စိန္ေခၚေသြးဆြမႈကို ေရွာင္လႊဲႏိုင္ရန္အတြက္၊ ရခိုင္မ်ား၊ ဗမာမ်ား၊ ျမန္မာျပည္သူမ်ားအားလံုးက သေဘာထားေပ်ာ့ေျပာင္းသည့္၊ အျခားသူမ်ားႏွင့္ တန္းတူအခြင့္အေရး ရရွိေရးသာ အလိုရွိၾကသည့္၊ လူ႔ဂုဏ္သိကၡာႏွင့္ ထိုက္တန္ သည့္ ေလးစားမႈ ရလိုၾကသည့္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေနလိုၾကသည့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းအလုပ္လုပ္သင့္ပါသည္။ လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာက ႐ိုဟင္ဂ်ာတဦးက သူ၏ေျမာ္ျမင္ခ်က္ကို မိမိထံ လွပစြာ ပံုေဖာ္ေျပာျပခဲ့ဖူးပါသည္။ သူက ျမန္မာႏိုင္ငံကို ပန္းေပါင္းစံု ပြင့္သည့္ ဥယ်ာဥ္ၾကီးျဖင့္ တင္စားၿပီး၊ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားမွာ ၎တို႔အနက္မွ ပန္းတမ်ဳိး ဟု ေဖာ္ျပခဲ့ဖူးပါသည္။
႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ယံုမွတ္မွားခ်က္ ႏွစ္ခု ရွိေနၿပီး ၎တို႔ကိုလည္း ေခ်ဖ်က္ရန္ လိုအပ္ပါသည္။ ပထမ အခ်က္မွာ ၎တို႔၏ လူမ်ဳိးျဖစ္မႈ၊ တိုင္းရင္းသားျဖစ္မႈကို ေျမၾကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္ႏွင့္ ပူးတြဲထားသည္ဟူသည့္ အျမင္ျဖစ္ပါသည္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားက အနည္းဆံုး မိမိသိရွိရသမွ် သူတို႔ကိုယ္ပိုင္နယ္ေျမ ေတာင္းဆိုေနျခင္း မဟုတ္ပါ။ သူတို႔က ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ အသိအမွတ္ျပဳမႈ လိုခ်င္ေနျခင္းမွ်သာ ျဖစ္ပါသည္။ အကယ္၍ သူတို႔ ကိုယ္ပိုင္ျပည္နယ္ ေတာင္းဆိုေနသည့္တိုင္ သူတို႔ကို ဂုဏ္သိကၡာ၊ တန္းတူအခြင့္အေရးႏွင့္ ဆက္ဆံေနသမွ် ကာလ ပတ္လံုး ဤသို႔ ေပးအပ္ရန္လည္း အေၾကာင္းအခ်က္ မရွိပါ။
ဒုတိယအခ်က္မွာ ၎တို႔ကို ခိုးဝင္က်ဴးေက်ာ္လာသည့္ ဘဂၤါလီေရႊ႔ေျပာင္း အေျခခ်လာသူမ်ားဟု ျမင္ေနျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ယခုစြပ္စြဲခ်က္အတြက္ မိမိတြင္ တုံ႔ျပန္ရန္အခ်က္မ်ားစြာ ရွိပါသည္။
ပထမအခ်က္မွာ သမိုင္းမွတ္တမ္းမ်ားအရ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ား သည္ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းတြင္ မ်ဳိးဆက္ေပါင္းမ်ား စြာကတည္းက အေျခခ် ေနထိုင္လာခဲ့ၾကသည္မွာ ထင္ရွားပါသည္။ ပညာရွင္မ်ားက တိက်သည့္ အေထာက္အထား မ်ားျဖင့္ ျငင္းခံုႏိုင္ၾကပါသည္။ မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ ထိုသူမ်ား ဤေနရာတြင္ မ်ဳိးဆက္ေပါင္းမ်ားစြာ ရွိေနၾကသည္မွာ ျငင္းဆိုမရသည့္ အခ်က္ပင္ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ပထမဦးဆံုး သမၼတ ရွမ္းလူမ်ဳိး တဦးျဖစ္သူ စဝ္ေရႊသိုက္က “ရခိုင္ မူဆလင္မ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ား ျဖစ္ၾကသည္မွာ ေသခ်ာသည္။ အကယ္၍ သူတို႔ကိုသာ ဌာေနတိုင္းရင္းသားထဲသို႔ မထည့္ပါက မိမိတို႔ကိုယ္တိုင္လည္း ဌာေနတိုင္းရင္းသားအျဖစ္ မခံယူသင့္” ဟု ေျပာဆိုခဲ့ ဖူးပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ပထမ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ ဦးႏုကလည္း ယခု အျငင္းပြားေနၾကသည့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာအမည္ကို သံုးစြဲခဲ့ဖူး ပါသည္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာဘာသာျဖင့္ အသံလႊင့္ရန္ ျမန္မာ့အသံကိုပင္ အသံုးျပဳခြင့္ေပးခဲ့ပါသည္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာအမတ္မ်ားလည္း လႊတ္ေတာ္တြင္း ေနရာယူခဲ့ၾကဖူးပါသည္။ ဦးေနဝင္း အာဏာရရွိသည့္အခ်ိန္မွသာ သူ၏လူမ်ဳိးေရး အစြဲ၊ မူဆလင္ ဆန္႔က်င္ေရး စိတ္ဓာတ္ေၾကာင့္ ယခုကိစၥမ်ား ျဖစ္ေပၚလာျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ၎တို႔ကို ႏိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ႐ုပ္သိမ္း၍ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ ဖိႏွိပ္ညႇဥ္းပမ္းမႈမ်ား ဒုကၡတြင္းသို႔ ပစ္ခ်ထားခဲ့ပါသည္။
အကယ္၍ သူတို႔က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွ တရားမဝင္ ခိုးဝင္လာသူမ်ား ဆိုပါက သူတို႔အမ်ားစုက အဘယ္ေၾကာင့္
ျမန္မာစကား လည္ပတ္စြာ ေျပာဆိုႏိုင္ၾကပါသနည္း။ ျမန္မာအမည္မ်ား မွည့္ေခၚၾကပါသနည္း။ အကယ္၍ သူတို႔က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွ တရားမဝင္ ခိုးဝင္လာသူမ်ား ဆိုပါက ၎ဒုကၡသည္မ်ားကို လက္ခံရန္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က အဘယ္
ေၾကာင့္ လက္ခံရန္ ျငင္းပယ္ရပါသနည္း။ အကယ္၍ သူတို႔က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွ တရားမဝင္ ခိုးဝင္လာသူမ်ား ဆိုပါက အဘယ္ေၾကာင့္ ယခုလို ဖိႏွိပ္မႈမ်ား ခံစားေနၾကရသည့္ ၾကားထဲတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ အေျခခ်ေနထိုင္လိုၿပီး သူတို႔အိုးအိမ္ သဖြယ္ သေဘာထားၾကပါသနည္း။ ေယဘုယ်အားျဖင့္ တရားမဝင္ ခိုးဝင္လာၾကသူမ်ားသည္ ဆင္းရဲမႈႏွင့္ ဖိႏွိပ္သည့္
ေနရာမ်ားမွ ထြက္ေျပးလာၾကသူမ်ားသာ ျဖစ္ပါသည္။ ပို၍ႂကြယ္ဝသည့္ လြတ္လပ္သည့္ ေနရာကိုသာ ရွာေဖြၾကသူမ်ား သာ ျဖစ္ပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ သူတို႔က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကို စြန္႔ခြာ၍ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ထြက္ေျပးၾကပါသနည္း။
အခ်ဳိ႕ျမန္မာမ်ားက နယ္စပ္မ်ဥ္းက ဟင္းလင္းပြင့္ေနေသာေၾကာင့္ဟု မိမိကို ေျပာၾကပါသည္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာဟု ဆိုေနၾကသူ မ်ားမွာ တရားမဝင္ ခိုးဝင္လာသည့္ ဘဂၤါလီမ်ားဟု ဆိုၾကပါသည္။ သို႔ဆိုလွ်င္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ စနစ္တက် လူသတ္မွတ္ ခြဲျခားသည့္ စနစ္လို အပ္ပါသည္။ အကယ္၍ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေမြးဖြားသူမ်ားမွန္ပါက သူတို႔ကို ႏိုင္ငံသား အျဖစ္ လက္ခံသင့္ပါသည္။ အကယ္၍ ခိုးဝင္လာသူမ်ားဟု ခိုင္လံုစြာ ေတြ႔ရွိပါက၊ ေလ်ာ္ကန္စြာ ဆက္လက္
