မၾကာခင္က ကုလသမဂၢအေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဘန္ကီမြန္း ျမန္မာႏိုင္ငံကို လာသြားတဲ႔အခါ ထူးျခားမႈတစ္ခုကေတာ႔၊ ကုလသမဂၢ စာရင္းအင္းေကာ္မရွင္ (UNSC)၊ ကုလ လူဦးေရဆိုင္ရာ ေငြေၾကးရန္ပံုေငြအဖြဲ႔ (UNFPA) တို႔ရဲ႕ အကူအညီနဲ႔ လာမယ္႔ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံတ၀ွမ္း သန္ေခါင္းစာရင္း ေကာက္ယူႏိုင္ေတာ႔မယ္ဆိုတဲ႔ သတင္းျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာ႔သမိုင္းကိုၾကည့္ရင္ ေညာင္ရမ္းေခတ္မွာ သာလြန္မင္း သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ဖူးတယ္ ဆိုတာကလြဲလို႔၊ သူ႔အရင္ေကာ ေနာက္ေနာင္မင္းေတြလက္ထက္မွာပါ တိုင္းျပည္လူဦးေရကိစၥ စိတ္၀င္စားပံု မရွိခဲ႔ပါဘူး။ ဒါေတာင္ သာလြန္မင္း ေကာက္ခဲ႔တဲ႔ လူဦးေရစာရင္း ဘယ္ေရြ႕ဘယ္မွ်ဆိုတဲ႔ မွတ္တမ္းအတိအက်ကို မေတြ႔ရပါဘူး။ အျခားတိုင္းရင္းသားေဒသေတြရဲ႕ လူဦးေရဆိုတာလည္း သက္ဆိုင္ရာ ေဒသအုပ္ခ်ဳပ္သူေတြ ေကာက္္ယူခဲ႔တာ မၾကားဖူးသလုိ၊ ဗမာမင္းေတြလည္း စိတ္မ၀င္စားခဲ႔ပါဘူး။
ဒါေပမဲ႔ ၿဗိတိသွ်တို႔ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ႔ကာလအတြင္း ၁၈၇၂ ခုႏွစ္မွ ၁၉၄၁ ခုႏွစ္အထိ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဆယ္ႏွစ္တစ္ႀကိမ္သန္းေခါင္စာရင္းပံုမွန္ ေကာက္ယူခ႔ဲပါတယ္။ၿဗိတိသွ်တို႔ကေတာ႔ ေခတ္သစ္ႏိုင္ငံအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာ အဓိကအေရးႀကီဆံုးအလုပ္က သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူေရးဆိုတာကို ေကာင္းေကာင္း သေဘာေပါက္သူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
သူတို႔ေကာက္ခဲ႔တဲ႔ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုး လူဦးေရက ၁၈၉၁ ခုႏွစ္မွာ ၇.၇၇၂ သန္း၊ ၁၉၀၁ ခုႏွစ္မွာ ၁၀.၅ သန္း၊ ၁၉၁၁ ခုႏွစ္မွာ ၁၂.၁၁ သန္း၊ ၁၉၂၁ ခုႏွစ္မွာ ၁၃.၂၁ သန္း ရွိပါတယ္။
ေနာက္ အဂၤလိပ္က ေၾကးတိုင္နဲ႔ ေျမစာရင္း ဌာနတည္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံေျမပံုကို အတိအက် အခ်ိန္ယူေရးဆြဲတယ္။ ေအာက္ျမန္မာျပည္မွာ စိုက္ပ်ဳိးေျမဧကေတြ ေဖာ္တယ္။ သူတို႔ လိုခ်င္တဲ႔ ထုတ္ကုန္အတြက္ ဗမာ႔လူဦးေရနဲ႔ မလံုေလာက္ေတာ႔ ခ်စ္တီးကုလားေတြ အိႏၵိယက မခ်လာတယ္။ ေနာက္ ဆန္စက္ေတြ တည္ၿပီး ကမၻာ႔ဆန္စပါး အထြက္ဆံုးႏိုင္ငံ ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ခဲ႔တယ္။ ေျပာခ်င္တာက ကိုလိုနီအစိုးရျဖစ္ျဖစ္ ကိုယ္ပိုင္အစိုးရျဖစ္ျဖစ္ တို္င္းျပည္အတြက္ စီးပြားေရး လူမႈေရး မူ၀ါဒေတြ ခ်မွတ္လုပ္ေဆာင္ရတဲ႔အခါ လူဦးေရ သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ယူမႈက အေရးႀကီးဆံုးနဲ႔ အေျခခံအက်ဆံုး ျဖစ္တယ္ ဆိုတာကိုပါ။
လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးခ်ိန္ကစၿပီး အခု ၂၀၁၂ ခုႏွစ္အထိ ျမန္မာအစိုးရအဆက္ဆက္ လက္ထက္မွာ တစ္ႏုိင္ငံလံုးအတိုင္းအတာနဲ႔ သန္းေခါင္စာရင္း ႏွစ္ႀကီမ္ပဲ ေကာက္ယူခဲ႔ပါတယ္။ မဆလေခတ္ ၁၉၇၃ ခုႏွစ္နဲ႔ ၁၉၈၃ ခုႏွစ္တို႔ကပါ။
ဒီအရင္ ပါလီမန္ဒီမိုကေရစီေခတ္မွာ ႏိုင္ငံ႔ဘ႑ာေငြ အေတာ္မ်ားမ်ား ရွိေပမဲ႔၊ ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင္႔ မေကာက္ယူႏိုင္ခဲ႔ပါဘူး။ တိုင္းျပည္ အေတာ္တန္ တည္ၿငိမ္လာျပန္ေတာ႔လည္း ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ဦးႏုက ဆ႒သဂၤါယနာတင္ဖို႔နဲ႔ ဗုဒၶဘာသာကို ႏိုင္ငံေတာ္ဘာသာ ျဖစ္ေရးေလာက္သာ အာရုံက်ေနေတာ႔က၊ ဒီအလုပ္ကို ေခါင္းထဲ ထည့္ပံုမရဘူး။ ဒီဘက္ န၀တ နအဖ ေခတ္က်ေတာ႔လည္း လူဦးေရစာရင္းကိစၥကို ေလွေလွာ္သဘင္နဲ႔ သစ္သီး၀လံျပပြဲေလာက္ အေရးပါတယ္လို႔ကို ထင္ပံုမရဘူး။
၁၉၈၃ ခုႏွစ္ မတ္လ ၃၁ ရက္ေန႔ ေနာက္ဆံုးစာရင္းေကာက္ယူမႈအရ တစ္ႏိုင္ငံလံုးမွာ လူဦးေရ ၃၅ သန္းေက်ာ္ (၃၅,၄၄၂,၉၇၂) ရွိတယ္လို႔ တရား၀င္္ ေဖာ္ျပပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ပိုင္း သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူတာ မရွိေတာ႔တဲ႔အတြက္ ဒီကေန႔ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လူဦးေရဟာ သန္း ၅၀ လည္းျဖစ္ႏိုင္သလို၊ သန္း ၆၀၊ ၇၀၊ ၈၀ လည္း ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ခန္႔မွန္းၿပီး ႀကံဳသလို ေျပာေနၾကရတာပါပဲ။
ေနာက္ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးဌာနစာရင္းမွာ မ၀င္ဘဲ ေမြးလာၾက ေသသြားၾကသူေတြဟာ မေရမတြက္ႏိုင္ေအာင္ပါပဲ။ အထူးသျဖင္႔ ေတာင္တန္းေဒသ၊ လူမ်ဳိးစုေဒသေတြနဲ႔ ပဋိပကၡျဖစ္ေနတဲ႔ ေဒသေတြမွာ ေသသာသြားေရာ ႏိုင္ငံသားမျဖစ္လိုက္ရသူေတြ အမ်ားႀကီးပါပဲ။ တို္င္းျပည္အတြက္ အဖက္ဖက္က ဆံုးရံႈးမႈႀကီးပါပဲ။
ျမန္မာ႔သမိုင္းကိုၾကည့္ရင္ ေညာင္ရမ္းေခတ္မွာ သာလြန္မင္း သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ဖူးတယ္ ဆိုတာကလြဲလို႔၊ သူ႔အရင္ေကာ ေနာက္ေနာင္မင္းေတြလက္ထက္မွာပါ တိုင္းျပည္လူဦးေရကိစၥ စိတ္၀င္စားပံု မရွိခဲ႔ပါဘူး။ ဒါေတာင္ သာလြန္မင္း ေကာက္ခဲ႔တဲ႔ လူဦးေရစာရင္း ဘယ္ေရြ႕ဘယ္မွ်ဆိုတဲ႔ မွတ္တမ္းအတိအက်ကို မေတြ႔ရပါဘူး။ အျခားတိုင္းရင္းသားေဒသေတြရဲ႕ လူဦးေရဆိုတာလည္း သက္ဆိုင္ရာ ေဒသအုပ္ခ်ဳပ္သူေတြ ေကာက္္ယူခဲ႔တာ မၾကားဖူးသလုိ၊ ဗမာမင္းေတြလည္း စိတ္မ၀င္စားခဲ႔ပါဘူး။
ဒါေပမဲ႔ ၿဗိတိသွ်တို႔ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ႔ကာလအတြင္း ၁၈၇၂ ခုႏွစ္မွ ၁၉၄၁ ခုႏွစ္အထိ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဆယ္ႏွစ္တစ္ႀကိမ္သန္းေခါင္စာရင္းပံုမွန္ ေကာက္ယူခ႔ဲပါတယ္။ၿဗိတိသွ်တို႔ကေတာ႔ ေခတ္သစ္ႏိုင္ငံအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာ အဓိကအေရးႀကီဆံုးအလုပ္က သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူေရးဆိုတာကို ေကာင္းေကာင္း သေဘာေပါက္သူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
သူတို႔ေကာက္ခဲ႔တဲ႔ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုး လူဦးေရက ၁၈၉၁ ခုႏွစ္မွာ ၇.၇၇၂ သန္း၊ ၁၉၀၁ ခုႏွစ္မွာ ၁၀.၅ သန္း၊ ၁၉၁၁ ခုႏွစ္မွာ ၁၂.၁၁ သန္း၊ ၁၉၂၁ ခုႏွစ္မွာ ၁၃.၂၁ သန္း ရွိပါတယ္။
ေနာက္ အဂၤလိပ္က ေၾကးတိုင္နဲ႔ ေျမစာရင္း ဌာနတည္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံေျမပံုကို အတိအက် အခ်ိန္ယူေရးဆြဲတယ္။ ေအာက္ျမန္မာျပည္မွာ စိုက္ပ်ဳိးေျမဧကေတြ ေဖာ္တယ္။ သူတို႔ လိုခ်င္တဲ႔ ထုတ္ကုန္အတြက္ ဗမာ႔လူဦးေရနဲ႔ မလံုေလာက္ေတာ႔ ခ်စ္တီးကုလားေတြ အိႏၵိယက မခ်လာတယ္။ ေနာက္ ဆန္စက္ေတြ တည္ၿပီး ကမၻာ႔ဆန္စပါး အထြက္ဆံုးႏိုင္ငံ ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ခဲ႔တယ္။ ေျပာခ်င္တာက ကိုလိုနီအစိုးရျဖစ္ျဖစ္ ကိုယ္ပိုင္အစိုးရျဖစ္ျဖစ္ တို္င္းျပည္အတြက္ စီးပြားေရး လူမႈေရး မူ၀ါဒေတြ ခ်မွတ္လုပ္ေဆာင္ရတဲ႔အခါ လူဦးေရ သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ယူမႈက အေရးႀကီးဆံုးနဲ႔ အေျခခံအက်ဆံုး ျဖစ္တယ္ ဆိုတာကိုပါ။
လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးခ်ိန္ကစၿပီး အခု ၂၀၁၂ ခုႏွစ္အထိ ျမန္မာအစိုးရအဆက္ဆက္ လက္ထက္မွာ တစ္ႏုိင္ငံလံုးအတိုင္းအတာနဲ႔ သန္းေခါင္စာရင္း ႏွစ္ႀကီမ္ပဲ ေကာက္ယူခဲ႔ပါတယ္။ မဆလေခတ္ ၁၉၇၃ ခုႏွစ္နဲ႔ ၁၉၈၃ ခုႏွစ္တို႔ကပါ။
ဒီအရင္ ပါလီမန္ဒီမိုကေရစီေခတ္မွာ ႏိုင္ငံ႔ဘ႑ာေငြ အေတာ္မ်ားမ်ား ရွိေပမဲ႔၊ ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင္႔ မေကာက္ယူႏိုင္ခဲ႔ပါဘူး။ တိုင္းျပည္ အေတာ္တန္ တည္ၿငိမ္လာျပန္ေတာ႔လည္း ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ဦးႏုက ဆ႒သဂၤါယနာတင္ဖို႔နဲ႔ ဗုဒၶဘာသာကို ႏိုင္ငံေတာ္ဘာသာ ျဖစ္ေရးေလာက္သာ အာရုံက်ေနေတာ႔က၊ ဒီအလုပ္ကို ေခါင္းထဲ ထည့္ပံုမရဘူး။ ဒီဘက္ န၀တ နအဖ ေခတ္က်ေတာ႔လည္း လူဦးေရစာရင္းကိစၥကို ေလွေလွာ္သဘင္နဲ႔ သစ္သီး၀လံျပပြဲေလာက္ အေရးပါတယ္လို႔ကို ထင္ပံုမရဘူး။
၁၉၈၃ ခုႏွစ္ မတ္လ ၃၁ ရက္ေန႔ ေနာက္ဆံုးစာရင္းေကာက္ယူမႈအရ တစ္ႏိုင္ငံလံုးမွာ လူဦးေရ ၃၅ သန္းေက်ာ္ (၃၅,၄၄၂,၉၇၂) ရွိတယ္လို႔ တရား၀င္္ ေဖာ္ျပပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ပိုင္း သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူတာ မရွိေတာ႔တဲ႔အတြက္ ဒီကေန႔ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လူဦးေရဟာ သန္း ၅၀ လည္းျဖစ္ႏိုင္သလို၊ သန္း ၆၀၊ ၇၀၊ ၈၀ လည္း ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ခန္႔မွန္းၿပီး ႀကံဳသလို ေျပာေနၾကရတာပါပဲ။
ေနာက္ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးဌာနစာရင္းမွာ မ၀င္ဘဲ ေမြးလာၾက ေသသြားၾကသူေတြဟာ မေရမတြက္ႏိုင္ေအာင္ပါပဲ။ အထူးသျဖင္႔ ေတာင္တန္းေဒသ၊ လူမ်ဳိးစုေဒသေတြနဲ႔ ပဋိပကၡျဖစ္ေနတဲ႔ ေဒသေတြမွာ ေသသာသြားေရာ ႏိုင္ငံသားမျဖစ္လိုက္ရသူေတြ အမ်ားႀကီးပါပဲ။ တို္င္းျပည္အတြက္ အဖက္ဖက္က ဆံုးရံႈးမႈႀကီးပါပဲ။
လူအေရအတြက္သက္သက္ မဟုတ္
Census ဆိုတ႔ဲ စကားကုိ သန္းေခါင္းစာရင္းလို႔ ျမန္မာမႈ ဘယ္သူ စခဲ႔လဲေတာ႔မသိပါ။ လူဦးေရစာရင္း ေကာက္ယူရတဲ႔အခါ ညသန္းေခါင္ လူေျခတိတ္ အားလံုးအိပ္ေမာက်ခ်ိန္မွာ အလစ္အငိုက္ စာရင္း၀င္ေကာက္ရတာေၾကာင္႔ ဒီစကား ျဖစ္လာပံုရပါတယ္။ အရင္က ဧည့္စာရင္းစစ္သလိုမ်ဳိး လုပ္ခဲ႔တာျဖစ္ပါမယ္။ အဲဒီလုပ္ရပ္ကို သာလြန္မင္း ထြင္ခဲ႔သလား၊ အဂၤလိပ္ေတြပဲ လုပ္ခဲ႔သလား မဆိုတတ္ဘူး။
ဒါေပမဲ႔ ဒီကေန႔ေခတ္ Census ေကာက္ယူတဲ႔အခါ လူဦးေရစာရင္းတင္ မကေတာ႔ဘဲ၊ ႏိုင္ငံ႔နယ္နမိတ္အတြင္းရွိ ေဒသအသီးသီးက လူမ်ဳိးေပါင္းစံုရဲ႕ demography ကိုပါ စာရင္းယူရတာ ျဖစ္ေတာ႔ ညသန္းေခါင္မွာတင္ လုပ္လုိ႔ရတာမ်ဳိး မဟုတ္ေတာ႔ဘူး။
demography ဆိုရာမွာ ေဒသအသီးသီးက လူမ်ဳိးေတြရဲ႕ အသက္အရြယ္၊ ပ်မ္းမွ်သက္တမ္း၊ ႏွစ္စဥ္ေမြးဖြားမႈႏွႈန္း၊ အရြယ္မတို္င္မီ ေသဆံုးမႈႏႈန္း (infant mortality rates) ေသဆံုးမႈႏႈန္း (death rates)၊ လူဦးေရ အတက္အက်၊ လူငယ္ဦးေရ၊ သက္ႀကီးရြယ္အို ဦးေရ၊ မွီခို္သူဦးေရ၊ မသန္စြမ္းသူဦးေရ၊ စာတတ္ေျမာက္သူဦးေရ၊ ဘြဲ႔ရဦးေရ၊ အလုပ္လက္မဲ႔၊ လက္လုပ္လက္စား၊ လယ္ယာလုပ္ကိုင္သူ၊ လယ္ပိုင္သူ၊ အိိမ္ပိုင္ၿခံပိုင္ရွိသူ၊ တစ္ဦးခ်င္း၀င္ေငြ၊ ၀င္ေငြအခ်ဳိးအစား ကြာဟမႈ၊ ေဒသအလိုက္ ေနထိုင္သူဦးေရ အခ်ဳိးအစား၊ လူမ်ဳိးစုမ်ား၊ အလုပ္အကိုင္အမ်ဳိးအစား၊ လယ္ယာစြန္႔ခြာၿပီး ၿမိဳ႕ျပေရႊ႕ေျပာင္းသူ ဦးေရ၊ ႏိုင္ငံရပ္ျခားထြက္ခြာသူဦးေရ စတဲ႔ အခ်က္အလက္ေတြ ပါ၀င္ေအာင္ ေကာက္ယူရတာ ျဖစ္ပါတယ္။
အဲဒီ လူဦးေရနဲ႔ demography စာရင္းေတြေပၚ အေျခခံၿပီးမွ မူ၀ါဒေရးဆြဲသူေတြက ကိုယ္႔တို္င္းျပည္ေဒသ၊ လူမ်ဳိးအေျခအေနေတြနဲ႔ ကိုက္မယ္႔ ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိမယ္႔ စီမံကိန္းေတြ ခ်မွတ္ရပါတယ္။ census မွာ ေဖာ္ျပတဲ႔ အခ်က္အလက္ေတြကို အၿမဲကိုင္ စဥ္းစားၿပီးမွ သြင္းကုန္ ထုတ္ကုန္ လုပ္ငန္းေတြ၊ ကုန္သြယ္ေရး၊ စိုက္ပ်ဳိးေရး၊ စက္မႈလုပ္ငန္း၊ ေစ်းကြက္၊ ဘဏ္လုပ္ငန္း၊ ပုဂၢလိကပိုင္ဆိုင္ခြင္႔ စာတာေတြကို အေသးစိတ္ သူ႔ေနရာနဲ႔သူ ေရြးခ်ယ္ၿပီး မူ၀ါဒေတြခ်မွတ္ ေဆာင္ရြက္ရပါတယ္။
အဲဒီကမွ တိုင္းျပည္အမ်ဳိးသား၀င္ေငြ၊ စုစုေပါင္း ျပည္တြင္းထုတ္ကုန္ တို႔ဆိုတဲ႔ အမ်ဳိးသားႀကီးပြားမႈ ပံုမွန္ျဖစ္ေနေအာင္ တာ၀န္ယူသူေတြက စီမံရပါတယ္။ ေနာက္ census ကေပးတဲ႔ အခ်က္လက္ေဒတာေတြေပၚကေနမွ စီးပြားေရး၊ ပညာေရး စီမံကိန္းေတြ၊ က်န္းမားေရးစတဲ႔ social welfare လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ လူထု လံုၿခံမႈရွိေရးအတြက္ ျပင္ဆင္မႈေတြ လုပ္ၾကရပါတယ္။
ဥပမာ၊ အဂၤလန္ဆိုရင္ ၁၈၀၁ ခုႏွစ္ကေန ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အထိ သန္းေခါင္စာရင္းကို ဆယ္ႏွစ္တစ္ႀကိမ္ ပုံမွန္ေကာက္လာခဲ႔တယ္။ ဒါေၾကာင္႔ အဂၤလန္ဟာ သူတို႔ရဲ႕ ႏွစ္စဥ္ ေမြးႏႈန္း ေသႏႈန္း၊ လူငယ္ဦးေရ၊ သက္ႀကီးရြယ္အုိ၊ အခြန္ေဆာင္သူဦးေရ၊ ကုမၸဏီေတြရဲ႕ ေငြေၾကး စတာကေန၊ ႏိုင္ငံမွာေန႔စဥ္ထြက္တဲ႔ ေမာ္ေတာ္ကား၊ ေလယာဥ္၊ လက္နက္၊ ဇြန္ခရင္း၊ ဆပ္ျပာ၊ အပ္ေခ်ာင္း အထိ တစ္ခုခ်င္းစီကို အတိအက် စာရင္းတင္ႏိုင္တယ္။ အဲဒီကမွ ဘတ္ဂ်က္ခြဲေ၀မႈေတြ၊ ရင္းႏွီးျမွႈပ္ႏွံမႈေတြနဲ႔ လိုအပ္တဲ႔ စီမံကိန္းေတြကို စဥ္းစားႏိုင္ၾကတယ္။
ေျပာရရင္ ျမန္မာအစိုးရအဆက္ဆက္ လုပ္ခဲ႔သမွ် စီမံကိန္းေတြ မေအာင္ျမင္ခဲ႔တာက လူထုနဲ႔ပတ္သက္တဲ႔ အေျခခံစာရင္းအင္းေတြကို ေကာက္ယူမႈမရွိတာ၊ မေကာက္ယူဘဲ လုပ္ခဲ႔တာေတြေၾကာင္႔ပါပဲ။ ဆည္ေတြေဆာက္တာ ေဒသခံလူထု တကယ္လိုအပ္ေနတာလား၊ ကန္ထရိုက္တာ လိုအပ္တာလား ဆာေဗးမရွိဘူး။ ဦးတည္ရာမဲ႔ စီမံကိန္းေတြကိုဆိုတာ ေျပာလို႔မကုန္ႏိုင္ဘူး။ စာရင္းအင္းေဒတာမရွိ၊ ဆာေဗးမရွိေလေတာ႔ ေမ်ာက္လက္ထဲ ဥယာဥ္ၿခံေရာက္သလိုပဲ၊ စီမံကိန္းလုပ္ဟန္ေဆာင္သူနဲ႔ လုပ္စားသူေတြၾကားမွာ၊ တို္င္းျပည္ အေျခအေန ဆိုးခဲ႔ရၿပီး၊ လူထုက ကုိယ္႔တာ၀န္ကိုယ္ယူ ကိုယ္႔ျပႆနာကိုယ္ရွင္းပါပဲ။
တရုတ္နဲ႔ အိႏၵိယ သန္းေခါင္စာရင္း
ၿပီးခဲ႔တဲ႔ႏွစ္ေတြမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အိမ္နီးခ်င္းႏွစ္ႏိုင္ငံျဖစ္တဲ႔ ကမၻာ႔လူဦးေရအထူထပ္ဆံုး တရုတ္နဲ႔ အိႏၵိယမွာ သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ခဲ႔တယ္။ သူတို႔ စာရင္းေကာက္တဲ႔ လုပ္ပုံကိုင္ပံုေတြက စိတ္၀င္စားစရာဖို႔ေကာင္းပါတယ္။
တရုတ္မွာ မိသားစု အိမ္ေျခေပါင္း သန္း ၄၀၀ ရွိပါတယ္။ စာရင္းလိုက္ေကာက္တဲ႔ လူကခ်ည္း ၆ သန္း ရွိၿပီး တစ္အိမ္၀င္ တစ္အိမ္ထြက္ ေကာက္ယူၾကတယ္။ ဒါဟာ ကမၻာ႔လူဦးေရ အမ်ားဆံုး ႏိုင္ငံႀကီးမွာ ၆ ႀကိမ္ေျမာက္ လူဦးေရစာရင္းေကာက္တာျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္သူ႔ အကူအညီမွ မယူဘဲ အစိုးရ ဘတ္ဂ်က္ ေဒၚလာ ၁၀၄ သန္း အကုန္ခံ လုပ္ခဲ႔တယ္။ ၂၀၁၁ ဒီဇင္ဘာ ၃၁ ရက္ေန႔ စာရင္းထုတ္ျပန္မႈအရ တရုတ္မွာ လူဦးေရ ၁.၃၄ ဘီလီယံ (သန္း တစ္ေထာင္႔သံုးရာေက်ာ္) ရွိပါတယ္။
တရုတ္ ဒုသမၼတ ရွီက်င္ပင္း က “လူဦးေရစာရင္းေကာက္္ခံမႈဟာ တရုတ္ျပည္ စီးပြားေရးနဲ႔ လူမႈေရးအတြက္ သိပ္အေရးႀကီးတယ္။ လူဦးေရ demography ရဲ႕ ရွင္းလင္းတဲ႔ ရုပ္ပံုကားခ်ပ္ရမွ စီမံကိန္းေကာင္းေတြ ဆက္ေရးဆြဲႏိုင္မယ္။ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ အိမ္ယာ၊ ပင္စင္ စတဲ႔ ျပည္သူ႔လုပ္ငန္းေတြ ဒီထက္ အသက္၀င္လာေအာင္ ေဆာင္္ရြက္ေပးႏိုင္မယ္” လို႔ စီအင္အင္ သတင္းဌာနကို ေျပာခဲ႔ပါတယ္။
လူဦးေရစာရင္းသစ္ကေန တရုတ္အစိုးရအတြက္ စဥ္းစားစရာေတြ အမ်ားႀကီးရွိလာတယ္။ ၿပီးခဲ႔တဲ႔ ႏွစ္ ၃၀ က တစ္အိမ္ေထာင္ ကေလးတစ္ေယာက္ႏႈန္း ခ်မွတ္ခဲ႔တာေၾကာင္႔ ၂၀၅၀ ခုႏွစ္က်ရင္ သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြ ပိုမ်ားေနမယ္။ ႏွစ္စဥ္ လူ ၁၀ သန္းေက်ာ္က ေက်းလက္ေတြကို စြန္႔ခြာၿပီး ၿမိဳ႕ျပေတြကို ေျပာင္းေရႊ႕ေနတယ္။ တိုင္းျပည္ခ်မ္းသာလာေပမဲ႔ ဆင္းရဲ ခ်မ္းသာ၊ ၿမိဳ႕ျပနဲ႔ ေက်းလက္၊ ကမ္းရိုးတမ္းနဲ႔ အတြင္းပိုင္း ကြာဟမႈေတြ ရွိေနတယ္။ ေနာက္သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္္တာကို အခြန္ေကာက္ဖို႔လို႔ ယူဆၿပီး ထြက္ေျပးေရွာင္ေနၾကတဲ႔ အခက္အခဲေတြလည္း ႀကံဳရတယ္။
၂၀၁၁ ခုႏွစ္ မတ္လ ၃၁ ရက္ စာရင္းအရ အိႏၵိယလူဦးေရကလည္း ၁.၂၁ ဘီလီယံ (သန္း တစ္ေထာင္႔ႏွစ္ရာေက်ာ္) ရွိေနတယ္။ အိႏၵိယက လူဦးေရ ထိ္န္းခ်ဳပ္မႈမရွိတဲ႔အတြက္ ၂၀၃၀ ခုႏွစ္မွာ တရုတ္ကို ေက်ာ္လြန္ၿပီး ကမၻာ႔လူဦးေရအမ်ားဆုံး ျဖစ္လာမယ္။ သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္သူ ၂.၇ သန္းက အိႏၵိယ ၿမိဳ႕ေပါင္း ၇ ေထာင္နဲ႔ ေက်းရြာ ၆ သိန္းေက်ာ္ကို ကြင္းဆင္း ေကာက္ယူခဲ႔တာ ျဖစ္ပါတယ္။
အိႏၵိယရဲ႕ ျပႆနာကေတာ႔ ေယာက္်ားေလးဦးေရက မိန္းကေလးထက္ မ်ားတာ (မိန္းကေလးေမြးရင္ သတ္ပစ္တာ)၊ စာမတတ္သူ အေရအတြက္ မ်ားေနေသးတာ၊ အိမ္ေျခမဲ႔ေတြ မ်ားျပားေနတာပါ။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ကမၻာ႔လူဦးေရ အမ်ားဆံုး ႏိုင္ငံႀကီးႏွစ္ႏိုင္ငံရဲ႕ သန္းေခါင္စာရင္းအသစ္ေတြက စီးပြားေရးမွစၿပီး လူမ်ဳိးေရး၊ ဘာသာစကားေတြအထိ ေရွ႕အနာဂတ္ စီမံကိန္းသစ္အတြက္ အေထာက္အကူ အမ်ားႀကီးရမွာ ေသခ်ာတယ္။
ေ၀ဖန္သူေတြလည္း စာရင္းအင္းလို
အခု ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၂၀၁၄ ဧၿပီလမွာ စၿပီး ၃၁ ႏွစ္အတြင္း ပထမဆံုးအႀကိမ္ ႏိုင္ငံတကာ စံခ်ိန္စံႏႈန္းမွီ သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကုလသမဂၢ လူဦးေရဆိုင္ရာ ေငြေၾကးရန္ပံုေငြအဖြဲ႔ (UNFPA)နဲ႔ ကုလသမဂၢ စာရင္းအင္းေကာ္မရွင္ (UNSC) တို႔က အကူအညီေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။
အဲဒီ သန္းေခါင္စာရင္းသစ္က ျမန္မာႏိုင္ငံသားအားလံုးအတြက္ အေရးႀကီးသလို၊ ေနာက္ေနာင္ အစုိးရေတြရဲ႕ စီမံကိန္းမ်ားအတြက္ အေရးပါေနလိမ္႔မယ္။ အတို္က္အခံ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားအဖို႔လည္း census က ေဖာ္ျပတဲ႔ စာရင္းအင္း အခ်က္အလက္သစ္ေတြကေန အစိုးရ စီမံကိန္းေတြရဲ႕ အားသာခ်က္ အားနည္းညံ့ဖ်င္းခ်က္ေတြကုိ ပိုၿပီးစနစ္တက် ေ၀ဖန္ေထာက္ျပလာႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
၀င္႔ထန္း
Census ဆိုတ႔ဲ စကားကုိ သန္းေခါင္းစာရင္းလို႔ ျမန္မာမႈ ဘယ္သူ စခဲ႔လဲေတာ႔မသိပါ။ လူဦးေရစာရင္း ေကာက္ယူရတဲ႔အခါ ညသန္းေခါင္ လူေျခတိတ္ အားလံုးအိပ္ေမာက်ခ်ိန္မွာ အလစ္အငိုက္ စာရင္း၀င္ေကာက္ရတာေၾကာင္႔ ဒီစကား ျဖစ္လာပံုရပါတယ္။ အရင္က ဧည့္စာရင္းစစ္သလိုမ်ဳိး လုပ္ခဲ႔တာျဖစ္ပါမယ္။ အဲဒီလုပ္ရပ္ကို သာလြန္မင္း ထြင္ခဲ႔သလား၊ အဂၤလိပ္ေတြပဲ လုပ္ခဲ႔သလား မဆိုတတ္ဘူး။
ဒါေပမဲ႔ ဒီကေန႔ေခတ္ Census ေကာက္ယူတဲ႔အခါ လူဦးေရစာရင္းတင္ မကေတာ႔ဘဲ၊ ႏိုင္ငံ႔နယ္နမိတ္အတြင္းရွိ ေဒသအသီးသီးက လူမ်ဳိးေပါင္းစံုရဲ႕ demography ကိုပါ စာရင္းယူရတာ ျဖစ္ေတာ႔ ညသန္းေခါင္မွာတင္ လုပ္လုိ႔ရတာမ်ဳိး မဟုတ္ေတာ႔ဘူး။
demography ဆိုရာမွာ ေဒသအသီးသီးက လူမ်ဳိးေတြရဲ႕ အသက္အရြယ္၊ ပ်မ္းမွ်သက္တမ္း၊ ႏွစ္စဥ္ေမြးဖြားမႈႏွႈန္း၊ အရြယ္မတို္င္မီ ေသဆံုးမႈႏႈန္း (infant mortality rates) ေသဆံုးမႈႏႈန္း (death rates)၊ လူဦးေရ အတက္အက်၊ လူငယ္ဦးေရ၊ သက္ႀကီးရြယ္အို ဦးေရ၊ မွီခို္သူဦးေရ၊ မသန္စြမ္းသူဦးေရ၊ စာတတ္ေျမာက္သူဦးေရ၊ ဘြဲ႔ရဦးေရ၊ အလုပ္လက္မဲ႔၊ လက္လုပ္လက္စား၊ လယ္ယာလုပ္ကိုင္သူ၊ လယ္ပိုင္သူ၊ အိိမ္ပိုင္ၿခံပိုင္ရွိသူ၊ တစ္ဦးခ်င္း၀င္ေငြ၊ ၀င္ေငြအခ်ဳိးအစား ကြာဟမႈ၊ ေဒသအလိုက္ ေနထိုင္သူဦးေရ အခ်ဳိးအစား၊ လူမ်ဳိးစုမ်ား၊ အလုပ္အကိုင္အမ်ဳိးအစား၊ လယ္ယာစြန္႔ခြာၿပီး ၿမိဳ႕ျပေရႊ႕ေျပာင္းသူ ဦးေရ၊ ႏိုင္ငံရပ္ျခားထြက္ခြာသူဦးေရ စတဲ႔ အခ်က္အလက္ေတြ ပါ၀င္ေအာင္ ေကာက္ယူရတာ ျဖစ္ပါတယ္။
အဲဒီ လူဦးေရနဲ႔ demography စာရင္းေတြေပၚ အေျခခံၿပီးမွ မူ၀ါဒေရးဆြဲသူေတြက ကိုယ္႔တို္င္းျပည္ေဒသ၊ လူမ်ဳိးအေျခအေနေတြနဲ႔ ကိုက္မယ္႔ ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိမယ္႔ စီမံကိန္းေတြ ခ်မွတ္ရပါတယ္။ census မွာ ေဖာ္ျပတဲ႔ အခ်က္အလက္ေတြကို အၿမဲကိုင္ စဥ္းစားၿပီးမွ သြင္းကုန္ ထုတ္ကုန္ လုပ္ငန္းေတြ၊ ကုန္သြယ္ေရး၊ စိုက္ပ်ဳိးေရး၊ စက္မႈလုပ္ငန္း၊ ေစ်းကြက္၊ ဘဏ္လုပ္ငန္း၊ ပုဂၢလိကပိုင္ဆိုင္ခြင္႔ စာတာေတြကို အေသးစိတ္ သူ႔ေနရာနဲ႔သူ ေရြးခ်ယ္ၿပီး မူ၀ါဒေတြခ်မွတ္ ေဆာင္ရြက္ရပါတယ္။
အဲဒီကမွ တိုင္းျပည္အမ်ဳိးသား၀င္ေငြ၊ စုစုေပါင္း ျပည္တြင္းထုတ္ကုန္ တို႔ဆိုတဲ႔ အမ်ဳိးသားႀကီးပြားမႈ ပံုမွန္ျဖစ္ေနေအာင္ တာ၀န္ယူသူေတြက စီမံရပါတယ္။ ေနာက္ census ကေပးတဲ႔ အခ်က္လက္ေဒတာေတြေပၚကေနမွ စီးပြားေရး၊ ပညာေရး စီမံကိန္းေတြ၊ က်န္းမားေရးစတဲ႔ social welfare လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ လူထု လံုၿခံမႈရွိေရးအတြက္ ျပင္ဆင္မႈေတြ လုပ္ၾကရပါတယ္။
