ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ေတြကို အၾကမ္းဖက္ေနတဲ့ အေၾကာင္းနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ဒုကၡေတြကို အျပည္ျပည္ျပည္ဆိုင္ရာအသိုင္းအဝုိင္းက အာရုဏ္ျပဳလာေသာ္လည္း၎တို႔ဟာကမၻာ့အင္အားလြန္ဆြဲေနတဲ့ ၾကားမွာ ဓါးစာခံေတြျဖစ္ေနရတယ္လို႔ ပညာရွင္ေတြကဆိုပါတယ္။ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံေတြကိုပါ ရိုက္ခပ္ေစတဲ့ ဒီလိုအေျခအေနမ်ိဳးကို တိတ္ဆိတ္မေနသင့္ဘူးလို႔လည္းဆိုၾကပါတယ္။
"ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ ဒီမြတ္စလင္ေတြဟာ ၾကီးမားတဲ့ အင္အားေနာက္ကိုလိုက္ေနတဲ့ နည္းျဗဴဟာေတြရဲ႕ ဓါးစာခံေတြပါ" လို႔ အန္ခရ အေျချပဳ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ နည္းျဗဴဟာ သုေတသန အဖြဲ႔ဝင္တစ္ဦးျဖစ္သူ ပညာရွင္ Selçuk Çolakoğlu က ဆန္းေဒး ဇမာန္း သတင္းဌာနကို ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာ့ျပႆနာကလည္း အျပည္ျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အေရးကိစၥေတြနဲ႔ စပ္ဆက္ေနပါတယ္လို႔ ထက္ေလာင္းေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း အၾကမ္းဖက္မႈေတြရဲ႕ ပထမမီးပြားကေတာ့ ဂၽြန္လအတြင္းမွာ ရိုဟင္ဂ်ာ သံုးဦးက ဗုဒၶဘာသာဝင္ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးကို အဓမၼျပဳက်င့္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ ဆြဲဆိုခ်က္ကေနအစျပဳခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္မွာေတာ့ ယခုအၾကမ္းဖက္မႈေတြဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနတဲ့ ေနရာျဖစ္တဲ့ မြတ္စလင္အမ်ားစုေနထိုင္ေဒသမွာ ဗုဒၶဘာသာ အစြန္းေရာက္ေတြက မြတ္စလင္ေတြကို သတ္ျဖတ္တာကေန ၾကီးထြားလာခဲ့ပါတယ္။
"ဒီ ပဋိပကၡအတြက္ ဘယ္လိုေျဖရွင္းခ်က္ေတြထြက္လာမယ္ဆိုတာ ေတာ့ မသိေသးပါဘူး။ ဒီကိစၥကိုေတာ့ ကုလသမဂၢရဲ႕ ေဆြးေႏြးဝိုင္းေပၚမွာ တင္သင့္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ျမန္မာအစိုးရအေပၚမွာ တရုပ္က စိုးမိုးေနတာေၾကာင့္ ကုလသမဂၢ လံုျခံဳေရး ေကာင္စီကလည္း အေျဖရွာေပးႏိုင္ဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ျမန္မာအစိုးရက တရုပ္နဲ႔ ဆက္ဆံေရးေတာ္ေတာ္ ေကာင္းေနတာ အႏွစ္ ၂၀ ေလာက္ရွိျပီ။ ဒါေၾကာင့္ တျခားႏိုင္ငံေတြအတြက္ေတာ့ ဒီေဒသတဝိုက္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔အတြက္ တရုပ္နဲ႔ ဆက္ဆံေရးေကာင္းေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကလည္း ေတာ္ေတာ္ေလး အေရးပါ ပါတယ္။ အိႏိၵယ သမုဒၵရာအတြင္း ခ်ယ္လွယ္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ တရုပ္နဲ႔ အေမရိကႏိုင္ငံတို႔ အာဏာ အၾကီးအက်ယ္လြန္ဆြဲေနၾကတယ္။ လက္တေလာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံက တာဝန္ရွိသူေတြ ျမန္မာႏိုင္ငံကို သြားေရာက္ခဲ့တာဟာ တရုပ္-ျမန္မာဆက္ဆံေရးကို ထိုးခြင္းလိုက္သလိုပါဘဲ။" လို႔ Çolakoğlu ကဆိုပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာအျမတ္ထုတ္ဖို႔ျပင္ဆင္ေနတဲ့ကမၻာအင္အားၾကီးႏိုင္ငံေတြကသူတို႔ရဲ႕တစ္ကိုယ္ေရမူဝါဒေတြေၾကာင့္ အခုလို ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ အေျခအေနေတြကို အထူးတလွယ္ေျပာဆိုမေနဘဲ တိတ္ဆိတ္ေနၾကတာျဖစ္တယ္လို႔ တူရကီ လူမႈအေထာက္အကူျပဳေဖာင္ေဒးရွင္းမွ Sait Demir ကလည္း Çolakoğlu ရဲ႕အျမင္အတိုင္း ေတြးျမင္မိပါေၾကာင္း ဆန္းေဒး ဇမာန္းသတင္း ဌာနကို ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ ”ျမန္မာႏိုင္ငံက သဘာဝ သယံဇာတ ေတြေပါမ်ားတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ပါတ္သက္ျပီး တရုပ္နဲ႔ အေမရိကႏိုင္ငံအၾကားမွာလည္း အင္အားျပိဳင္ဆိုင္တဲ့မူဝါဒေတြရွိေနရတာပါ။ " လို႔ Demir ေျပာပါတယ္။ ဒီအင္အားၾကီး ႏွစ္ႏိုင္ငံလံုးကလည္း ျမန္မာအစိုးရကို ေထာက္ခံေနၾကတာပါ လို႔ထက္ေလာင္းျဖည့္စြပ္ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
တရားဝင္ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ စာရင္းဇယားေတြအရဆိုရင္ လူဦးေရ ၇၅ သန္းေလာက္ရွိတဲ့ ႏိုင္ငံမွာ ၄ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္က မြတ္စလင္ေတြျဖစ္ျပီး ၈၉ ရာခိုင္ႏႈန္းက ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြျဖစ္ၾကပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာကိုင္းရိုင္းသူေတြ၊ အရာရွိေတြနဲ႔ အမ်ိဳးသားေရးအစြန္းေရာက္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္ေတြက မြတ္စလင္ေတြကို ႏိုင္ငံသား အျဖစ္ မျမင္ၾကပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြ ျဖစ္ပြားေနရတာပါ။