ေဆာင္ရြက္သင့္ပါသည္။ ထိုသူမ်ားကို ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ေပးသည္ ျဖစ္ေစ၊ သို႔မဟုတ္ အျခား ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ခိုးဝင္လာ သူမ်ားကို ကိုင္တြယ္ၾကသည့္နည္းတူ သူတို႔မူရင္းလာရာ ႏိုင္ငံသို႔ ျပန္လည္ ပို႔ေဆာင္သင့္ပါသည္။ မည္သည့္ အေျခအေနမ်ဳိးတြင္မဆို သူတို႔ကို လူမဆန္သည့္ ခြဲျခားဖိႏွိပ္မႈမ်ဳိး မျပဳသင့္ပါ။ တရားမဝင္ ခိုးဝင္လာၾကသူမ်ား သည္ပင္လွ်င္ လူ႔အခြင့္အေရး ရွိပါသည္။
ဤအေၾကာင္းကို မာတင္လူသာကင္း က ေကာင္းစြာေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ သူက “မည္သည့္ေနရာတြင္ ရွိေနသည့္ မတရားမမွ်တမႈ မဆို၊ ေနရာတိုင္းတြင္ ရွိေနသည့္ တရားမွ်တမႈကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနသည္” ဟု ဆိုခဲ့သည္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာ မ်ားမွာ ႏိုင္ငံမဲ့မ်ား၊ ပညာေရးရရွိခြင့္ကို ျငင္းပယ္ခံေနရသူမ်ား၊ ခရီးသြားလာရန္၊ လက္ထပ္ထိမ္းျမားရန္၊ ဝတ္ျပဳကိုးကြယ္ရန္ ကန္႔သတ္ ပိတ္ပင္ခံေနရသူမ်ား၊ ျပင္းထန္ဆိုးရြားသည့္ မတရားမမွ်တမႈမ်ား ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ခံစားလာၾကရသူမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ရခိုင္ျပည္သူမ်ားမွာလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံသား အျခားသူမ်ားကဲ့သို႔ပင္၊ မတရား မမွ်တမႈကို ခံစားလာၾကရသူမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ၎လူ႔အဖြဲ႔အစည္းႏွစ္ရပ္က အၾကမ္းဖက္မႈႏွင့္ ဖ်က္ဆီးမႈ သံသရာကို ဆက္လက္က်ဴးလြန္ေနၾကလွ်င္မူ အခ်င္းခ်င္း အျပန္အလွန္ ဖ်က္ဆီးေနၾကသကဲ့သို႔ ရွိလိမ့္မည္ ျဖစ္ၿပီး ယခု ပဋိပကၡ အက်ပ္အတည္းသာ ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေနပါက ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒီမိုကေရစီခရီးလည္း လမ္းလြဲသြားေစႏိုင္ပါသည္။
သို႔အတြက္ေၾကာင့္ ျမန္မာႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာ ျပည္သူမ်ားအတြက္ ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး၊ လူသားဂုဏ္သိကၡာ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတို႔အေပၚ အေလးထား ေလးစားၾကရေတာ့မည့္ အခ်ိန္ျဖစ္ၿပီး အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ရပ္စဲေစရန္ ရပ္တည္ေပးၾကရေတာ့မည္ ျဖစ္ပါသည္။
ရွည္ၾကာခက္ခဲမည့္ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရး၊ ျပန္လည္ရင္ၾကားေစ့ေရးခရီးကို ေလွ်ာက္လွမ္း ၾကရေတာ့မည့္ အခ်ိန္လည္း ျဖစ္ပါသည္။
႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားကို ‘အၾကမ္းဖက္သမားမ်ား’ ဟု မည့္သည့္အေျခခံအေၾကာင္းမွ် ခိုင္ခိုင္လံုလံု မရွိပါဘဲ လူမ်ဳိးေရး မုန္းတီးမႈျဖင့္ စတင္စြပ္စြဲမႈမ်ား ရွိေနၿပီ ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ဤ စြပ္စြဲေျပာဆိုခ်က္မ်ားမွာ မိမိဘာသာ စိတ္ေက်နပ္ေအာင္ လုပ္ၾကံ ေျပာဆိုၾကျခင္းသာ ျဖစ္ပါသည္။ အကယ္၍ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားကို အစိုးရက ဖိႏွိပ္ ႏွိပ္ကြပ္ေနခဲ့လွ်င္၊ ဒီမိုကေရစီလႈပ္ရွားမႈက ဖယ္ၾကဥ္ထားခဲ့လွ်င္၊ လူမႈအသိုက္အဝန္းက ခြဲျခားဖိႏွိပ္ဆက္ဆံၿပီး