ဥပမာ၊ အဂၤလန္ဆိုရင္ ၁၈၀၁ ခုႏွစ္ကေန ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အထိ သန္းေခါင္စာရင္းကို ဆယ္ႏွစ္တစ္ႀကိမ္ ပုံမွန္ေကာက္လာခဲ႔တယ္။ ဒါေၾကာင္႔ အဂၤလန္ဟာ သူတို႔ရဲ႕ ႏွစ္စဥ္ ေမြးႏႈန္း ေသႏႈန္း၊ လူငယ္ဦးေရ၊ သက္ႀကီးရြယ္အုိ၊ အခြန္ေဆာင္သူဦးေရ၊ ကုမၸဏီေတြရဲ႕ ေငြေၾကး စတာကေန၊ ႏိုင္ငံမွာေန႔စဥ္ထြက္တဲ႔ ေမာ္ေတာ္ကား၊ ေလယာဥ္၊ လက္နက္၊ ဇြန္ခရင္း၊ ဆပ္ျပာ၊ အပ္ေခ်ာင္း အထိ တစ္ခုခ်င္းစီကို အတိအက် စာရင္းတင္ႏိုင္တယ္။ အဲဒီကမွ ဘတ္ဂ်က္ခြဲေ၀မႈေတြ၊ ရင္းႏွီးျမွႈပ္ႏွံမႈေတြနဲ႔ လိုအပ္တဲ႔ စီမံကိန္းေတြကို စဥ္းစားႏိုင္ၾကတယ္။
ေျပာရရင္ ျမန္မာအစိုးရအဆက္ဆက္ လုပ္ခဲ႔သမွ် စီမံကိန္းေတြ မေအာင္ျမင္ခဲ႔တာက လူထုနဲ႔ပတ္သက္တဲ႔ အေျခခံစာရင္းအင္းေတြကို ေကာက္ယူမႈမရွိတာ၊ မေကာက္ယူဘဲ လုပ္ခဲ႔တာေတြေၾကာင္႔ပါပဲ။ ဆည္ေတြေဆာက္တာ ေဒသခံလူထု တကယ္လိုအပ္ေနတာလား၊ ကန္ထရိုက္တာ လိုအပ္တာလား ဆာေဗးမရွိဘူး။ ဦးတည္ရာမဲ႔ စီမံကိန္းေတြကိုဆိုတာ ေျပာလို႔မကုန္ႏိုင္ဘူး။ စာရင္းအင္းေဒတာမရွိ၊ ဆာေဗးမရွိေလေတာ႔ ေမ်ာက္လက္ထဲ ဥယာဥ္ၿခံေရာက္သလိုပဲ၊ စီမံကိန္းလုပ္ဟန္ေဆာင္သူနဲ႔ လုပ္စားသူေတြၾကားမွာ၊ တို္င္းျပည္ အေျခအေန ဆိုးခဲ႔ရၿပီး၊ လူထုက ကုိယ္႔တာ၀န္ကိုယ္ယူ ကိုယ္႔ျပႆနာကိုယ္ရွင္းပါပဲ။
တရုတ္နဲ႔ အိႏၵိယ သန္းေခါင္စာရင္း
ၿပီးခဲ႔တဲ႔ႏွစ္ေတြမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အိမ္နီးခ်င္းႏွစ္ႏိုင္ငံျဖစ္တဲ႔ ကမၻာ႔လူဦးေရအထူထပ္ဆံုး တရုတ္နဲ႔ အိႏၵိယမွာ သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ခဲ႔တယ္။ သူတို႔ စာရင္းေကာက္တဲ႔ လုပ္ပုံကိုင္ပံုေတြက စိတ္၀င္စားစရာဖို႔ေကာင္းပါတယ္။
တရုတ္မွာ မိသားစု အိမ္ေျခေပါင္း သန္း ၄၀၀ ရွိပါတယ္။ စာရင္းလိုက္ေကာက္တဲ႔ လူကခ်ည္း ၆ သန္း ရွိၿပီး တစ္အိမ္၀င္ တစ္အိမ္ထြက္ ေကာက္ယူၾကတယ္။ ဒါဟာ ကမၻာ႔လူဦးေရ အမ်ားဆံုး ႏိုင္ငံႀကီးမွာ ၆ ႀကိမ္ေျမာက္ လူဦးေရစာရင္းေကာက္တာျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္သူ႔ အကူအညီမွ မယူဘဲ အစိုးရ ဘတ္ဂ်က္ ေဒၚလာ ၁၀၄ သန္း အကုန္ခံ လုပ္ခဲ႔တယ္။ ၂၀၁၁ ဒီဇင္ဘာ ၃၁ ရက္ေန႔ စာရင္းထုတ္ျပန္မႈအရ တရုတ္မွာ လူဦးေရ ၁.၃၄ ဘီလီယံ (သန္း တစ္ေထာင္႔သံုးရာေက်ာ္) ရွိပါတယ္။
တရုတ္ ဒုသမၼတ ရွီက်င္ပင္း က “လူဦးေရစာရင္းေကာက္္ခံမႈဟာ တရုတ္ျပည္ စီးပြားေရးနဲ႔ လူမႈေရးအတြက္ သိပ္အေရးႀကီးတယ္။ လူဦးေရ demography ရဲ႕ ရွင္းလင္းတဲ႔ ရုပ္ပံုကားခ်ပ္ရမွ စီမံကိန္းေကာင္းေတြ ဆက္ေရးဆြဲႏိုင္မယ္။ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ အိမ္ယာ၊ ပင္စင္ စတဲ႔ ျပည္သူ႔လုပ္ငန္းေတြ ဒီထက္ အသက္၀င္လာေအာင္ ေဆာင္္ရြက္ေပးႏိုင္မယ္” လို႔ စီအင္အင္ သတင္းဌာနကို ေျပာခဲ႔ပါတယ္။
လူဦးေရစာရင္းသစ္ကေန တရုတ္အစိုးရအတြက္ စဥ္းစားစရာေတြ အမ်ားႀကီးရွိလာတယ္။ ၿပီးခဲ႔တဲ႔ ႏွစ္ ၃၀ က တစ္အိမ္ေထာင္ ကေလးတစ္ေယာက္ႏႈန္း ခ်မွတ္ခဲ႔တာေၾကာင္႔ ၂၀၅၀ ခုႏွစ္က်ရင္ သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြ ပိုမ်ားေနမယ္။ ႏွစ္စဥ္ လူ ၁၀ သန္းေက်ာ္က ေက်းလက္ေတြကို စြန္႔ခြာၿပီး ၿမိဳ႕ျပေတြကို ေျပာင္းေရႊ႕ေနတယ္။ တိုင္းျပည္ခ်မ္းသာလာေပမဲ႔ ဆင္းရဲ ခ်မ္းသာ၊ ၿမိဳ႕ျပနဲ႔ ေက်းလက္၊ ကမ္းရိုးတမ္းနဲ႔ အတြင္းပိုင္း ကြာဟမႈေတြ ရွိေနတယ္။ ေနာက္သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္္တာကို အခြန္ေကာက္ဖို႔လို႔ ယူဆၿပီး ထြက္ေျပးေရွာင္ေနၾကတဲ႔ အခက္အခဲေတြလည္း ႀကံဳရတယ္။
၂၀၁၁ ခုႏွစ္ မတ္လ ၃၁ ရက္ စာရင္းအရ အိႏၵိယလူဦးေရကလည္း ၁.၂၁ ဘီလီယံ (သန္း တစ္ေထာင္႔ႏွစ္ရာေက်ာ္) ရွိေနတယ္။ အိႏၵိယက လူဦးေရ ထိ္န္းခ်ဳပ္မႈမရွိတဲ႔အတြက္ ၂၀၃၀ ခုႏွစ္မွာ တရုတ္ကို ေက်ာ္လြန္ၿပီး ကမၻာ႔လူဦးေရအမ်ားဆုံး ျဖစ္လာမယ္။ သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္သူ ၂.၇ သန္းက အိႏၵိယ ၿမိဳ႕ေပါင္း ၇ ေထာင္နဲ႔ ေက်းရြာ ၆ သိန္းေက်ာ္ကို ကြင္းဆင္း ေကာက္ယူခဲ႔တာ ျဖစ္ပါတယ္။
အိႏၵိယရဲ႕ ျပႆနာကေတာ႔ ေယာက္်ားေလးဦးေရက မိန္းကေလးထက္ မ်ားတာ (မိန္းကေလးေမြးရင္ သတ္ပစ္တာ)၊ စာမတတ္သူ အေရအတြက္ မ်ားေနေသးတာ၊ အိမ္ေျခမဲ႔ေတြ မ်ားျပားေနတာပါ။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ကမၻာ႔လူဦးေရ အမ်ားဆံုး ႏိုင္ငံႀကီးႏွစ္ႏိုင္ငံရဲ႕ သန္းေခါင္စာရင္းအသစ္ေတြက စီးပြားေရးမွစၿပီး လူမ်ဳိးေရး၊ ဘာသာစကားေတြအထိ ေရွ႕အနာဂတ္ စီမံကိန္းသစ္အတြက္ အေထာက္အကူ အမ်ားႀကီးရမွာ ေသခ်ာတယ္။
ေ၀ဖန္သူေတြလည္း စာရင္းအင္းလို
အခု ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၂၀၁၄ ဧၿပီလမွာ စၿပီး ၃၁ ႏွစ္အတြင္း ပထမဆံုးအႀကိမ္ ႏိုင္ငံတကာ စံခ်ိန္စံႏႈန္းမွီ သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကုလသမဂၢ လူဦးေရဆိုင္ရာ ေငြေၾကးရန္ပံုေငြအဖြဲ႔ (UNFPA)နဲ႔ ကုလသမဂၢ စာရင္းအင္းေကာ္မရွင္ (UNSC) တို႔က အကူအညီေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။
အဲဒီ သန္းေခါင္စာရင္းသစ္က ျမန္မာႏိုင္ငံသားအားလံုးအတြက္ အေရးႀကီးသလို၊ ေနာက္ေနာင္ အစုိးရေတြရဲ႕ စီမံကိန္းမ်ားအတြက္ အေရးပါေနလိမ္႔မယ္။ အတို္က္အခံ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားအဖို႔လည္း census က ေဖာ္ျပတဲ႔ စာရင္းအင္း အခ်က္အလက္သစ္ေတြကေန အစိုးရ စီမံကိန္းေတြရဲ႕ အားသာခ်က္ အားနည္းညံ့ဖ်င္းခ်က္ေတြကုိ ပိုၿပီးစနစ္တက် ေ၀ဖန္ေထာက္ျပလာႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
၀င္႔ထန္း
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံဆိုင္ရာ သံအမတ္ႀကီး Melanne Verveer ကို ေမလ ၆ ရက္ေန႔က ေတြ႔ရစဥ္(ဓါတ္ပုံ-Eleven Media Group)
ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ အမ်ိဳးသမီးေရးရာအဖြဲ႔၏ အေမရိကန္ႏိုင္ငံဆိုင္ရာ သံအမတ္ႀကီး Melanne Verveer က သူမ၏ ျမန္မာႏိုင္ငံ ခရီးစဥ္အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံမႇ အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏႇင့္ မိန္းကေလးငယ္မ်ား ရင္ဆိုင္ေနရေသာ စိန္ေခၚမႈမ်ားႏႇင့္ အခြင့္အလမ္းမ်ားကို ၾကည့္႐ႈသြားမည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။
၄င္းက အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ဥကၠဌ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေနအိမ္တြင္ သတင္းေထာက္မ်ားႏႇင့္ ေတြ႔ဆံုစဥ္တြင္ ေျပာၾကားသြားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
''ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ အမ်ိဳးသမီးေရးရာအဖြဲ႔၏ အေမရိကန္ဆိုင္ရာ သံအမတ္ႀကီးတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ကြၽန္မဒီမႇာ ရက္အနည္းငယ္ဆက္ေနၿပီး အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ မိန္းကေလးငယ္ေတြ ၾကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြ အခြင့္အလမ္းေတြကို ၾကည့္႐ႈသြားပါမယ္။ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြမႇာ ရႇိသမွ် လူေတြအားလံုးမႇာ ပါ၀င္စရာ အခန္းက႑ ရႇိရပါမယ္''ဟု ၄င္းက ေျပာၾကားသြားခဲ့သည္။
Melanne Verveer သည္ အဆိုပါအဖြဲ႔အစည္း၏ အေမရိကန္ႏိုင္ငံဆိုင္ရာ သံတမန္တစ္ဦးျဖစ္ၿပီး ေမလ ၆ ရက္မႇ ၁၁ ရက္အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံႏႇင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းတို႔သို႔ လာေရာက္ကာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏႇင့္ မိန္းကေလးငယ္မ်ား၏အေျခအေနမ်ားအ ေၾကာင္း ေဆြးေႏြးမည္ျဖစ္သည္။၄င္းသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ေရာက္ ရႇိေနစဥ္ကာလအတြင္း အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားမႇအမ်ိဳးသမီး ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ဥကၠဌ ေဒၚေအာင္ ဆန္းစုၾကည္တို႔ႏႇင့္ ေတြ႔ဆံုခဲ့သည္။
''အေမရိကန္ အစိုးရမႇာ National Action Plan on Women Peace and Security ဆိုတဲ့ အစီအစဥ္တစ္ရပ္ ရႇိပါတယ္။ အဲဒီအစီအစဥ္အရ ပဋိပကၡေဒသေတြက လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ လက္တြဲၿပီး အလုပ္လုပ္သြားဖို႔ ရႇိပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ႏိုင္ငံေရး လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြ အပ္ႏႇင္းတဲ့ကိစၥေတြမႇာ အမ်ိဳးသမီးေတြ အျပည့္အ၀ ပူးေပါင္းပါ၀င္ခြင့္ရႇိေစဖို႔ကြၽန္မတို႔အစိုးရကလုပ္ေဆာင္သြားမႇာပါ''ဟု၄င္းက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေနအိမ္ တြင္ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ သတင္းစာရႇင္းလင္းပြဲတြင္ သတင္းေထာက္မ်ားကို ေျပာၾကားသြားခဲ့သည္။
၄င္းသည္ ေနျပည္ေတာ္သို႔ သြားေရာက္ကာ အစိုးရအဆင့္ျမင့္ အရာရႇိႀကီးမ်ားႏႇင့္ ေတြ႔ဆံုၿပီး အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ စီးပြားေရး အခြင့္အလမ္းမ်ားႏႇင့္ အျခားအမ်ိဳးသမီးအခြင့္အေရး ကိစၥရပ္မ်ားအပါအ၀င္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ဘ၀ ျမင့္မားေရးႏႇင့္ ပတ္သတ္၍ ေဆြးေႏြးမည္ ျဖစ္သည္။
Large for Global Women's Issue (ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ အမ်ိဳးသမီးေရးရာအဖြဲ႔)သည္ တကမၻာလံုးရႇိ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကို ႏိုင္ငံေရး၊စီးပြားေရး၊လူမႈေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္စြမ္းရည္ျမႇင့္တင္ေပးျခင္းျဖင့္ ေအးခ်မ္းတည္ၿငိမ္ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈကို ျမႇင့္တင္ေပးေသာ အဖြဲ႔အစည္း ျဖစ္ေၾကာင္း
Eleven Media Group အင္တာနက္စာမ်က္ႏွာမွာေရးသားေဖာ္ျပထားပါသည္။
SINGAPORE, May 6 (Bernama) -- Several Rohingya organisations have made a call for the 2014 census in Myanmar to be universal and inclusive of the Rohingya people.
The call was made by the Arakan Rohingya National Organisation (ARNO), Burmese Rohingya Organisation UK (BROUK), Burmese Rohingya Association Japan (BRAJ), Burmese Rohingya Community in Australia (BRCA), Burmese Rohingya Community in Norway (BRCN), Burmese Rohingya Association in Thailand (BRAT) and Burmese Rohingya for Democracy in Burma (RLDB) in a joint statement, here, Sunday.
They said recently the United Nations Population Fund (UNFPA) agreed to support Myanmar's proposed 2014 population and housing census.
"But Rights groups worry that if not conducted properly, the census could marginalise minorities such as the Rohingyas or those living in one of Myanmar's many conflict areas.
"No true census has ever taken place in Myanmar, and great injustice has been done to the ethnic Rohingyas.
-- BERNAMA
The call was made by the Arakan Rohingya National Organisation (ARNO), Burmese Rohingya Organisation UK (BROUK), Burmese Rohingya Association Japan (BRAJ), Burmese Rohingya Community in Australia (BRCA), Burmese Rohingya Community in Norway (BRCN), Burmese Rohingya Association in Thailand (BRAT) and Burmese Rohingya for Democracy in Burma (RLDB) in a joint statement, here, Sunday.
They said recently the United Nations Population Fund (UNFPA) agreed to support Myanmar's proposed 2014 population and housing census.
"But Rights groups worry that if not conducted properly, the census could marginalise minorities such as the Rohingyas or those living in one of Myanmar's many conflict areas.
"No true census has ever taken place in Myanmar, and great injustice has been done to the ethnic Rohingyas.
-- BERNAMA
The Lady ဇာတ္ကား ဇာတ္ဝင္ခန္းထဲက ေဂါက္႐ိုက္ေနတဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊ
ေနျပည္ေတာ္ ေဂါက္ကြင္းမွာဗုိလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး(ေဟာင္း)ဦးသန္းေရႊတေယာက္ ေန႔စဥ္နီးပါး ေဂါက္ရုိက္ေနတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ က်န္းမာေရးမေကာင္းဘူး၊ ကြယ္လြန္ၿပီဆုိတဲ့ ေကာလာဟလ သတင္းေတြက ဦးသန္းေရႊအတြက္ေတာ့ ယၾတာေခ်ေပးလုိက္သလုိပါပဲ။
ျမင္ေတြ႔ေနရသူ တခ်ိဳ႕အေျပာအရ အဖုိးႀကီး (ဦးသန္းေရႊ) က်န္းမာေရးက ေဒါင္ေဒါင္ျမည္ပါပဲ၊ ဦးေအး (ဒု ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး [ေဟာင္း] ေမာင္ေအး) နဲ႔ ေန႔တုိင္း ေဂါက္ရုိက္ေနတာပဲလုိ႔ ေျပာၾကတယ္။
ဒါေပမယ့္ လက္ရွိ ဒုသမၼတ သီဟသူရ ဦးတင္ေအာင္ျမင့္ဦး တေယာက္ကေတာ့ က်န္းမာေရး အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ အခု ေမလ ၃ ရက္ေန႔က ရာထူးကေန ႏႈတ္ထြက္ခြင့္ ေတာင္းတယ္ဆုိတဲ့ သတင္းေတြ ထြက္ေပၚလာခဲ့ပါတယ္။ စင္ကာပူမွာ သြားေရာက္ေဆးစစ္ၾကည့္ေတာ့ ကင္ဆာေရာဂါခံစားေနရၿပီး မ်က္စိလည္းမေကာင္းဘူးလုိ႔ ဆုိတယ္။
ဦးတင္ေအာင္ျမင့္ဦး ေခါင္းေဆာင္တဲ့ ေခါင္းမာဂုိဏ္းသားေတြကုိ အစုိးရအဖြဲ႔အတြင္းက ထုတ္ပယ္ပစ္ေတာ့မယ္ဆုိတဲ့ သတင္းေတြထြက္ေပၚေနခ်ိန္မွာ တုိက္ဆုိင္စြာပဲ အခုလုိ ႏုတ္ထြက္တဲ့သတင္း ေပၚလာတာပါ။
အာဏာရ ႀကံဖြံပါတီထဲမွာလည္း ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ပုိးစုိးပက္စက္ အေရးနိမ့္ခဲ့တာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တဦးနဲ႔တဦး အျပစ္ဖုိ႔တဲ႔ စကားေတြ က်ယ္ေလာင္လာေနၿပီး မၾကာမီကာလမွာ ထိပ္ပုိင္း အေျပာင္းအလဲလုပ္ေတာ့မယ္လည္း ဆုိေနၾကတယ္။
ဒီလုိအေျပာင္းအလဲ လုပ္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ ေခါင္းေဆာင္ပုိင္းအၾကား မညီညြတ္မႈေတြ ေပၚလာမွာမလြဲပါဘူး။ ဒီလုိ အျဖစ္အပ်က္ေတြ ျဖစ္လာခဲ့ရင္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး (ေဟာင္း) ဦးသန္းေရႊ တေယာက္ ၾကားကေန ဒုိင္လူႀကိီး လုပ္ေပးႏုိင္မလားဆုိတာ ေစာင့္ၾကည့္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။
ရန္ပိုင္
၂၀၁၂ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၂၆ ရက္ ေန႔စြဲၿဖင့္ ၿပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲ ေကာင္မရွင္မွ `ပါတီစာေစာင္မ်ားေရးသားထုတ္ေ၀ရာတြင္ တည္ဆဲဥပေဒခ်ိဳးေဖာက္ရာေရာက္ေသာ ေရးသားမႈမ်ားမၿပဳေရး သတိေပးညြန္ၾကားၿခင္း´ ဟု ေခါင္းစဥ္တပ္၍ ရခုိင္တိုင္းရင္း သားမ်ား တုိးတက္ေရးပါတီ (RNDP) ႏွင့္ မတူကြဲၿပားၿခင္းႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးပါတီ( PDP) သုိ႔ ေရွ႕ဆင့္ေနာက္ဆင့္ ေပးပုိ႔ ညြန္ၾကား လာေၾကာင္း သိရသည္။အဆိုပါအေၾကာင္းၾကားခ်က္မွာ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ားတိုးတက္ေရးပါတီမွ ၉.၉.၂၀၁၁ ရက္ေန႔တြင္ ထုတ္ေ၀ခဲ့ေသာ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမေန႔အထိမ္းအမွတ္ လက္ကမ္းစာေစာင္ႏွင့္ တိုးတက္ေရးသတင္းလႊာ အတြဲ(၂) ၊အမွတ္(၄) သတင္းလႊာ ႏွစ္ခုမွာ ၿပန္ၾကား ေရး၀န္ၾကီးဌာနက ထုတ္ေ၀ထားသည့္ ညႊန္ၾကားခ်က္ (၄၂) ပါစည္းကမ္းခ်က္မ်ားႏွင့္ ၿငိစြန္းသၿဖင့္ တာ၀န္ရွိသူမ်ားကို ညႊန္ၾကားခ်က္ (၄၂)ႏွင့္အညီ လုိက္နာေဆာင္ရြက္ေရး ၀န္ခံကတိလက္မွတ္ ေရးထုိးခဲ့ရေၾကာင္း၊ အလားတူ မတူကြဲၿပားၿခင္းႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးပါတီမွ ၃၀.၆.၂၀၁၁ ရက္ေန႔တြင္ ထုတ္ေ၀ေသာ `ေဇကမၻာႏွင့္ေရႊနံ႔သာလယ္သမားမ်ား ၿပႆနာ´ႏွင့္ ၂၇.၃.၂၀၁၂ ထုတ္ `ထား၀ယ္ေရနက္ဆိပ္ကမ္းအရႈပ္ေတာ္ပံု´ စာေစာင္မ်ားအတြက္ ပါတီတစ္ခုခုသည္ တည္ဆဲဥပေဒပါ ၿပဌာန္းခ်က္တစ္ရပ္ ရပ္ကို လုိက္နာရမည္ၿဖစ္ၿပီး၊ နည္းဥပေဒ ၁၅(ဂ)အရ ၿပည္ေထာင္စု သမၼတၿမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေၿခခံဥပေဒႏွင့္ တည္ဆဲ ဥပေဒမ်ားကို ေလးစားလုိက္နာမႈမရွိလွ်င္ ယင္းပါတီအား မွတ္ပံုတင္ခြင့္ၿပဳခဲ့ၿခင္းကို ပယ္ဖ်က္ႏိုင္ေၾကာင္း ၿပဌာန္းထားသည္ၿဖစ္ ၍ ေနာင္အလားတူ ဥပေဒခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ိဳး မၿဖစ္ေစေရး တာ၀န္ရွိသူအဆင့္ဆင့္မွ အေလးထားၾကပ္မက္ေဆာင္ရြက္ၾကရန္ သတိေပး ညႊန္ၾကားလာၿခင္း ၿဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
အဆိုပါ ညႊန္ၾကားခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ RNDP မွ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးအုန္းတင္မွ မွ ` ႏိုင္ငံေရးပါတီ တစ္ခုအေနနဲ႔ ပါတီမူ၀ါဒ၊ သေဘာထားရပ္တည္ခ်က္၊ မဲဆြယ္စည္းရံုးေရးဆိုတာေတြက ေရြးေကာက္ပြဲကာလ စည္းရံုးေရး ကာလမ်ိဳးေတြေလာက္ပဲ သင့္ေတာ္တယ္။ အဲဒီအတိုင္းဆိုရင္ေတာ့ မူေဘာင္အရမ္းက်ဥ္းလြန္းတယ္။ အဲဒီအတြက္ ဦးေနမ်ိဳးေ၀တို႔ ကလည္း သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲလုပ္မယ္ဆိုၿပီး ဖိတ္ထားတယ္။ သြားတက္မွာပါ´ လုိ႔ေၿပာပါတယ္။ PDP ပါတီက ေတာ့ `ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္ပါတီမူ၀ါဒေတြ တင္ၿပစဥ္ကတည္းက အရွည္သၿဖင့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ လုပ္ေဆာင္ၾကမည္မွာ ကၽြႏု္ပ္တုိ႔၏ ပါတီ၀င္မ်ားသည္ တရား၀င္ေရြးေကာက္တင္ေၿမွာက္ခံရေသာ ၿပည္သူ႕ကိုယ္စားလွယ္မ်ား မဟုတ္ၾကေစကာမူ ၿပည္သူတုိ႔၏ အခက္အခဲအေၿခအေနမ်ားကို ရွာေဖြၿခင္း၊ ၿပႆနာမ်ားကို ေၿဖရွင္းနိုင္မည့္ နည္းလမ္းမ်ား ရွာေဖြၿခင္းႏွင့္ မိမိတို႔စုေဆာင္းရရွိေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို လက္ရွိမူ၀ါဒေရးဆြဲသူမ်ား၊ အေကာင္အထည္ေဖာ္သည့္ ယႏၱရား အဖြဲ႕အစည္းမ်ားသုိ႔ ေပးပို႔ကူညီၿခင္း လုပ္ငန္းသည္ အဓိကလုပ္ေဆာင္မည့္ အရွည္သၿဖင့္ လုပ္ငန္းစဥ္ၾကီး ၿဖစ္ေပသည္။´ ဆိုၿပီး တင္ၿပထားတာပါ။ စာကိုေသေသခ်ာခ်ာမဖတ္ၾကဘူး။ ကၽြန္ေတာ္ကလည္း ညႊန္ၾကားခ်က္ (၄၂)ကို မဖတ္ပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္ ပါတီမူ၀ါဒအတိုင္း သူတို႔လက္ခံထားတဲ့အတိုင္း လုပ္ေဆာင္ေနတာပါ။ ဒါေပမယ့္ မွားတယ္ မွန္တယ္ဆိုတဲ့အေပၚမွာ အမ်ားဆံုးၿဖတ္ ခ်က္ကို ရယူမွာပါ။ အခု ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သေဘာထားမွတ္ခ်က္ ေပးႏိုင္ၾကဖို႔ ပါတီအားလံုးကို စာပို႔ထားပါ တယ္။ ၁၇.၅.၂၀၁၂ ရက္ေန႔မွာ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲလုပ္ၿပီး အဲဒီသေဘာထားမွတ္ခ်က္ေတြကို ရယူပါမယ္။ RNDP ကိုလည္း ဖိတ္ၾကားထားပါတယ္။´လုိ႔ေၿပာပါတယ္။
ၿပန္ၾကားေရး ၀န္ၾကီးဌာနမွ ထုတ္ေ၀ထားေသာ ညႊန္ၾကားခ်က္ (၄၂) သည္ ပံုႏွိပ္သူမ်ားအားလံုး၊ ထုတ္ေ၀သူအားလံုး၊ ႏိုင္ငံေရး ပါတီအဖြဲ႕အစည္းအားလံုး အတြက္ ထုတ္ေ၀ထားၿခင္းၿဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားသည္ ထုတ္ေ၀လုိသည့္ ပါတီ၏မူ၀ါဒ၊ သေဘာထားရပ္တည္ ခ်က္၊ မဲဆြယ္စည္းရံုးေရးဆုိင္ရာ အေၾကာင္းအခ်က္အလက္မ်ားကိုသာ ထုတ္ေ၀ရမည္ၿဖစ္ၿပီး အၿခားေသာ ႏိုင္ငံေရးပါတီစာေစာင္အခ်ိဳ႕လည္း ၀န္ခံကတိလက္မွတ္ ေရးထိုးထားရေၾကာင္း သိရသည္။
Photo from AP
The plan of Myanmar President Thein Sein to continue his political carrier after the end of his term is not yet definite. The general election will be held by 2015. His top political adviser Ko Ko Hlaing said that he may be successful in this present governance but he will give the opportunity for other excellent leaders to lead the country.