လက္ရွိျဖစ္ပြားေနတဲ့ ပဋိပကၡမွာ ျမန္မာအစိုးရကလည္း အေရးၾကီးတဲ့ အခန္းက႑ကေန ပါဝင္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရးရျပီးကတည္းက ဗုဒၶဘာသာၾကီးစိုးတဲ့ႏိုင္ငံအျဖစ္ရပ္တည္ဖို႔အတြက္ ရိုဟင္ဂ်ာဆန္႔က်င္ေရး ေပၚလစီေတြကို အစဥ္တစိုက္က်င့္သံုးေနခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီလိုဘဲ အျခားဘာသာဝင္ေတြ လူမ်ိဳးစုေတြဟာလည္း ဗုဒၶဘာသာ ေရစီးေၾကာင္းထဲ ေပ်ာ္ဝင္ေစပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ေတာ့ ေျပာင္းေရြ႕ၾကရပါတယ္။ ဒါေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းမွာ လူနည္းစုေတြရဲ႕ လြမ္းမိုးမႈေတြ ခ်ဳပ္ျငိမ္းေအာင္ရည္ရြယ္တဲ့ မူဝါဒေတြျဖစ္ပါတယ္ လို႔ Çolakoğlu ေျပာပါတယ္။ ဒီကိစၥမွာ လူမ်ိဳးေရးနဲ႔ ဘာသာေရး ေရာေထြးေနတယ္ဆိုတာကိုလည္း ထက္ေလာက္ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
ရိုဟင္ဂ်ာအဖြဲ႔ ဥကၠဌ ဦးထြန္းခင္ကေတာ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အသိုင္းအဝိုင္းေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ျဖစ္ပြားေနတဲ့ အေျခအေနေတြအေပၚမွာ ပါဝင္ေျဖရွင္းေပးသင့္ျပီး ျမန္မာအစိုးရကို ဖိအားေပးဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ လက္ရွိျပႆဟာ လူမ်ိဳးခ်င္း ပဋိပကၡျဖစ္ရံုသက္သက္မွဟုတ္ဘဲ ႏိုင္ငံေတာ္ အစိုးရကိုယ္တိုင္က မြတ္စလင္ေတြကို သုတ္သင္ရွင္းလင္းဖို႔ စီမံကိန္းေတြနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ေနတယ္ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
Demir ေျပာဆိုခဲ့သလိုဘဲ ဦးထြန္းခင္ကလည္း ျမန္မာအစိုးရဟာ ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြနဲ႔ မြတ္စလင္ေတြျဖစ္ရတဲ့ ျပႆနအတြင္း ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြျဖစ္တဲ့ စစ္တပ္ကလည္း ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြဘက္လိုက္ျပီး မြတ္စလင္ေတြကို ႏွိပ္ကြတ္ေနပါတယ္လို႔ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
"ျမန္မာအစိုးရ က ေသြးခြဲအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမူဝါဒကို က်င့္သံုးေနတယ္" လို႔ Demir ကဆိုပါတယ္။
တူရကီႏိုင္ငံက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးေတြကို ဆန္႔က်င္တိုက္ခိုက္ေနတဲ့ ကိစၥနဲ႔ ပါတ္သက္ျပီး တိတ္ဆိတ္မေနၾကဖို႔ ကုလသမဂၢအပါအဝင္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းေတြ ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ လူမ်ိဳးေတြနဲ႔ ပါတ္သက္ျပီး[တူရကီ] ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီး Ahmet Davutoğlu က အစၥလာမ္ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးအဖြဲ႔ [အိုအိုင္စီ] အေထြေထြအတြင္းေရးမႈခ်ဳပ္ Ekmeleddin İhsanoğlu ႏွင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီး Dipu Moni တို႔နဲ႕ ျပီးခဲ့တဲ့ အပါတ္ကေတြ႕ဆံုခဲ့ပါတယ္။
လက္ရွိျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းမွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ အေျခအေနေတြကို တူရကီႏိုင္ငံ က အနီးကပ္ေစာင့္ၾကည့္ေနေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ႏိုင္ငံအေရးအေျပာင္းအလဲေတြကို အစဥ္တစိုက္ေထာက္ခံခဲ့ေၾကာင္း တူရကီ သံအမွတ္တဦးက ဆန္းေဒး ဇမာန္း သတင္းဌာနကို ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ယင္းသံအမွတ္က " တူရကီႏိုင္ငံက အခုဆိုရင္ အေျခအေနေတြနဲ႔ ပါတ္သက္ျပီး ေလ့လာစံုစမ္းေနပါတယ္။ အစၥလာမ္ပူးေပါင္းေရးအဖြဲ႕နဲ႔ ကမၻာကုလသမဂၢအဖြဲ႕ခ်ဳပ္နဲ႔ အဆက္အသြယ္ရွိေနပါတယ္။ ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ ေရာ ဘဂၤလာေဒ့ရွ္အာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ ပါ အဆက္အသြယ္ရွိပါတယ္။" လို႔ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
တခ်ိန္တည္းမွာဘဲ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အသိုင္းအဝိုင္းေတြရဲ႕ အေနအထားကို ေရွ႕ဆက္တိုးဖို႔ရာအတြက္ အိုအိုင္စီ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ İhsanoğlu ဟာ ဂၽြန္လပိုင္းေလာက္က တရုပ္ႏိုင္ငံကို သြားေရာက္တဲ့ ခရီးစဥ္မွာ အိမ္နီးခ်င္းျဖစ္တဲ့ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံရဲ႕ အေျခအေနေတြကိုလည္း ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ဖို႔နဲ႔ လိုအပ္တာေတြ လုပ္ေဆာင္သြားဖို႔အတြက္ တရုပ္ အာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ ေျပာဆိုေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ျဖစ္ပြားေနတဲ့ အဓိကရုဏ္း ကို ထိန္းသိမ္းဖို႔အတြက္ ျမန္မာ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က အေရးေပၚအေျခအေနကို ေၾကျငာခဲ့ျပီး စစ္တပ္ေတြကို ေစလြတ္ခဲ့ပါတယ္။