တိုက္ခိုက္ေန လွ်င္၊ ႏိုင္ငံတကာမိသားစုက သူတို႔အေရးကို လ်စ္လ်ဴရႈထားခဲ့လွ်င္၊ အစြန္းေရာက္ အစၥလာမ္ဝါဒီမ်ားက ႐ိုဟင္ဂ်ာ လူထုမ်ားအၾကား ရွိေနသည့္ စိတ္ပ်က္အားငယ္မႈကို အသံုးခ် စည္း႐ုံးလာခဲ့လွ်င္၊ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားအေနျဖင့္ သူတို႔ အတြက္ ေနာက္ဆံုးထြက္ေပါက္လမ္း မရွိေတာ့ဟု ျမင္လာလွ်င္၊ ႐ိုဟင္ဂ်ာအမ်ားစုက သေဘာထားျပင္းထန္ အစြန္းေရာက္သူမ်ား ျဖစ္လာၾကဖြယ္ ရွိပါသည္။ ပါကစၥတန္၊ အင္ဒိုနီးရွားတို႔တြင္ အစြန္းေရာက္ အစၥလာမ္ဝါဒီမ်ား လႈပ္ရွားလာခဲ့သည္ကို ျမင္ေတြ႔ခဲ့ၾကရသည့္နည္းတူ ေမာ္လ္ဒိုက္ ႏွင့္ လန္ဒန္ၿမိဳ႕၏ လမ္းမမ်ား၊ ဆက္ေဖာ္ျပ၍ မဆံုးႏိုင္သည့္ အခ်ဳိ႕ေသာ ေနရာမ်ားတြင္လည္း အစြန္းေရာက္အစၥလာမ္ဝါဒီမ်ား စည္း႐ုံးလႈပ္ရွားလာသည္ကို ေတြ႔ခဲ့ၾကရသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ရွိေနသည့္ ျပႆနာမ်ားအေပၚ ေနာက္ထပ္ရန္စြယ္တခု တိုးလာမည္ကို မိမိ စိုးရိမ္မိပါ သည္။ မိမိဆိုလိုသည္မွာ ဗံုးခြဲျခင္း၊ ေလယာဥ္ျပန္ေပးဆြဲျခင္း ကိစၥမ်ား မဟုတ္ပါ။ မိမိဆိုလိုသည္မွာ ႏိုင္ငံေရးေသြးထိုးမႈပါသည့္ အစၥလာမ္အယူဝါဒ ေရွ႕တန္း ေရာက္လာမည့္အေရး ျဖစ္ၿပီး လူအမ်ားစု ကိုးကြယ္ယံုၾကည္ၾကသည့္ အစၥလာမ္ ဘာသာေရး အယူအဆႏွင့္ ျခားနားပါသည္။ က်န္ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္သူ အမ်ားစုက ၿငိမ္းခ်မ္းသည့္ ဘာသာတရားကိုသာ လက္ကိုင္ထား ယံုၾကည္ၾကပါသည္။
ခြဲျခားဖယ္ၾကဥ္ျခင္း၊ စိတ္ပ်က္အားငယ္ျခင္း၊ ႏိုင္ငံမရွိသူမ်ား ျဖစ္ေနျခင္း စသည့္ အခ်က္မ်ားမွေန၍ သေဘာထား အစြန္းေရာက္ေစရန္ ေရခံေျမခံ ျဖစ္ေပၚလာေစႏိုင္ပါသည္။ ေအာ္စလိုၿမိဳ႕တြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာခဲ့သကဲ့သို႔ “စစ္ပြဲမ်ားသည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ေသေၾကေစႏိုင္သည့္ နယ္ပယ္တခုမွ်သာ မဟုတ္ပါ။ အကယ္၍ နစ္နာခံစားေနရမႈ မ်ားကို ျငင္းပယ္ ပါက၊ ပဋိပကၡမ်ား ေပါက္ဖြားလာေစမည့္ မ်ဳိးေစ့မ်ား ျဖစ္လာေစႏိုင္ပါသည္။ နစ္နာခံစားရမႈမ်ားေၾကာင့္ သိမ္ငယ္ၿပီး၊ နာက်ည္းမႈမ်ား၊ ေဒါသမ်ား ျဖစ္ေပၚလာေစႏိုင္ပါသည္။”
မိမိကို အထင္အျမင္ မလြဲေစလိုပါ။ မိမိေျပာဆိုသည့္အခ်က္အေပၚ အေျခခံ၍ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားကို တိုက္ခိုက္ရန္ အေၾကာင္းျပခ်က္ မျဖစ္ေစလိုပါ။ အမွန္တြက္ ၎၏ ဆန္႔က်င္ဖက္ကို ရည္ရြယ္ေျပာဆိုရင္း ျဖစ္ပါသည္။ အစၥလာမ္ဝါဒီ မ်ားကို စိန္ေခၚေသြးဆြမႈကို ေရွာင္လႊဲႏိုင္ရန္အတြက္၊ ရခိုင္မ်ား၊ ဗမာမ်ား၊ ျမန္မာျပည္သူမ်ားအားလံုးက သေဘာထားေပ်ာ့ေျပာင္းသည့္၊ အျခားသူမ်ားႏွင့္ တန္းတူအခြင့္အေရး ရရွိေရးသာ အလိုရွိၾကသည့္၊ လူ႔ဂုဏ္သိကၡာႏွင့္ ထိုက္တန္ သည့္ ေလးစားမႈ ရလိုၾကသည့္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေနလိုၾကသည့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းအလုပ္လုပ္သင့္ပါသည္။ လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာက ႐ိုဟင္ဂ်ာတဦးက သူ၏ေျမာ္ျမင္ခ်က္ကို မိမိထံ လွပစြာ ပံုေဖာ္ေျပာျပခဲ့ဖူးပါသည္။ သူက ျမန္မာႏိုင္ငံကို ပန္းေပါင္းစံု ပြင့္သည့္ ဥယ်ာဥ္ၾကီးျဖင့္ တင္စားၿပီး၊ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားမွာ ၎တို႔အနက္မွ ပန္းတမ်ဳိး ဟု ေဖာ္ျပခဲ့ဖူးပါသည္။
႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ယံုမွတ္မွားခ်က္ ႏွစ္ခု ရွိေနၿပီး ၎တို႔ကိုလည္း ေခ်ဖ်က္ရန္ လိုအပ္ပါသည္။ ပထမ အခ်က္မွာ ၎တို႔၏ လူမ်ဳိးျဖစ္မႈ၊ တိုင္းရင္းသားျဖစ္မႈကို ေျမၾကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္ႏွင့္ ပူးတြဲထားသည္ဟူသည့္ အျမင္ျဖစ္ပါသည္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားက အနည္းဆံုး မိမိသိရွိရသမွ် သူတို႔ကိုယ္ပိုင္နယ္ေျမ ေတာင္းဆိုေနျခင္း မဟုတ္ပါ။ သူတို႔က ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ အသိအမွတ္ျပဳမႈ လိုခ်င္ေနျခင္းမွ်သာ ျဖစ္ပါသည္။ အကယ္၍ သူတို႔ ကိုယ္ပိုင္ျပည္နယ္ ေတာင္းဆိုေနသည့္တိုင္ သူတို႔ကို ဂုဏ္သိကၡာ၊ တန္းတူအခြင့္အေရးႏွင့္ ဆက္ဆံေနသမွ် ကာလ ပတ္လံုး ဤသို႔ ေပးအပ္ရန္လည္း အေၾကာင္းအခ်က္ မရွိပါ။
ဒုတိယအခ်က္မွာ ၎တို႔ကို ခိုးဝင္က်ဴးေက်ာ္လာသည့္ ဘဂၤါလီေရႊ႔ေျပာင္း အေျခခ်လာသူမ်ားဟု ျမင္ေနျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ယခုစြပ္စြဲခ်က္အတြက္ မိမိတြင္ တုံ႔ျပန္ရန္အခ်က္မ်ားစြာ ရွိပါသည္။
ပထမအခ်က္မွာ သမိုင္းမွတ္တမ္းမ်ားအရ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ား သည္ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းတြင္ မ်ဳိးဆက္ေပါင္းမ်ား စြာကတည္းက အေျခခ် ေနထိုင္လာခဲ့ၾကသည္မွာ ထင္ရွားပါသည္။ ပညာရွင္မ်ားက တိက်သည့္ အေထာက္အထား မ်ားျဖင့္ ျငင္းခံုႏိုင္ၾကပါသည္။ မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ ထိုသူမ်ား ဤေနရာတြင္ မ်ဳိးဆက္ေပါင္းမ်ားစြာ ရွိေနၾကသည္မွာ ျငင္းဆိုမရသည့္ အခ်က္ပင္ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ပထမဦးဆံုး သမၼတ ရွမ္းလူမ်ဳိး တဦးျဖစ္သူ စဝ္ေရႊသိုက္က “ရခိုင္ မူဆလင္မ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ား ျဖစ္ၾကသည္မွာ ေသခ်ာသည္။ အကယ္၍ သူတို႔ကိုသာ ဌာေနတိုင္းရင္းသားထဲသို႔ မထည့္ပါက မိမိတို႔ကိုယ္တိုင္လည္း ဌာေနတိုင္းရင္းသားအျဖစ္ မခံယူသင့္” ဟု ေျပာဆိုခဲ့ ဖူးပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ပထမ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ ဦးႏုကလည္း ယခု အျငင္းပြားေနၾကသည့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာအမည္ကို သံုးစြဲခဲ့ဖူး ပါသည္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာဘာသာျဖင့္ အသံလႊင့္ရန္ ျမန္မာ့အသံကိုပင္ အသံုးျပဳခြင့္ေပးခဲ့ပါသည္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာအမတ္မ်ားလည္း လႊတ္ေတာ္တြင္း ေနရာယူခဲ့ၾကဖူးပါသည္။ ဦးေနဝင္း အာဏာရရွိသည့္အခ်ိန္မွသာ သူ၏လူမ်ဳိးေရး အစြဲ၊ မူဆလင္ ဆန္႔က်င္ေရး စိတ္ဓာတ္ေၾကာင့္ ယခုကိစၥမ်ား ျဖစ္ေပၚလာျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ၎တို႔ကို ႏိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ႐ုပ္သိမ္း၍ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ ဖိႏွိပ္ညႇဥ္းပမ္းမႈမ်ား ဒုကၡတြင္းသို႔ ပစ္ခ်ထားခဲ့ပါသည္။