This soon to be election will be a deciding factor for the group of military generals who had been ruling the country for almost 5o years if they are willing to give up their power with dignity, principle and honour, Bloomberg news reported.
Shwe Mann who now holds the lower house parliament speakership is most likely the chosen qualified candidate among all the military members of the junta to replace President Thein Sein in the 2015 election, that’s according to Hans Vriens, managing partner of Vriens & Partners, a Singapore-based firm.
The President is not seeking for another period in the political arena for he is also concerned about his deteriorating health. But things are still possible for him to reconsider this coming election in due time. As a man, he was described as a very private person spending and enjoying his leisure time by reading. He is a man of principle and dedicated to achieve his vision of implementing reforms to make Myanmar a better place to live in, the report said.
Suu Kyi’s father is known as the Father of Independence. She is very hopeful and confident that President Thein Sein is true to his words in the next phase of democratizing for the country. As many were caught by surprise with the reforms on the run, David Steinberg, a well renowned professor of Asian Studies at Georgetown University in Washington D.C. said that no one ever expected that the reforms initiated by the president would drastically change the image of Burma positively.
In being a member of the parliament, democratic icon Suu Kyi and President Thein Sein can now have better chances of dealing freely and legally important matters regarding the country and expressing their points of view for the betterment of the nation. What is highly regarded now will be the real essence of democracy which is governed by the statement “the government of the people, by the people and for the people”, Ko Ko Hlaing said.
ဒုတိယ သမၼတ ဦးတင္ေအာင္ျမင့္ဦး က်န္းမာေရးေၾကာင့္ ရာထူးမွ ႏႈတ္ထြက္သြားၿပီပာုု Reuters သတင္းဌာန၏ သတင္းအရ သိရိွရသည္။
စကၤာပူ ႏုိင္ငံမွ ေဆးကုသခံယူၿပီးအၿပန္ က်န္းမာေရးအေႀကာင္းၿပခ်က္ၿဖင္႔ ရာထူးမွ အနားယူလုိ ေႀကာင္း ေမလ ( ၃ ) ရက္ေန႔ကထဲက..သက္ဆုိင္ရာသုိ႔တင္ထားေႀကာင္းလည္း သိရပါသည္။
Myanmar's Vice President Tin Aung Myint Oo sprinkles fragrant water at a plaque during the opening ceremony of a children's hospital in Yangon March 13, 2011.
Credit: Reuters/Soe Zeya Tun
YANGON (Reuters) - A former top general close to Myanmar's retired dictator Than Shwe has resigned as vice-president, Burmese media reported, ending the hardliner's role in the reformist government.
Tin Aung Myint Oo, 61, submitted his resignation on May 3 for health reasons after returning from Singapore for medical treatment, the Myanmar language service of Voice of America reported on Sunday.
The report could not be immediately confirmed.
Tin Aung Myint Oo, a former four-star general, was one of two vice-presidents and considered a leader among hardliners in the year-old military-backed government that replaced the often-brutal junta who ruled for half a century.
Tin Aung Myint Oo graduated from the Defense Services Academy in 1970, becoming northeastern military commander near the Chinese border late 1990s.
He was promoted to Secretary-1 of the former junta in 1997, a year when the army rounded up hundreds of pro-democracy activists in Aung San Suu Kyi's National League for Democracy to prevent them from attending a party congress.
Suu Kyi and 42 other members of her party took their seats in parliament last week following a historic by-election in a year of dramatic reforms in the former British colony also known as Burma.
In 2009, Tin Aung Myint Oo was appointed military advisor to then-Senior General Than Shwe. He was elected to the lower house a year later as a candidate for the army-backed Union Solidarity and Development Party, and was quickly nominated as vice president by military delegates.
(Reporting by Aung Hla Tun; Writing by Jason Szep; Editing by Jeremy Laurence)
စကၤာပူ ႏုိင္ငံမွ ေဆးကုသခံယူၿပီးအၿပန္ က်န္းမာေရးအေႀကာင္းၿပခ်က္ၿဖင္႔ ရာထူးမွ အနားယူလုိ ေႀကာင္း ေမလ ( ၃ ) ရက္ေန႔ကထဲက..သက္ဆုိင္ရာသုိ႔တင္ထားေႀကာင္းလည္း သိရပါသည္။
Myanmar's Vice President Tin Aung Myint Oo sprinkles fragrant water at a plaque during the opening ceremony of a children's hospital in Yangon March 13, 2011.
Credit: Reuters/Soe Zeya Tun
YANGON (Reuters) - A former top general close to Myanmar's retired dictator Than Shwe has resigned as vice-president, Burmese media reported, ending the hardliner's role in the reformist government.
Tin Aung Myint Oo, 61, submitted his resignation on May 3 for health reasons after returning from Singapore for medical treatment, the Myanmar language service of Voice of America reported on Sunday.
The report could not be immediately confirmed.
Tin Aung Myint Oo, a former four-star general, was one of two vice-presidents and considered a leader among hardliners in the year-old military-backed government that replaced the often-brutal junta who ruled for half a century.
Tin Aung Myint Oo graduated from the Defense Services Academy in 1970, becoming northeastern military commander near the Chinese border late 1990s.
He was promoted to Secretary-1 of the former junta in 1997, a year when the army rounded up hundreds of pro-democracy activists in Aung San Suu Kyi's National League for Democracy to prevent them from attending a party congress.
Suu Kyi and 42 other members of her party took their seats in parliament last week following a historic by-election in a year of dramatic reforms in the former British colony also known as Burma.
In 2009, Tin Aung Myint Oo was appointed military advisor to then-Senior General Than Shwe. He was elected to the lower house a year later as a candidate for the army-backed Union Solidarity and Development Party, and was quickly nominated as vice president by military delegates.
(Reporting by Aung Hla Tun; Writing by Jason Szep; Editing by Jeremy Laurence)
Dhaka, May 5 (bdnews24.com) – US secretary of state Hillary Clinton has urged all political actors to settle difference through dialogue.
"I am really urging all political parties, not just the government, to do everything necessary to support democracy and find a plan to have free and fair election," she said at a joint press briefing at the Prime Minister's Office on Saturday.
Clinton arrived in Dhaka in the afternoon and had formal talks with foreign minister Dipu Moni at the PMO before the press conference.
"We discussed the recent killing of Aminul Islam (RMG activist) ... we discussed Ali (Illias Ali) and asked for proper investigations," she said.
Criticising general strikes, she said it sent a wrong signal to the international community on the climate for investment in the country.
"Five lives were lost (during the strikes) and it affects the poorer section of the people," she added.
She, however, said the US would continue to support democracy in Bangladesh and the freedom that every Bangladeshi was entitled to.
Security partnership
Dhaka and Washington would continue their cooperation against extremism to ensure that they cannot use 'Bangladesh as transit or use it as a training ground.'
Hillary commended zero-tolerance stance of Bangladesh on terrorism and said Bangladesh and the US had very fruitful talks in the security dialogue held in April.
Maritime boundary
The secretary of state said there was a scope for cooperation in protecting investments in the Bay of Bengal.
Bangladesh and Myanmar resolved their maritime boundary dispute at the ITLOS and got verdict in March this year.
Bangladesh now has clear demarcation and it can now explore the area.
US company ConocoPhilips is now exploring gas and oil in blocks 10 and 11 at the Bay and has sought another six blocks for exploration.
Grameen Bank
Clinton suggested appointing a respected managing director at the Grameen Bank in a transparent manner.
The bank had unleashed the opportunity for millions of women and "I want it to continue its good work also in future," she said.
Land bridge
"Bangladesh can connect dynamic Asia Pacific region with potential South Asia due to its geographical location," Clinton said.
"It is considered to be a potential transit country as Bangladesh has borders with both Myanmar and India."
Rohingya problem
The secretary of state said perhaps it was time to find a solution to Rohingya problem, as Myanmar had undertaken reforms programmes.
"The reform programmes will help not only Myanmar but also the people of Bangladesh," she said.
Thousands of Rohingyas have taken refuge in Bangladesh on being pushed by their own country.
Cooperation
Washington wants to further widen ties with Bangladesh and cooperate in a number of areas.
Food security, anti-terrorism, cooperation between militaries and climate change are some of the major where the two countries have cooperation, according to Clinton.
She announced that USAID would provide $30 million for the Bangladesh Climate Change Resilience Fund over the next four years.
Democratic Bangladesh
Washington wants to see Bangladesh as a prosperous and democratic country.
There must be a consensus among the political actors in order to achieve the level of development the people of Bangladesh deserved, Clinton said.
"We do not seek anything other than that."
Clinton said the US continued to urge taking hard decision necessary to establish rule of law and transparency.
She, however, said that though it was not easy, Bangladesh never gave up its efforts to achieve it.
About the relationship with New Delhi, she said Bangladesh and India were two important countries from the US.
"We see that two are the leaders regionally and globally."
Convergence and dissonance
Foreign Minister Dipu Moni in her speech said Bangladesh and the US partnership had space for both dissonance and mutual respect.
Moni said Bangladesh had demanded duty-free and quota-free market and extending of Generalised System of Preference (GSP) facilities.
"In addition, we raised the issue of Bangladesh's enrolment in the Millennium Challenge Account and repatriation of one of the self-confessed convicted killers of Father of the Nation Bangabandhu Sheikh Mujibur Rahman, currently residing in the US," she said.
2014 Census in Burma must be universal and inclusive of Rohingya
Recently the United Nations Population Fund UNFPA) has agreed to support Burma’s proposed 2014 population and housing census. But ‘Rights groups worry that if not conducted properly, the census could marginalize minorities such as the Rohingya or those living in one of Burma's many conflict areas.’
No true census has ever been taken in Burma, and great injustice has been done to the ethnic Rohingyas. The government of U Thein Sein is beyond exception. His current wind of change has not touched the Rohingyas yet. Rather racist and xenophobic plans have been patronized and projected against them.
In an effort to deny Rohingya’s existence in Burma, (i) Immigration Ministers U Khin Yi accused the Rohingyas of being illegal Bangladeshi immigrants; (ii) Chief Political Advisor to the President U Ko Ko Hlaing confirmed that the restriction on their (Rohingyas’) freedom of movement is necessary from so-called national security perspective; and (iii) the Director General of Burma’s Department of Population Myint Kyaing lied in a proud manner, “we have no stateless people in Myanmar and there is no Rohingya in Myanmar as well, because no Bengali people are residing in Myanmar."
Whereas Burma is surrounded by other populous neighbours such as, India, China and Thailand, why U Myint Kyaing proclaimed Burma is facing population pressures only from Bangladesh. On the contrary, due to persecution, an estimated 1.5 million Rohingyas are taking refuge in Bangladesh and other countries. Obviously these self-contradictory and politically motivated statements are nothing but preoccupation of Muslim-phobia and policies of exclusion and persecution against the Rohingyas. Under the circumstance, a credible census is very unlikely and Rohingya are likely to be excluded.
Meanwhile, to ensure the census is universal and “inclusive of all national races”, the oppressive 1982 citizenship law should be amended in conformity with international conventions, international custom and principle generally recognized with regard to nationality. In addition, it should be brought in line with the principles embodied in the Convention on the Reduction of Statelessness of 30 August 1961. Suitable arrangements should also be made for the inclusion of all Rohingya and other Burmese diasporas.
We, therefore, urge upon the UN, OIC, UK, USA, EU, ASEAN and Burma’s neighbours to put pressure on Burmese government to genuinely include Rohingya as a ‘national race’ in the Burma’s proposed census.
Signatories to this joint statement:
Arakan Rohingya National organisation (ARNO),
Burmese Rohingya Organisation UK (BROUK),
Burmese Rohingya Association Japan (BRAJ)
Burmese Rohingya Community in Australia (BRCA)
Burmese Rohingya Community in Norway (BRCN)
Burmese Rohingya Association in Thailand (BRAT)
Burmese Rohingya for Democracy in Burma (RLDB)
For more information, please contact:
Aman Ullah +880-15584 86910
Tun Khin + 44- 788 871 4866
ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီး မင္းေအာင္လိႈင္က ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း အဓမၼေစခိုင္းမႈေတြ ပေပ်ာက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ တပ္မေတာ္ကို ညႊန္ၾကားမယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ေခတၱေရာက္ေနတဲ့ ILO အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕ ဥကၠ႒ Mr. Greg Vines ကို ကတိေပး ေျပာဆိုလိုက္ေၾကာင္း သတင္းရရွိပါတယ္။
Photo courtesy of ILO
ILO အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕ ဥကၠ႒ Mr. Greg Vines (ယာ) ျဖစ္ပါသည္။
ဒါ့အျပင္ လာမယ့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက အဓမၼခိုင္းေစမႈေတြ လံုးဝ ပေပ်ာက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ ILO ၾကားမွာ သေဘာတူခဲ့တယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ အဲဒီသေဘာတူညီခ်က္အတိုင္း အျပည့္အဝ ျဖစ္မလာဘဲ ၂၀၁၅ အလြန္မွာ အဓမၼခိုင္းေစမႈေတြ ဆက္လက္ရွိေနမယ္ဆိုရင္ ILO အေနနဲ႔ ဘယ္လိုေဆာင္ရြက္မလဲလို႔ ဦးသက္ေဝက ေမးတဲ့အခါ ILO ရဲ႕ လုပ္ထံုးလုပ္နည္း ဥပေဒေဘာင္အတိုင္း အေရးယူမယ္လို႔ ျပန္လည္ေျပာဆိုေၾကာင္း ဦးသက္ေဝက ေျပာပါတယ္။
အလုပ္သမား၊ လယ္သမားအေရး ေဆာင္ရြက္သူ မစုစုေႏြးကေတာ့ ILO အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕ ဥကၠ႒နဲ႔ သီးျခားေတြ႕ဆံုမွာျဖစ္ၿပီး အဲဒီလိုေတြ႕ဆံုတဲ့အခါ အဓမၼခိုင္းေစမႈေတြ ပေပ်ာက္ေရးအတြက္ ပညာေပးအစီအစဥ္ေတြကို ျမန္မာ့ရုပ္ျမင္သံၾကားနဲ႔ ႏိုင္ငံပိုင္ မီဒီယာေတြကေန အျမဲထုတ္လႊင့္ေပးေအာင္ ILO က ျမန္မာအစိုးရကို တိုက္တြန္းဖို႔ တင္ျပမယ္လို႔ Mr. Vines နဲ႔ မေတြ႕ခင္ မိနစ္ပိုင္းမွာ RFA ကို ေျပာပါတယ္။
ILO အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕ ဥကၠ႒ Mr. Greg Vines ဟာ မေန႔ကနဲ႕ ဒီေန႔ ႏွစ္ရက္အတြင္း အလုပ္သမားအေရး ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အဖြဲ႕ေတြ၊ လူပုဂၢိဳလ္ေတြကို ရန္ကုန္ျမိဳ႕ ထရိတ္ဒါးေဟာ္တယ္မွာ ေတြ႕ဆံုခဲ့ပါတယ္။
RFA-Burmese
Photo courtesy of ILO
ILO အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕ ဥကၠ႒ Mr. Greg Vines (ယာ) ျဖစ္ပါသည္။
ဒါ့အျပင္ လာမယ့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက အဓမၼခိုင္းေစမႈေတြ လံုးဝ ပေပ်ာက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ ILO ၾကားမွာ သေဘာတူခဲ့တယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ အဲဒီသေဘာတူညီခ်က္အတိုင္း အျပည့္အဝ ျဖစ္မလာဘဲ ၂၀၁၅ အလြန္မွာ အဓမၼခိုင္းေစမႈေတြ ဆက္လက္ရွိေနမယ္ဆိုရင္ ILO အေနနဲ႔ ဘယ္လိုေဆာင္ရြက္မလဲလို႔ ဦးသက္ေဝက ေမးတဲ့အခါ ILO ရဲ႕ လုပ္ထံုးလုပ္နည္း ဥပေဒေဘာင္အတိုင္း အေရးယူမယ္လို႔ ျပန္လည္ေျပာဆိုေၾကာင္း ဦးသက္ေဝက ေျပာပါတယ္။
အလုပ္သမား၊ လယ္သမားအေရး ေဆာင္ရြက္သူ မစုစုေႏြးကေတာ့ ILO အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕ ဥကၠ႒နဲ႔ သီးျခားေတြ႕ဆံုမွာျဖစ္ၿပီး အဲဒီလိုေတြ႕ဆံုတဲ့အခါ အဓမၼခိုင္းေစမႈေတြ ပေပ်ာက္ေရးအတြက္ ပညာေပးအစီအစဥ္ေတြကို ျမန္မာ့ရုပ္ျမင္သံၾကားနဲ႔ ႏိုင္ငံပိုင္ မီဒီယာေတြကေန အျမဲထုတ္လႊင့္ေပးေအာင္ ILO က ျမန္မာအစိုးရကို တိုက္တြန္းဖို႔ တင္ျပမယ္လို႔ Mr. Vines နဲ႔ မေတြ႕ခင္ မိနစ္ပိုင္းမွာ RFA ကို ေျပာပါတယ္။
ILO အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕ ဥကၠ႒ Mr. Greg Vines ဟာ မေန႔ကနဲ႕ ဒီေန႔ ႏွစ္ရက္အတြင္း အလုပ္သမားအေရး ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အဖြဲ႕ေတြ၊ လူပုဂၢိဳလ္ေတြကို ရန္ကုန္ျမိဳ႕ ထရိတ္ဒါးေဟာ္တယ္မွာ ေတြ႕ဆံုခဲ့ပါတယ္။
RFA-Burmese
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္လႊတ္ေတာ္ထဲေရာက္သြားရင္ဘာေတြအေျပာင္းအလဲျဖစ္လာႏဳိင္မလဲ။ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းေတြဘယ္ ေလာက္အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏုိင္မလဲဆိုတာနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ေဒၚေအာင္ ဆန္းစုၾကည္ ေရြးေကာက္ပြဲကာလေတြမွာဦးတည္ျပီးေျပာသြားတဲ့အခ်က္(၃)ခ်က္ကိုပဲဲ ျပန္ေကာက္ျပီးေထာက္ျ ပရပါလိမ့္မယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္တဲ့ NLD ရဲ႕ ေရြးေကာက္ပြဲကာလရဲ့ ကတိက၀တ္ကေတာ့ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး၊ ျငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဴပ္ပံုအေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးတို႔ကို လုပ္ေဆာင္သြားမယ္လို႔ဆိုထားပါတယ္။
ဒါဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ့ဆႏၵျဖစ္သလို ျပည္သူေတြရဲ႕ဆႏၵလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လႊတ္ေတာ္ထဲေရာက္သြားရင္ေတာ့ ဆႏၵရယ္၊ လုပ္ႏုိင္စြမ္းတို႔အျပင္ လုပ္ႏုိင္တဲ့အခြင့္အလမ္း ဘယ္ေလာက္ ရွိသလဲဆိုတာေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ေဒၚစုနဲ႔ NLD က ဒါေတြကို ဦးတည္ၿပီး လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္သြားလိမ့္မယ္ဆိုတာကို ယံုၾကည္ပါတယ္။
သို႔ေသာ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ NLD ရဲ႔ ဆႏၵနဲ႔ လုပ္ႏုိင္စြမ္းေတြကို လံုး၀ယံုၾကည္တာက တစ္ပိုင္း သံသယျဖစ္တာတစ္ခုက လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ လုပ္ႏုိင္တဲ့အခြင့္အလမ္း ဘယ္ေလာက္ရွိမလဲ ဆိုတာပါဘဲ။ ဆႏၵနဲ႔ လုပ္ႏုိင္စြမ္းရွိေပမဲ့ လုပ္ေဆာင္ခြင့္ရမယ့္အခင္းအက်င္း အခြင့္အလမ္း မရွိဘူးဆိုရင္ အခက္အခဲရွိပါလိမ့္မယ္။
ျငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္ေရးမွာဆိုရင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္လို ႏိုဗယ္လ္ျငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္ မယ္ဆိုရင္ ႏုိင္ငံတကာကလည္း ယံုၾကည္လက္ခံၾကမယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ တိုင္းရင္းသားအင္အားစုေတြအပါအ၀င္ ဒီမုိကေရစီေရးအင္အားစုေတြ ကလည္း အမ်ားၾကီးပြင့္ပြင့္လင္း ယံုယံုၾကည္ၾကည္နဲ႔ ေဆြးေႏြးႏုိင္ပါလိမ့္မယ္။ လက္နက္ကိုင္ထားသည္ျဖစ္ေစ မကိုင္ထားတဲ့ အင္အားစုေတြ ျဖစ္ေစေပါ႔။
သက္ဆိုင္တဲ့ အင္အားစုအားလံုးပါ၀င္ႏိုင္ၿပီး တစံုတရာ အေျဖရရွိႏိုင္တဲ့ လြတ္လပ္ပြင့္လင္းတဲ့ တန္းတူရည္တူရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေရးအရ ေဆြးေႏြးအေျဖရွာမႈ အခင္းအက်င္းမ်ိဳးေတြ ရွိဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ကို ေဒၚစုက ဘယ္ေလာက္ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ခြင့္ရ မလဲဆိုတာ လက္ရွိအာဏာရအစိုးရအေပၚမွာပဲ တည္ေနပါတယ္။ ဒါက လုပ္ေဆာင္ခြင့္ရ မရ ဆိုတဲ့ အပိုင္းေပါ့။
ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲကိစၥ ျပန္ေျပာရရင္ လက္ရွိအစိုးရက ေဒၚေအာင္စုၾကည္ဦးေဆာင္တဲ့ NLD ကို အႏုိင္ရၿပီး လြတ္ေတာ္တြင္း ေရာက္လာေစခ်င္မယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ လႊတ္လပ္ျပီးတရားမ်ွတတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲအသြင္ကို ျပဳလုပ္ထားပါေသးတယ္။ ဒါဟာ ဘာေၾကာင့္လဲဆို စစ္အုပ္စုရဲ႕ (road map) ႏုိင္ငံေရးလမ္းျပေျမပံုအရ ေပၚထြက္လာတဲ့ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ပုိၿပီး အသက္၀င္လာေအာင္ တရား၀င္မႈပိုၿပီးရွိလာေအာင္ ေဒၚစုနဲ႔ NLD က ဒီလမ္းေၾကာင္းေအာက္ကေန ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္လာ ေစခ်င္ေနတာပါ။ဘာမဆို၂၀၀၈ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဴပ္ပံုအေျခခံဥပေဒေအာက္ကေနပဲ ျဖစ္ေနေအာင္ပါ။ အဲဒီလိုေဖာ္ေဆာင္ဖို႔ဆိုတာ ေဒၚစုနဲ႔ NLD ပါမွ ျပည့္စံုႏုိင္မွာ ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ပါဘဲ။
ဒီေတာ့ လြတ္ေတာ္မွာ ေဒၚစုက ၂၀၀၈ဖြဲ႔စည္းပံုျပင္ဆင္ေရးကို ေဆြးေႏြးႏုိင္ရင္ေတာင္ ကန္႔ကြက္မဲေတြနဲ႔ ပယ္ခ်လိုက္မဲ့ အေျခအေနတစ္ရပ္ကို အခိုင္အမာစိုက္ထူထားတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ၂၀၀၈ဖြဲ႔စည္းပံုကို အခိုင္အမာကာကြယ္ႏုိင္ေအာင္ စစ္တပ္ေနရာ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းရယ္၊ ၾကံ့ခိုင္ဖြံ့ျဖဳိးေရးပါတီက အမ်ားစုေနရာယူထားတာရယ္ေၾကာင့္ အခုလိုေျပာရတာပါ။
ဒါေပမဲ့ တစ္ကယ္ဘဲ အေျပာင္းအလဲကို လုပ္ခ်င္တဲ့ဆႏၵရွိတဲ့ အစိုးရ၊ လူထုရဲ့အက်ိဳးကို ၾကည့္တဲ့အစိုးရဆိုရင္ေတာ့ျဖင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ NLD ရဲ့ အဆိုျပဳမႈေတြကို အေသအခ်ာစဥ္းစားျပီး လူထုဆႏၵနဲ႔ တစ္ထပ္တည္းက်တဲ့သေဘာထားေတြျဖစ္လာမယ္။ ဒါဆိုရင္ ဒီမိုကေရစီလမ္းေၾကာင္းကို တည့္တည့္ေလွ်ာက္လွမ္းေနတယ္လို႔ ယံုၾကည္လက္ခံႏုိင္ျပီေပါ့။
ဒီလိုဆို တိုင္းရင္းသားေတြရဲ့ တန္းတူေရးနဲ႔ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္လာႏုိင္ေျခရွိတဲ့ ၂၁ ရာစုပင္လံုညီလာခံမ်ဳိးလို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ NLD ရဲ႕ဆႏၵ၊ လူထုရဲ့ဆႏၵေတြ တျဖည္းျဖည္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္လာႏုိင္ေျခရွိ တဲ့ အခင္းအက်င္း အခြင့္အလမ္း ျဖစ္လာႏုိင္တယ္လို႔ဘဲျမင္ပါတယ္။
ခ်ဳပ္ၿပီးေျပာရရင္ ယေန႔ကာလ တိုင္းျပည္ရဲ့ျပႆနာဟာ တိုင္းရင္းသားတန္းတူညီမ်ွေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီေရး ဆိတ္သုဥ္းေနတဲ့ျပႆနာပါ။ ဒါေတြကို ေဖာ္ေဆာင္ႏုိင္ဖို႔က အဓိကေသြးေၾကာျဖစ္တဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒမွာ အာမခံ ေပးထားမွ ရမယ္။ ယံုၾကည္ႏိုင္တဲ့အခင္းအက်င္းျပင္ဆင္မႈေတြရွိေနရမယ္။ အားလံုးပါ၀င္ႏုိင္တဲ့ လႊတ္ေတာ္ျပင္ပႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြ ေဖာ္ေဆာင္မယ္ဆိုရင္ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ ဆႏၵ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ့ဆႏၵ ျပည္သူလူထုရဲ့ဆႏၵနဲ႔စစ္တပ္ရဲ့အမွန္တစ္ကယ္ေစတနာဆိုတာေတြကို ျမင္ႏိုင္မွာျဖစ္လို ေရရွည္တည္တံ့တဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရးတစ္ရပ္ကို တျဖည္းျဖည္းေဖာ္ေဆာင္သြားႏုိင္တဲ့ တည္ျငိမ္ျပီး သာယာ၀ေျပာတဲ့ တိုင္းျပည္ျဖစ္လာမွာ ဧကန္မလြဲပါဘဲ။
While the West lauds Myanmar for its steps towards democracy and starts to roll back sanctions, hundreds of political prisoners languishing in prison are still waiting to hear their fate.
Thaung Sein (R), seen here holding a picture of his son Aye Aung, a political prisoner detained at Kalay prison in northwest Sagaing Division, at their family home in Yangon, on May 4 While the West lauds Myanmar for its steps towards democracy and starts to roll back sanctions, hundreds of political prisoners languishing in prison are still waiting to hear their fate.
Their families hope they will not become the forgotten victims of decades of authoritarian rule in the rush to reward the new quasi-civilian government for its sweeping political reforms.
Freedom has not yet come for Aye Aung, who was arrested in 1998 and sentenced to 59 years in jail on charges including violating the emergency act as well as illegally printing and distributing leaflets.
His sentence has since been reduced to 29 years, but he was not among those to walk free in a major prisoner amnesty in January, to the dismay of his elderly parents.
"We truly expected his release," his father Thaung Sein told AFP at his Rangoon home, where a photo of a laughing Aye Aung playing a guitar hangs alongside another of him receiving an essay prize from opposition leader Aung San Suu Kyi.
"It was really painful. His mother almost collapsed when she heard, and she wept. As you know, so many people were released in the January amnesty. They didn't give any reason for not including him. My son also said he had no idea why he was not released yet, the 60-year-old said.
"I felt so sad," added his mother San Myint, her eyes filling with tears.
Amnesty International considers Aye Aung, now 36, to be a "prisoner of conscience" who was detained because of peaceful activities such as distributing leaflets and organising student demonstrations.
His parents last visited him in March at Kalay prison in northwest Sagaing Division.
"He has hemorrhoids and a gastric problem. We had to buy medicines for him. Because it is a malaria area, he sometimes feels sick," his father said.
According to Burma Campaign UK, after his arrest Aye Aung was detained for more than four months for interrogation during which he was "tortured brutally".
Myanmar said it freed more than 300 political prisoners in an amnesty in January, a move which prompted the United States to pledge it would restore full diplomatic ties.
About 200 others were let out in October 2011, and estimates of the number still behind bars vary.
The Thailand-based Assistance Association for Political Prisoners says that more than 900 political prisoners remain locked up in Myanmar, while Suu Kyi's National League for Democracy party estimates their number at about 330.
The 88 Generation Students Group, a pro-democracy movement whose key members were at the forefront of a 1988 uprising, believes there are still more than 600 political detainees, said one of their leaders.
"We have asked the home affairs ministry to release the remaining political prisoners," Thet Zaw, who was released from prison in January, told AFP.
He said even those who were accused of contact with armed rebel groups or linked to bombings should be freed because their acts were politically related.
"So we will also ask for their release as soon as possible for national reconciliation," Thet Zaw added.