ဒီအေရးေပၚအေျခအေနေၾကျငာခ်က္ဟာ ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြက ယင္းအေရးေပၚအေျခအေနကို မလိုက္နာဘဲ ဆက္လက္ ဖိႏွိပ္မႈေတြလုပ္ေဆာင္ေနတာေၾကာင့္ ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးေတြရဲ႕ေနထိုင္မႈဘဝကို ပိုမိုႏွစ္နာေစတာျဖစ္လို႔ အခုလိုအေျခအေနမ်ိဳးကို "လူမ်ိဳးေရးနဲ႔ ဘာသာေရး ကိုအေျခခံတဲ့ လူမ်ိဳးစု သုတ္သင္ရွင္းလုပ္ေရးလုပ္ေနတာပါ" လို႔ ဆိုလိုရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း အာရကန္ ရိုဟင္ဂ်ာ ယူနီယံ ဥကၠဌ ဝါကာ ဥဒင္က ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးေတြအေပၚ လြတ္လပ္စြာသြားလာမႈ၊ ေျမယာပိုင္ဆိုင္မႈ၊ နဲ႔ ပညာေရးနဲ႕ျပည္သူ႔ဝန္ေဆာင္မႈ အခြင့္အလမ္းေတြကို ျမန္မာအစိုးရကပိတ္ပင္ထားျပီး ဆယ္ရာစုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြျပဳလုပ္ထားတဲ့အတြက္ ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးေတြ ႏိုင္ငံမဲ့ျဖစ္ေနၾကရတာပါ။ ျမန္မာအစိုးရက အေျခအေနမွန္ေတြကို ေလ့လာေစဖို႔အတြက္ သတင္းမီဒီယာဌာနေတြကိုလည္း လြတ္လြတ္လပ္လပ္ဝင္ခြင့္မေပးထားပါဘူး။
" အျပင္လူေတြ ရခိုင္ျပည္နယ္ကိုဝင္ခြင့္မျပဳပါဘူး။ ယူအန္ ဝန္ထမ္းေတြကိုေတာင္မွ ျမန္မာအစိုးရကဖမ္းထားလိုက္ေသးတယ္။" လို႔ Demir ကဆိုပါတယ္။
ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ မဟာမင္းၾကီးရံုးရဲ႕ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ Melissa Fleming ကလည္း ယူအန္ ဝန္ထမ္း နဲ႔ လူမႈလုပ္သား ၁၀ ဦး ျမန္မာျပည္မွာ အဖမ္းခံထားရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ကုလသမဂၢ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရဲ႕ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ Martin Nesirky ကလည္း အခုလို ယူအန္ ဝန္ထမ္းေတြကို ဖမ္းဆီးထားတဲ့ သတင္းက မွန္ကန္ေၾကာင္းနဲ႔ လက္ရွိေျခအေနေတြကို ေလ့လာစံုစမ္းေနေၾကာင္းေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ရွိတဲ့ မြတ္စလင္ေတြ ေသဆံုးၾကတဲ့ အေရအတြက္ကလည္း မသဲမကြဲျဖစ္ေနပါေသးတယ္။
အဓိကရုဏ္းေတြျဖစ္ပြားရာေဒသအတြင္း ဝင္ခြင့္ရွိတဲ့ ကုလသမဂၢအဖြဲ႕ရဲ႕ ေျပာပံုအရဆိုရင္ အေသအေပ်ာက္ႏႈန္းဟာ ျမန္မာအစိုးရေၾကျငာခဲ့သေလာက္မနည္းသလို လႈပ္ရွားသူေတြေျပာသေလာက္လည္းမမ်ားပါဘူး လို႔ေျပာပါတယ္။
"ေသဆံုးသူအေရအတြက္ကေတြ မေသးကြဲပါဘူး။ အမ်ိဳးမ်ိဳးေတာ့ ေျပာေနၾကတာေပါ့။ မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ အေလာင္းေတြကို လိုက္ရွာဖို႔ကလည္း မလြယ္ကူလွဘူး။ ၁၅၀၀ ေလာက္ေပ်ာက္ဆံုးေနတယ္လို႔ ေျပာတာဘဲ" Demir ကဆိုပါတယ္။
အၾကမ္းဖက္မႈေၾကာင့္ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ မြတ္စလင္ေတြ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနရေပမယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အာဏာပိုင္ေတြကေတာ့ သူတို႔ႏိုင္ငံအတြင္းမွာ ဒုကၡသည့္အျဖစ္အကူအညီေတာင္းဖို႔အေရး နယ္စပ္တံခါးမွာေတာင့္ ေစာင့္ခြင့္မေပးပါဘူး။ "ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံက ရိုဟင္ဂ်ာေတြလာမွာကို တားဆီးေနေပမယ့္ သူ႔တို႔ႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းထဲမွာ ရိုဟင္ဂ်ာ ၁သိန္းခြဲေလာက္ရွိတယ္။" လို႔ Demir ကေျပာပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာအေရးကိစၥေၾကာင့္ဘဲ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအၾကားဆက္ဆံေရးကလည္း တင္းမာလာေနပါတယ္။
ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံသားလည္းမရဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေနထိုင္ၾကတဲ့ လူမ်ိဳးစုတစ္စုေနနဲ႔လည္း အသိအမွတ္မျပဳဘူး။ သူတို႔ိကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံက ခိုးဝင္လာသူေတြအေနနဲ႔ဘဲသက္မွတ္ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူတို႔မွာ အိမ္ယာ ပိုင္ဆိုင္ခြင့္ေတြ အလုပ္လုပ္ခြင့္ေတြကိုလည္း ပိတ္ပင္ထားပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ မြတ္စလင္ ရြာေတြမွာဆိုရင္ လၽွပ္စစ္မီးေတာင္မရွိပါဘူး။ လို႔ Demir ေျပာပါတယ္။
ေဒသခံသတင္းေတြကေန လြန္ခဲ့ တဲ့ တနလၤာေန႔ေလာက္မွာေတာ့ အေျခအေနေတြျငိမ္သက္သြားျပီလို႔ဆိုေပမယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းမွာ ၉ ႏွစ္ေလာက္ အေတြ႕အၾကံဳရွိတဲ့ Demir အေနနဲ႕ကေတာ့ ဒီလို ျငိမ္သက္သြားျပီးဆိုတာ မယံုၾကည္ေၾကာင္းေျပာဆိုပါတယ္။ ပဋိပကၡၡျဖစ္တဲ့ေနရာမွာ အၾကမ္းဖက္လုပ္ေဆာင္ဖို႔အတြက္ ျမန္မာအစိုးရက စစ္တပ္ေတြ ေစတင္ေစလြတ္ေနျပီျဖစ္ပါတယ္ လို႔ ေျပာပါတယ္။