အကယ္၍ သူတို႔က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွ တရားမဝင္ ခိုးဝင္လာသူမ်ား ဆိုပါက သူတို႔အမ်ားစုက အဘယ္ေၾကာင့္
ျမန္မာစကား လည္ပတ္စြာ ေျပာဆိုႏိုင္ၾကပါသနည္း။ ျမန္မာအမည္မ်ား မွည့္ေခၚၾကပါသနည္း။ အကယ္၍ သူတို႔က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွ တရားမဝင္ ခိုးဝင္လာသူမ်ား ဆိုပါက ၎ဒုကၡသည္မ်ားကို လက္ခံရန္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က အဘယ္
ေၾကာင့္ လက္ခံရန္ ျငင္းပယ္ရပါသနည္း။ အကယ္၍ သူတို႔က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွ တရားမဝင္ ခိုးဝင္လာသူမ်ား ဆိုပါက အဘယ္ေၾကာင့္ ယခုလို ဖိႏွိပ္မႈမ်ား ခံစားေနၾကရသည့္ ၾကားထဲတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ အေျခခ်ေနထိုင္လိုၿပီး သူတို႔အိုးအိမ္ သဖြယ္ သေဘာထားၾကပါသနည္း။ ေယဘုယ်အားျဖင့္ တရားမဝင္ ခိုးဝင္လာၾကသူမ်ားသည္ ဆင္းရဲမႈႏွင့္ ဖိႏွိပ္သည့္
ေနရာမ်ားမွ ထြက္ေျပးလာၾကသူမ်ားသာ ျဖစ္ပါသည္။ ပို၍ႂကြယ္ဝသည့္ လြတ္လပ္သည့္ ေနရာကိုသာ ရွာေဖြၾကသူမ်ား သာ ျဖစ္ပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ သူတို႔က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကို စြန္႔ခြာ၍ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ထြက္ေျပးၾကပါသနည္း။
အခ်ဳိ႕ျမန္မာမ်ားက နယ္စပ္မ်ဥ္းက ဟင္းလင္းပြင့္ေနေသာေၾကာင့္ဟု မိမိကို ေျပာၾကပါသည္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာဟု ဆိုေနၾကသူ မ်ားမွာ တရားမဝင္ ခိုးဝင္လာသည့္ ဘဂၤါလီမ်ားဟု ဆိုၾကပါသည္။ သို႔ဆိုလွ်င္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ စနစ္တက် လူသတ္မွတ္ ခြဲျခားသည့္ စနစ္လို အပ္ပါသည္။ အကယ္၍ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေမြးဖြားသူမ်ားမွန္ပါက သူတို႔ကို ႏိုင္ငံသား အျဖစ္ လက္ခံသင့္ပါသည္။ အကယ္၍ ခိုးဝင္လာသူမ်ားဟု ခိုင္လံုစြာ ေတြ႔ရွိပါက၊ ေလ်ာ္ကန္စြာ ဆက္လက္
ေဆာင္ရြက္သင့္ပါသည္။ ထိုသူမ်ားကို ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ေပးသည္ ျဖစ္ေစ၊ သို႔မဟုတ္ အျခား ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ခိုးဝင္လာ သူမ်ားကို ကိုင္တြယ္ၾကသည့္နည္းတူ သူတို႔မူရင္းလာရာ ႏိုင္ငံသို႔ ျပန္လည္ ပို႔ေဆာင္သင့္ပါသည္။ မည္သည့္ အေျခအေနမ်ဳိးတြင္မဆို သူတို႔ကို လူမဆန္သည့္ ခြဲျခားဖိႏွိပ္မႈမ်ဳိး မျပဳသင့္ပါ။ တရားမဝင္ ခိုးဝင္လာၾကသူမ်ား သည္ပင္လွ်င္ လူ႔အခြင့္အေရး ရွိပါသည္။