Myanmar, which languished for decades under a repressive junta, has announced a series of reforms since a controversial 2010 election brought a civilian government to power -- albeit one with close links to the military.
The regime has welcomed Suu Kyi's NLD party to return to mainstream politics, leading to her election to parliament for the first time in April 1 by-elections.
The European Union has responded to what it said were "historic changes" by suspending for one year a wide range of sanctions, although it left intact an arms embargo.
At the same time the West continues to press for the release of remaining political prisoners.
The European Union's top diplomat Catherine Ashton, who visited Myanmar this week, said she had discussed the issue with President Thein Sein.
"When I asked him about political prisoners, he said they will continue to look further at who should be released and how quickly," Ashton said in a statement.
Aye Aung's parents are hopeful that the changes under way in Myanmar will lead to their son's freedom in the near future.
"The government said it is walking a path to democracy. My son also struggled for democracy. So they now have the same stance. And if they are really implementing democracy, they must release him," said his mother.
Did you know?
Their families hope they will not become the forgotten victims of decades of authoritarian rule in the rush to reward the new quasi-civilian government for its sweeping political reforms.
Freedom has not yet come for Aye Aung, who was arrested in 1998 and sentenced to 59 years in jail on charges including violating the emergency act as well as illegally printing and distributing leaflets.
His sentence has since been reduced to 29 years, but he was not among those to walk free in a major prisoner amnesty in January, to the dismay of his elderly parents.
"We truly expected his release," his father Thaung Sein told AFP at his Rangoon home, where a photo of a laughing Aye Aung playing a guitar hangs alongside another of him receiving an essay prize from opposition leader Aung San Suu Kyi.
"It was really painful. His mother almost collapsed when she heard, and she wept. As you know, so many people were released in the January amnesty. They didn't give any reason for not including him. My son also said he had no idea why he was not released yet, the 60-year-old said.
"I felt so sad," added his mother San Myint, her eyes filling with tears.
Amnesty International considers Aye Aung, now 36, to be a "prisoner of conscience" who was detained because of peaceful activities such as distributing leaflets and organising student demonstrations.
His parents last visited him in March at Kalay prison in northwest Sagaing Division.
"He has hemorrhoids and a gastric problem. We had to buy medicines for him. Because it is a malaria area, he sometimes feels sick," his father said.
According to Burma Campaign UK, after his arrest Aye Aung was detained for more than four months for interrogation during which he was "tortured brutally".
Myanmar said it freed more than 300 political prisoners in an amnesty in January, a move which prompted the United States to pledge it would restore full diplomatic ties.
About 200 others were let out in October 2011, and estimates of the number still behind bars vary.
The Thailand-based Assistance Association for Political Prisoners says that more than 900 political prisoners remain locked up in Myanmar, while Suu Kyi's National League for Democracy party estimates their number at about 330.
The 88 Generation Students Group, a pro-democracy movement whose key members were at the forefront of a 1988 uprising, believes there are still more than 600 political detainees, said one of their leaders.
"We have asked the home affairs ministry to release the remaining political prisoners," Thet Zaw, who was released from prison in January, told AFP.
He said even those who were accused of contact with armed rebel groups or linked to bombings should be freed because their acts were politically related.
"So we will also ask for their release as soon as possible for national reconciliation," Thet Zaw added.
Myanmar, which languished for decades under a repressive junta, has announced a series of reforms since a controversial 2010 election brought a civilian government to power -- albeit one with close links to the military.
The regime has welcomed Suu Kyi's NLD party to return to mainstream politics, leading to her election to parliament for the first time in April 1 by-elections.
The European Union has responded to what it said were "historic changes" by suspending for one year a wide range of sanctions, although it left intact an arms embargo.
At the same time the West continues to press for the release of remaining political prisoners.
The European Union's top diplomat Catherine Ashton, who visited Myanmar this week, said she had discussed the issue with President Thein Sein.
"When I asked him about political prisoners, he said they will continue to look further at who should be released and how quickly," Ashton said in a statement.
Aye Aung's parents are hopeful that the changes under way in Myanmar will lead to their son's freedom in the near future.
"The government said it is walking a path to democracy. My son also struggled for democracy. So they now have the same stance. And if they are really implementing democracy, they must release him," said his mother.
Did you know?
“၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပၿပီးတဲ့အခါ ျမန္မာသမၼတ ဦးသိန္းစိန္အေနနဲ႔ သမၼတရာထူးကို မယူေတာ့ပဲ ေဘးထြက္ေနႏိုင္ေၾကာင္း“ သမၼတ အႀကံေပးတဦးျဖစ္သူ ဦးကိုကိုလွိဳင္က ဘလြန္းဘတ္သတင္း ကို ေမ၂ရက္ေန႔တြင္ ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ဘလြန္းဘတ္သတင္းေထာက္ကို ေျပာၾကားရာမွာ ဦးကိုကိုလွိဳင္က “သမၼတဟာ အခု ႏိုင္ငံေရး ေျပာင္းလဲမွဳမ်ားကို အုတ္ျမစ္ခ်ခဲ့ၿပီး အခု ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ငန္းစဥ္ကို တည္ေထာင္ခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။ အခု ေျပာင္းလဲမွဳေတြ ၿပီးသြားတဲ့အခါတကယ္လို႔ ေအာင္ျမင္ခဲ့မယ္ဆိုရင္သူဟာသူ႔ေဆာင္ရြက္ခဲ့မွဳေတြနဲ႔အတူ ေနထိုင္ေနေတာ့မွာပါ။ ဒီမိုကေရစီကို တက္လွမ္းမယ့္ ေနာက္အဆင့္ကေတာ့ ေနာက္ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ့လက္ထဲကို လႊဲသြားမွာပါ“ လို႔ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။လက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြဟာ ျမန္ဆန္ၿပီး တိုးတက္မွဳမ်ားစြာ ရွိေနတယ္ဆိုေသာ္လည္း တကယ္တမ္း ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့ ႏိုင္ငံတခု ျဖစ္လာဖို႔အတြက္ကေတာ့ လုပ္စရာေတြ အမ်ားႀကီး ရွိေနပါေသးတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္မို႔ ဦးသိန္းစိန္ ရာထူးက ထြက္ခဲ့ရင္ သူ႕ေနရာကို ဘယ္သူ ဆက္ခံမလဲဆိုတာ စဥ္းစားစရာ ပါ။ အခု ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ ဦးေရႊမန္းဟာ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းထဲက ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိတဲ့ သမၼတလို႔ ေျပာႏိုင္ေသာ္လည္း စစ္တပ္ဘက္က သေဘာထား တင္းမာေနသူမ်ားလို႔ အေျပာခံရတဲ့ သီဟသူရ တင္ေအာင္ျမင့္ဦး၊ ဦးေက်ာ္ဆန္း၊ ဦးေဇာ္မင္း၊ ဦးေအာင္ေသာင္း၊ ဦးျမင့္လွိဳင္လို ပုဂၢိဳလ္မ်ားကို ကိုင္တြယ္ ထိန္းေက်ာင္းႏိုင္မယ့္ စနစ္တခု၊ အေျခအေနတခုကေတာ့လိုေနေသးတာအမွန္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္သူမ်ားအေနနဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကို ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတအျဖစ္ ျမင္ေတြ႕လိုၾကေသာ္လည္း စစ္တပ္ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳ ႀကံ့ခိုင္ေရးပါတီေခါင္းေဆာင္ ဦးေ႒းဦး၊ ဦးေအာင္ေသာင္းနဲ႔ ႀကံ့ခိုင္ေရးပါတီ ထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္ေတြက ဒီကိစၥကို လက္သင့္ခံခ်င္မွ လက္သင့္ခံပါလိမ့္မယ္။ဒီေနရာမွာ ထည့္သြင္းစဥ္းစားရမွာက ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ့ သေဘာထားအျမင္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာစစ္တပ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မင္းေအာင္လွိဳင္နဲ႔ လက္ရွိတပ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားဟာ အရပ္ဘက္ကို ေျပာင္းသြားၿပီး လက္ရွိ အစိုးရနဲ႔ ႀကံ့ဖြတ္ပါတီထဲမွာ ရာထူး ရယူထားၾကတဲ့ စစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားထက္ ရာထူးနိမ့္ခဲ့ေသာ္လည္း စစ္တပ္ရဲ့ အရာေရာက္မွဳ အေျခအေန ျမင့္တက္လာတဲ့အခါ (ဒါမွမဟုတ္) လက္ရွိ ႀကံ့ဖြတ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားက လက္ေထာက္ခ်လိုက္တဲ့အခါ တိုင္းျပည္အာဏာကို သိမ္း မသိမ္းဆိုတာ မေျပာႏိုင္ပါဘူး။ ဘာ့ေၾကာင့္ဆိုေတာ့ ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒထဲမွာ စစ္တပ္ကို အာဏာသိမ္းခြင့္ေပးထားလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။တိုင္းျပည္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၱယားမွာ တာ၀န္ယူတဲ့ လူပုဂၢိဳလ္ တဦးတေယာက္စီရဲ့ တိုင္းသူျပည္သားမ်ားအတြက္ အလုပ္လုပ္ကိုင္မွဳမ်ားဟာ တိုင္းျပည္ တိုးတက္ေရး၊ တိုင္းသူျပည္သားမ်ား ဘ၀လံုၿခံဳေရးအတြက္ အေရးႀကီးပါတယ္။ ဒီေတာ့ စစ္တပ္ေခါင္းေဆာင္၊ ဒီမိုကေရစီေခါင္းေဆာင္ဆိုတာထက္ အမွန္တကယ္ တိုင္းျပည္ျပည္သားအက်ိဳးအတြက္ ဦးေဆာင္ဦးရြက္ျပဳမယ့္ေခါင္းေဆာင္ကသာ တိုင္းျပည္ကို ဦးေဆာင္သင့္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ထို ဦးေဆာင္မွဳနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြရွိတဲ့ စနစ္၊ယႏၱယားရွိမွလည္း တိုင္းျပည္ တိုးတက္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ေတာ့ ဘယ္လို ေျပာင္းလဲမွဳေတြပဲ လုပ္လုပ္၊ ဘယ္သူပဲ တိုင္းျပည္အတြက္ လုပ္လုပ္၊ တိုးတက္လာႏိုင္မယ့္ လမ္းစကို ျမင္ႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။
တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကုိ သြားတ့ဲ ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ပုိက္လုိင္းေျမပုံ (Map - Shwe Gas Movement)
"...သူတုိ႔ပိုင္ခဲ့တဲ့ လယ္ယာေျမေတြအေပၚမွာ ေနာက္တခ်ိန္မွာ သူတုိ႔အေနနဲ႔ သာမန္ အလုပ္သမားအေနနဲ႔ လာလုပ္ရမယ့္အေနအထားတခုကို ေရာက္ေနတယ္။ ေနာက္တခုက သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ ဆံုးရႈံးမႈဆိုရင္လည္း ရခုိင္ကေန မေကြးတိုင္း၊ မႏၱေလးတိုင္း၊ ရွမ္းျပည္နယ္ကိုျဖတ္ၿပီး ေတာက္ေလွ်ာက္ႀကီး ေတာေတာင္ေတြကို ျဖတ္ၿပီးေတာ့ သူတုိ႔အေနနဲ႔ ခုတ္ခ်င္တာခုတ္..."
ဒီတပတ္ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီေရးရာ ေဆြးေႏြးခန္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအစိုးရအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံရဲ႕ အေနာက္ဖက္ျခမ္း ေရႊသဘာဝဓါတ္ေငြ႔တြင္းက ထြက္ရွိတဲ့ သဘာဝဓါတ္ေငြ႔ ေရာင္းခ်ရေငြေတြကို ျပည္နယ္နဲ႔ေဒသ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈအတြက္ အဓိကအသံုးျပဳဖို႔ဆိုတဲ့ စီမံကိန္းေတြကို လုပ္ေဆာင္ထားတာကို မေတြ႔ရွိရေသးေၾကာင္း။ ဒီလုိ စီမံကိန္းႀကီးေတြနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ ပိုၿပီးပြင့္လင္းျမင္သာတဲ့ တင္ျပမႈေတြ တိုင္ပင္ႏီွးေႏွာမႈေတြ လုပ္သင့္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံတကာေငြေၾကးအဖြဲ႔အစည္းႀကီးေတြဆီကို တင္ျပေျပာဆိုခဲ့တယ္လို႔ Shwe Gas Movement - ေရႊသဘာဝဓါတ္ေငြ႔ လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႔ရဲ႕ တာဝန္ခံတဦးျဖစ္သူ ဦးဝင္းေအာင္ကို ဦးသန္းလြင္ထြန္းက ေတြ႔ဆံုေမးျမန္း ေဆြးေႏြးတင္ျပပါတယ္။
ဦးသန္လြင္ထြန္း ။ ။ ဦးဝင္းေအာင္အေနနဲ႔ အခု ထုိင္းႏိုင္ငံ ခ်င္းမိုင္မွာအေျခစိုက္ေနၿပီး အခု ေလာေလာဆယ္ ဝါရွင္တန္ၿမိဳ ႔ေတာ္ကို ေရာက္ေနတဲ့အေၾကာင္းေလးကို တခ်က္ေလာက္ ရွင္းျပပါလား။
ဦးဝင္းေအာင္ ။ ။ အခု က်ေနာ္ ဝါရွင္တန္ဒီစီကို လာရတဲ့အေၾကာင္းရင္းကေတာ့ ဒီမွာလုပ္တဲ့ အစည္းအေဝးေတြတခ်ဳိ ႔မွာ အထူးသျဖင့္ ႏိုင္ငံတကာ ေငြေၾကးရန္ပံုေငြအဖြဲ႔ အပါအဝင္ ကမာၻ႔ဘဏ္ေတြအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚမွာ သူုတို႔အေနနဲ႔ လႈပ္ရွားမႈေတြနဲ႔ ေရွ ႔ဆက္ၿပီး လုပ္ေဆာင္မယ့္ဟာေတြကို သူတုိ႔ေျပာတာဆိုတာရိွတယ္။ အဲဒီအေပၚမွာ ေရွာင္ရမယ့္ဟာေတြနဲ႔ ေလာေလာဆယ္ျဖစ္ေနတဲ့ဟာေတြကို က်ေနာ္တို႔ လာေရာက္တင္ျပတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ အဲဒီေတာ့ သေဘာကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာျဖစ္ေနတဲ့ ဒီမုိကေရစီေရး ေရွ ႔ရႈတဲ့လုပ္ငန္းစဥ္ေတြအေပၚ မူတည္ၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံတကာေငြေၾကး အဖြဲ႔အစည္းေတြကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းမွာ ရင္းႏီွးျမဳပ္ႏွံမႈေတြလုပ္မယ္။ ေထာက္ပံ့မႈေတြလုပ္လာမယ့္ အေနအထားေတြရွိတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဦးဝင္းေအာင္ တုိ႔အဖြဲ႔ေတြကလည္း ဒီကိစၥအေပၚမွာ - ဗမာျပည္မွာ အလုပ္ေတြလုပ္လာၿပီဆိုရင္ ဘာေတြေဆာင္ရမယ္၊ ေရွာင္ရမယ္ဆိုတာေတြကို လာၿပီးအႀကံျပဳတယ္ဆုိတဲ့ သေဘာေပါ့။
ဦးဝင္းေအာင္ ။ ။ ဟုတ္ကဲ့ပါ။
ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ အဲဒီေတာ့ အဓိကအားျဖင့္ေတာ့ ဦးဝင္းေအာင္တို႔အဖြဲ႔က Shwe Gas Movement လုိ႔ေခၚတဲ့ ေရႊသဘာဝဓါတ္ေငြ႔လုပ္ငန္း၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ဖက္မွာ အေျခစိုက္တဲ့ သဘာဝဓါတ္ေငြ႔လုပ္ငန္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ျပည္သူလူထုၾကားမွာ လႈပ္ရွားမႈေလးေတြကို အသိပညာေပးေဆာင္ရြက္ေနတဲ့အဖြဲ႔ဆိုေတာ့။ အဲဒီ ႏိုင္ငံတကာ ရင္းႏီွးျမဳပ္ႏံွမႈေတြနဲ႔ ေရႊသဘာဝဓါတ္ေငြ႔ ျပည္တြင္းမွာလုပ္ေနတဲ့ လုပ္ငန္းအေျခအေနေတြ ဘယ္လိုဆက္စပ္ေနတယ္ဆိုတာကို နည္းနည္းရွင္းျပေပးပါ။
ဦးဝင္းေအာင္ ။ ။ က်ေနာ္တုိ႔ ႏိုင္ငံမွာ အကုန္လံုးသိတဲ့အတိုင္း တိုင္းျပည္ရဲ႕ သံယံဇာတအမ်ားက အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြအပါအဝင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား တင္ပို႔ေရာင္းခ်ေနတာကို ေတြ႔ရတယ္။
ေရႊသဘာဝဓါတ္ေငြ႔ဆုိရင္လည္း ၂၀၀၀ ဝန္းက်င္ကတည္းက ေတာင္ကိုရီးယားကုမၼဏီ နဲ႔ အိႏိၵယကုမၼဏီတုိ႔ စတင္ၿပီးလုပ္လာခဲ့တာျဖစ္တယ္။
အတိုင္းအတာတခုအျဖစ္ သူတုိ႔တည္ေဆာက္ေရးလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ထုတ္လုပ္တင္ပို႔ေရး လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ေဆာင္ေနတာကို က်ေနာ္တို႔ေတြ႔တယ္။ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းေတြေပါ့။
လာမယ့္ႏွစ္ ၂၀၁၃ ဆိုရင္ သူတုိ႔အေနနဲ႔ အဲဒီဟာေတြကို တင္သြင္းေရာင္းခ်မယ္ဆိုတာကို က်ေနာ္တုိ႔သိရတယ္။
အဲဒီ စီမံကိန္းေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ကတည္းက ေဒသခံေတြအတြက္ အင္မတန္ စိုးရိမ္စရာေတြကို ေတြ႔ရတယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ ေဒသခံေတြနဲ႔ တုိင္ပင္တာမ်ဳိးေတြမရွိသလို ေဒသခံေတြရဲ႕ လယ္ယာေျမသိမ္းပိုက္မႈေတြကေတာ့ သူတုိ႔ရဲ႕ သက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္းေတြပါ ေရရွည္အတြက္ ဆံုးသြားတဲ့အေနအထားကို အမ်ားႀကီးေတြ႔ရတယ္။
ေနာက္တခုက ဒီ စီမံကိန္းက အေရွ ႔ေတာင္အာရွမွာ အႀကီးမားဆံုး စီမံကိန္းတခုျဖစ္တယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ႏိုင္ငံအေနနဲ႔ တိုင္းျပည္ရဲ႕ ရွစ္ဆယ္ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္က ~ မရွိခဲ့တဲ့အေနအထားတခုမွာေတာ့ ဒီလုိမ်ဳိး ကိုယ့္တိုင္းျပည္ကထြက္တဲ့ သံယံဇာတပစၥည္းေတြကို အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြကို ေရာင္းစားတဲ့အေနအထားကို အင္မတန္ကို စိုးရိမ္တယ္။ ေနာက္တခုက ဒီလုိမ်ဳိး ဒီမုိကေရစီကို က်င့္သံုးေနတဲ့အစိုးရအေနနဲ႔ ကိုယ့္တုိင္းျပည္သူေတြရဲ႕ အဓိကအေလးထားရတဲ့ ကိုယ့္တိုင္းျပည္မွာ လုိအပ္တဲ့စြမ္းအင္ေတြကို ဦးစားေပးသံုးၿပီးမွ က်န္တဲ့ဟာေတြကို တင္ပို႔ေရာင္းခ်တာမ်ဳိးကို ျဖစ္သင့္တယ္လို႔ ထင္တယ္။
ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ ဒီေနရာမွာ က်ေနာ္ နားလည္းလိုက္တဲ့အခ်က္က ဘာလဲဆိုေတာ့ အထူးသျဖင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာရွိေနတဲ့ သဘာဝဓါတ္ေငြ႔သိုက္ဆိုတာက ကမာၻေပၚမွာ ဆဌမေျမာက္ အႀကီးဆံုးသဘာဝဓါတ္ေငြ႔သိုက္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ ဒီလို သဘာဝဓါတ္သိုက္ကေန သဘာဝဓါတ္ေငြ႔ေတြ ထုတ္ေဖာ္ၿပီး ႏိုင္ငံရပ္ျခားကိုေရာင္းဖို႔။ ႏိုင္ငံရပ္ျခားကို ေရာင္းဖို႔ဆိုတဲ့ေနရာမွာ ဒါက တုိင္းျပည္ရဲ႕ ဝင္ေငြေတြျဖစ္မလာႏိုင္ဘူးလား။ တုိင္းျပည္ရဲ႕ ဝင္ေငြျဖစ္လာမယ္ဆိုရင္ ေဒသအတြင္း ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္မႈ၊ အထူးသျဖင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းမွာရွိတဲ့ ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္မႈေတြအတြက္ အလားအလာေကာင္း မဟုတ္ဘူးလား။
ဦးဝင္းေအာင္ ။ ။ ဥပမာေျပာရရင္ ရတနာ ရဲတခြန္မွာထြက္တဲ့ သဘာဝဓါတ္ေငြ႔၊ ထိုင္းႏိုင္ငံကို ေရာင္းလာခဲ့တာ သက္တမ္းတခုမွာ ၁၉၉၇-၉၈ ကတည္းက ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္အထိ အေမရိကန္ေဒၚလာေပါင္း သန္းေထာင္ေပါင္းတစ္ဆယ္ေက်ာ္ေလာက္ အနည္းဆံုးလည္ပတ္ခဲ့တာကို ေတြ႔ရတယ္။ အဲဒီဟာရဲ႕ တဝိုက္ေက်ာ္ကလည္း ၿပီးခဲ့တဲ့ နအဖစစ္အုပ္စုရဲ႕ အိတ္ထဲကို တုိက္ရိုက္ေရာက္တယ္လို႔ ေျပာလုိ႔ရတယ္။ ဆိုေတာ့ အဲဒီကရတဲ့ အက်ဳိးအျမတ္ေတြကို ၾကည့္ရင္ အကုန္လံုးသိတဲ့အတိုင္းပဲ အဲဒီဟာေတြဟာ တကယ့္တကယ္ တုိင္းျပည္အတြက္ လိုအပ္တဲ့ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး၊ တျခား ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းပိုင္းေတြမွာ လံုးလံုးလ်ားလ်ားႀကီးသံုးတာမ်ဳိးေတြ မေတြ႔ရေသးဘူး။ အဓိက ျပႆနာကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ႏိုင္ငံမွာ ပြင့္လင္းျမင္သာတဲ့ ေငြေၾကးစနစ္ေတြ မရွိတာေတြ။ ေနာက္တခုက ေဒသခံေတြ နဲ႔ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ေတြကို အကာအကြယ္ေပးႏိုင္တဲ့ အဲဒီလိုမ်ဳိး ယႏၱရားေတြ မရွိေသးတဲ့အေနအထားတခုက အင္မတန္ကို ၿပီးခဲ့တဲ့ဟာေတြကလည္း ဆံုးရႈံးခဲ့တာမ်ဳိးေတြရွိတယ္။ အခုအေနအထားမွာလည္း စံခ်ိန္စံႏႈန္းမရွိေသးတာကေတာ့ ေလာေလာဆယ္လုပ္ေနတဲ့ စီမံကိန္းေတြကေတာ့ ေဒသခံေတြအတြက္ ထိထိေရာက္ေရာက္ အာမခံခ်က္ေပးႏိုင္တဲ့ အက်ဳိးအျမတ္ေတြကို မသိရေသးဘူး။
ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ ရဲတခြန္ စီမံကိန္းဆိုတာက တနသၤာရီတုိင္းမွာရွိတဲ့ စီမံကိန္း ဒီ စီမံကိန္းမွာ လက္ေတြ႔အားျဖင့္ ဝင္ေငြေတြရေနၿပီ။ ထိုင္းႏိုင္ငံကို ေရာင္းစားလို႔ရေနၿပီဆိုေပမယ့္ ေဒသတြင္းမွာ တုိးတက္မႈတစံုတရာ မေတြ႔ခဲ့ရဘူးဆိုတဲ့ ဒီအခ်က္ကိုေထာက္ျပၿပီးေတာ့ ဦးဝင္းေအာင္တို႔က ရခိုင္ျပည္မွာ ေရႊသဘာဝဓါတ္ေငြ႔ေတြ ထြက္လာၿပီဆိုရင္ေတာင္မွပဲ ရခိုင္ျပည္ထဲက ျပည္သူေတြအတြက္ အက်ဳိးမရွိဘူးဆိုတဲ့သေဘာေပါ့။ ဒါေပမဲ့လည္း အေျခအေနက နည္းနည္းေျပာင္းလာၿပီ မဟုတ္ဘူးလား။ အထူးသျဖင့္ အခု ျမန္မာႏိုင္ငံေရးအေျခအေနအရ ပါလီမန္လႊတ္ေတာ္ အဖြဲ႔အစည္းေတြ ရွိေနၿပီ။ ရွိေနတဲ့အခါၾကေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာလည္း ရခုိင္ျပည္နယ္အစိုးရ၊ ရခိုင္ျပည္ လႊတ္ေတာ္အဖြဲ႔အစည္းေတြ ရွိေနၿပီ။ ဒီအဖြဲ႔အစည္းေတြက ေဒသတြင္း တိုးတက္မႈေတြအတြက္ တစံုတရာ ထိထိေရာက္ေရာက္ တုိက္တြန္းလာႏိုင္တာေတြ၊ လုပ္လာႏိုင္တာေတြ မရွိႏိုင္ဘူးလား။
ဦးဝင္းေအာင္ ။ ။ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ အခုလိုမ်ဳိး ပါလီမန္ဒီမုိကေရစီအစိုးရကို ႀကိဳဆိုပါတယ္။ ေနာက္တခုက ရခိုင္ဆုိရင္လည္း ရခိုင္တိုင္းရင္းသားပါတီေတြအေနနဲ႔ တခ်ဳိ ႔ဟာမ်ဳိးေတြၾကေတာ့ ေဝဖန္တာမ်ဳိးေတြရွိတယ္။ ေထာက္ျပတာေတြရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီဟာေတြက ပိုၿပီးေတာ့ လက္ေတြ႔က်တဲ့ အာမခံခ်က္ေတြကို ေတာင္းဆိုတဲ့အေနအထားမွာေတာ့ အင္မတန္ အလွမ္းေဝးေနေသးတယ္လို႔ က်ေနာ္ျမင္တယ္။ ေနာက္တခုက အခုလက္ရွိ အေျခခံဥေပဒအရလည္း article (၃၇) မွာ တိုင္းျပည္ကထြက္ရွိတဲ့ သံယံဇာတ ေျမေပၚေရေအာက္ အကုန္လံုးကို ဗဟိုအစိုးရပဲ ခ်ဳပ္ကိုင္ထားတယ္ ဆိုေတာ့ အဲဒီဟာေတြက အင္မတန္ကို အလွမ္းေဝးေနေသးတယ္လို႔ ေျပာရလိမ့္မယ္။ ရခိုင္ျပည္ကထြက္တဲ့ သံယံဇာတ၊ အထူးသျဖင့္ သဘာဝဓါတ္ေငြ႔ေတြဆုိရင္ အင္မတန္ကို တန္းဖိုးလည္းႀကီးတယ္။ ေငြေရးေၾကးေရးအရ။ ေဒသတြင္းမွာသံုးမယ္ဆိုရင္လည္း ႏွစ္ေပါင္းရာနဲ႔ခ်ီ သံုးလို႔ရတယ္။ ရခုိင္ျပည္လူထုဟာဆုိရင္လည္း ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ဒုတိယအဆင္းရဲဆံုး လွ်ပ္စစ္စြမ္းအားမရွိဘဲ ေနလာခဲ့တဲ့လူေတြထဲမွာပါတယ္။ အဲဒီ လူမ်ဳိးေတြအေနနဲ႔ ကိုယ္တို႔ဆီကထြက္တဲ့ သံယံဇာတေတြကို ကိုယ္တုိ႔တိုင္းျပည္၊ ျပည္နယ္မွာ သံုးခြင့္မရတာက အင္မတန္ ေစာ္ကားခံရတဲ့အေနအထားတခုလို႔ ေျပာျပခ်င္တယ္။
ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ အဲဒီေတာ့ သေဘာက ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ တက္ေနတဲ့ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္၊ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္မွာ တက္ေနတဲ့ ရခိုင္ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို တုိက္တြန္းေပးလို႔ရမယ္ဆုိလုိ႔ရွိရင္ တိတိက်က် ဘာေတြတိုက္တြန္းေပးေစခ်င္လဲ။ အထူးသျဖင့္ ေရႊသဘာဝဓါတ္ေငြ႔လုပ္ငန္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔။
ဦးဝင္းေအာင္ ။ ။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ ရခိုင္တိုးတက္ေရးပါတီအပါအဝင္ ျပည္သူလူထုတရပ္လံုးအေနနဲ႔ ဒီ စီမံကိန္းအေျခအေနအကုန္လံုးကို ေအာက္ေျခကေနအဆံုးအထိ အတိုင္းအတာတခု အသိေပးသင့္တယ္လို႔ က်ေနာ္ျမင္တယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ဒီ စီမံကိန္းႀကီးက ဘယ္ဟာေတြပါမယ္။ ဘယ္လို စီမံကိန္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေဆာက္အဦးေတြပါမယ္။ ေနာက္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ ထိခုိက္မႈေတြ၊ လူေနမႈ႔ဆိုင္ရာ ထိခုိက္မႈေတြ ဘာေတြရွိလာမယ္။ ေဒသခံေတြရဲ႕ ဓေလ့ထံုစံ အပါအဝင္ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ အေလ့အထေတြကို သူတို႔အေနနဲ႔ အာမခံခ်က္ေတြ ေပးႏိုင္မယ္။ အဲဒီဟာေတြကအစ အကုန္လံုး သိသင့္တယ္လို႔ ျမင္တယ္။ ေနာက္တခု အေရးႀကီးတာက ဒီ စီမံကိန္းရဲ႕ အကုန္လံုးစၿပီး လုပ္ကတည္းက contract လုပ္တဲ့အခါမွာ စာခ်ဳပ္ခ်ုပ္တဲ့အခါမွာ တန္းဖိုး၊ ဒီ စီမံကိန္းက ႏွစ္စဥ္ရလာမယ့္ ဝင္ေငြေတြကအစ အကုန္လံုး သိသင့္တယ္လို႔ ျမင္တယ္။ အဲဒီ စီမံကိန္းတခုလံုးရဲ႕ အေျခအေနေတြကို မသိေသးသ၍ေတာ့ ဟိုတစဒီတစ က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ ေထာက္ျပေနသ၍ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ လိုအပ္တဲ့ လိုလားတဲ့ အတိုင္းအတာတခု ရမယ္လို႔ မထင္ဘူး။
ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ ေလာေလာဆယ္ဆိုလို႔ရွိရင္လည္း သဘာဝဓါတ္ေငြ႔ေတြက လာမယ့္ႏွစ္အတြင္းမွာ ထြက္လာမယ့္ အေနအထားမ်ဳိးေတြ ရွိေနၿပီ။ ရွိေနၿပီဆိုေတာ့ စီမံကိန္းကလည္း အေတာ္ခရီးေရာက္ေနၿပီ။ ခရီးေရာက္ေနသမွ် စီမံကိန္း လက္ရွိအေျခအေနအထိ ေဒသအတြင္းမွာ ဘာေတြမ်ား ပ်က္စီးမႈေတြ ျမင္ခဲ့ရသလဲ။ ဘာေတြမ်ား ထိခုိက္မႈေတြ ျမင္ခဲ့ရသလဲ။
ဦးဝင္းေအာင္ ။ ။ ဒီ စီမံကိန္းက ဘယ္လိုဆိုမလဲ။ က်ေနာ္တို႔ အမ်ားဆံုးျဖစ္တာကေတာ့ လယ္ယာေျမ သိမ္းပိုက္ခံရမႈ။ လူေတြက ဘိုးဘြားစဥ္ဆက္ လုပ္ကိုင္စားေသာက္လာခဲ့တဲ့ လယ္ယာေျမေတြ ဆံုးရႈံးသြားခဲ့တယ္။
သူတုိ႔အေနနဲ႔ သူတုိ႔ပိုင္ခဲ့တဲ့ လယ္ယာေျမေတြအေပၚမွာ ေနာက္တခ်ိန္မွာ သူတုိ႔အေနနဲ႔ သာမန္ အလုပ္သမားအေနနဲ႔ လာလုပ္ရမယ့္အေနအထားတခုကို ေရာက္ေနတယ္။
ေနာက္တခုက သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ ဆံုးရႈံးမႈဆိုရင္လည္း ရခုိင္ကေန မေကြးတိုင္း၊ မႏၱေလးတိုင္း၊ ရွမ္းျပည္နယ္ကိုျဖတ္ၿပီး ေတာက္ေလွ်ာက္ႀကီး ေတာေတာင္ေတြကို ျဖတ္ၿပီးေတာ့ သူတုိ႔အေနနဲ႔ ခုတ္ခ်င္တာခုတ္၊ ျဖတ္ခ်င္တာကိုျဖတ္ သဘာဝပိုက္လိုင္း တရုတ္ျပည္ကိုသြားမယ့္ ပိုက္လိုင္တေလွ်ာက္မွာ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း၊ ဥပေဒေတြက မရွိတဲ့အေနအထားမွာ အဲဒီဟာေတြက က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ ဘာမွသိရတာလည္း မရွိဘူး။
ေနာက္တခုက ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ကတည္းက လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡ ျဖစ္ေနတယ္ဟာေတြဆိုရင္လည္း အစိုးရရဲ႕ စီမံကိန္းက တရုတ္အစိုးရ၊ ျမန္မာအစုိးရအေနနဲ႔ စီးပြားေရးအရ၊ ႏိုင္ငံေရးအရ အင္မတန္ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္တဲ့ စီးပြားေရးတခုလို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။
အစိုးရအေနနဲ႔ ဒီလို စီမံကိန္းေတြကို သူတုိ႔အေနနဲ႔ အကာအကြယ္လုပ္ဖို႔အတြက္ ၿပီးခဲ့ႏွစ္က ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ပဋိပကၡျဖစ္ခဲ့တဲ့ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္မွာျဖစ္ျဖစ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာရွိတဲ့ ကခ်င္လက္နက္ကိုင္ေတြနဲ႔ ျဖစ္တာက သိသာထင္ရွားတယ္။ ဒီလိုမ်ဳိး အရင္းအျမစ္ေတြကို ေရာင္းခ်ၿပီးေတာ့ သူတုိ႔အေနနဲ႔ အကာအကြယ္ယူတဲ့ အေနအထားမွာ ေဒသခံေတြနဲ႔ အစိုးရတပ္ေတြ ျဖစ္တယ့္ဟာေတြက သိသာထင္ရွားတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။
ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ ဒီ စီမံကိန္းကေန ေနာက္ပိုင္းမွာရလာႏိုင္တဲ့ ႏွစ္စဥ္ဝင္ေငြ ဘယ္ေလာက္အထိ ခန္႔မွန္းထားသလဲ။ အဲဒီေတာ့ ဒီလုိ ႏွစ္စဥ္ဝင္ေငြအျပင္ အထူးသျဖင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္အေနနဲ႔ ဘယ္ေလာက္အထိ အခ်ဳိးအစား ခံစားပိုင္ခြင့္ရွိတယ္လို႔ ယူဆသလဲ။
ဦးဝင္းေအာင္ ။ ။ ေလာေလာဆယ္ စီမံကိန္းရဲ႕ တန္းဖိုးကေတာ့ ေလာေလာဆယ္ တရုတ္နဲ႔ခ်ဳပ္ထားတဲ့ စာခ်ဳပ္အရဆုိရင္ ႏွစ္ေပါင္း (၂၅) ႏွစ္ကေန ႏွစ္ေပါင္း (၃၀) အတြင္း၊ ေလာေလာဆယ္ အစိုးရအေနနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္းေထာင္ေပါင္း ၂၉ သန္း ရရွိမွာျဖစ္တယ္။ အဲဒီဟာေတြက ထဲထဲဝင္ဝင္ႀကီးကို ေဒသခံျပည္သူေတြအတြက္ျဖစ္ျဖစ္၊ ရခုိင္ျပည္သူေတြအတြက္ျဖစ္ျဖစ္ ခြဲတမ္းခ်ေပးတာ လံုးဝမေတြ႔ရေသးဘူး။ အဲဒီ ဝင္ေငြေတြအပါအဝင္ ေနာက္တခုက ကိုယ္တို႔ဆီက ထြက္တဲ့ သဘာဝဓါတ္ေငြ႔ ခံစားပိုင္ခြင့္ဆုိရင္လည္း ဘာမွ အာမခံခ်က္မ်ဳိးေတြ ေပးထားတာမ်ဳိးေတြ က်ေနာ္တို႔ မသိရေသးဘူး။
ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ ဥပမာအားျဖင့္ ဓါတ္ေငြ႔ေတြ ထြက္လာၿပီဆိုလို႔ရွိရင္ တဖက္ကလည္း ပိုက္သြယ္တန္းၿပီးေတာ့ တရုတ္ျပည္ဖက္ကို ေရာင္းတာတမ်ဳိး။ ေဒသအတြင္းမွာ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအားတို႔ ဘာတို႔အတြက္ သံုးတာမ်ဳိး စီမံကိန္းမ်ဳိး မၾကားမိဘူးလား၊ မရွိဘူးလား။
ဦးဝင္းေအာင္ ။ ။ အခုေလာေလာဆယ္ေတာ့ စီမံကိန္းေတြ အေကာင္အထည္ေဖာ္လာတာ ႏွစ္ေပါင္း တဆယ္ နီးပါးေလာက္ ရွိလာၿပီလို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ ေက်ာ္လည္း ေက်ာ္လာၿပီ။ ေဒသဖြ႔ံၿဖိဳးေရးအတြက္ ကိုင္ၿပီးေတာ့ မွ်မွ်တတႀကီး ျပလို႔ရေအာင္ဆိုတဲ့ဟာမ်ဳိးက ေလာေလာဆယ္ေတာ့ မေတြ႔ရေသးဘူး။ ေရရွည္မွာဆိုရင္ ဒီထက္ပိုၿပီး အေျခအေနဆိုးမယ္။ အေျခအေနဆိုးမယ္ဆိုတာက ေလာေလာဆယ္ သူတုိ႔လုပ္ေနတဲ့ အေနအထားမွာ မေတြ႔ရေသးဘူးဆိုရင္ ဒီထက္ အက်ဳိးျမတ္ရတဲ့ အေနအထားမွာ က်ေနာ္တို႔အတြက္ ပိုၿပီး အလွမ္းေဝးေနမယ္လို႔ က်ေနာ္အေနနဲ႔ ထင္ျမင္တယ္။
ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ အဲဒီေတာ့ ဦးဝင္းေအာင္ တို႔ လႈပ္ရွားေနတဲ့ လႈပ္ရွားမႈရဲ႕ ရလဒ္အေနနဲ႔။ အထူးသျဖင့္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ အေနာက္ႏိုင္ငံတို႔၊ ႏိုင္ငံတကာေငြေၾကးအဖြဲ႔အစည္းေတြက ဘယ္လိုတံု႔ျပန္မႈေတြ ရွိသလဲ။
ဦးဝင္းေအာင္ ။ ။ သူတို႔အေနနဲ႔ေတာ့ ဒီအေျခအေန၊ အေနအထားတခုမွာ သူတို႔ရဲ႕ အေကာင္းဆံုး စံခ်ိန္စံႏႈန္းေတြနဲ႔ လိုက္ၿပီးေတာ့ လုပ္လာႏိုင္တဲ့အေနအထားတခုကို က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ ေတြ႔ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူတုိ႔ဒီထက္ ပိုၿပီးထဲထဲဝင္ဝင္ ေလ့လာဆန္းစစ္ၿပီးေတာ့ ေဒသခံေတြအပါအဝင္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးမႈေတြကို အေလးေပး လုပ္သင့္တယ္လို႔ က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ ျမင္တယ္။ လုပ္တဲ့ေနရာေတြမွာလည္း သာမန္သူတို႔နဲ႔ လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ စစ္တပ္ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံ လူတစုနဲ႔ ဆုိတာထက္ ဒီ စီမံကိန္းမွာပါဝင္ႏိုင္တဲ့ တျခား ေဒသခံ ျပည္သူလူထုေတြ အကုန္လံုးနဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္တာေတြ ေလ့လာစမ္းစစ္တာေတြ။ ပိုၿပီးထိေရာက္တဲ့ ေဆြးေႏြးမႈေတြနဲ႔ ဒီထက္ပိုၿပီး ေကာင္းမြန္တဲ့ စံခ်ိန္စံႏႈန္းေတြကို ထားၿပီးေတာ့ လုပ္တဲ့အေနအထားတခုကို က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ လိုခ်င္တာေပါ့။
ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ Shwe Gas Movement လို႔ေခၚတဲ့ ေရႊသဘာဝဓါတ္ေငြ႔ လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႔ရဲ႕ တာဝန္ခံတဦးျဖစ္သူ ဦးဝင္းေအာင္ ကို ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ညႊန္း - ဗီြအိုေအ အသံလႊင့္ဌာန (ျမန္မာပုိင္း) here
"...သူတုိ႔ပိုင္ခဲ့တဲ့ လယ္ယာေျမေတြအေပၚမွာ ေနာက္တခ်ိန္မွာ သူတုိ႔အေနနဲ႔ သာမန္ အလုပ္သမားအေနနဲ႔ လာလုပ္ရမယ့္အေနအထားတခုကို ေရာက္ေနတယ္။ ေနာက္တခုက သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ ဆံုးရႈံးမႈဆိုရင္လည္း ရခုိင္ကေန မေကြးတိုင္း၊ မႏၱေလးတိုင္း၊ ရွမ္းျပည္နယ္ကိုျဖတ္ၿပီး ေတာက္ေလွ်ာက္ႀကီး ေတာေတာင္ေတြကို ျဖတ္ၿပီးေတာ့ သူတုိ႔အေနနဲ႔ ခုတ္ခ်င္တာခုတ္..."
ဒီတပတ္ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီေရးရာ ေဆြးေႏြးခန္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအစိုးရအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံရဲ႕ အေနာက္ဖက္ျခမ္း ေရႊသဘာဝဓါတ္ေငြ႔တြင္းက ထြက္ရွိတဲ့ သဘာဝဓါတ္ေငြ႔ ေရာင္းခ်ရေငြေတြကို ျပည္နယ္နဲ႔ေဒသ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈအတြက္ အဓိကအသံုးျပဳဖို႔ဆိုတဲ့ စီမံကိန္းေတြကို လုပ္ေဆာင္ထားတာကို မေတြ႔ရွိရေသးေၾကာင္း။ ဒီလုိ စီမံကိန္းႀကီးေတြနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ ပိုၿပီးပြင့္လင္းျမင္သာတဲ့ တင္ျပမႈေတြ တိုင္ပင္ႏီွးေႏွာမႈေတြ လုပ္သင့္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံတကာေငြေၾကးအဖြဲ႔အစည္းႀကီးေတြဆီကို တင္ျပေျပာဆိုခဲ့တယ္လို႔ Shwe Gas Movement - ေရႊသဘာဝဓါတ္ေငြ႔ လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႔ရဲ႕ တာဝန္ခံတဦးျဖစ္သူ ဦးဝင္းေအာင္ကို ဦးသန္းလြင္ထြန္းက ေတြ႔ဆံုေမးျမန္း ေဆြးေႏြးတင္ျပပါတယ္။
ဦးသန္လြင္ထြန္း ။ ။ ဦးဝင္းေအာင္အေနနဲ႔ အခု ထုိင္းႏိုင္ငံ ခ်င္းမိုင္မွာအေျခစိုက္ေနၿပီး အခု ေလာေလာဆယ္ ဝါရွင္တန္ၿမိဳ ႔ေတာ္ကို ေရာက္ေနတဲ့အေၾကာင္းေလးကို တခ်က္ေလာက္ ရွင္းျပပါလား။
ဦးဝင္းေအာင္ ။ ။ အခု က်ေနာ္ ဝါရွင္တန္ဒီစီကို လာရတဲ့အေၾကာင္းရင္းကေတာ့ ဒီမွာလုပ္တဲ့ အစည္းအေဝးေတြတခ်ဳိ ႔မွာ အထူးသျဖင့္ ႏိုင္ငံတကာ ေငြေၾကးရန္ပံုေငြအဖြဲ႔ အပါအဝင္ ကမာၻ႔ဘဏ္ေတြအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚမွာ သူုတို႔အေနနဲ႔ လႈပ္ရွားမႈေတြနဲ႔ ေရွ ႔ဆက္ၿပီး လုပ္ေဆာင္မယ့္ဟာေတြကို သူတုိ႔ေျပာတာဆိုတာရိွတယ္။ အဲဒီအေပၚမွာ ေရွာင္ရမယ့္ဟာေတြနဲ႔ ေလာေလာဆယ္ျဖစ္ေနတဲ့ဟာေတြကို က်ေနာ္တို႔ လာေရာက္တင္ျပတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ အဲဒီေတာ့ သေဘာကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာျဖစ္ေနတဲ့ ဒီမုိကေရစီေရး ေရွ ႔ရႈတဲ့လုပ္ငန္းစဥ္ေတြအေပၚ မူတည္ၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံတကာေငြေၾကး အဖြဲ႔အစည္းေတြကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းမွာ ရင္းႏီွးျမဳပ္ႏွံမႈေတြလုပ္မယ္။ ေထာက္ပံ့မႈေတြလုပ္လာမယ့္ အေနအထားေတြရွိတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဦးဝင္းေအာင္ တုိ႔အဖြဲ႔ေတြကလည္း ဒီကိစၥအေပၚမွာ - ဗမာျပည္မွာ အလုပ္ေတြလုပ္လာၿပီဆိုရင္ ဘာေတြေဆာင္ရမယ္၊ ေရွာင္ရမယ္ဆိုတာေတြကို လာၿပီးအႀကံျပဳတယ္ဆုိတဲ့ သေဘာေပါ့။
ဦးဝင္းေအာင္ ။ ။ ဟုတ္ကဲ့ပါ။
ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ အဲဒီေတာ့ အဓိကအားျဖင့္ေတာ့ ဦးဝင္းေအာင္တို႔အဖြဲ႔က Shwe Gas Movement လုိ႔ေခၚတဲ့ ေရႊသဘာဝဓါတ္ေငြ႔လုပ္ငန္း၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ဖက္မွာ အေျခစိုက္တဲ့ သဘာဝဓါတ္ေငြ႔လုပ္ငန္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ျပည္သူလူထုၾကားမွာ လႈပ္ရွားမႈေလးေတြကို အသိပညာေပးေဆာင္ရြက္ေနတဲ့အဖြဲ႔ဆိုေတာ့။ အဲဒီ ႏိုင္ငံတကာ ရင္းႏီွးျမဳပ္ႏံွမႈေတြနဲ႔ ေရႊသဘာဝဓါတ္ေငြ႔ ျပည္တြင္းမွာလုပ္ေနတဲ့ လုပ္ငန္းအေျခအေနေတြ ဘယ္လိုဆက္စပ္ေနတယ္ဆိုတာကို နည္းနည္းရွင္းျပေပးပါ။
ဦးဝင္းေအာင္ ။ ။ က်ေနာ္တုိ႔ ႏိုင္ငံမွာ အကုန္လံုးသိတဲ့အတိုင္း တိုင္းျပည္ရဲ႕ သံယံဇာတအမ်ားက အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြအပါအဝင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား တင္ပို႔ေရာင္းခ်ေနတာကို ေတြ႔ရတယ္။
ေရႊသဘာဝဓါတ္ေငြ႔ဆုိရင္လည္း ၂၀၀၀ ဝန္းက်င္ကတည္းက ေတာင္ကိုရီးယားကုမၼဏီ နဲ႔ အိႏိၵယကုမၼဏီတုိ႔ စတင္ၿပီးလုပ္လာခဲ့တာျဖစ္တယ္။
အတိုင္းအတာတခုအျဖစ္ သူတုိ႔တည္ေဆာက္ေရးလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ထုတ္လုပ္တင္ပို႔ေရး လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ေဆာင္ေနတာကို က်ေနာ္တို႔ေတြ႔တယ္။ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းေတြေပါ့။
လာမယ့္ႏွစ္ ၂၀၁၃ ဆိုရင္ သူတုိ႔အေနနဲ႔ အဲဒီဟာေတြကို တင္သြင္းေရာင္းခ်မယ္ဆိုတာကို က်ေနာ္တုိ႔သိရတယ္။
အဲဒီ စီမံကိန္းေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ကတည္းက ေဒသခံေတြအတြက္ အင္မတန္ စိုးရိမ္စရာေတြကို ေတြ႔ရတယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ ေဒသခံေတြနဲ႔ တုိင္ပင္တာမ်ဳိးေတြမရွိသလို ေဒသခံေတြရဲ႕ လယ္ယာေျမသိမ္းပိုက္မႈေတြကေတာ့ သူတုိ႔ရဲ႕ သက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္းေတြပါ ေရရွည္အတြက္ ဆံုးသြားတဲ့အေနအထားကို အမ်ားႀကီးေတြ႔ရတယ္။
ေနာက္တခုက ဒီ စီမံကိန္းက အေရွ ႔ေတာင္အာရွမွာ အႀကီးမားဆံုး စီမံကိန္းတခုျဖစ္တယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ႏိုင္ငံအေနနဲ႔ တိုင္းျပည္ရဲ႕ ရွစ္ဆယ္ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္က ~ မရွိခဲ့တဲ့အေနအထားတခုမွာေတာ့ ဒီလုိမ်ဳိး ကိုယ့္တိုင္းျပည္ကထြက္တဲ့ သံယံဇာတပစၥည္းေတြကို အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြကို ေရာင္းစားတဲ့အေနအထားကို အင္မတန္ကို စိုးရိမ္တယ္။ ေနာက္တခုက ဒီလုိမ်ဳိး ဒီမုိကေရစီကို က်င့္သံုးေနတဲ့အစိုးရအေနနဲ႔ ကိုယ့္တုိင္းျပည္သူေတြရဲ႕ အဓိကအေလးထားရတဲ့ ကိုယ့္တိုင္းျပည္မွာ လုိအပ္တဲ့စြမ္းအင္ေတြကို ဦးစားေပးသံုးၿပီးမွ က်န္တဲ့ဟာေတြကို တင္ပို႔ေရာင္းခ်တာမ်ဳိးကို ျဖစ္သင့္တယ္လို႔ ထင္တယ္။
ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ ဒီေနရာမွာ က်ေနာ္ နားလည္းလိုက္တဲ့အခ်က္က ဘာလဲဆိုေတာ့ အထူးသျဖင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာရွိေနတဲ့ သဘာဝဓါတ္ေငြ႔သိုက္ဆိုတာက ကမာၻေပၚမွာ ဆဌမေျမာက္ အႀကီးဆံုးသဘာဝဓါတ္ေငြ႔သိုက္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ ဒီလို သဘာဝဓါတ္သိုက္ကေန သဘာဝဓါတ္ေငြ႔ေတြ ထုတ္ေဖာ္ၿပီး ႏိုင္ငံရပ္ျခားကိုေရာင္းဖို႔။ ႏိုင္ငံရပ္ျခားကို ေရာင္းဖို႔ဆိုတဲ့ေနရာမွာ ဒါက တုိင္းျပည္ရဲ႕ ဝင္ေငြေတြျဖစ္မလာႏိုင္ဘူးလား။ တုိင္းျပည္ရဲ႕ ဝင္ေငြျဖစ္လာမယ္ဆိုရင္ ေဒသအတြင္း ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္မႈ၊ အထူးသျဖင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းမွာရွိတဲ့ ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္မႈေတြအတြက္ အလားအလာေကာင္း မဟုတ္ဘူးလား။
ဦးဝင္းေအာင္ ။ ။ ဥပမာေျပာရရင္ ရတနာ ရဲတခြန္မွာထြက္တဲ့ သဘာဝဓါတ္ေငြ႔၊ ထိုင္းႏိုင္ငံကို ေရာင္းလာခဲ့တာ သက္တမ္းတခုမွာ ၁၉၉၇-၉၈ ကတည္းက ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္အထိ အေမရိကန္ေဒၚလာေပါင္း သန္းေထာင္ေပါင္းတစ္ဆယ္ေက်ာ္ေလာက္ အနည္းဆံုးလည္ပတ္ခဲ့တာကို ေတြ႔ရတယ္။ အဲဒီဟာရဲ႕ တဝိုက္ေက်ာ္ကလည္း ၿပီးခဲ့တဲ့ နအဖစစ္အုပ္စုရဲ႕ အိတ္ထဲကို တုိက္ရိုက္ေရာက္တယ္လို႔ ေျပာလုိ႔ရတယ္။ ဆိုေတာ့ အဲဒီကရတဲ့ အက်ဳိးအျမတ္ေတြကို ၾကည့္ရင္ အကုန္လံုးသိတဲ့အတိုင္းပဲ အဲဒီဟာေတြဟာ တကယ့္တကယ္ တုိင္းျပည္အတြက္ လိုအပ္တဲ့ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး၊ တျခား ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းပိုင္းေတြမွာ လံုးလံုးလ်ားလ်ားႀကီးသံုးတာမ်ဳိးေတြ မေတြ႔ရေသးဘူး။ အဓိက ျပႆနာကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ႏိုင္ငံမွာ ပြင့္လင္းျမင္သာတဲ့ ေငြေၾကးစနစ္ေတြ မရွိတာေတြ။ ေနာက္တခုက ေဒသခံေတြ နဲ႔ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ေတြကို အကာအကြယ္ေပးႏိုင္တဲ့ အဲဒီလိုမ်ဳိး ယႏၱရားေတြ မရွိေသးတဲ့အေနအထားတခုက အင္မတန္ကို ၿပီးခဲ့တဲ့ဟာေတြကလည္း ဆံုးရႈံးခဲ့တာမ်ဳိးေတြရွိတယ္။ အခုအေနအထားမွာလည္း စံခ်ိန္စံႏႈန္းမရွိေသးတာကေတာ့ ေလာေလာဆယ္လုပ္ေနတဲ့ စီမံကိန္းေတြကေတာ့ ေဒသခံေတြအတြက္ ထိထိေရာက္ေရာက္ အာမခံခ်က္ေပးႏိုင္တဲ့ အက်ဳိးအျမတ္ေတြကို မသိရေသးဘူး။
ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ ရဲတခြန္ စီမံကိန္းဆိုတာက တနသၤာရီတုိင္းမွာရွိတဲ့ စီမံကိန္း ဒီ စီမံကိန္းမွာ လက္ေတြ႔အားျဖင့္ ဝင္ေငြေတြရေနၿပီ။ ထိုင္းႏိုင္ငံကို ေရာင္းစားလို႔ရေနၿပီဆိုေပမယ့္ ေဒသတြင္းမွာ တုိးတက္မႈတစံုတရာ မေတြ႔ခဲ့ရဘူးဆိုတဲ့ ဒီအခ်က္ကိုေထာက္ျပၿပီးေတာ့ ဦးဝင္းေအာင္တို႔က ရခိုင္ျပည္မွာ ေရႊသဘာဝဓါတ္ေငြ႔ေတြ ထြက္လာၿပီဆိုရင္ေတာင္မွပဲ ရခိုင္ျပည္ထဲက ျပည္သူေတြအတြက္ အက်ဳိးမရွိဘူးဆိုတဲ့သေဘာေပါ့။ ဒါေပမဲ့လည္း အေျခအေနက နည္းနည္းေျပာင္းလာၿပီ မဟုတ္ဘူးလား။ အထူးသျဖင့္ အခု ျမန္မာႏိုင္ငံေရးအေျခအေနအရ ပါလီမန္လႊတ္ေတာ္ အဖြဲ႔အစည္းေတြ ရွိေနၿပီ။ ရွိေနတဲ့အခါၾကေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာလည္း ရခုိင္ျပည္နယ္အစိုးရ၊ ရခိုင္ျပည္ လႊတ္ေတာ္အဖြဲ႔အစည္းေတြ ရွိေနၿပီ။ ဒီအဖြဲ႔အစည္းေတြက ေဒသတြင္း တိုးတက္မႈေတြအတြက္ တစံုတရာ ထိထိေရာက္ေရာက္ တုိက္တြန္းလာႏိုင္တာေတြ၊ လုပ္လာႏိုင္တာေတြ မရွိႏိုင္ဘူးလား။
ဦးဝင္းေအာင္ ။ ။ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ အခုလိုမ်ဳိး ပါလီမန္ဒီမုိကေရစီအစိုးရကို ႀကိဳဆိုပါတယ္။ ေနာက္တခုက ရခိုင္ဆုိရင္လည္း ရခိုင္တိုင္းရင္းသားပါတီေတြအေနနဲ႔ တခ်ဳိ ႔ဟာမ်ဳိးေတြၾကေတာ့ ေဝဖန္တာမ်ဳိးေတြရွိတယ္။ ေထာက္ျပတာေတြရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီဟာေတြက ပိုၿပီးေတာ့ လက္ေတြ႔က်တဲ့ အာမခံခ်က္ေတြကို ေတာင္းဆိုတဲ့အေနအထားမွာေတာ့ အင္မတန္ အလွမ္းေဝးေနေသးတယ္လို႔ က်ေနာ္ျမင္တယ္။ ေနာက္တခုက အခုလက္ရွိ အေျခခံဥေပဒအရလည္း article (၃၇) မွာ တိုင္းျပည္ကထြက္ရွိတဲ့ သံယံဇာတ ေျမေပၚေရေအာက္ အကုန္လံုးကို ဗဟိုအစိုးရပဲ ခ်ဳပ္ကိုင္ထားတယ္ ဆိုေတာ့ အဲဒီဟာေတြက အင္မတန္ကို အလွမ္းေဝးေနေသးတယ္လို႔ ေျပာရလိမ့္မယ္။ ရခိုင္ျပည္ကထြက္တဲ့ သံယံဇာတ၊ အထူးသျဖင့္ သဘာဝဓါတ္ေငြ႔ေတြဆုိရင္ အင္မတန္ကို တန္းဖိုးလည္းႀကီးတယ္။ ေငြေရးေၾကးေရးအရ။ ေဒသတြင္းမွာသံုးမယ္ဆိုရင္လည္း ႏွစ္ေပါင္းရာနဲ႔ခ်ီ သံုးလို႔ရတယ္။ ရခုိင္ျပည္လူထုဟာဆုိရင္လည္း ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ဒုတိယအဆင္းရဲဆံုး လွ်ပ္စစ္စြမ္းအားမရွိဘဲ ေနလာခဲ့တဲ့လူေတြထဲမွာပါတယ္။ အဲဒီ လူမ်ဳိးေတြအေနနဲ႔ ကိုယ္တို႔ဆီကထြက္တဲ့ သံယံဇာတေတြကို ကိုယ္တုိ႔တိုင္းျပည္၊ ျပည္နယ္မွာ သံုးခြင့္မရတာက အင္မတန္ ေစာ္ကားခံရတဲ့အေနအထားတခုလို႔ ေျပာျပခ်င္တယ္။
ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ အဲဒီေတာ့ သေဘာက ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ တက္ေနတဲ့ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္၊ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္မွာ တက္ေနတဲ့ ရခိုင္ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို တုိက္တြန္းေပးလို႔ရမယ္ဆုိလုိ႔ရွိရင္ တိတိက်က် ဘာေတြတိုက္တြန္းေပးေစခ်င္လဲ။ အထူးသျဖင့္ ေရႊသဘာဝဓါတ္ေငြ႔လုပ္ငန္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔။
ဦးဝင္းေအာင္ ။ ။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ ရခိုင္တိုးတက္ေရးပါတီအပါအဝင္ ျပည္သူလူထုတရပ္လံုးအေနနဲ႔ ဒီ စီမံကိန္းအေျခအေနအကုန္လံုးကို ေအာက္ေျခကေနအဆံုးအထိ အတိုင္းအတာတခု အသိေပးသင့္တယ္လို႔ က်ေနာ္ျမင္တယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ဒီ စီမံကိန္းႀကီးက ဘယ္ဟာေတြပါမယ္။ ဘယ္လို စီမံကိန္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေဆာက္အဦးေတြပါမယ္။ ေနာက္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ ထိခုိက္မႈေတြ၊ လူေနမႈ႔ဆိုင္ရာ ထိခုိက္မႈေတြ ဘာေတြရွိလာမယ္။ ေဒသခံေတြရဲ႕ ဓေလ့ထံုစံ အပါအဝင္ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ အေလ့အထေတြကို သူတို႔အေနနဲ႔ အာမခံခ်က္ေတြ ေပးႏိုင္မယ္။ အဲဒီဟာေတြကအစ အကုန္လံုး သိသင့္တယ္လို႔ ျမင္တယ္။ ေနာက္တခု အေရးႀကီးတာက ဒီ စီမံကိန္းရဲ႕ အကုန္လံုးစၿပီး လုပ္ကတည္းက contract လုပ္တဲ့အခါမွာ စာခ်ဳပ္ခ်ုပ္တဲ့အခါမွာ တန္းဖိုး၊ ဒီ စီမံကိန္းက ႏွစ္စဥ္ရလာမယ့္ ဝင္ေငြေတြကအစ အကုန္လံုး သိသင့္တယ္လို႔ ျမင္တယ္။ အဲဒီ စီမံကိန္းတခုလံုးရဲ႕ အေျခအေနေတြကို မသိေသးသ၍ေတာ့ ဟိုတစဒီတစ က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ ေထာက္ျပေနသ၍ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ လိုအပ္တဲ့ လိုလားတဲ့ အတိုင္းအတာတခု ရမယ္လို႔ မထင္ဘူး။
ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ ေလာေလာဆယ္ဆိုလို႔ရွိရင္လည္း သဘာဝဓါတ္ေငြ႔ေတြက လာမယ့္ႏွစ္အတြင္းမွာ ထြက္လာမယ့္ အေနအထားမ်ဳိးေတြ ရွိေနၿပီ။ ရွိေနၿပီဆိုေတာ့ စီမံကိန္းကလည္း အေတာ္ခရီးေရာက္ေနၿပီ။ ခရီးေရာက္ေနသမွ် စီမံကိန္း လက္ရွိအေျခအေနအထိ ေဒသအတြင္းမွာ ဘာေတြမ်ား ပ်က္စီးမႈေတြ ျမင္ခဲ့ရသလဲ။ ဘာေတြမ်ား ထိခုိက္မႈေတြ ျမင္ခဲ့ရသလဲ။
ဦးဝင္းေအာင္ ။ ။ ဒီ စီမံကိန္းက ဘယ္လိုဆိုမလဲ။ က်ေနာ္တို႔ အမ်ားဆံုးျဖစ္တာကေတာ့ လယ္ယာေျမ သိမ္းပိုက္ခံရမႈ။ လူေတြက ဘိုးဘြားစဥ္ဆက္ လုပ္ကိုင္စားေသာက္လာခဲ့တဲ့ လယ္ယာေျမေတြ ဆံုးရႈံးသြားခဲ့တယ္။
သူတုိ႔အေနနဲ႔ သူတုိ႔ပိုင္ခဲ့တဲ့ လယ္ယာေျမေတြအေပၚမွာ ေနာက္တခ်ိန္မွာ သူတုိ႔အေနနဲ႔ သာမန္ အလုပ္သမားအေနနဲ႔ လာလုပ္ရမယ့္အေနအထားတခုကို ေရာက္ေနတယ္။