၂၂၊၇၊၂၀၁၂ ရက္ေန႔ Sunday's Zaman သတင္းတြင္ ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့ေသာ Experts: Rohingya Muslims in Myanmar victims of global power struggle ကို ဘာသာျပန္ေရးသားေဖၚျပရျခင္းျဖစ္ပါသည္။
Translate by O'Laie Manzu
တူရကီႏိုင္ငံက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးေတြကို ဆန္႔က်င္တိုက္ခိုက္ေနတဲ့ ကိစၥနဲ႔ ပါတ္သက္ျပီး တိတ္ဆိတ္မေနၾကဖို႔ ကုလသမဂၢအပါအဝင္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းေတြ ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ လူမ်ိဳးေတြနဲ႔ ပါတ္သက္ျပီး[တူရကီ] ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီး Ahmet Davutoğlu က အစၥလာမ္ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးအဖြဲ႔ [အိုအိုင္စီ] အေထြေထြအတြင္းေရးမႈခ်ဳပ္ Ekmeleddin İhsanoğlu ႏွင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီး Dipu Moni တို႔နဲ႕ ျပီးခဲ့တဲ့ အပါတ္ကေတြ႕ဆံုခဲ့ပါတယ္။
လက္ရွိျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းမွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ အေျခအေနေတြကို တူရကီႏိုင္ငံ က အနီးကပ္ေစာင့္ၾကည့္ေနေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ႏိုင္ငံအေရးအေျပာင္းအလဲေတြကို အစဥ္တစိုက္ေထာက္ခံခဲ့ေၾကာင္း တူရကီ သံအမွတ္တဦးက ဆန္းေဒး ဇမာန္း သတင္းဌာနကို ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ယင္းသံအမွတ္က " တူရကီႏိုင္ငံက အခုဆိုရင္ အေျခအေနေတြနဲ႔ ပါတ္သက္ျပီး ေလ့လာစံုစမ္းေနပါတယ္။ အစၥလာမ္ပူးေပါင္းေရးအဖြဲ႕နဲ႔ ကမၻာကုလသမဂၢအဖြဲ႕ခ်ဳပ္နဲ႔ အဆက္အသြယ္ရွိေနပါတယ္။ ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ ေရာ ဘဂၤလာေဒ့ရွ္အာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ ပါ အဆက္အသြယ္ရွိပါတယ္။" လို႔ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
တခ်ိန္တည္းမွာဘဲ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အသိုင္းအဝိုင္းေတြရဲ႕ အေနအထားကို ေရွ႕ဆက္တိုးဖို႔ရာအတြက္ အိုအိုင္စီ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ İhsanoğlu ဟာ ဂၽြန္လပိုင္းေလာက္က တရုပ္ႏိုင္ငံကို သြားေရာက္တဲ့ ခရီးစဥ္မွာ အိမ္နီးခ်င္းျဖစ္တဲ့ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံရဲ႕ အေျခအေနေတြကိုလည္း ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ဖို႔နဲ႔ လိုအပ္တာေတြ လုပ္ေဆာင္သြားဖို႔အတြက္ တရုပ္ အာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ ေျပာဆိုေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ျဖစ္ပြားေနတဲ့ အဓိကရုဏ္း ကို ထိန္းသိမ္းဖို႔အတြက္ ျမန္မာ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က အေရးေပၚအေျခအေနကို ေၾကျငာခဲ့ျပီး စစ္တပ္ေတြကို ေစလြတ္ခဲ့ပါတယ္။
ဒီအေရးေပၚအေျခအေနေၾကျငာခ်က္ဟာ ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြက ယင္းအေရးေပၚအေျခအေနကို မလိုက္နာဘဲ ဆက္လက္ ဖိႏွိပ္မႈေတြလုပ္ေဆာင္ေနတာေၾကာင့္ ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးေတြရဲ႕ေနထိုင္မႈဘဝကို ပိုမိုႏွစ္နာေစတာျဖစ္လို႔ အခုလိုအေျခအေနမ်ိဳးကို "လူမ်ိဳးေရးနဲ႔ ဘာသာေရး ကိုအေျခခံတဲ့ လူမ်ိဳးစု သုတ္သင္ရွင္းလုပ္ေရးလုပ္ေနတာပါ" လို႔ ဆိုလိုရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း အာရကန္ ရိုဟင္ဂ်ာ ယူနီယံ ဥကၠဌ ဝါကာ ဥဒင္က ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးေတြအေပၚ လြတ္လပ္စြာသြားလာမႈ၊ ေျမယာပိုင္ဆိုင္မႈ၊ နဲ႔ ပညာေရးနဲ႕ျပည္သူ႔ဝန္ေဆာင္မႈ အခြင့္အလမ္းေတြကို ျမန္မာအစိုးရကပိတ္ပင္ထားျပီး ဆယ္ရာစုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြျပဳလုပ္ထားတဲ့အတြက္ ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးေတြ ႏိုင္ငံမဲ့ျဖစ္ေနၾကရတာပါ။ ျမန္မာအစိုးရက အေျခအေနမွန္ေတြကို ေလ့လာေစဖို႔အတြက္ သတင္းမီဒီယာဌာနေတြကိုလည္း လြတ္လြတ္လပ္လပ္ဝင္ခြင့္မေပးထားပါဘူး။
" အျပင္လူေတြ ရခိုင္ျပည္နယ္ကိုဝင္ခြင့္မျပဳပါဘူး။ ယူအန္ ဝန္ထမ္းေတြကိုေတာင္မွ ျမန္မာအစိုးရကဖမ္းထားလိုက္ေသးတယ္။" လို႔ Demir ကဆိုပါတယ္။
ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ မဟာမင္းၾကီးရံုးရဲ႕ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ Melissa Fleming ကလည္း ယူအန္ ဝန္ထမ္း နဲ႔ လူမႈလုပ္သား ၁၀ ဦး ျမန္မာျပည္မွာ အဖမ္းခံထားရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ကုလသမဂၢ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရဲ႕ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ Martin Nesirky ကလည္း အခုလို ယူအန္ ဝန္ထမ္းေတြကို ဖမ္းဆီးထားတဲ့ သတင္းက မွန္ကန္ေၾကာင္းနဲ႔ လက္ရွိေျခအေနေတြကို ေလ့လာစံုစမ္းေနေၾကာင္းေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ရွိတဲ့ မြတ္စလင္ေတြ ေသဆံုးၾကတဲ့ အေရအတြက္ကလည္း မသဲမကြဲျဖစ္ေနပါေသးတယ္။
အဓိကရုဏ္းေတြျဖစ္ပြားရာေဒသအတြင္း ဝင္ခြင့္ရွိတဲ့ ကုလသမဂၢအဖြဲ႕ရဲ႕ ေျပာပံုအရဆိုရင္ အေသအေပ်ာက္ႏႈန္းဟာ ျမန္မာအစိုးရေၾကျငာခဲ့သေလာက္မနည္းသလို လႈပ္ရွားသူေတြေျပာသေလာက္လည္းမမ်ားပါဘူး လို႔ေျပာပါတယ္။
"ေသဆံုးသူအေရအတြက္ကေတြ မေသးကြဲပါဘူး။ အမ်ိဳးမ်ိဳးေတာ့ ေျပာေနၾကတာေပါ့။ မြတ္စလင္ေတြရဲ႕ အေလာင္းေတြကို လိုက္ရွာဖို႔ကလည္း မလြယ္ကူလွဘူး။ ၁၅၀၀ ေလာက္ေပ်ာက္ဆံုးေနတယ္လို႔ ေျပာတာဘဲ" Demir ကဆိုပါတယ္။
အၾကမ္းဖက္မႈေၾကာင့္ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ မြတ္စလင္ေတြ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနရေပမယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အာဏာပိုင္ေတြကေတာ့ သူတို႔ႏိုင္ငံအတြင္းမွာ ဒုကၡသည့္အျဖစ္အကူအညီေတာင္းဖို႔အေရး နယ္စပ္တံခါးမွာေတာင့္ ေစာင့္ခြင့္မေပးပါဘူး။ "ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံက ရိုဟင္ဂ်ာေတြလာမွာကို တားဆီးေနေပမယ့္ သူ႔တို႔ႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းထဲမွာ ရိုဟင္ဂ်ာ ၁သိန္းခြဲေလာက္ရွိတယ္။" လို႔ Demir ကေျပာပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာအေရးကိစၥေၾကာင့္ဘဲ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအၾကားဆက္ဆံေရးကလည္း တင္းမာလာေနပါတယ္။
ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံသားလည္းမရဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေနထိုင္ၾကတဲ့ လူမ်ိဳးစုတစ္စုေနနဲ႔လည္း အသိအမွတ္မျပဳဘူး။ သူတို႔ိကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံက ခိုးဝင္လာသူေတြအေနနဲ႔ဘဲသက္မွတ္ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူတို႔မွာ အိမ္ယာ ပိုင္ဆိုင္ခြင့္ေတြ အလုပ္လုပ္ခြင့္ေတြကိုလည္း ပိတ္ပင္ထားပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ မြတ္စလင္ ရြာေတြမွာဆိုရင္ လၽွပ္စစ္မီးေတာင္မရွိပါဘူး။ လို႔ Demir ေျပာပါတယ္။
ေဒသခံသတင္းေတြကေန လြန္ခဲ့ တဲ့ တနလၤာေန႔ေလာက္မွာေတာ့ အေျခအေနေတြျငိမ္သက္သြားျပီလို႔ဆိုေပမယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းမွာ ၉ ႏွစ္ေလာက္ အေတြ႕အၾကံဳရွိတဲ့ Demir အေနနဲ႕ကေတာ့ ဒီလို ျငိမ္သက္သြားျပီးဆိုတာ မယံုၾကည္ေၾကာင္းေျပာဆိုပါတယ္။ ပဋိပကၡၡျဖစ္တဲ့ေနရာမွာ အၾကမ္းဖက္လုပ္ေဆာင္ဖို႔အတြက္ ျမန္မာအစိုးရက စစ္တပ္ေတြ ေစတင္ေစလြတ္ေနျပီျဖစ္ပါတယ္ လို႔ ေျပာပါတယ္။
၂၂၊၇၊၂၀၁၂ ရက္ေန႔ Sunday's Zaman သတင္းတြင္ ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့ေသာ Experts: Rohingya Muslims in Myanmar victims of global power struggle ကို ဘာသာျပန္ေရးသားေဖၚျပရျခင္းျဖစ္ပါသည္။
Translate by O'Laie Manzu
ျမန္မာႏုိင္ငံ၏အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတြင္အႀကီးမားဆုံးအဖြဲ႔အစည္းျဖစ္ေနသည့္ ျပည္ေထာင္စုၾကံ့ခုိင္ေရးႏွင့္ဖြံ႔ၿဖဳိးေရးပါတီမွ လြန္ခဲ့သည့္ၾကာသပေတးေန႔ ဇြန္လ (၇) ရက္ တြင္ျမန္မာႏုိင္ငံအေနာက္ပုိင္းတြင္ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ လတ္တေလာအၾကမ္းဖက္မႈႏွင့္ပတ္သက္၍ေျပာၾကားသြားေၾကာင္းဧရာ၀တီသတင္ဌာနမွေရးသားေဖာ္ျပခဲ့သည္။
ျပည္ခုိင္ၿဖဳိးပါတီအေထြေထြေရးမွဴးဦးေဌးဦးမွေျပာဆုိရာတြင္ - ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အေနနဲ႔ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့အၾကမ္းဖက္မႈေတြကုိ လူမႈေရးအရ၊ ဥပေဒအရလုံး၀လက္မခံႏုိင္ဘူး၊ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူေတြအားလုံးကုိမြတ္စလင္၊ ဗမာမခြဲျခားပဲအေရးယူမယ္၊ ဒီျပႆနာပုိၿပီးမႀကီးေစရဘူး - ဟုေျပာၾကားခဲ့သည္။
ဦးေဌးဦးမွဧရာ၀တီသတင္းဌာနအယ္ဒီတာဦးေအာင္ေဇာ္သုိ႔လြန္ခဲ့ေသာၾကာသပေတးေန႔တြင္ေနျပည္ေတာ္ ျပည္ခုိင္ၿဖဳိးပါတီရုံးခ်ဳပ္တြင္က်င္းပခဲ့ေသာအစည္းအေ၀း၌ သက္ဆုိင္ရာမွထုိအေရးအခင္းတြင္ပါ၀င္ခဲ့သူမ်ားအားလုံးကုိ အျမန္ဆုံးတရားဥေပဒျဖင့္အေရးယူရန္လုိအပ္ေၾကာင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။