ဤအေၾကာင္းကို မာတင္လူသာကင္း က ေကာင္းစြာေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ သူက “မည္သည့္ေနရာတြင္ ရွိေနသည့္ မတရားမမွ်တမႈ မဆို၊ ေနရာတိုင္းတြင္ ရွိေနသည့္ တရားမွ်တမႈကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနသည္” ဟု ဆိုခဲ့သည္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာ မ်ားမွာ ႏိုင္ငံမဲ့မ်ား၊ ပညာေရးရရွိခြင့္ကို ျငင္းပယ္ခံေနရသူမ်ား၊ ခရီးသြားလာရန္၊ လက္ထပ္ထိမ္းျမားရန္၊ ဝတ္ျပဳကိုးကြယ္ရန္ ကန္႔သတ္ ပိတ္ပင္ခံေနရသူမ်ား၊ ျပင္းထန္ဆိုးရြားသည့္ မတရားမမွ်တမႈမ်ား ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ခံစားလာၾကရသူမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ရခိုင္ျပည္သူမ်ားမွာလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံသား အျခားသူမ်ားကဲ့သို႔ပင္၊ မတရား မမွ်တမႈကို ခံစားလာၾကရသူမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ၎လူ႔အဖြဲ႔အစည္းႏွစ္ရပ္က အၾကမ္းဖက္မႈႏွင့္ ဖ်က္ဆီးမႈ သံသရာကို ဆက္လက္က်ဴးလြန္ေနၾကလွ်င္မူ အခ်င္းခ်င္း အျပန္အလွန္ ဖ်က္ဆီးေနၾကသကဲ့သို႔ ရွိလိမ့္မည္ ျဖစ္ၿပီး ယခု ပဋိပကၡ အက်ပ္အတည္းသာ ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေနပါက ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒီမိုကေရစီခရီးလည္း လမ္းလြဲသြားေစႏိုင္ပါသည္။
သို႔အတြက္ေၾကာင့္ ျမန္မာႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာ ျပည္သူမ်ားအတြက္ ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး၊ လူသားဂုဏ္သိကၡာ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတို႔အေပၚ အေလးထား ေလးစားၾကရေတာ့မည့္ အခ်ိန္ျဖစ္ၿပီး အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ရပ္စဲေစရန္ ရပ္တည္ေပးၾကရေတာ့မည္ ျဖစ္ပါသည္။
ရွည္ၾကာခက္ခဲမည့္ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရး၊ ျပန္လည္ရင္ၾကားေစ့ေရးခရီးကို ေလွ်ာက္လွမ္း ၾကရေတာ့မည့္ အခ်ိန္လည္း ျဖစ္ပါသည္။
ယေန႔ကာလတြင္ အၾကမ္းဖက္မႈတြင္ သားေကာင္ ျဖစ္ၾကရသူမ်ားအတြက္ အေရးေပၚ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီမ်ား လိုအပ္ေနပါသည္။ အိုးအိမ္ဆံုးရႈံးခဲ့ၾကရသူ ထိုသူမ်ားမွာ စားေရရိကၡာ မရွိဘဲ ျဖစ္ေနၾကရပါသည္။
မနက္ျဖန္တြင္မူ လူမ်ဳိးကြဲ၊ ဘာသာကြဲမ်ားအၾကား ေစ့စပ္ညိႇႏိႈင္းေဆြးေႏြးမႈမ်ားႏွင့္ ျပန္လည္ရင္ၾကားေစ့ေရး ပံ့ပိုးေပးမႈ မ်ား လုပ္ေဆာင္ရန္ လိုအပ္ပါသည္။ မိမိတို႔စတင္ရမည့္ လုပ္ငန္းမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ႏိုဘယ္ဆု လက္ခံရယူ စဥ္ ေျပာၾကားသြားသည့္ မိန္႔ခြန္းကို အေျချပဳရမည္ ျဖစ္ပါသည္။
“မိမိတို႔၏ အႏၲိမ ရည္မွန္းခ်က္မွာ အိုးအိမ္ေျပာင္းေရႊ႔ထြက္ေျပးရသူမ်ား၊ အိုးအိမ္မဲ့ႏွင့္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မဲ့သူမ်ား မရွိသည့္ ကမၻာၾကီးတခု၊ မည္သည့္အရပ္တြင္ပင္ ျဖစ္ေစ မွီခိုေနထိုင္သူမ်ားၾကသူမ်ားကို ကာကြယ္လံုျခံဳေစမည့္၊ လြတ္လပ္စြာ ေနထိုင္ႏိုင္မည့္၊ အရည္အေသြးကို ျပႏိုင္မည့္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းသည့္ ကမၻာၾကီးတခု ဖန္တီးၾကရန္ပင္ ျဖစ္ပါသည္။ ေတြးေခၚမႈ တခုခ်င္းစီ၊ စကားလံုး တခုခ်င္းစီ၊ လႈပ္ရွားမႈ တခုခ်င္းစီတိုင္းသည္ အျပဳသေဘာေဆာင္ ေပါင္းစည္းေစရမည္ ျဖစ္ၿပီး အလံုးစံု ေပါင္းစည္းပါက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ဦးတည္ အေထာက္အကူ ျပဳေစၾကရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ မိမိတို႔ တဦးခ်င္းက ယခုကဲ့သို႔ ျဖည့္ဆည္းေဆာင္ရြက္ရန္ တတ္စြမ္းၾကပါသည္။ မိမိတို႔လက္မ်ား တြဲဆက္၍ မိမိတို႔ အိပ္ေနစဥ္ လံုျခံဳ၍ ႏုိးထသည့္အခ်ိန္တြင္ ေပ်ာ္ရႊင္ခ်မ္းေျမ့စြာ ႏိုးထရေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းသည့္ ကမၻာၾကီးကို ဖန္တီးၾကပါစို႔” ဟု ေျပာဆိုခဲ့ပါ သည္။
ျမန္မာမ်ား၊ ရခိုင္မ်ား၊ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ား၊ အစိုးရအရာရွိမ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား၊ ျမန္မာႏိုင္ငံသူ ႏိုင္ငံသားမ်ားႏွင့္ျမန္မာျပည္၏ မိတ္ေဆြ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားလည္း ဤနည္းအတုိင္းသာ ေရွ႕ဆက္ၾကေစလိုပါေတာ့သည္။
Benedict-Rogers ေရးသားသည့္ A friend’s appeal to Burma ကို ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျပန္ဆိုေဖာ္ျပပါသည္။
ဘန္နဲဒစ္ ေရာ္ဂ်ာစ္ (Benedict Rogers) ၏ စာအုပ္အသစ္ [လမ္းဆံု လမ္းခြမွ ျမန္မာျပည္] “Burma: A Nation at the Crossroads” ယခုလတြင္ပင္ Rider ကုမၸဏီမွ ထုတ္ေဝ ျဖန္႔ခ်ိခဲ့သည္
-
"Although mass killings and exterminations of human races were some sort of things that the world experienced during Nazi German p...
-
RB News March 31, 2018 Minbya, Arakan State : On March 30 morning, a Prayer Leader or Imam was brutally beaten and injured by a Rakh...
-
ပါလီမန္အမတ္ဦးေရႊေမာင္ၿပည္သူ႔လြတ္ေတာ္တြင္ရခိုင္ၿပည္နယ္၌ၿဖစ္ပြါးခဲ့ေသာအေရးအခင္းနဲ့ ပတ္သက္၍ေဆြးေနြးတင္ၿပၿခင္း။ (14th day of regular ses...
-
ဇြန္လ ၁၇ ရက္ ၊ ၂၀၁၂ Source: guardian.co.uk ျမန္မာျပည္သစ္အတြက္ အနာဂတ္မွာ ေအာင္ျမင္မွာလား၊ က်ရွဳံးမွာလားဆိုသည္ကို ညႊန္ျပေသာ စမ္းသပ္မွဳ တစ...
-
More than 400,000 Rohingya have fled from Myanmar to neighbouring Bangladesh By BBC News September 17, 2017 Myanmar's de ...
-
At Baggona, a village three miles far from and lies to the South of Maung Daw of Arakan state, more than 80 Rohingya women and girls have be...
-
The custodian of Two Holy Mosques King Abdullah bin Abdul Aziz Al Saud Aug 11 The custodian of Two Holy M...
-
ရက္စြဲ – ေမ ၂၉ ၊ ၂၀၁၂ သို ့ အယ္ဒီတာ၊ နိရဥၥရာ သတင္းဌာန နိရဥၥရာ သတင္းဌာနမွ ေမလ ၂၉ ရက္ေန ့ ထုတ္ျပန္သည့္ ရမ္းျဗဲတြင္ အသက္ ၁၆ ႏွ...
-
RB ANDROID APPLICATION LAUNCHED… Now, RB News Can Be Read On Smartphone With Android OS. RB News July 4, 2013 Here is a g...
-
Thousands of Rohingya flee religious persecution in Myanmar, many dying along the way. Thanks to Anonymous, #RohingyaNOW is trending on ...