ေနာက္တခုက သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ ဆံုးရႈံးမႈဆိုရင္လည္း ရခုိင္ကေန မေကြးတိုင္း၊ မႏၱေလးတိုင္း၊ ရွမ္းျပည္နယ္ကိုျဖတ္ၿပီး ေတာက္ေလွ်ာက္ႀကီး ေတာေတာင္ေတြကို ျဖတ္ၿပီးေတာ့ သူတုိ႔အေနနဲ႔ ခုတ္ခ်င္တာခုတ္၊ ျဖတ္ခ်င္တာကိုျဖတ္ သဘာဝပိုက္လိုင္း တရုတ္ျပည္ကိုသြားမယ့္ ပိုက္လိုင္တေလွ်ာက္မွာ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း၊ ဥပေဒေတြက မရွိတဲ့အေနအထားမွာ အဲဒီဟာေတြက က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ ဘာမွသိရတာလည္း မရွိဘူး။
ေနာက္တခုက ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ကတည္းက လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡ ျဖစ္ေနတယ္ဟာေတြဆိုရင္လည္း အစိုးရရဲ႕ စီမံကိန္းက တရုတ္အစိုးရ၊ ျမန္မာအစုိးရအေနနဲ႔ စီးပြားေရးအရ၊ ႏိုင္ငံေရးအရ အင္မတန္ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္တဲ့ စီးပြားေရးတခုလို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။
အစိုးရအေနနဲ႔ ဒီလို စီမံကိန္းေတြကို သူတုိ႔အေနနဲ႔ အကာအကြယ္လုပ္ဖို႔အတြက္ ၿပီးခဲ့ႏွစ္က ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ပဋိပကၡျဖစ္ခဲ့တဲ့ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္မွာျဖစ္ျဖစ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာရွိတဲ့ ကခ်င္လက္နက္ကိုင္ေတြနဲ႔ ျဖစ္တာက သိသာထင္ရွားတယ္။ ဒီလိုမ်ဳိး အရင္းအျမစ္ေတြကို ေရာင္းခ်ၿပီးေတာ့ သူတုိ႔အေနနဲ႔ အကာအကြယ္ယူတဲ့ အေနအထားမွာ ေဒသခံေတြနဲ႔ အစိုးရတပ္ေတြ ျဖစ္တယ့္ဟာေတြက သိသာထင္ရွားတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။
ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ ဒီ စီမံကိန္းကေန ေနာက္ပိုင္းမွာရလာႏိုင္တဲ့ ႏွစ္စဥ္ဝင္ေငြ ဘယ္ေလာက္အထိ ခန္႔မွန္းထားသလဲ။ အဲဒီေတာ့ ဒီလုိ ႏွစ္စဥ္ဝင္ေငြအျပင္ အထူးသျဖင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္အေနနဲ႔ ဘယ္ေလာက္အထိ အခ်ဳိးအစား ခံစားပိုင္ခြင့္ရွိတယ္လို႔ ယူဆသလဲ။
ဦးဝင္းေအာင္ ။ ။ ေလာေလာဆယ္ စီမံကိန္းရဲ႕ တန္းဖိုးကေတာ့ ေလာေလာဆယ္ တရုတ္နဲ႔ခ်ဳပ္ထားတဲ့ စာခ်ဳပ္အရဆုိရင္ ႏွစ္ေပါင္း (၂၅) ႏွစ္ကေန ႏွစ္ေပါင္း (၃၀) အတြင္း၊ ေလာေလာဆယ္ အစိုးရအေနနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္းေထာင္ေပါင္း ၂၉ သန္း ရရွိမွာျဖစ္တယ္။ အဲဒီဟာေတြက ထဲထဲဝင္ဝင္ႀကီးကို ေဒသခံျပည္သူေတြအတြက္ျဖစ္ျဖစ္၊ ရခုိင္ျပည္သူေတြအတြက္ျဖစ္ျဖစ္ ခြဲတမ္းခ်ေပးတာ လံုးဝမေတြ႔ရေသးဘူး။ အဲဒီ ဝင္ေငြေတြအပါအဝင္ ေနာက္တခုက ကိုယ္တို႔ဆီက ထြက္တဲ့ သဘာဝဓါတ္ေငြ႔ ခံစားပိုင္ခြင့္ဆုိရင္လည္း ဘာမွ အာမခံခ်က္မ်ဳိးေတြ ေပးထားတာမ်ဳိးေတြ က်ေနာ္တို႔ မသိရေသးဘူး။
ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ ဥပမာအားျဖင့္ ဓါတ္ေငြ႔ေတြ ထြက္လာၿပီဆိုလို႔ရွိရင္ တဖက္ကလည္း ပိုက္သြယ္တန္းၿပီးေတာ့ တရုတ္ျပည္ဖက္ကို ေရာင္းတာတမ်ဳိး။ ေဒသအတြင္းမွာ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအားတို႔ ဘာတို႔အတြက္ သံုးတာမ်ဳိး စီမံကိန္းမ်ဳိး မၾကားမိဘူးလား၊ မရွိဘူးလား။
ဦးဝင္းေအာင္ ။ ။ အခုေလာေလာဆယ္ေတာ့ စီမံကိန္းေတြ အေကာင္အထည္ေဖာ္လာတာ ႏွစ္ေပါင္း တဆယ္ နီးပါးေလာက္ ရွိလာၿပီလို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ ေက်ာ္လည္း ေက်ာ္လာၿပီ။ ေဒသဖြ႔ံၿဖိဳးေရးအတြက္ ကိုင္ၿပီးေတာ့ မွ်မွ်တတႀကီး ျပလို႔ရေအာင္ဆိုတဲ့ဟာမ်ဳိးက ေလာေလာဆယ္ေတာ့ မေတြ႔ရေသးဘူး။ ေရရွည္မွာဆိုရင္ ဒီထက္ပိုၿပီး အေျခအေနဆိုးမယ္။ အေျခအေနဆိုးမယ္ဆိုတာက ေလာေလာဆယ္ သူတုိ႔လုပ္ေနတဲ့ အေနအထားမွာ မေတြ႔ရေသးဘူးဆိုရင္ ဒီထက္ အက်ဳိးျမတ္ရတဲ့ အေနအထားမွာ က်ေနာ္တို႔အတြက္ ပိုၿပီး အလွမ္းေဝးေနမယ္လို႔ က်ေနာ္အေနနဲ႔ ထင္ျမင္တယ္။
ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ အဲဒီေတာ့ ဦးဝင္းေအာင္ တို႔ လႈပ္ရွားေနတဲ့ လႈပ္ရွားမႈရဲ႕ ရလဒ္အေနနဲ႔။ အထူးသျဖင့္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ အေနာက္ႏိုင္ငံတို႔၊ ႏိုင္ငံတကာေငြေၾကးအဖြဲ႔အစည္းေတြက ဘယ္လိုတံု႔ျပန္မႈေတြ ရွိသလဲ။
ဦးဝင္းေအာင္ ။ ။ သူတို႔အေနနဲ႔ေတာ့ ဒီအေျခအေန၊ အေနအထားတခုမွာ သူတို႔ရဲ႕ အေကာင္းဆံုး စံခ်ိန္စံႏႈန္းေတြနဲ႔ လိုက္ၿပီးေတာ့ လုပ္လာႏိုင္တဲ့အေနအထားတခုကို က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ ေတြ႔ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူတုိ႔ဒီထက္ ပိုၿပီးထဲထဲဝင္ဝင္ ေလ့လာဆန္းစစ္ၿပီးေတာ့ ေဒသခံေတြအပါအဝင္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးမႈေတြကို အေလးေပး လုပ္သင့္တယ္လို႔ က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ ျမင္တယ္။ လုပ္တဲ့ေနရာေတြမွာလည္း သာမန္သူတို႔နဲ႔ လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ စစ္တပ္ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံ လူတစုနဲ႔ ဆုိတာထက္ ဒီ စီမံကိန္းမွာပါဝင္ႏိုင္တဲ့ တျခား ေဒသခံ ျပည္သူလူထုေတြ အကုန္လံုးနဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္တာေတြ ေလ့လာစမ္းစစ္တာေတြ။ ပိုၿပီးထိေရာက္တဲ့ ေဆြးေႏြးမႈေတြနဲ႔ ဒီထက္ပိုၿပီး ေကာင္းမြန္တဲ့ စံခ်ိန္စံႏႈန္းေတြကို ထားၿပီးေတာ့ လုပ္တဲ့အေနအထားတခုကို က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ လိုခ်င္တာေပါ့။
ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ Shwe Gas Movement လို႔ေခၚတဲ့ ေရႊသဘာဝဓါတ္ေငြ႔ လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႔ရဲ႕ တာဝန္ခံတဦးျဖစ္သူ ဦးဝင္းေအာင္ ကို ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ညႊန္း - ဗီြအိုေအ အသံလႊင့္ဌာန (ျမန္မာပုိင္း) here
လာမည့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အနားယူဖြယ္ရွိေၾကာင္း ျပည္ပသတင္းမ်ားက ေရးသားေဖာ္ျပေနခ်ိန္ ဒု သမၼတ သီဟသူရ ဦးတင္ေအာင္ျမင့္ဦးလည္း ရာထူးမွ ႐ုတ္တရက္ ႏုတ္ထြက္သြားသည္ဆုိေသာ ေကာလာဟလ သတင္းမ်ား ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ ျပည္သူမ်ားၾကားႏွင့္ လူမႈကြန္ရက္ facebook တြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ ေနသည္။
၂၀၁၁ ခု ဇြန္လအတြင္းက အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဂြ်န္မက္ကိန္းႏွင့္ ေနျပည္ေတာ္တြင္ေတြ႕ဆုံစဥ္ ျမင္ေတြ႕ရသည့္ ဒု သမၼတ ဦးတင္ေအာင္ျမင့္ဦး (ဓာတ္ပုံ - AP/straitstimes.com)
သမၼတ၏ ႏုိင္ငံေရးရာ အႀကံေပးအဖြဲ႔႕ေခါင္းေဆာင္ ဦးကုိကုိလႈိင္က အေမရိကန္အေျခစို္က္ စီးပြားေရး သတင္းစာ Bloomberg အား ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ႏုိင္ငံေရးမွ အနားယူဖြယ္ရွိေၾကာင္း ေျပာဆုိသည့္ တခ်ိန္တည္းမွာပင္ ဒု သမၼတ သီဟသူရ ဦးတင္ေအာင္ျမင့္ဦး သည္လည္း ရာထူးမွ ႏုတ္ထြက္သြားေၾကာင္း ေကာလာဟလ သတင္းမ်ား ရန္ကုန္တြင္
ပ်ံ႕ႏွံ႔လ်က္ ရွိသည္။
ဧရာ၀တီမွ စုံစမ္းၾကည့္ရာတြင္ ဦးတင္ေအာင္ျမင့္ဦး ႏုတ္ထြက္သည့္ သတင္းအေပၚ အစုိးရႏွင့္ နီးစပ္သည့္ သတင္း ရပ္ကြက္မ်ားက အတည္ျပဳျခင္း မရွိေပ။ သုိေသာ္ ဦးတင္ေအာင္ျမင့္ဦးမွာ မၾကာေသးမီက စင္ကာပူတြင္ ေဆးကုသမႈခံယူၿပီး ယခုအခါ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သုိ႔ ျပန္လည္ေရာက္ရွိေနၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ က်န္းမာေရးအေျခအေန အေသးစိတ္ကုိမူ နီးစပ္သူမ်ားက ေျပာဆုိလုိျခင္းမရွိေပ။
အစုိးရအဖြဲ႔အတြင္း သေဘာထား တင္းမာသူဟု လူသိမ်ားသည့္ ဦးတင္ေအာင္ျမင့္ဦး သည္ ဦးသိန္းစိန္ အပါအ၀င္ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဒု ဗုိလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္တုိ႔ႏွင့္လည္း အျမင္တူညီျခင္းမရွိေၾကာင္း အစုိးရႏွင့္ နီးစပ္သူမ်ားက ဆုိ သည္။
ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္းတဦးျဖစ္သည့္ သီဟသူရ ဦးတင္ေအာင္ျမင့္ဦးသည္ အစုိးရသစ္လက္ထက္ တပ္မေတာ္သား ကုိယ္စားလွယ္ ၂၅ ရာခုိင္ႏႈန္း၏ ေထာက္ခံမႈျဖင့္ ဒု သမၼတျဖစ္လာသူတဦးျဖစ္ၿပီး စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ႀကီးမ်ားျဖစ္သည့္ ေအးရွားေ၀ါလ္ ကုမၸဏီ ပုိင္ရွင္ စတီဗင္ေလာ(ခ) ဦးထြန္းျမင့္ႏုိင္၊ မက္စ္ျမန္မာ ကုမၸဏီပုိင္ရွင္ ဦးေဇာ္ေဇာ္တုိ႔ႏွင့္ ရင္းႏွီးသူ တဦးလည္း ျဖစ္သည္။
ဦးတင္ေအာင္ျမင့္ဦးႏွင့္ဇနီး သႀကၤန္ ေရကစားေနသည့္ ဓာတ္ပုံမ်ား ဧၿပီလ ၁၇ ရက္ထုတ္ အစုိးရသတင္းစာမ်ားတြင္ ေနာက္ဆုံး ေဖာ္ျပ ခဲ့သည္။
မၾကာေသးခင္းကလည္း သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးတြင္ အဟန္႔အတားျဖစ္ေနေသာ အစုိးရအဖြဲ႔၀င္မ်ားကုိ ဖယ္ရွားၿပီး အစုိးရ အဖြဲ႔သစ္ ေျပာင္းလဲဖြဲ႔စည္းေတာ့မည္ ဆုိေသာ သတင္းမ်ား ထြက္ေပၚခဲ့ေသးသည္။
အစုိးရအဖြဲ႔သစ္ေျပာင္းလဲရာတြင္ ထုတ္ပယ္ခံရမည္ဟု လူအမ်ား ထင္ေၾကးေပးေျပာဆုိေနသူမ်ား စာရင္းတြင္ သီဟသူရ ဦးတင္ေအာင္ျမင့္ဦး၊ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္ဆန္း၊ အမွတ္ (၁) လွ်ပ္စစ္ စြမ္းအင္၀န္ႀကီး ဦးေဇာ္မင္းတုိ႔ပါ၀င္သည္။
ယမန္ေန႔က ကုလသမဂၢ ပညာေရး၊ သိပၸံႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ အဖြဲ႕(UNESCO)ကုိမွ ႀကီးမႈက်င္းပသည့္ ကမၻာ့ စာနယ္ဇင္း လြတ္လပ္ခြင့္ေန႔ အခမ္းအနားတြင္ ပုံမွန္တက္ေရာက္ေနၾက ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္ဆန္း မလာေရာက္ခဲ့သျဖင့္ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ သူမ်ားက ဦးေက်ာ္ဆန္း၏ အေနအထားကုိလည္း ေမးခြန္းထုတ္ေနၾကသည္။
၂၀၁၁ ခု ဇြန္လအတြင္းက အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဂြ်န္မက္ကိန္းႏွင့္ ေနျပည္ေတာ္တြင္ေတြ႕ဆုံစဥ္ ျမင္ေတြ႕ရသည့္ ဒု သမၼတ ဦးတင္ေအာင္ျမင့္ဦး (ဓာတ္ပုံ - AP/straitstimes.com)
သမၼတ၏ ႏုိင္ငံေရးရာ အႀကံေပးအဖြဲ႔႕ေခါင္းေဆာင္ ဦးကုိကုိလႈိင္က အေမရိကန္အေျခစို္က္ စီးပြားေရး သတင္းစာ Bloomberg အား ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ႏုိင္ငံေရးမွ အနားယူဖြယ္ရွိေၾကာင္း ေျပာဆုိသည့္ တခ်ိန္တည္းမွာပင္ ဒု သမၼတ သီဟသူရ ဦးတင္ေအာင္ျမင့္ဦး သည္လည္း ရာထူးမွ ႏုတ္ထြက္သြားေၾကာင္း ေကာလာဟလ သတင္းမ်ား ရန္ကုန္တြင္
ပ်ံ႕ႏွံ႔လ်က္ ရွိသည္။
ဧရာ၀တီမွ စုံစမ္းၾကည့္ရာတြင္ ဦးတင္ေအာင္ျမင့္ဦး ႏုတ္ထြက္သည့္ သတင္းအေပၚ အစုိးရႏွင့္ နီးစပ္သည့္ သတင္း ရပ္ကြက္မ်ားက အတည္ျပဳျခင္း မရွိေပ။ သုိေသာ္ ဦးတင္ေအာင္ျမင့္ဦးမွာ မၾကာေသးမီက စင္ကာပူတြင္ ေဆးကုသမႈခံယူၿပီး ယခုအခါ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သုိ႔ ျပန္လည္ေရာက္ရွိေနၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ က်န္းမာေရးအေျခအေန အေသးစိတ္ကုိမူ နီးစပ္သူမ်ားက ေျပာဆုိလုိျခင္းမရွိေပ။
အစုိးရအဖြဲ႔အတြင္း သေဘာထား တင္းမာသူဟု လူသိမ်ားသည့္ ဦးတင္ေအာင္ျမင့္ဦး သည္ ဦးသိန္းစိန္ အပါအ၀င္ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဒု ဗုိလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္တုိ႔ႏွင့္လည္း အျမင္တူညီျခင္းမရွိေၾကာင္း အစုိးရႏွင့္ နီးစပ္သူမ်ားက ဆုိ သည္။
ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္းတဦးျဖစ္သည့္ သီဟသူရ ဦးတင္ေအာင္ျမင့္ဦးသည္ အစုိးရသစ္လက္ထက္ တပ္မေတာ္သား ကုိယ္စားလွယ္ ၂၅ ရာခုိင္ႏႈန္း၏ ေထာက္ခံမႈျဖင့္ ဒု သမၼတျဖစ္လာသူတဦးျဖစ္ၿပီး စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ႀကီးမ်ားျဖစ္သည့္ ေအးရွားေ၀ါလ္ ကုမၸဏီ ပုိင္ရွင္ စတီဗင္ေလာ(ခ) ဦးထြန္းျမင့္ႏုိင္၊ မက္စ္ျမန္မာ ကုမၸဏီပုိင္ရွင္ ဦးေဇာ္ေဇာ္တုိ႔ႏွင့္ ရင္းႏွီးသူ တဦးလည္း ျဖစ္သည္။
ဦးတင္ေအာင္ျမင့္ဦးႏွင့္ဇနီး သႀကၤန္ ေရကစားေနသည့္ ဓာတ္ပုံမ်ား ဧၿပီလ ၁၇ ရက္ထုတ္ အစုိးရသတင္းစာမ်ားတြင္ ေနာက္ဆုံး ေဖာ္ျပ ခဲ့သည္။
မၾကာေသးခင္းကလည္း သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးတြင္ အဟန္႔အတားျဖစ္ေနေသာ အစုိးရအဖြဲ႔၀င္မ်ားကုိ ဖယ္ရွားၿပီး အစုိးရ အဖြဲ႔သစ္ ေျပာင္းလဲဖြဲ႔စည္းေတာ့မည္ ဆုိေသာ သတင္းမ်ား ထြက္ေပၚခဲ့ေသးသည္။
အစုိးရအဖြဲ႔သစ္ေျပာင္းလဲရာတြင္ ထုတ္ပယ္ခံရမည္ဟု လူအမ်ား ထင္ေၾကးေပးေျပာဆုိေနသူမ်ား စာရင္းတြင္ သီဟသူရ ဦးတင္ေအာင္ျမင့္ဦး၊ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္ဆန္း၊ အမွတ္ (၁) လွ်ပ္စစ္ စြမ္းအင္၀န္ႀကီး ဦးေဇာ္မင္းတုိ႔ပါ၀င္သည္။
ယမန္ေန႔က ကုလသမဂၢ ပညာေရး၊ သိပၸံႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ အဖြဲ႕(UNESCO)ကုိမွ ႀကီးမႈက်င္းပသည့္ ကမၻာ့ စာနယ္ဇင္း လြတ္လပ္ခြင့္ေန႔ အခမ္းအနားတြင္ ပုံမွန္တက္ေရာက္ေနၾက ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္ဆန္း မလာေရာက္ခဲ့သျဖင့္ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ သူမ်ားက ဦးေက်ာ္ဆန္း၏ အေနအထားကုိလည္း ေမးခြန္းထုတ္ေနၾကသည္။
Source : Irrawaddy
ေမလ ၄ ရက္၊ ၂၀၁၂ခုႏွစ္-ေက်ာ္စိုးလင္း (YPI)
မီဒီယာအသီးသီးရွိ သတင္းေဖၚျပခ်က္မ်ားတြင္ လူ႔အခြင့္အေရး အမွန္တကယ္ ခ်ိဳးေဖာက္ခံရေၾကာင္း ခိုင္လံုစြာ ေဖၚျပထားပါက ယင္းသတင္းပါကိစၥမ်ားႏွင့္ပတ္သတ္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံအမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္မွ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေကာ္မရွင္၏ အတြင္းေရးမွဴး ဦးစစ္ၿမိဳင္ကေျပာသည္။
၎က ေကာ္မရွင္၏ သေဘာထားကို ဥပမာေပး ရွင္းျပရာတြင္ “ စ သံုးလံုးတိုက္ေပၚက ၿပဳတ္က်တဲ့အမႈဆိုပါေတာ့။ ျပဳတ္က်တာက စိတ္၀င္စားဖို႔ေကာင္းတယ္။ သို႔ေသာ္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္တယ္ဆိုတာမ်ိဳး အန္ကယ္တို႔ဆီကို တိုင္စာလည္းေရာက္မလာဘူး။ သတင္းလည္း ေရာက္မလာဘူး။ ကာယကံရွင္လည္း လာမတိုင္ဘူး။ တကယ္လို႔ သတင္းမွာကိုက အၾကမ္းဖက္လိုက္လို႔၊ ဘာလို႔ဆိုရင္ေတာ့ အန္ကယ္တို႔၀င္မွာေပါ့။ မီဒီယာေတြမွာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ေၾကာင္း ခိုင္လံုတဲ့သတင္းပါရင္ လုပ္လို႔ရတယ္” ဟု ၎က ေျပာသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ အတြင္းေရးမွဴး ဦးစစ္ၿမိဳင္
ဆက္လက္ၿပီး အတြင္းေရးမွဴးက ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသားလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္သို႔ တုိင္ၾကားလိုပါက ေကာ္မရွင္ဥကၠဌႏွင့္ အတြင္းေရးမွဴးတို႔ထံသို႔ လိပ္မူၿပီး အျဖစ္အပ်က္မွန္၊ အေထာက္အထားအမွန္၊ မွတ္ပံုတင္မိတၱဴတို႔ျဖင့္ စာတုိက္မွ မွတ္ပံုတင္စာျဖင့္ျဖစ္ေစ လူကိုယ္တုိင္ျဖစ္ေစ လာေရာက္တိုင္ၾကားႏိုင္ေၾကာင္း၊ ကာယကံရွင္ ကိုယ္တုိင္မဟုတ္ေသာ္လည္း ကာယကံရွင္မွ လႊဲအပ္ထားသူတစ္ဦးဦးမွလည္း လာေရာက္တိုင္ၾကားႏိုင္ေၾကာင္း YPI သို႔ေျပာသည္။
သို႔ေသာ္ ထိုသုိ႔တိုင္ၾကားသည့္ ကိစၥရပ္မ်ားအနက္ တရားရံုးတြင္ စစ္ေဆးလ်က္ရွိေသာ ကိစၥရပ္မ်ားကို ေကာ္မရွင္မွ ၀င္ေရာက္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္း ၎ကဆက္ေျပာသည္။
ယင္းကိစၥႏွင့္ပတ္သတ္ၿပီး လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ျမွင့္တင္ေရးကြန္ယက္အဖြဲ႕၀င္တစ္ဦးျဖစ္သည့္ ဦးေမာင္ေမာင္ေလးက “ တကယ္ေတာ့ တိုင္ၾကားထားတဲ့ကိစၥ၊ စစ္ေဆးေနတဲ့ကိစၥကို အေရးမယူဘူးဆိုတာ လူ႔အခြင့္အေရး ေၾကျငာစာတမ္းက အပိုဒ္ ၇ ပုိဒ္ေလာက္ကို ဖယ္လိုက္သလိုပဲ။ လူတိုင္းက ဥပေဒရဲ့အဆံုးအျဖတ္ကို ညီတူညီမွ် ခံယူခြင့္ရွိရမယ္။ မဟုတ္ရင္ အမွန္တရားက ေပ်ာက္ကြယ္သြားႏိုင္တယ္” ဟုေျပာသည္။
၄ ရက္ၾကာ စစ္ေဆးခံရသည့္ေနာက္ စသံုးလံုး ရံုးအေပၚထပ္မွ ျပဳတ္က်ေသဆံုးခဲ့ရသည့္ မနန္း၀ိုးဖန္း၊ ယင္းသို႔ စစ္ေဆးခံရမႈသည္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖါက္မႈ တရပ္အျဖစ္ အခ်ိဳ႕ကရႈျမင္လွ်က္ရွိၾကသည္။ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသားလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ကို ၂၀၁၁ ခုႏွစ္စက္တင္ဘာလတြင္ သမၼတအမိန္႔ျဖင့္ စတင္ ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။
စတင္ဖြဲ႕စည္းခ်ိန္မွ ယခုအထိ တိုင္ၾကားစာေပါင္း ၂၀၉၄ မႈလက္ခံရရွိကာ ၁၃၂၂ မႈကို စိစစ္ၿပီးျဖစ္သည္ဟု ေကာ္မရွင္၏ ေျပာဆိုခ်က္အရ သိရွိရသည္။
အမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ႏွင့္ပတ္သက္၍ အစိုးရႏွင့္ သီးျခားလြတ္လပ္သည့္ အဖြဲ႕အစည္းမဟုတ္ ဆိုသည့္ ေ၀ဖန္ခ်က္မ်ား ရွိေနသည့္တိုင္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာအတြင္း ပထမဆံုး ေပၚထြက္လာသည့္ အမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ တရပ္ျဖစ္သည္။ ။
Source :Yangon Press International
ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြကို ကူညီတဲ့အေနနဲ႔ ခ်မွတ္ထားတဲ့ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈ အားလံုးကို ျပန္လည္ရုပ္သိမ္းဖို႔ ဒီမိုကရက္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ Mr. Jim Webb နဲ႔ ရီပါပလီကင္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ Mr. James Inhofe တို႔က ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဟီလာရီ ကလင္တန္ဆီကို ေသာၾကာေန႔က စာေရးသား ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။
RFA
၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဧျပီလ ၁၁ ရက္က ရန္ကုန္ျမိဳ႕၊ အေမရိကန္သံရံုးတြင္ မစၥတာဂ်င္မ္ဝက္ဘ္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ ျပဳလုပ္ေနစဥ္။
ပိတ္ဆို႔မႈေတြကို က႑အလိုက္ တစ္ခုခ်င္းစီ ရုပ္သိမ္းတဲ့နည္းဟာ ေရနံလို လုပ္ငန္းမ်ိဳးအေပၚ ဆက္လက္ ကန္႔သတ္ထားရာ ေရာက္တဲ့အတြက္ အိုဘားမားအစိုးရအဖို႔ လုပ္ရပ္အမွားတစ္ခု ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္လို႔ ေျပာဆိုပါတယ္။
ျမန္မာျပည္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲအျပီး အေမရိကန္အစိုးရက ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ပိတ္ဆို႔မႈတခ်ိဳ႕ကို ယာယီဆိုင္းငံ့လိုက္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကုန္သြယ္ေရးနဲ႔ တခ်ိဳ႕အကူအညီေတြကိုေတာ့ ဆက္လက္ပိတ္ဆို႔ထားပါတယ္။ ဥေရာပသမဂၢ အီးယူကေတာ့ လက္နက္ အေရာင္းအ၀ယ္ကလြဲျပီး က်န္တဲ့ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈ အားလံုးကို ယာယီဆိုင္းငံ့ေပးခဲ့ပါတယ္။
သမၼတ အိုဘားမားအေနနဲ႔ လႊတ္ေတာ္က သေဘာတူစရာမလိုဘဲ အဓိကက်တဲ့ ပိတ္ဆို႔မႈေတြကို ျပန္လည္ ရုပ္သိမ္းႏိုင္တဲ့ စီရင္ဆံုးျဖတ္ခြင့္ အာဏာရွိပါတယ္။ စီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔မႈေတြကို ျပန္ရုပ္တာဟာ အေကာင္းဆံုး လုပ္ရပ္ျဖစ္ပါတယ္။ သမၼတအေနနဲ႔ ျပန္ရုပ္ဖို႔ အခ်ိန္တန္ပါျပီလို႔ Mr. Jim Webb က ေျပာဆိုပါတယ္။
ဒါေပမဲ့ အရင္ ျမန္မာစစ္အစိုးရလက္ထက္က နာမည္ပ်က္ရွိသူေတြကိုေတာ့ ပိတ္ဆို႔တဲ့ စာရင္းထဲ ဆက္လက္ ထားရွိႏိုင္ေၾကာင္းလည္း ေျပာပါတယ္။ အေမရိကန္ ကုန္သည္ႀကီးမ်ား အသင္းကလည္း အလားတူ အဆိုမ်ိဳး တင္ျပထားတာပါ။ အေမရိကန္လုပ္ငန္းေတြဟာ ပြင့္လင္းလာတဲ့ ျမန္မာျပည္မွာ အာရွနဲ႔ ဥေရာပကို မယွဥ္ႏိုင္ဘဲ ေနာက္က်က်န္ခဲ့မွာကို စိုးရိမ္ေနပါတယ္။
ဒါေပမဲ့ လူ႕အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ေတြနဲ႔ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရး တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူေတြကေတာ့ လက္ရွိ အေျပာင္းအလဲေတြဟာ ေအာက္ေျခ ျပည္သူ အမ်ားစုႀကီးဆီကို မေရာက္သေလာက္ျဖစ္ေနျပီး ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႈဳပ္ႏွံမႈေတြဟာလည္း စစ္တပ္နဲ႔ အေပါင္းပါေတြ အတြက္ပဲ အက်ိဳးအျမတ္ရွိမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။
Source :RFA-Burmese
ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လက္နက္ ဝယ္ယူမႈ ပမာဏသည္ ၂၀၀၀ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ အထိ စစ္တမ္း ေကာက္ခ်က္မ်ား အရ ဝယ္ယူမႈ အင္အား အမ်ားဆံုးျဖစ္ကာ ကမၻာ့ ထိပ္တန္း လက္နက္ ဝယ္ယူသည့္ ႏိုင္ငံ တစ္ခု အျဖစ္ Oxfam Aid Agency မွ ထုတ္ျပန္သည့္ 'The Devil is in the Detail' အစီခံစာ တစ္ရပ္၌ ေဖာ္ျပ ထားပါသည္။ အလားတူ လက္နက္ ေရာင္းဝယ္ တင္သြင္း မႈကို ပိတ္ပင္ တားျမစ္ ထားသည့္ ႏိုင္ငံမ်ားမွ တရားမဝင္ လက္နက္ ဝယ္ယူမႈ ပမာဏသည္ အေမရိကန္ေဒၚလာ 2.2 ဘီလ်ံ႐ွိေၾကာင္း ယမန္ေန႕က Oxfam အဖြဲ႔မွ ထုတ္ျပန္သည့္ အစီရင္ ခံစာ၌ ေဖာ္ျပ ထားပါသည္။
“သစ္သီး ဝလံျဖစ္တဲ့ ငွက္ေပ်ာသီး ေရာင္းဝယ္ ေဖာက္ကားမႈဟာ လက္နက္ ေရာင္းဝယ္ ေဖာက္ကား မႈထက္ကို တင္းက်ပ္ ေနတာ ေတြ႕ေနရတယ္၊ ဒါဟာ အဓိပၸါယ္ မ႐ွိတဲ့ လုပ္ရပ္ပါ။ ႐ွိၿပီးသား စစ္လက္နက္ပစၥည္း တင္ပို႕မႈ ပိတ္ပင္ ထားတဲ့ သေဘာတူ စာခ်ဳပ္ကို ခ်ိဳးေဖာက္ၿပီး သက္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံေတြကေန စစ္လက္နက္ ပစၥည္းေတြကို ႀကိဳက္သလို ေ႐ြးခ်ယ္ ဝယ္ယူ ေနၾကတာကို ေတြ႕ရတယ္၊ ဒါကလည္း ႏိုင္ငံတကာရဲ့ ေလ့လာ ေစာင့္ၾကည့္မႈနဲ႕ အေရးယူမႈေတြ ေလ်ာ့ရဲ ေနတဲ့အေပၚကို အခြင့္ေကာင္း ယူၿပီး လုပ္ေဆာင္ ေနျခင္းလဲ ျဖစ္ပါတယ္၊” ဟု Oxfam အဖြဲ႕မွ တရားမဝင္ စစ္လက္နက္ ပစၥည္း တင္ပို႕မႈ ရပ္ဆိုင္းေရး လႈံေဆာ္သူ Anna Macdonald က ေျပာၾကား သြားပါသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လက္နက္ ဝယ္ယူမႈ ပမာဏသည္ ၂၀၀၀ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္အထိ စစ္တမ္းမ်ားအရ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၆၀၀ မီလ်ံ႐ွိၿပီး ကမၻာ့ႏိုင္ငံမ်ားမွ လက္နက္ဝယ္ယူမႈ ပမာဏ၏ ထိပ္တန္းစာရင္းဝင္ ျဖစ္ပါသည္။ ဒုတိယ အျဖစ္ အီရန္မွ ပွ်မ္းမွ် အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅၇၄ မီလ်ံ ကို ၂၀၀၇ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္အတြင္း ဝယ္ယူခဲ့ၿပီး တတိယ အေနျဖင့္ ကြန္ဂို ဒီမိုကရက္တစ္ သမၼတ ႏိုင္ငံမွ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၂၄ မီလ်ံကို ၂၀၀၀ ခုႏွစ္မွ ၂၀၀၂ ခုႏွစ္အတြင္း ဝယ္ယူခဲ့ေၾကာင္း အစီရင္ခံစာ၌ ေဖာ္ျပပါ႐ွိပါသည္။
ဓါတ္ပံုအၫႊန္း - ျမန္မာ့တပ္မေတာ္မွ အေျမာက္ႀကီးမ်ားအား သယ္ယူပို႔ေဆာင္ရာတြင္
အသံုးျပဳေသာ တရုပ္နိုင္ငံထုတ္ Shaanqi SX2190 ယာဥ္ႀကီးမ်ားပံု (ဓါတ္ပံု - http://mmmilitary.blogspot.com)
ကုလသမဂၢမွ စစ္လက္နက္ ပစၥည္း ကုန္သြယ္မႈ သေဘာတူ စာခ်ဳပ္သစ္ ျပန္လည္ ခ်ဳပ္ဆိုႏိုင္ေရးအတြက္ ေဆြးေႏြးပြဲ တစ္ရပ္ကို ဇူလိုင္လအတြင္း ျပဳလုပ္ဖြယ္႐ွိ၍ စာခ်ဳပ္သပ္ ထပ္မံခ်ဳပ္ဆိုရန္႐ွိေၾကာင္း သိ႐ွိရပါသည္။