ေမလ (၂၈) ရက္ေန႔တြင္ရခုိင္ျပည္နယ္၊ ရမ္းျဗဲၿမဳိ႕ေက်ာက္နီေမာ္ေက်းရြာတြင္ ရခုိင္အမ်ဳိးသမီးတေယာက္အား မြတ္စလင္သုံးဦးမွမုဒိန္းက်င့္၍သတ္ျဖတ္ခဲ့ေၾကာင္းစြပ္စြဲခ်က္ထြက္ဆုိၿပီးေနာက္ ဇြန္လ (၃) ရက္ေန႔တြင္အၾကမ္းဖက္သမား တစ္စုမွ မြတ္စလင္ (၁၀) ဦးကုိအၾကမ္းဖက္သတ္ျဖတ္ခဲ့သည္။ ႏွစ္ရက္အၾကာတြင္ရန္ကုန္ၿမဳိ႕တြင္မြတ္စလင္မ်ားမွ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာစုေ၀း၍အျဖစ္အပ်က္ႏွစ္ခုလုံးအားတရားဥပေဒအရျပင္းထန္စြာအေရးယူေပးပါရန္ေတာင္းဆုိ
ေမလ (၂၈) ရက္ေန႔တြင္ရခုိင္ျပည္နယ္၊ ရမ္းျဗဲၿမဳိ႕ေက်ာက္နီေမာ္ေက်းရြာတြင္ ရခုိင္အမ်ဳိးသမီးတေယာက္အား မြတ္စလင္သုံးဦးမွမုဒိန္းက်င့္၍သတ္ျဖတ္ခဲ့ေၾကာင္းစြပ္စြဲခ်က္ထြက္ဆုိၿပီးေနာက္ ဇြန္လ (၃) ရက္ေန႔တြင္အၾကမ္းဖက္သမား တစ္စုမွ မြတ္စလင္ (၁၀) ဦးကုိအၾကမ္းဖက္သတ္ျဖတ္ခဲ့သည္။ ႏွစ္ရက္အၾကာတြင္ရန္ကုန္ၿမဳိ႕တြင္မြတ္စလင္မ်ားမွ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာစုေ၀း၍အျဖစ္အပ်က္ႏွစ္ခုလုံးအားတရားဥပေဒအရျပင္းထန္စြာအေရးယူေပးပါရန္ေတာင္းဆုိ
ခဲ့ၾကသည္။
ဘာသာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ႏွင့္ပတ္သက္၍တုိင္းျပည္တြင္ကြဲျပားျခားနားေသာဘာသာ၀င္မ်ားႏွင့္တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားႏွင့္အတူမြတ္စလင္ႏွင့္တရုတ္ပါရွိေနသည့္အတြက္လြတ္လပ္စြာယုံၾကည္ရာကုိကုိးကြယ္ႏုိင္ေၾကာင္းဦးေဌးဦးမွေျပာၾကားခဲ့ သည္။
ရုိဟင္ဂ်ာကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ ၎ကေျပာၾကားရာတြင္ႏုိင္ငံမဲ့သူမ်ားမည္သည့္ႏုိင္ငံတြင္မွမရွိသင့္ေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာေနထုိင္လာသူမ်ားကုိဂရုစုိက္စြာစီစစ္၍ႏုိင္ငံသားအျဖစ္အသိအမွတ္ျပဳသင့္ေၾကာင္းေျပာဆုိသည္။
ဘာသာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ႏွင့္ပတ္သက္၍တုိင္းျပည္တြင္ကြဲျပားျခားနားေသာဘာသာ၀င္မ်ားႏွင့္တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားႏွင့္အတူမြတ္စလင္ႏွင့္တရုတ္ပါရွိေနသည့္အတြက္လြတ္လပ္စြာယုံၾကည္ရာကုိကုိးကြယ္ႏုိင္ေၾကာင္းဦးေဌးဦးမွေျပာၾကားခဲ့ သည္။
ရုိဟင္ဂ်ာကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ ၎ကေျပာၾကားရာတြင္ႏုိင္ငံမဲ့သူမ်ားမည္သည့္ႏုိင္ငံတြင္မွမရွိသင့္ေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာေနထုိင္လာသူမ်ားကုိဂရုစုိက္စြာစီစစ္၍ႏုိင္ငံသားအျဖစ္အသိအမွတ္ျပဳသင့္ေၾကာင္းေျပာဆုိသည္။
ႏုိင္ငံသားရသင့္သူအေနနဲ႔ႏုိင္ငံသားရပုိင္ခြင့္ဆုံးရွဳံးတာမေကာင္းဘူး၊ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အေနနဲ႔ဂရုတစုိက္နဲ႔စီစစ္ၿပီးျမန္မာႏုိင္ငံ သားျဖစ္ပုိင္ခြင့္ရွိတဲ့သူေတြကုိရဲရဲ၀ံ့၀ံ့နဲ႔ႏုိင္ငံသားအျဖစ္လက္ခံရမွာပါ -ဦးေဌးဦးေျပာၾကားေၾကာင္းေရးသားထားသည္။
ရုိဟင္ဂ်ာမ်ားသည္ျမန္မာႏုိင္ငံရခုိင္ျပည္နယ္တြင္အမ်ားဆုံးေနထုိင္ၾကၿပီး၊ ႏုိင္ငံသားအျဖစ္မွျငင္းပယ္ခံထားရသည့္အျပင္ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာခြဲျခားဆက္ဆံမႈမ်ားကုိပါခံေနရသူမ်ားျဖစ္သည္။
ဇြန္လ (၆) ရက္ေန႔တြင္ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာအၾကမ္းဖက္မႈမ်ားကုိစုံစမ္းစစ္ေဆးရန္ ၁၂ ဦးပါ၀င္ေသာေကာ္မီတီ ကုိဖြဲ႔စည္းေပးခဲ့ေၾကာင္း ႏုိင္ငံပုိင္သတင္းစာမ်ားတြင္ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး၊ ဇြန္လ (၃၀) ရက္ေန႔ေနာက္ဆုံးထား၍ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတ ထံသုိ႔အစီရင္ခံစာတင္သြင္းရန္ရက္သတ္မွတ္ခဲ့ေၾကာင္းေဖာ္ျပခဲ့သည္။
ဧရာ၀တီသတင္းဌာနတြင္ YAN PAI ဇြန္လ (၈) ရက္ေန႔တြင္ေရးသားခဲ့ေသာ Arakan Violence is Unacceptable: USDP ကုိကုိးကား၍ေရးသားတင္ျပပါသည္။
RB News Desk
ရုိဟင္ဂ်ာမ်ားသည္ျမန္မာႏုိင္ငံရခုိင္ျပည္နယ္တြင္အမ်ားဆုံးေနထုိင္ၾကၿပီး၊ ႏုိင္ငံသားအျဖစ္မွျငင္းပယ္ခံထားရသည့္အျပင္ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာခြဲျခားဆက္ဆံမႈမ်ားကုိပါခံေနရသူမ်ားျဖစ္သည္။
ဇြန္လ (၆) ရက္ေန႔တြင္ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာအၾကမ္းဖက္မႈမ်ားကုိစုံစမ္းစစ္ေဆးရန္ ၁၂ ဦးပါ၀င္ေသာေကာ္မီတီ ကုိဖြဲ႔စည္းေပးခဲ့ေၾကာင္း ႏုိင္ငံပုိင္သတင္းစာမ်ားတြင္ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး၊ ဇြန္လ (၃၀) ရက္ေန႔ေနာက္ဆုံးထား၍ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတ ထံသုိ႔အစီရင္ခံစာတင္သြင္းရန္ရက္သတ္မွတ္ခဲ့ေၾကာင္းေဖာ္ျပခဲ့သည္။
ဧရာ၀တီသတင္းဌာနတြင္ YAN PAI ဇြန္လ (၈) ရက္ေန႔တြင္ေရးသားခဲ့ေသာ Arakan Violence is Unacceptable: USDP ကုိကုိးကား၍ေရးသားတင္ျပပါသည္။
RB News Desk
![]() |
| ရခိုင္ျပည္နယ္သို.ေရာက္ရွိေ |
ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ျဖစ္ပြားခ့ဲသမွ်ႏွင့္ ပတ္သတ္၍ ျပည္တြင္းျပည္ပ မီဒီယာအခ်ဳိ႕က မီး ပိုေတာက္ေလာင္လာေအာင္ ေရးသားေဖာ္ျပခ့ဲ သက့ဲသို႔ အခ်ဳိ႕မီဒီယာမ်ားကလည္း သမာသမတ္က်က် ေရးသားေဖာ္ျပ ခ့ဲၾကသည္ကိုေတြ႕ရသည္။ အခ်ဳိ႕မီဒီယာမ်ားက သတင္းမွန္ရယူရန္ ခက္ခဲ၍ မေဖာ္ျပႏိုင္ၾကသလို၊ အခ်ဳိ႕မီဒီယာမ်ားက ထိုအခ်က္ကို အခြင့္အေကာင္းယူ၍ လူမ်ဳိးေရး၊ ဘာသာေရး၊ ပဋိပကၡႀကီးထြားလာေအာင္၊ တမင္ဖန္တီးခ့ဲသည္။ မည္သို႔ပင္ ေျပာဆိုေရးသားေနသည္ျဖစ္ေစ၊ အက်ဳိးအေၾကာင္းဆီေလွ်ာ္စြာ ယုတိၱ၊ ယုတၱာရွိရွိ ေရးသားဖို႔ လိုသည္။ မီဒီယာတခ်ဳိ႕၏ ဘက္လိုက္ေရးသားမႈေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာ အမ်ားစုျဖစ္ေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ မြတ္စလင္မုန္းတီးေရး စိတ္ဓါတ္မ်ား ေပၚေပါက္ေစခ့ဲသည္။ ဘက္ဆြဲျခင္းသည္ မိမိတစ္ဦးျခင္း၏ လြတ္လပ္ေသာ ေရြးခ်ယ္မႈ တစ္ရပ္သာျဖစ္၍ အျပစ္တင္စရာမရွိ။ သို႔ရာတြင္ သတင္းမီဒီယာမ်ားအေနျဖင့္ ထိုသို႔ဘက္ဆြဲ ေရးသားျခင္းကို မီဒီယာက်င့္၀တ္အရ ၾကည့္မည္ဆိုလွ်င္ လံုး၀ခြင့္မလႊတ္ႏိုင္ေသာ ျပစ္မႈႀကီးတစ္ခုပင္ ျဖစ္သည္။ သို႔ျဖစ္၍ ျမန္မာျပည္တြင္းမီဒီယာႏွွင့္ ႏိုင္ငံျခားအေျခစိုက္ ျမန္မာ့မီဒီယာ အခ်ဳိ႕တို႔သည္ ကမၻာ႔အလည္မွာ မီဒီယာက်င့္၀တ္အရ ရင့္က်က္မႈ အားနည္းသည္ကို ေဖာ္ျပေနျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။
သတင္း မီဒီယာလုပ္ငန္းသည္ လက္လႊတ္စပယ္လုပ္၍ ရေသာ လုပ္ငန္းတစ္ခုမဟုတ္ေပ။ သတင္း “ထူးလွ်င္၊ ဦးလွ်င္ ၿပီးေရာ” ဆိုေသာသေဘာျဖင့္ ေရးသားေဖာ္ျပၾကမည္ဆိုလွ်င္ စာဖတ္သူမ်ားႏွင့္ သတင္းေရးသားသူ ႏွစ္ဦးစလံုး ဒုကၡေရာက္ၾကမည္မွာ ေသခ်ာေနသည္။ သတင္းတစ္ပုဒ္ေရးမည္ဆိုလွ်င္ ထိုသတင္း၏ ေနာက္ခံအေၾကာင္းရင္းကို သိရွိဖို႔ လိုအပ္သည္။ ထိုသတင္းသည္ မည္မွ်မွန္ကန္မႈ ရွိသည္မရွိသည္ကို ေနာက္ခံအေၾကာင္းရင္းႏွင့္ ခ်ိန္ထိုးၾကည့္မွသာ သတင္းမွန္ ထြက္ေပၚလာႏိုင္သည္။ ရခုိင္ျပည္နယ္အေၾကာင္းေရးမည္ဆိုလွ်င္လည္း ဦးစြာ ရခိုင္ျပည္နယ္အေၾကာင္း ေနာက္ခံအေၾကာင္းရင္းကို ေသခ်ာေလ့လာဖို႔ လိုေပလိမ့္မည္။
အၾကမ္းအားျဖင့္ေျပာရလွ်င္ ရခိုင္ျပည္နယ္သည္ ရခိုင္ကမ္းရိုးတန္းတေလွ်ာက္ ေတာင္ေျမာက္ေသးသြယ္ရွည္လ်ားေသာ ကမ္းရိုးတန္းေဒသတစ္ခု ျဖစ္သည္။ ေရွးရခိုင္ဘုရင္မ်ားလက္ထက္တြင္ လူမ်ဳိးေပါင္းစံု ဘာသာေပါင္းစံု ရခုိင္ျပည္နယ္ ေနရာအႏွံ႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔စြာ ေအးအတူပူအမွ် ေနထိုင္ခ့ဲၾကသည္။
၁၉၄၂ တြင္ ျဖစ္ေပၚခ့ဲေသာ လူမ်ဳိးေရးပဋိပကၡမ်ားေၾကာင့္ မြတ္စလင္အမ်ားစုမွွာ စစ္ေတြၿမိဳ႕အပါအ၀င္ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းတြင္ စုေ၀းေနထိုင္ၾကၿပီး ရခိုင္လူမ်ဳိးမ်ားမွာ စစ္ေတြၿမိဳ႕အပါအ၀င္ ရခိုင္ျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္းတြင္ စုေ၀း ေနထိုင္ၾကသည္။ ၁၉၇၅ ခုႏွစ္ ရခိုင္ျပည္နယ္ကို ရခိုင္တိုင္းအဆင့္မွ ရခုိင္ျပည္နယ္အဆင့္သို႔ သတ္မွွတ္လိုက္ၿပီးေနာက္ပိုင္းတြင္ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားထုအတြင္းတြင္ က်ဥ္းေျမာင္းေသာ လူမ်ဳိးေရး ခြဲျခားေရးစိတ္ဓါတ္မ်ား ပိုမိုျပင္းထန္လာခ့ဲသည္။ “ရခိုင္ျပည္နယ္သည္ ရခိုင္အမ်ဳိးသားမ်ားအတြက္သာ ျဖစ္ရမည္၊” ၊ “ရခိုင္အမ်ဳိးသားဟူသည္ ရာႏႈန္းျပည့္ ဗုဒၶဘာသာ ျဖစ္ၾကသည္။” ဟု ေႂကြးေၾကာ္လာခ့ဲသည္။ သို႔ျဖစ္၍ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း ေနထိုင္ၾကေသာ အျခားလူမ်ဳိးမ်ား ျဖစ္ၾကေသာ ရိုဟင္ဂ်ာ၊ ကမန္၊ ဟိႏၵဴ (ကုလားအေခၚခံရသူမ်ား) တို႔အတြက္ ႀကီးမားေသာအႏၱရာယ္ႀကီး စတင္ေတာ့သည္။ “ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ ရခုိင္မ်ားသာ ေနထိုင္ရမည္ဟူေသာ လူမ်ဳိးႀကီး၀ါဒႏွင့္အညီ” ရခိုင္ျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္းရွိ ဂြၿမိဳ႕၊ အမ္းၿမိဳ႕၊ ေတာင္ဂုတ္ၿမိဳ႕တို႔တြင္ ေခတ္အဆက္ဆက္က ေနထိုင္လာခ့ဲေသာ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ မြတ္စလင္မ်ားကို အၾကမ္းဖက္ႏွင္ထုတ္ခ့ဲသည္။ ၁၉၈၀ ျပည့္လြန္ၿပီးႏွစ္မ်ားတြင္ အဆိုပါၿမိဳ႕နယ္မ်ားအား “မြတ္စလင္ ကင္းရွင္းဇံု” အျဖစ္ ရခိုင္တို႔က ေက်ညာခ့ဲသည္။ အျခားေသာ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားမွလည္း မြတ္စလင္မ်ားကို ႏွွင္ထုတ္ႏိုင္ေရးအတြက္ အခြင့္အလမ္း၊ အခါအခြင့္ ေစာင့္ေမွ်ာ္လာခ့ဲၾကသည္။