“အဓိက စိန္ေခၚမႈေတြကေတာ့ စစ္လက္နက္ပစၥည္း ကုန္သြယ္ခြင့္ ပိတ္ပင္ထားတဲ့ ႏိုင္ငံေတြက လက္နက္ ဝယ္ယူ စုေဆာင္းမႈနဲ႕ ပတ္သက္လို႕ လက္မွတ္ ေရးထိုးမယ့္ စာခ်ဳပ ္အသစ္မွာပါ သေဘာတူညီခ်က ္ေတြအတိုင္း တိတိက်က် လိုက္နာေအာင္ လုပ္ေဆာင္ဖို႕ လိုပါတယ္၊ စစ္လက္နက္ပစၥည္း တင္ပို႕ ေရာင္းဝယ္မႈကို ကမၻာ့ ေလာင္စာဆီ ျပသနာ ျဖစ္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတြနဲ႕ လူ႕အခြင့္အေရးေတြကို ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ခ်ိဳးေဖာက္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတြ အေပၚ တင္ပို႕ေနမႈေတြကို ျပတ္ျပတ္သားသား အေရးယူရပါမယ္” ဟု Oxfam အဖြဲ႕မွ တရားမဝင္ စစ္လက္နက္ပစၥည္း တင္ပို႕မႈ ရပ္ဆိုင္းေရး လႈံေဆာ္သူ Anna Macdonald က ေျပာၾကားသြားပါတယ္။
ဓါတ္ပံုအၫႊန္း - ျမန္မာ့ေရတပ္႐ွိ ဒံုးတပ္ဖရီးဂိတ္ "ေအာင္ေဇယ်" ေခတ္မွီ
စစ္ေရယာဥ္ပံု (ဓါတ္ပံု - http://mmmilitary.blogspot.com)
“လက္နက္ ဝယ္ယူဖို႕ ပိတ္ပင္ ထားေပမယ့္ ပိတ္ပင္ထားတဲ့ ႏိုင္ငံေတြရဲ့ လက္နက္ ဝယ္ယူမႈ ပမာဏဟာ ေၾကာက္ခမန္း လိလိကို တိုးတက္ လာေနတာကို ကြၽန္ေတာ္တို႕ ေတြ႕ေနရတယ္” ဟု လူသားခ်င္း အကူအညီ ေပးေရး အဖြဲ႕မ်ားမွ ေျပာၾကား လိုက္ပါသည္။
လူသားခ်င္း အကူအညီေပးေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ အသစ္ထပ္မံ ခ်ဳပ္ဆိုမည့္ စစ္လက္နက္ ပစၥည္း တင္ပို႔မႈ ကန္႕သတ္ေရး သေဘာတူ စာခ်ဳပ္တြင္ ပိတ္ပင္ႏိုင္ငံမ်ားသို႕ စစ္လက္နက္ပစၥည္း တင္ပို႕မႈကို တိတိက်က် ပိတ္ပင္တားျမစ္ရန္ အဆိုျပဳ ထားပါသည္။ ႏိုင္ငံတကာ လူ႕အခြင့္အေရး အဖြဲ႕မ်ား၏ သံုးသပ္ခ်က္မ်ားအရ အဆိုပါ ႏိုင္ငံမ်ားသည့္ ကမၻာ့ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈ အမ်ားဆံုး ျဖစ္ေပၚေနသည့္ ႏိုင္ငံမ်ားလည္း ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း သံုးသပ္ ေဖာ္ျပထားပါသည္။
ၿမန္မာျပည္ လက္ရွိအေျပာင္းအလဲနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေတာ္မ်ားမ်ားက ေလာေလာဆယ္မွာ စိတ္လႈပ္ရွားစရာ ျဖစ္ေနၾက ေပမယ့္ တကယ္တမ္းေျပာရရင္ အေျခအေနက စိတ္ပ်က္စရာ အေျခအေနတခုပါပဲ။အခုဆိုရင္တစံုလံုးအေနအထားကိုသာမကပဲအေသးစိတ္ကိုပါ ေလ့လာေရးသားတင္ျပဖို႔ ပိုလို႔ေတာင္ အေရးႀကီးပါတယ္။
ၿမန္မာသမၼတ ဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုေနေသာ ျဗိတိန္ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ ေဒးဗစ္ကင္မရြန္း (ဓာတ္ပံု - Getty Images)
“အရင္းရွင္စနစ္ရဲ႕ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ” လို႔ က်မ ေခၚလိုတဲ့ ပညာရွင္ေတြ၊ သံတမန္ေတြ၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအကူအညီဆိုင္ရာ ကၽြမ္းက်င္သူေတြ၊ ႏိုင္ငံတကာ ေအဂ်င္စီေတြက ကိုယ္စားလွယ္ေတြ၊ ရင္းႏွီးျမႈပ္ႏွံသူေတြ၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြရဲ႕ အကူအညီနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီအေျပာင္းအလဲဆိုတဲ့ မုသားေတြေအာက္မွာ ျမန္မာျပည္နဲ႔ ျပည္သူေတြဟာ ဓားျပတိုက္ ေရာင္းစားခံေနၾကရပါတယ္။
အခုဆိုရင္ ျမန္မာျပည္ “အရပ္သား” အစိုးရဟာ ႏိုင္ငံရဲ႕ ႂကြယ္ဝခ်မ္းသာမႈေတြအေပၚမွာသာ အျမတ္ထုတ္ဖို႔ စိတ္ဝင္ စားေနသူ အေတာ္မ်ားမ်ားရဲ႕ ေထာက္ခံမႈကို ရေနပါတယ္။ ဥပမာ ၿဗိတိန္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒးဗစ္ ကင္မ႐ြန္ (David Cameron) ဆိုရင္ ျမန္မာျပည္ အလည္အပတ္ခရီးစဥ္မွာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း႐ွင္ ၁၀ ေယာက္ ေခၚသြားပါတယ္။ ၿဗိတိန္အစိုးရအေနနဲ႔ ျမန္မာျပည္အေပၚ စီးပြားေရးအရ တခ်ဳိ႕ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈေတြ ဆက္လုပ္ထားဆဲျဖစ္တာမို႔ အဲ့ဒီစီးပြားေရးသမားေတြကို သူက ခရီးသြားဧည့္သည္လို ေခၚသြားပါတယ္။
ျမန္မာႏိုုင္ငံလို သိပ္ဆင္းရဲတဲ့ ႏိုင္ငံတခုဟာ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအကူအညီေတြ ပိုရလာရင္ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံလိုမ်ိဳး အက်ိဳးရွိႏိုင္ တယ္လို႔ အခိုင္အမာေျပာဆိုေနတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ေျပာရရင္ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံမွာ ပထမအႀကိမ္ အေထြေထြေ႐ြး ေကာက္ပြဲက်င္းပတဲ့ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္ကစလို႔ အဲ့ဒီႏိုင္ငံအတြက္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအကူအညီ ေဒၚလာ သန္း ၆ ေထာင္ေက်ာ္ကို တရားဝင္ အကူအညီေပးသူေတြနဲ႔ လူမူအေျချပဳလူ႔အဖြဲ႔အစည္း ရာေပါင္းမ်ားစြာဆီ ေပးအပ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တကယ္လိုအပ္ေနတဲ့ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံသားေတြကေတာ့ ဒီအကူအညီေတြကို အဓိက လက္ခံရ႐ွိသူေတြ မဟုတ္ၾကေသးပါဘူး။ အစိုးရ အရာရွိေတြ၊ ႏိုင္ငံတကာက ကၽြမ္းက်င္သူေတြ နဲ႔ အႀကံေပးေတြပဲ တျဖည္းျဖည္း ႂကြယ္ဝခ်မ္းသာလာၾကတာပါ။ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံမွာဖြံ႔ၿဖိဳးေရးလုပ္သူေတြက ေျမသိမ္းတာေတြ စက္ဆုပ္ဖြယ္ေကာင္းေလာက္ေအာင္ကိုဆက္လက္ ျဖစ္ပြားေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာလိုပဲ ျပည္သူေတြ သူတို႔ ေျမေပၚကေန ေ႐ႊ႕ေျပာင္းခံရၿပီး အဲ့ဒီအတြက္ တရား မွ်တမႈျဖစ္ေစဖို႔လည္း ဘာအကူအညီမွ မရပါဘူး။ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံဟာ အခုအခ်ိန္မွာ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံတခုလို႔ ထင္ရေပမယ့္ ၁၉၈၅ ခုႏွစ္ကတည္းက အာဏာရလာတဲ့ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ဟြန္ဆန္ကပဲ ဆက္လက္အုပ္ခ်ဳပ္ေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ႏိုင္ငံျခား အကူအညီက ႏိုင္ငံတခုအတြက္ အေျဖမဟုတ္ပါဘူး။ လိုအပ္တာက ႏိုင္ငံတည္ေဆာက္ရာမွာ လူအနည္းကပဲ ေဆာင္႐ြက္တာမ်ိဳး မဟုတ္တဲ့ ႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ စစ္မွန္တဲ့ပါဝင္ေဆာင္႐ြက္မႈျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံသားေတြ ဒီအခြင့္အလမ္း မရွိေသးပါဘူး။
၁၇ ရာစုနဲ႔ ၁၈ ရာစုမွာ အရင္းရွင္ေတြ၊ စီးပြားေရးသမားေတြနဲ႔ ကုန္သြယ္ေရးကုမၸဏီႀကီးေတြက ၿဗိတိသွ်ကိုလိုနီနယ္ခ်ဲ႕ ေတြ ဝင္ေရာက္အုပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႔ ကမၻာႀကီးကို လမ္းဖြင့္ေပးခဲ့ပါတယ္။ Hudson Bay ကုမၸဏီဟာ ကေနဒါ ဒိုမီနီယံႏိုင္ငံ (Dominion of Canada) မျဖစ္ခင္ ကေနဒါႏိုင္ငံရဲ႕ အစိိတ္အပိုင္းအမ်ားစုကို အုပ္စုိးသူျဖစ္လာခဲ့တယ္။ ႐ုဒ္ဒီ႐ွား (Rhodesia) ဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံငယ္ေလးျဖစ္လာဖို႔အတြက္ အဂၤလန္ဖြား ေတာင္အာဖရိက စီးပြားေရးသမား စီစယ္ ႐ုဒ္ (Cecil Rhodes) ကို ၿဗိတိသွ် ေတာင္အာဖရိက ကုမၸဏီ (British South Africa Company) က အာဏာေပးခဲ့တယ္ (႐ုဒ္ ပညာသင္ဆုေတြ ေပးေနဆဲျဖစ္တယ္)။ ၿပီးေတာ့ အေရွ႕အိႏိၵယ ကုမၸဏီ (East India Company) က ၿဗိတိသွ်အစိုးရ အတြက္ အိႏိၵယ နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံေတြကို လမ္းဖြင့္ေပးခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာဘုရင္က အေရွ႕အိႏိၵယ ကုမၸဏီရဲ႕ ေတာင္းဆို ခ်က္ေတြကို လိုက္ေလ်ာဖို႔ ျငင္းဆန္တဲ့အခါမွာ ကုမၸဏီက ၿဗိတိသွ်အစိုးရဆီကေန အကူအညီေတာင္းခံခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာ ၿဗိတိန္က ျမန္မာႏိုင္ငံကို စစ္ေၾကျငာခဲ့ပါတယ္။
အေနာက္ႏိုင္ငံေတြဟာ အခုဆိုရင္ သူတို႔ ေကာ္ပိုေရးရွင္းေတြအတြက္ ေစ်းကြက္အသစ္ေတြပြင့္လာေအာင္ တြန္းအား ေပးေနၾကပါတယ္။ သူတို႔က ေစ်းကြက္နဲ႔ အေႂကြးလို စီးပြားေရးကိစၥေတြပဲ ေျပာဆိုၾကၿပီး က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး၊ ေဂဟေဗဒ ဒါမွမဟုတ္ လူ႕အဖြဲ႔အစည္းအတြက္ အက်ိဳးရွိေစမယ့္ကိစၥေတြကိုေတာ့ မေျပာဆိုၾကပါဘူး။
ျမန္မာ “အရပ္သားအစိုးရ” ရဲ႕ ဒီမိုကေရစီနည္းက် ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကို ဆုခ်ီးျမင့္တဲ့အေနနဲ႔ ဥေရာပသမဂၢအဖြဲ႔ဝင္ အစိုးရေတြ၊ ေနာ္ေဝး၊ ကေနဒါ၊ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ ၾသစေၾတးလ်အစိုးရေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚထားတဲ့ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈ အမ်ားစုကို ဆိုင္းငံ့ထားလိုက္ပါတယ္။ ၾသစေၾတးလ်အစိုးရကေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာ သူ႔ႏုိင္ငံက ကုမၸဏီေတြ ရင္းႏွီးျမႈပ္ႏွံမႈလုပ္တဲ့အေပၚ ဘယ္တုန္းကမွ ပိတ္ဆို႔မႈမလုပ္ခဲ့ပါဘူး။
ၾသစေၾတးလ်၊ ျပင္သစ္၊ အေမရိကန္၊ ထိုင္း၊ တ႐ုတ္၊ အိႏိၵယ၊ ႐ုရွနဲ႔ မေလးရွားႏိုင္ငံေတြက ေရနံနဲ႔ သဘာဝဓာတ္ေငြ႔ ကုမၸဏီေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လက္ရွိလုပ္ငန္းလည္ပတ္ေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရနံနဲ႔ သဘာဝဓာတ္ေငြ႔ တင္ပို႔မႈေတြဟာ ျမန္မာေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ အႀကီးမားဆံုးဝင္ေငြရရာ ရင္းျမစ္ေတြပါ။ အဲ့ဒီတင္ပို႔မႈေတြကေန ၂၀၁၁-၂၀၁၂ ဘ႑ာ ေရးႏွစ္မွာ ေဒၚလာ သန္း ၃ ေထာင္နီးပါး ဝင္ေငြရခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံက ဒီလို သဘာဝသယံဇာတေတြနဲ႔ ႂကြယ္ဝေနေပ မယ့္ လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္စုႏွစ္ေတြအတြင္း ေရနံနဲ႔ သဘာဝဓာတ္ေငြ႔ကရတဲ့ အခြန္ဘ႑ာေတြဟာ ခ်စားေနတဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး တခ်ဳိ႕ရဲ႕ အိပ္ကပ္ထဲကုိပဲ ေရာက္သြားခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္ကိုအေျပးအလႊားသြားမယ့္အေနာက္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕လုပ္ရပ္ေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံထဲမွာလက္ ရွိျဖစ္ေနတဲ့ တင္းမာမႈေတြ၊ လူမႈဆက္ဆံေရး ေတြနဲ႔ ျပည္သူေတြရဲ႕ဘဝကို ဘယ္လိုထိခိုက္ေစမလဲဆိုတဲ့ အမွန္တရားကို က်မတို႔ ေလ့လာဖို႔ လိုတယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။
(လန္ဒန္ထုတ္ The Independent သတင္းစာရဲ့ အြန္လိုင္းဘေလာ့ဂ္တြင္ Nancy Hunson-Rodd ေရးသားထားေသာ What is Really Happening in Burma Today ကို ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျပန္ဆို ေဖာ္ျပပါ တယ္။ ေဒါက္တာ နန္စီဟာ ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံအေနာက္ပိုင္း Edith Cowan တကၠသိုလ္မွာ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ အထက္တန္း သုေတသီအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။)Sources:
ၿမန္မာသမၼတ ဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုေနေသာ ျဗိတိန္ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ ေဒးဗစ္ကင္မရြန္း (ဓာတ္ပံု - Getty Images)
“အရင္းရွင္စနစ္ရဲ႕ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ” လို႔ က်မ ေခၚလိုတဲ့ ပညာရွင္ေတြ၊ သံတမန္ေတြ၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအကူအညီဆိုင္ရာ ကၽြမ္းက်င္သူေတြ၊ ႏိုင္ငံတကာ ေအဂ်င္စီေတြက ကိုယ္စားလွယ္ေတြ၊ ရင္းႏွီးျမႈပ္ႏွံသူေတြ၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြရဲ႕ အကူအညီနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီအေျပာင္းအလဲဆိုတဲ့ မုသားေတြေအာက္မွာ ျမန္မာျပည္နဲ႔ ျပည္သူေတြဟာ ဓားျပတိုက္ ေရာင္းစားခံေနၾကရပါတယ္။
အခုဆိုရင္ ျမန္မာျပည္ “အရပ္သား” အစိုးရဟာ ႏိုင္ငံရဲ႕ ႂကြယ္ဝခ်မ္းသာမႈေတြအေပၚမွာသာ အျမတ္ထုတ္ဖို႔ စိတ္ဝင္ စားေနသူ အေတာ္မ်ားမ်ားရဲ႕ ေထာက္ခံမႈကို ရေနပါတယ္။ ဥပမာ ၿဗိတိန္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒးဗစ္ ကင္မ႐ြန္ (David Cameron) ဆိုရင္ ျမန္မာျပည္ အလည္အပတ္ခရီးစဥ္မွာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း႐ွင္ ၁၀ ေယာက္ ေခၚသြားပါတယ္။ ၿဗိတိန္အစိုးရအေနနဲ႔ ျမန္မာျပည္အေပၚ စီးပြားေရးအရ တခ်ဳိ႕ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈေတြ ဆက္လုပ္ထားဆဲျဖစ္တာမို႔ အဲ့ဒီစီးပြားေရးသမားေတြကို သူက ခရီးသြားဧည့္သည္လို ေခၚသြားပါတယ္။
ျမန္မာႏိုုင္ငံလို သိပ္ဆင္းရဲတဲ့ ႏိုင္ငံတခုဟာ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအကူအညီေတြ ပိုရလာရင္ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံလိုမ်ိဳး အက်ိဳးရွိႏိုင္ တယ္လို႔ အခိုင္အမာေျပာဆိုေနတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ေျပာရရင္ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံမွာ ပထမအႀကိမ္ အေထြေထြေ႐ြး ေကာက္ပြဲက်င္းပတဲ့ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္ကစလို႔ အဲ့ဒီႏိုင္ငံအတြက္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအကူအညီ ေဒၚလာ သန္း ၆ ေထာင္ေက်ာ္ကို တရားဝင္ အကူအညီေပးသူေတြနဲ႔ လူမူအေျချပဳလူ႔အဖြဲ႔အစည္း ရာေပါင္းမ်ားစြာဆီ ေပးအပ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တကယ္လိုအပ္ေနတဲ့ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံသားေတြကေတာ့ ဒီအကူအညီေတြကို အဓိက လက္ခံရ႐ွိသူေတြ မဟုတ္ၾကေသးပါဘူး။ အစိုးရ အရာရွိေတြ၊ ႏိုင္ငံတကာက ကၽြမ္းက်င္သူေတြ နဲ႔ အႀကံေပးေတြပဲ တျဖည္းျဖည္း ႂကြယ္ဝခ်မ္းသာလာၾကတာပါ။ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံမွာဖြံ႔ၿဖိဳးေရးလုပ္သူေတြက ေျမသိမ္းတာေတြ စက္ဆုပ္ဖြယ္ေကာင္းေလာက္ေအာင္ကိုဆက္လက္ ျဖစ္ပြားေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာလိုပဲ ျပည္သူေတြ သူတို႔ ေျမေပၚကေန ေ႐ႊ႕ေျပာင္းခံရၿပီး အဲ့ဒီအတြက္ တရား မွ်တမႈျဖစ္ေစဖို႔လည္း ဘာအကူအညီမွ မရပါဘူး။ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံဟာ အခုအခ်ိန္မွာ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံတခုလို႔ ထင္ရေပမယ့္ ၁၉၈၅ ခုႏွစ္ကတည္းက အာဏာရလာတဲ့ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ဟြန္ဆန္ကပဲ ဆက္လက္အုပ္ခ်ဳပ္ေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ႏိုင္ငံျခား အကူအညီက ႏိုင္ငံတခုအတြက္ အေျဖမဟုတ္ပါဘူး။ လိုအပ္တာက ႏိုင္ငံတည္ေဆာက္ရာမွာ လူအနည္းကပဲ ေဆာင္႐ြက္တာမ်ိဳး မဟုတ္တဲ့ ႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ စစ္မွန္တဲ့ပါဝင္ေဆာင္႐ြက္မႈျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံသားေတြ ဒီအခြင့္အလမ္း မရွိေသးပါဘူး။
၁၇ ရာစုနဲ႔ ၁၈ ရာစုမွာ အရင္းရွင္ေတြ၊ စီးပြားေရးသမားေတြနဲ႔ ကုန္သြယ္ေရးကုမၸဏီႀကီးေတြက ၿဗိတိသွ်ကိုလိုနီနယ္ခ်ဲ႕ ေတြ ဝင္ေရာက္အုပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႔ ကမၻာႀကီးကို လမ္းဖြင့္ေပးခဲ့ပါတယ္။ Hudson Bay ကုမၸဏီဟာ ကေနဒါ ဒိုမီနီယံႏိုင္ငံ (Dominion of Canada) မျဖစ္ခင္ ကေနဒါႏိုင္ငံရဲ႕ အစိိတ္အပိုင္းအမ်ားစုကို အုပ္စုိးသူျဖစ္လာခဲ့တယ္။ ႐ုဒ္ဒီ႐ွား (Rhodesia) ဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံငယ္ေလးျဖစ္လာဖို႔အတြက္ အဂၤလန္ဖြား ေတာင္အာဖရိက စီးပြားေရးသမား စီစယ္ ႐ုဒ္ (Cecil Rhodes) ကို ၿဗိတိသွ် ေတာင္အာဖရိက ကုမၸဏီ (British South Africa Company) က အာဏာေပးခဲ့တယ္ (႐ုဒ္ ပညာသင္ဆုေတြ ေပးေနဆဲျဖစ္တယ္)။ ၿပီးေတာ့ အေရွ႕အိႏိၵယ ကုမၸဏီ (East India Company) က ၿဗိတိသွ်အစိုးရ အတြက္ အိႏိၵယ နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံေတြကို လမ္းဖြင့္ေပးခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာဘုရင္က အေရွ႕အိႏိၵယ ကုမၸဏီရဲ႕ ေတာင္းဆို ခ်က္ေတြကို လိုက္ေလ်ာဖို႔ ျငင္းဆန္တဲ့အခါမွာ ကုမၸဏီက ၿဗိတိသွ်အစိုးရဆီကေန အကူအညီေတာင္းခံခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာ ၿဗိတိန္က ျမန္မာႏိုင္ငံကို စစ္ေၾကျငာခဲ့ပါတယ္။
အေနာက္ႏိုင္ငံေတြဟာ အခုဆိုရင္ သူတို႔ ေကာ္ပိုေရးရွင္းေတြအတြက္ ေစ်းကြက္အသစ္ေတြပြင့္လာေအာင္ တြန္းအား ေပးေနၾကပါတယ္။ သူတို႔က ေစ်းကြက္နဲ႔ အေႂကြးလို စီးပြားေရးကိစၥေတြပဲ ေျပာဆိုၾကၿပီး က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး၊ ေဂဟေဗဒ ဒါမွမဟုတ္ လူ႕အဖြဲ႔အစည္းအတြက္ အက်ိဳးရွိေစမယ့္ကိစၥေတြကိုေတာ့ မေျပာဆိုၾကပါဘူး။
ျမန္မာ “အရပ္သားအစိုးရ” ရဲ႕ ဒီမိုကေရစီနည္းက် ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကို ဆုခ်ီးျမင့္တဲ့အေနနဲ႔ ဥေရာပသမဂၢအဖြဲ႔ဝင္ အစိုးရေတြ၊ ေနာ္ေဝး၊ ကေနဒါ၊ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ ၾသစေၾတးလ်အစိုးရေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚထားတဲ့ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈ အမ်ားစုကို ဆိုင္းငံ့ထားလိုက္ပါတယ္။ ၾသစေၾတးလ်အစိုးရကေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာ သူ႔ႏုိင္ငံက ကုမၸဏီေတြ ရင္းႏွီးျမႈပ္ႏွံမႈလုပ္တဲ့အေပၚ ဘယ္တုန္းကမွ ပိတ္ဆို႔မႈမလုပ္ခဲ့ပါဘူး။
ၾသစေၾတးလ်၊ ျပင္သစ္၊ အေမရိကန္၊ ထိုင္း၊ တ႐ုတ္၊ အိႏိၵယ၊ ႐ုရွနဲ႔ မေလးရွားႏိုင္ငံေတြက ေရနံနဲ႔ သဘာဝဓာတ္ေငြ႔ ကုမၸဏီေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လက္ရွိလုပ္ငန္းလည္ပတ္ေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရနံနဲ႔ သဘာဝဓာတ္ေငြ႔ တင္ပို႔မႈေတြဟာ ျမန္မာေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ အႀကီးမားဆံုးဝင္ေငြရရာ ရင္းျမစ္ေတြပါ။ အဲ့ဒီတင္ပို႔မႈေတြကေန ၂၀၁၁-၂၀၁၂ ဘ႑ာ ေရးႏွစ္မွာ ေဒၚလာ သန္း ၃ ေထာင္နီးပါး ဝင္ေငြရခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံက ဒီလို သဘာဝသယံဇာတေတြနဲ႔ ႂကြယ္ဝေနေပ မယ့္ လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္စုႏွစ္ေတြအတြင္း ေရနံနဲ႔ သဘာဝဓာတ္ေငြ႔ကရတဲ့ အခြန္ဘ႑ာေတြဟာ ခ်စားေနတဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး တခ်ဳိ႕ရဲ႕ အိပ္ကပ္ထဲကုိပဲ ေရာက္သြားခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္ကိုအေျပးအလႊားသြားမယ့္အေနာက္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕လုပ္ရပ္ေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံထဲမွာလက္ ရွိျဖစ္ေနတဲ့ တင္းမာမႈေတြ၊ လူမႈဆက္ဆံေရး ေတြနဲ႔ ျပည္သူေတြရဲ႕ဘဝကို ဘယ္လိုထိခိုက္ေစမလဲဆိုတဲ့ အမွန္တရားကို က်မတို႔ ေလ့လာဖို႔ လိုတယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။
(လန္ဒန္ထုတ္ The Independent သတင္းစာရဲ့ အြန္လိုင္းဘေလာ့ဂ္တြင္ Nancy Hunson-Rodd ေရးသားထားေသာ What is Really Happening in Burma Today ကို ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျပန္ဆို ေဖာ္ျပပါ တယ္။ ေဒါက္တာ နန္စီဟာ ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံအေနာက္ပိုင္း Edith Cowan တကၠသိုလ္မွာ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ အထက္တန္း သုေတသီအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။)Sources:
အမ်ိဳးသား ဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ဥကၠ႒ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာျမန္မာ့ ႏုိင္ငံေရး ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈ အေျခအေနကို ေဆြးေႏြးဖို႔အတြက္ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံကို ဒီႏွစ္ထဲမွာ သြားေရာက္ လည္ပတ္ဖို႔ ရိွတယ္လို႔ AFP သတင္းဌာနက ေဖာ္ျပပါတယ္။
ၿပီးခဲ့တဲ့ ဧၿပီလအတြင္းက ျမန္မာႏုိင္ငံ ဆိုင္ရာ ဂ်ပန္သံအမတ္ႀကီး Takashi Saito နဲ႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးစဥ္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က… မိမိအေနနဲ႔ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံကို သြားေရာက္လည္ပတ္ၿပီး ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရး ကိစၥေတြကို ေဆြးေႏြးလိုတဲ့ ဆႏၵရိွေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ ေျပာခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ျပည္ပ ခရီးစဥ္ေတြ စတင္ဖို႔ ႏုိင္ငံကူးလက္မွတ္ ေလွ်ာက္ထားေၾကာင္း ျမန္မာအစိုးရ အရာရွိေတြကို ကိုးကားၿပီး သတင္းမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
ေလာေလာဆယ္ အထိေတာ့ ႏုိင္ငံကူးလက္မွတ္ ထုတ္မေပးရေသးဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံထုတ္ Nikkei သတင္းစာကလည္း
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ရဲ႕ ဂ်ပန္ခရီးစဥ္ကို သမၼတဦးသိန္းစိန္က ခြင့္ျပဳမယ္လို႔ ေရးသားပါတယ္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ၁၉၈၅ ခုႏွစ္ ပတ္ဝန္းက်င္တဝိုက္က ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ က်ိဳတို တကၠသိုလ္မွာ ျမန္မာ့သမိုင္းဆိုင္ရာ သုေတသန ဆည္းပူးတုန္းက ေနထိုင္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ လာမယ့္ ဇြန္လ အတြင္းမွာလည္း ပထမဆံုး ႏုိင္ငံျခား ခရီးစဥ္အျဖစ္ ေနာ္ေဝးနဲ႔ ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံေတြကို သြားမယ္လို႔ ၿပီးခဲ့တဲ့လက ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
RFA - Burmese
(ဒီႏွစ္ဆန္းပုိင္းကဂ်ပန္ႏုိင္ငံအုိဆာကာအေျခစုိက္ကင္းေထာက္လူငယ္မ်ားအဖြဲ႔နဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တုိ႔ ေတြ႔ဆုံတဲ့ပုံပါ။ wagggsworld website က ျဖစ္ပါတယ္။)
အြန္လိုင္းမီဒီယာမ်ားကိုလည္း သမားရိုးက် မီဒီယာသမားမ်ားနည္းတူသတ္မွတ္ၿပီး မွတ္ပံုတင္ခြင့္ႏွင့္ အခြင့္အေရးတန္းတူ ရေစရန္ စဥ္းစားေဆာင္ရြက္လွ်က္ရွိေၾကာင္း ယေန႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၌ က်င္းပသည့္ ကမာၻ႔စာနယ္ဇင္းလြတ္လပ္ခြင္႔ေန႔ (၂၀၁၂) အခမ္းအနားတြင္ ျပန္ၾကားေရး၀န္ၾကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု ဒုတိယ၀န္ၾကီး ဦးစိုး၀င္းက ေျပာၾကားသည္။
“ျပန္ၾကားေရး၀န္ၾကီးဌာနအေနနဲ႔ အြန္လိုင္းမီဒီယာမ်ားကိုလည္း သမားရိုးက်မီဒီယာမ်ား နည္းတူသတ္မွတ္ျပီး စာနယ္ဇင္းသမားမ်ားရဲ႕ ရပိုင္ခြင္႔မ်ားခံစားႏိုင္ဖို႔ အတြက္လည္း စဥ္းစားေဆာင္ရြက္လွ်က္ရွိပါတယ္”ဟု ဦးစိုး၀င္းက ၎၏ မိန္႔ခြန္းတြင္ ထည့္သြင္း ေျပာဆိုသြားသည္။
၂၀၁၃ တြင္ အတည္ျပဳရန္ရွိသည့္ ပံုႏွိပ္မီဒီယာဥပေဒတြင္ သတင္းေအဂ်င္စီမ်ားထူေထာင္၍ အြန္လိုင္းမွတစ္ဆင္႔ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားျဖန္႔ေ၀လိုပါက စနစ္တက် မွတ္ပံုတင္ျပီး ေဆာင္ရြက္ခြင္႔ရရွိေစရန္လည္း စဥ္းစားထားေၾကာင္း ၎က ရွင္းလင္းေျပာၾကားသည္။
ယခုေလာေလာဆယ္တြင္ ျပည္တြင္းအြန္လိုင္း မီဒီယာမ်ား အေနျဖင့္ စာေပစိစစ္ေရး သို႔ တင္ျပစရာ မလိုပဲ ေဖၚျပလွ်က္ရွိရာ မၾကာမီလႊတ္ေတာ္တြင္ တင္ရန္ရွိသည့္မီဒီယာဥပေဒ အတည္ျပဳ ျပ႒ာန္း ၿပီးေနာက္ မွတ္ပံုတင္ခြင့္ျပဳရန္ ယခုကဲ့သို႔ ေျပာဆိုျခင္း ျဖစ္သည္။
ျပည္တြင္း အေျခစိုက္သည့္ အြန္လိုင္း မီဒီယာအေနျဖင့္ ယခုေလာေလာဆယ္ ျမစ္မခမီဒီယာႏွင့္ Yangon Press International တို႔ရွိၿပီး က်န္ျမန္မာ အြန္လိုင္း မီဒီယာမ်ားမွာ ျပည္ပတြင္ အေျခစိုက္သည့္ သတင္းမီဒီယာမ်ားျဖစ္သည္။
ယခုႏွစ္ဆန္းပိုင္းက အင္းယားလိပ္ဟိုတယ္တြင္ က်င္းပသည့္ ျမန္မာ့သတင္းမီဒီယာ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရး အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲတြင္ အြန္လိုင္းမီဒီယာမ်ားသည္ ဆက္သြယ္ေရး ဥပေဒျဖင့္ ဆက္စပ္ေနသျဖင့့္ ျမန္မာ့ဆက္သြယ္ေရး ႏွင့္ ေၾကးနန္း၀န္ႀကီး႒ာနတြင္ မွတ္ပုံတင္ရမည္ ဟူသည့္သေဘာ ေျပာဆိုခဲ့ၿပီးေနာက္ လအနည္းငယ္အၾကာတြင္ အြန္လိုင္းမီဒီယာမ်ားကို ျပန္ၾကားေရး ၀န္ႀကီး႒ာနလက္ေအာက္တြင္ တေပါင္းတစည္းထည္း ထားမည္ဟု ျပန္လည္ ဆံုးျဖတ္လိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္။
ဆက္သြယ္ေရး ဥပေဒႏွင့္ အြန္လိုင္းမီဒီယာ ႏွင့္ သက္ဆိုင္သည့္ အီလက္ထရြန္းနစ္ ဥပေဒအရ ဆိုပါက ယင္းဥပေဒကို ေဖာက္ဖ်က္က်ဴးလြန္ပါက အျမင့္ဆံုး ေထာင္ဒဏ္ ၁၅ ႏွစ္အထိ ခ်မွတ္ႏိုင္သည္။
ေနာင္ႏွစ္ ဆန္းပိုင္း အတည္ျပဳရန္ရွိသည့္ မီဒီယာဥပေဒႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျပည္တြင္း အြန္လိုင္း မီဒီယာ တခုျဖစ္သည့္ ျမစ္မခမီဒီယာ ထူေထာင္သူ ေဒၚေမသၾကၤန္ဟိန္က “ကၽြန္မအေနနဲ႕ကေတာ့ မူၾကမ္းထြက္လာတဲ႕အခါမွ ၾကည္႕ၿပီးေျပာႏိုင္ပါမယ္။ ခုေနမွာေတာ့ ခန္႕မွန္းၾကည္႕ဖို႕ဆိုတာ မေသခ်ာဘူးေလ။ ထြက္လာတဲ႕ ဥပေဒေပၚမွာပဲ ၾကည္႕ၿပီး ေျပာရမွာပါ ”ဟု ၀ိုင္ပီအိုင္သို႔ေျပာသည္။
ဒုတိယ၀န္ၾကီး ဦးစိုး၀င္းက အြန္လိုင္သတင္းသမ်ားအား က်န္စာနယ္ဇင္းသမားမ်ားအေပၚ တန္းတူရပိုင္ခြင္႔မ်ား၊ အကာအကြယ္မ်ား က်င္႔၀တ္မ်ားရရွိက်င္႔သံုးေစႏိုင္ရန္ ထြက္ရွိလာမည္႔ မီဒီယာေလာတြင္ စဥ္းစားေဆာင္ရြက္ထားေၾကာင္းေျပာၾကားသည္။
ယေန႔ ကမာၻ႔စာနယ္ဇင္းလြတ္လပ္ခြင္႔ေန႔တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသတင္းစာဆရာ အသင္းျဖစ္ေျမာက္ေရး ေကာ္မတီ၏ သေဘာထားထုတ္ျပန္ေၾကျငာခ်က္တြင္လည္း သတင္းမီဒီယာမ်ားအား မွတ္ပံုတင္သည္မွအစ ပံုႏွိပ္ျဖန္ခ်ီသည္အထိ အဆင္႔တိုင္းတြင္ ဆင္ဆာစနစ္ မရွိသင့္ေၾကာင္း ထြက္ရွိလာမည္႔မီဒီယာ ဥပေဒနွင့္ ပတ္သက္၍ ေဖၚျပေရးသား ထားသည္။
အြန္လိုင္းသတင္းသမားရပိုင္ခြင္႔ႏွင္႔ ပါတ္သက္၍ မေမသၾကၤန္ဟိန္းက “ရပိုင္ခြင္႕လို႕ ဆိုရာမွာလည္း အစိုးရဆီကမွ မဟုတ္ဘူး၊ ကိုယ္႕မီဒီယာကိုယ္႕သတင္း႒ာနပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ဘယ္သူ႕ ဆီကပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ကိုယ္႕ရပိုင္ခြင္႕ကို ကိုယ္က သိရမယ္၊ မသိရင္ သိေအာင္လုပ္ရမယ္၊ မရရင္ ရေအာင္ လုပ္ၾကရမွာပါ”ဟု သံုးသပ္ေျပာဆိုသည္။ ။
ယေန႔မြန္းလြဲပိုင္းက ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၌ က်င္းပသည့္ ကမၻာ့ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေန႔ အခမ္းအနားတခု
Yangon Press International
It has become a pattern. Whenever the ethnic Muslim Rohingya boat people from Myanmar reach Thai shores, the authorities arrest them as a matter of course, then provide them with water and food before pushing them out to sea again so they can go to their intended destination.
Immigration and security authorities defend such a practice as humane and insist it helps safeguard against future social problems from illegal immigrants.
Rights activists see it differently. Such a practice, they charge, makes the authorities accomplices in human trafficking and opens the door to corruption.
The Rohingya are a Muslim minority in Myanmar's northern Rakhine state and across the border in Bangladesh. Systematic persecution and denial of Myanmar citizenship have forced Rohingya men to flee and seek employment in other lands.
Malaysia is their preferred destination due to its similar faith and better pay. Some of the Rohingya boat people are from Bangladesh, who like their peers in Rakhine state, must pay trafficking gangs to smuggle them into Thailand and Malaysia.
Tens of thousands of Rohingya are living and working illegally in Thailand. Some have been here for more than 30 years. Most work as streetside roti sellers. Fear of deportation has subjected them to all forms of extortion and exploitation. With families here, they want their children's statelessness to be addressed so they can live here legally and as equal human beings.
State authorities believe they will only face more of these demands for rights if they allow the Rohingya boat people to stay in the country.
And since there are not enough prisons to take in the Rohingya boat refugees, helping them to go their way is still the best policy, they argue.
This is simply an excuse to turn a blind eye or even to benefit from human trafficking. The fact is, the current policy has actually increased the number of Rohingya refugees heading to Thai shores, not the other way around.
The proof is in the numbers. Thai security forces faced an international outcry when they were caught on video towing a batch of Rohingya boat people out to sea in 2009.
In the aftermath of that incident, the government cracked down on Rohingya and detained a subsequent batch of 91 on arrival. When news of their detention reached their villages, the number of Rohingya refugees dropped from more than 1,000 a year to less than 100.
When the authorities recently took a more lenient stance, the human trafficking rackets sprang back to life. Last year, the number of Rohingya boat people arriving here rose to more than 2,500, and they now include many young girls.
It is an open secret that the boats will head for the islands nearby, with the racketeers ready to pick them up and bring them back again to Thai shores.
If they can pay for the next leg of the journey, they will be transported to Malaysia. If not, some will be sold to work as slaves on trawlers. Others are sent to work in plantations in southern Thailand.
The government should treat separately those Rohingya who have been here for years, and new arrivals trying to start a new life. The legal status of those who have families here needs to be addressed. For the new batch, the government needs to crack down on the traffickers and punish corrupt officials.
If the government does not get tough on corruption, it will be difficult to prevent Thailand from being seen as a partner in this modern slave trade.
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဆင္းရဲမဲြေတမႈ ပေပ်ာက္ေရးနဲ႔ အေျခခံယႏၱရား အေဆာက္အအံုေတြ တည္ေဆာက္ဖို႔အတြက္ လိုအပ္ေနတဲ့ အကူအညီေတြကို ေပးဖို႔ အစုိးရက ႏုိင္ငံတကာကို ေမတၱာရပ္ခံေနခ်ိန္မွာပဲ ဖိလစ္ပိုင္ အေျခစိုက္ ADB လို႔ေခၚတဲ့ အာရွဖံြ႔ၿဖိဳးေရးဘဏ္က ျမန္မာႏိုင္ငံကို အကူအညီေပးဖို႔အတြက္ အဆင္သင့္ ရွိေပမယ့္လို႔ ဆပ္စရာ ရွိတဲ့ ေႂကြးၿမီ ေဒၚလာသန္း ၄၉၀ ကို အရင္ျပန္ဆပ္မွ ေနာက္ထပ္ ေငြေခ်းႏုိင္မယ္လို႔ ADB ဥကၠ႒က မေန႔ကပဲ ေျပာလိုက္ပါတယ္။ အေၾကာင္းစံုကိုေတာ့ ႐ိုက္တာစ္သတင္းရဲ႕ ေဖာ္ျပခ်က္ကို အေျခခံၿပီး ေဒၚလွလွသန္းက တင္ျပေပးထားပါတယ္။
ျမန္မာႏုိင္ငံကို ADB ေခၚ အာရွ ဖံြ႔ၿဖိဳးေရးဘဏ္က ေငြေၾကး အေထာက္အကူမေပးခဲ့တာ ၂၄ ႏွစ္ရွိသြားခဲ့ သလို ေနာက္ထပ္ေပးဖို႔လည္း အခုအေျခအေနမွာ မျဖစ္ႏိုင္ေသးဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံက ADB ကို ေပးဆပ္စရာ ရွိတဲ့ ေႂကြးၿမီကို ျပန္ဆပ္ႏိုင္မွ ေနာက္ထပ္ေခ်းေငြအသစ္ကို ထုတ္ေပးႏုိင္မွာျဖစ္တယ္လို႔ Haruhiko Kuroda က အခုလို ေျပာခဲ့ပါတယ္။
"ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ေႂကြးၿမီေတြ အေတာ္ေလး တင္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာ ႏိုင္ငံဘက္က ေပးဆပ္ စရာေႂကြးေတြကို ပထမဆံုး အရင္မရွင္းႏုိင္မခ်င္းေတာ့ ADB ဘဏ္အေနနဲ႔ ေငြေရးေၾကးေရး အေထာက္ အကူေတြကို ေပးလို႔ မရႏုိင္ပါဘူး။"
အာရွဖံြ႔ၿဖိဳးေရးဘဏ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးေတြရဲ႕ဘုတ္အဖဲြ႔ ၄၅ ႀကိမ္ေျမာက္ ႏွစ္ပတ္လည္ ညီလာခံမွာ ADB ဥကၠ႒က မေန႔က ေျပာၾကားခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေလးရက္ၾကာ ညီလာခံအတြင္းမွာ အဖဲြ႔ဝင္ ၆၇ ႏုိင္ငံက ကိုယ္စားလွယ္ေတြ တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့အျပင္ ေပၚလစီေရး ခ်မွတ္သူေပါင္း ေလးေထာင္ေက်ာ္လည္း တက္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ADB ကို ေပးဆပ္စရာအေႂကြးေပါင္း ေဒၚလာသန္း ၄၉၀ ေပးစရာရွိတာျဖစ္ပါတယ္။ ADB ဥကၠ႒ မစၥတာ Kuroda က အာရွဖံြ႔ၿဖိဳးေရးဘဏ္ႀကီး အေန နဲ႔ ႏုိင္ငံေပါင္းစံုကို ေငြထုတ္ေခ်းေနတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ေႂကြးၿမီကို ေလွ်ာ္ပစ္လို႔ မျဖစ္ႏုိင္ဘူးလို႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္။
အဖဲြ႔ဝင္ ၆၇ ႏုိင္ငံပါတဲ့ ADB ဘဏ္မွာ အာရွေဒသတြင္းက ၄၈ ႏိုင္ငံနဲ႔ က်န္ကမၻာက ၁၉ ႏိုင္ငံတုိ႔ ပါဝင္ၾကၿပီး အဖဲြ႔ဝင္ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ဖံြ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈနဲ႔ အာရွ-ပစိဖိတ္ေဒသမွာ ဆင္းရဲမဲြေတမႈ ပေပ်ာက္ေရး အတြက္ ေပၚလစီေရးခ်မွတ္ရာမွာ၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံရာမွာနဲ႔ နည္းပညာနဲ႔ ေငြေၾကးအေထာက္အကူေတြကို ဘဏ္ႀကီးက ထုတ္ေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၇၃ ခုႏွစ္က အဖဲြ႔ဝင္ ႏုိင္ငံျဖစ္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ADB က ၁၉၈၆ နဲ႔ ၈၇ ခုကတည္းက ေနာက္ဆံုးထားၿပီး နည္းပညာနဲ႔ ေငြေၾကးအေထာက္အကူေတြကို ေပးခဲ့ တာျဖစ္ပါတယ္။
အခုလို ဖံြ႔ၿဖိဳးမႈ စီမံကိန္းေတြအတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ေငြထပ္မေခ်းႏုိင္ေပမယ့္လို႔လည္း ေပၚလစီပိုင္း ဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးမႈနဲ႔ နည္းပညာပိုင္းဆိုင္ရာ အေထာက္အကူေတြ ေပးဖို႔အတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ထိေတြ႔ ဆက္ဆံသြားမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ADB ဥကၠ႒က ေျပာခဲ့ပါတယ္။
"တဘက္မွာေတာ့ နည္းပညာအေထာက္အကူ အျပင္ ေပၚလစီပိုင္းဆိုင္ရာ အႀကံေပးမႈ၊ လူ႔စြမ္းအား အရင္းအျမစ္ေတြနဲ႔ အေျခခံ အေဆာက္အအံုတည္ေဆာက္မႈမွာ အေထာက္အကူ ေပးႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ပထမဆံုးကေတာ့ ADB ဘဏ္အေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ အထူးသျဖင့္ ေပၚလစီပိုင္းမွာ အေျခအတင္ ေဆြးေႏြး သြားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။"ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ ႏုိင္ငံေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြေၾကာင့္ အေမရိကနဲ႔ ဥေရာပ အပါ အဝင္ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြက ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈေတြကို ဆိုင္းငံ့ေပးခဲ့ၿပီးဂ်ပန္ကလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံက ေပး ဆပ္စရာရွိတဲ့ ေႂကြးၿမီ ေဒၚလာ ၃.၇ ဘီလီယံကို ဧၿပီလက ေလွ်ာ္ပစ္ေပးခဲ့ခ်ိန္မွာ အခုလို ADB ရဲ႕ ေကာက္ခ်က္ခ် ေျပာၾကားမႈ ထြက္ေပၚလာခဲ့တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာဘဏ္ႀကီးျဖစ္တဲ့ ကမၻာ့ဘဏ္ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဇြန္လက်ရင္ ႐ံုးခန္းခဲြဖြင့္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြ ဆင္းရဲမဲြေတမႈ ပေပ်ာက္ေရးအတြက္ အေထာက္အကူျဖစ္ေစမယ့္ စီးပြားေရး စာရင္းဇယားေတြ ေကာက္ခံဖို႔နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ က ေပးဆပ္စရာရွိတဲ့ ႏုိင္ငံတကာေႂကြးၿမီေတြကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းေရးမွာ အဓိကအကူအညီေပးဖို႔ ျဖစ္တယ္ လို႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာႏုိင္ငံကို ADB ေခၚ အာရွ ဖံြ႔ၿဖိဳးေရးဘဏ္က ေငြေၾကး အေထာက္အကူမေပးခဲ့တာ ၂၄ ႏွစ္ရွိသြားခဲ့ သလို ေနာက္ထပ္ေပးဖို႔လည္း အခုအေျခအေနမွာ မျဖစ္ႏိုင္ေသးဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံက ADB ကို ေပးဆပ္စရာ ရွိတဲ့ ေႂကြးၿမီကို ျပန္ဆပ္ႏိုင္မွ ေနာက္ထပ္ေခ်းေငြအသစ္ကို ထုတ္ေပးႏုိင္မွာျဖစ္တယ္လို႔ Haruhiko Kuroda က အခုလို ေျပာခဲ့ပါတယ္။
"ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ေႂကြးၿမီေတြ အေတာ္ေလး တင္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာ ႏိုင္ငံဘက္က ေပးဆပ္ စရာေႂကြးေတြကို ပထမဆံုး အရင္မရွင္းႏုိင္မခ်င္းေတာ့ ADB ဘဏ္အေနနဲ႔ ေငြေရးေၾကးေရး အေထာက္ အကူေတြကို ေပးလို႔ မရႏုိင္ပါဘူး။"
အာရွဖံြ႔ၿဖိဳးေရးဘဏ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးေတြရဲ႕ဘုတ္အဖဲြ႔ ၄၅ ႀကိမ္ေျမာက္ ႏွစ္ပတ္လည္ ညီလာခံမွာ ADB ဥကၠ႒က မေန႔က ေျပာၾကားခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေလးရက္ၾကာ ညီလာခံအတြင္းမွာ အဖဲြ႔ဝင္ ၆၇ ႏုိင္ငံက ကိုယ္စားလွယ္ေတြ တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့အျပင္ ေပၚလစီေရး ခ်မွတ္သူေပါင္း ေလးေထာင္ေက်ာ္လည္း တက္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ADB ကို ေပးဆပ္စရာအေႂကြးေပါင္း ေဒၚလာသန္း ၄၉၀ ေပးစရာရွိတာျဖစ္ပါတယ္။ ADB ဥကၠ႒ မစၥတာ Kuroda က အာရွဖံြ႔ၿဖိဳးေရးဘဏ္ႀကီး အေန နဲ႔ ႏုိင္ငံေပါင္းစံုကို ေငြထုတ္ေခ်းေနတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ေႂကြးၿမီကို ေလွ်ာ္ပစ္လို႔ မျဖစ္ႏုိင္ဘူးလို႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္။
အဖဲြ႔ဝင္ ၆၇ ႏုိင္ငံပါတဲ့ ADB ဘဏ္မွာ အာရွေဒသတြင္းက ၄၈ ႏိုင္ငံနဲ႔ က်န္ကမၻာက ၁၉ ႏိုင္ငံတုိ႔ ပါဝင္ၾကၿပီး အဖဲြ႔ဝင္ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ဖံြ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈနဲ႔ အာရွ-ပစိဖိတ္ေဒသမွာ ဆင္းရဲမဲြေတမႈ ပေပ်ာက္ေရး အတြက္ ေပၚလစီေရးခ်မွတ္ရာမွာ၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံရာမွာနဲ႔ နည္းပညာနဲ႔ ေငြေၾကးအေထာက္အကူေတြကို ဘဏ္ႀကီးက ထုတ္ေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၇၃ ခုႏွစ္က အဖဲြ႔ဝင္ ႏုိင္ငံျဖစ္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ADB က ၁၉၈၆ နဲ႔ ၈၇ ခုကတည္းက ေနာက္ဆံုးထားၿပီး နည္းပညာနဲ႔ ေငြေၾကးအေထာက္အကူေတြကို ေပးခဲ့ တာျဖစ္ပါတယ္။
အခုလို ဖံြ႔ၿဖိဳးမႈ စီမံကိန္းေတြအတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ေငြထပ္မေခ်းႏုိင္ေပမယ့္လို႔လည္း ေပၚလစီပိုင္း ဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးမႈနဲ႔ နည္းပညာပိုင္းဆိုင္ရာ အေထာက္အကူေတြ ေပးဖို႔အတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ထိေတြ႔ ဆက္ဆံသြားမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ADB ဥကၠ႒က ေျပာခဲ့ပါတယ္။
"တဘက္မွာေတာ့ နည္းပညာအေထာက္အကူ အျပင္ ေပၚလစီပိုင္းဆိုင္ရာ အႀကံေပးမႈ၊ လူ႔စြမ္းအား အရင္းအျမစ္ေတြနဲ႔ အေျခခံ အေဆာက္အအံုတည္ေဆာက္မႈမွာ အေထာက္အကူ ေပးႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ပထမဆံုးကေတာ့ ADB ဘဏ္အေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ အထူးသျဖင့္ ေပၚလစီပိုင္းမွာ အေျခအတင္ ေဆြးေႏြး သြားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။"ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ ႏုိင္ငံေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြေၾကာင့္ အေမရိကနဲ႔ ဥေရာပ အပါ အဝင္ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြက ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈေတြကို ဆိုင္းငံ့ေပးခဲ့ၿပီးဂ်ပန္ကလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံက ေပး ဆပ္စရာရွိတဲ့ ေႂကြးၿမီ ေဒၚလာ ၃.၇ ဘီလီယံကို ဧၿပီလက ေလွ်ာ္ပစ္ေပးခဲ့ခ်ိန္မွာ အခုလို ADB ရဲ႕ ေကာက္ခ်က္ခ် ေျပာၾကားမႈ ထြက္ေပၚလာခဲ့တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာဘဏ္ႀကီးျဖစ္တဲ့ ကမၻာ့ဘဏ္ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဇြန္လက်ရင္ ႐ံုးခန္းခဲြဖြင့္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြ ဆင္းရဲမဲြေတမႈ ပေပ်ာက္ေရးအတြက္ အေထာက္အကူျဖစ္ေစမယ့္ စီးပြားေရး စာရင္းဇယားေတြ ေကာက္ခံဖို႔နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ က ေပးဆပ္စရာရွိတဲ့ ႏုိင္ငံတကာေႂကြးၿမီေတြကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းေရးမွာ အဓိကအကူအညီေပးဖို႔ ျဖစ္တယ္ လို႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္။
VOA
"ကၽြန္မရဲ႕ ျဖစ္ေစခ်င္တဲ့ကိစၥက အဓိက မဟုတ္ပါဘူး။ ျပည္သူေတြအတြက္ သင့္ေတာ္တဲ့ ကိစၥကုိ လုပ္ဖုိ႔က အဓိကပါ။ ျပည္သူေတြ အက်ဳိးအတြက္ ပုိျပီး ထမ္းေဆာင္ႏုိင္မယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ျပည္သူေတြရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ေတြကုိ ၁၀၀% ေအာင္ျမင္ေအာင္ေတာ့ ၾကိဳးပန္းရမွာပါဘဲ။"
အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ဥကၠ႒ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က သူ႔အေနနဲ႔ ျပည္သူ႔ေတြရဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ကို ရာနႈန္းျပည့္ ေအာင္ျမင္ေအာင္ လႊတ္ေတာ္တြင္းက ၾကိဳးစား ေဆာင္ရြက္သြားမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ဒီကေန႔ ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။
ေနျပည္ေတာ္ လႊတ္ေတာ္အစည္းအေ၀းကို NLD ကိုယ္စားလွယ္ေတြ တက္ေရာက္လာတာနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး သတင္းေထာက္တစ္ဦးကေမးျမန္းစဥ္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က အခုလို ေျပာၾကားခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။
ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ အႏိုင္ရ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ဥကၠ႒ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအ၀င္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ၃၇ ဦး တို႔ ဟာ ပထမဆံုးအၾကိမ္အျဖစ္ ေနျပည္ေတာ္လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀းေတြကိုဒီကေန႔ တက္ေရာက္ျပီး က်မ္းက်ိန္သစၥာ ျပဳခဲ့ၾကပါတယ္။
လႊတ္ေတာ္အစည္းအေ၀းမွာ လႊတ္ေတာ္ဥကၠဌ သူရဦးေရႊမန္းကျပီးခဲ့တဲ့လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀းေတြက လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကိုျပန္လည္သံုးသပ္ျပီး၊ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ အေနနဲ႔ျပည္သူေတြရဲ့ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ တုိက္တြန္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
လႊတ္ေတာ္စည္းေ၀းပြဲ အျပီးမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က စည္ပင္ဧည့္ရိပ္သာ၀န္းတြင္းက ယူနီစန္ စားေသာက္ဆိုင္မွာ NLD ကို လႊတ္ေတာ္ တက္ေရာက္ဖို႔ ေမတၱာရပ္ခံ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ တိုင္းရင္းသားပါတီမ်ားမွ လႊတ္ေတာ္က ိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ ေန႔လည္စာ စားသံုးခဲ့ေၾကာင္း သိရပါတယ္။ ပထမအႀကိမ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ပံုမွန္ အစည္းအေ၀းေတြကို ဒီေန႔ စည္းေဝးပဲြအျပီးမွာ ရပ္နားထားလိုက္ျပီး လာမဲ့ ဇူလိုင္လမွာ ျပန္လည္ စတင္မယ္လို႔ သိရပါတယ္။
RFA - Burmese
-
က်မ မွာ ရိုဟင္ဂ်ာ အသိ တေယာက္မွ မရွိပါဘူး။ ရိုဟင္ဂ်ာ ေတြ ေန တဲ့ ေဒသ လည္း တခါ မွ မေရာက္ဖူးပါဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္..ရိုဟင္ဂ်ာ ေတြ အေၾကာင္း လည္း ေကာ...
-
Cox's Bazar: A 19-member delegation comprised of diplomats from western countries has recently visited the Burmese Muslim refugee camps...
-
High quality global journalism requires investment. Please share this article with others using the link below, do not cut & paste the a...
-
By Mahmut Aytekin Daily Sabah July 21, 2014 Wirathu, a 45-year-old extremist Buddhist monk who labels himself as the ... -
RB News October 14, 2013 Buthidaung, Arakan – Township Administrator of Buthidaung Township in Arakan State warned Rohingya Muslims... -
Nyo Tun RB Article August 14, 2013 Identity and Violence was one of many books of Amartya Sen, a professor at Harvard University a... -
This pictures are Rohingya Refugees fleed from Kyauk Phyu Township to Sittwe (Akyab) escaped from genocide plan by Rakhine Terrorists an... -
သို႔/- ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္၊ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕။ ... -
Richard Potter RB Opinion October 13, 2013 All people actively participating in their governments, however they disagree with... -
Bangkok Post March 6, 2013 Thein Sein, on the first-ever visit to Brussels by a Myanmar president, received on Tuesday new pledges...
Popular Posts
Threatwiki
Amartya Sen: Burma's "slow genocide" of Rohingyas
Watch Professor Amartya Sen speak on what he calls Burma's 'slow genocide' of Rohingya, Harvard, 4 Nov 2014