သို႔ရာတြင္ ထိုေခတ္က ျမန္မာႏိုင္ငံအစိုးရသည္ တစ္ႏိုင္ငံလံုးေအးခ်မ္းတည္ၿငိမ္ေရးကို ဦးစားေပး ေဆာင္ရြက္ခ့ဲရသည့္အတြက္ ရခိုင္လူမ်ဳိးမ်ားက ႏုိင္ငံေတာ္၏ ေထာက္ခံမႈကို မရရွိခ့ဲေခ်။ ၁၉၈၈ ခု ေနာက္ပိုင္း န.၀.တ အစိုးရ လက္ထက္ေရာက္ရွိလာေသာ အခါ န.၀.တ ေခါင္းေဆာင္မ်ားထဲတြင္ မြတ္စလင္မုန္းတီးေရးသမားမ်ား ပါ၀င္လာသည္။ သို႔ေသာ္ န.၀.တ ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ႏိုင္ငံေတာ္ ၿငိမ္၀ပ္ပိျပားေရးကို အဓိကထားေဆာင္ရြက္ေနခ့ဲရ၍ မြတ္စလင္ ႏွွိမ္ႏွင္းေရးကိစၥကို တမဟုတ္ျခင္း မေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခ့ဲေပ။ တျဖည္းျဖည္းျဖင့္သာ မြတ္စလင္ရွင္းလင္းသုတ္သင္ေရး အစီအစဥ္ကို စီမံကိန္းျဖင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္လာခ့ဲသည္။ န.၀.တ အေနျဖင့္ အျခားတဖက္တြင္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ဒီမိုကေရစီအေရးႏွင့္ ပတ္သတ္၍ ျပႆနာေပါင္းမ်ားစြာ ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းေနရေသာေၾကာင့္ မြတ္စလင္ ႏွိမ္ႏွင္းေရးကိစၥကို အလြယ္တကူ မေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခ့ဲပါ။ ထို႔ေၾကာင့္ ရခိုင္အမ်ဳိးသားေခါင္းေဆာင္မ်ားကလည္း န.၀.တ ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ မူ၀ါဒႏွင့္အညီ ရခိုင္ျပည္ရွိ မြတ္စလင္မ်ားကို တျဖည္းျဖည္းခ်င္း သုတ္သင္ရွင္းလင္းေရး အစီအစဥ္ကို စီမံကိန္းမ်ားျဖင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္လာခ့ဲသည္။
၁၉၉၀ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းတြင္ ရခုိင္အမ်ဳိးသားေခါင္းေဆာင္မ်ားက ရခုိင္ျပည္ရွိ မြတ္စလင္မ်ားကို တဆင့္ၿပီးတဆင့္ သုတ္သင္ရွင္းလင္းရန္ အခ်က္ (၁၂) ခ်က္ပါေသာ စီမံကိန္းတစ္ခုကို န.၀.တ ေခါင္းေဆာင္မ်ားထံ တင္သြင္းခ့ဲသည္။
ထိုစာတြင္ ပါေသာအခ်က္မ်ားအနက္ အခ်ဳိ႕မွာ
(၁) ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းရွိ မြတ္စလင္မ်ားအား ႏိုင္ငံျခားသားသူပုန္ဟု သတ္မွတ္ၿပီး ႏိုင္ငံသားကဒ္ျပားလံုး၀ ထုတ္ေပးျခင္း မျပဳရန္
(၂) လူဦးေရ တိုးႏႈန္းမရွိေစရန္ မဂၤလာေဆာင္ခြင့္ကို တျဖည္းျဖည္း ကန္႔သတ္ထိန္းခ်ဳပ္ရန္၊ လူဦးေရ ေလွ်ာ့သြားေစရန္ နည္းမ်ဳိးစံုျဖင့္ ရက္စက္ဖိႏွိပ္ရန္
(၃) ျပည္မႏွင့္ တျခားၿမိဳ႕နယ္မ်ားမွ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားကို ေခၚယူလွ်က္ ရြာမ်ားတည္ေဆာက္ေပးၿပီး ဘဂၤါလီလူဦးေရထက္ မ်ားျပားေအာင္ ေဆာင္ရြက္ရန္
(၄) တစ္ရြာမွ တစ္ရြာသို႔လည္းေကာင္း တစ္ၿမိဳ႕မွတစ္ၿမိဳ႕သို႔ လည္းေကာင္း ႏိုင္ငံျခားသား သြားလာခြင့္ပံုစံ (၄) ျဖင့္ ခရီးသြားခြင့္ျပဳၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္ ျပင္ပသို႔ ခရီးသြားခြင့္ကို လံုး၀ ပိတ္ပင္ထားရန္
(၅) အဆင့္ျမင့္ပညာ သင္ၾကားခြင့္ကို လံုး၀ ပိတ္ပင္ထားရန္
(၆) အစိုးရ အမႈထမ္းခန္႔ထားျခင္းကို လံုး၀ မျပဳရန္
(၇) ေျမ၊ ဆိုင္ခန္းႏွင့္ တိုက္အိမ္မ်ားကို ပိုင္ဆိုင္ခြင့္မျပဳရ၊လက္ရွိပိုင္ဆိုင္လွ်က္ရွိေသာ ဆိုင္ခန္းႏွင့္ တိုက္အိမ္မ်ားကို ႏိုင္ငံေတာ္ပိုင္သိမ္းယူၿပီး ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားအား ေ၀ငွေပးရန္
(၈) ဗလီမ်ား၊ ဘာသာေရးစာသင္ေက်ာင္းမ်ား၊ ေနအိမ္မ်ား ေဆာက္လုပ္ျခင္း မြမ္းမံျခင္း ျပင္ဆင္ျခင္းမ်ား ပိတ္ပင္ထားရန္
(၉) တရားရုံးမ်ားတြင္ ရခိုင္ႏွင့္ မြတ္စလင္အမႈျဖစ္ပါက ရခိုင္အမ်ဳိးသားကို အႏိုင္ေပးရန္၊ မြတ္စလင္အခ်င္းခ်င္း ျဖစ္ပါက ခ်မ္းသာသူကို အႏိုင္ေပးရန္ ဆင္းရဲသူ စိတ္ပ်က္၊ စိတ္ဓါတ္က်ၿပီး တိုင္းျပည္မွ ထြက္သြားေစရန္
(၁၀) ကမၻာ့မြတ္စလင္ႏိုင္ငံမ်ား အရိပ္မက်ေအာင္ အစုလိုက္အျပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္မႈမ်ား မျပဳလုပ္ပဲ တျဖည္းျဖည္း ကုန္ဆံုးသြားေအာင္ ေဆာင္ရြက္ရန္
ဤစီမံကိန္းလႊာပါ အခ်က္အားလံုးကို န.၀.တ၊ န.အ.ဖ အစုိးရ လက္ထက္တြင္ တစ္ခုခ်င္းဆီ အေကာင္အထည္ ေဖာ္လာခ့ဲသည္။
သို႔ရာတြင္ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲေနာက္ပိုင္းတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ မဂၤလာသတင္းေကာင္းမ်ား ထြက္ေပၚလာခ့ဲသည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတအၾကား အမ်ဳိးသားရင္ၾကားေစ့ေရး အစီအစဥ္အရ ႏိုင္ငံေတာ္အေျခအေနသည္ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ထြန္းကားေရး ဆီသို႔ ဦးတည္လာခ့ဲသည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္လည္း လႊတ္ေတာ္ထဲသို႔ ေရာက္ရိွိလာခ့ဲၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတကလည္း တစ္ဆင့္ၿပီးတစ္ဆင့္ ဒီမိုကေရစီအေျပာင္းအလည္းမ်ား လုပ္ေဆာင္လာခ့ဲသည္။ ဤနည္းအတိုင္း ဆက္သြားလွ်င္ မေ၀းေတာ့ေသာ အနာဂတ္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ႀကီးသည္ လူတိုင္းလူတိုင္း၏ ေမြးရာပါ အခြင့္အေရးကို အာမခံေပးေသာ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံေတာ္သစ္ ျဖစ္လာမည္ ျဖစ္သည္။ ဤတြင္ ရခိုင္အမ်ဳိးသားမ်ား၏ မြတ္စလင္ သုတ္သင္ရွင္းလင္းေရး အစီအစဥ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္မည့္အေရး ေ၀းေလေတာ့သည္။ ထို႔အတြက္ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံေတာ္ႀကီး မျဖစ္လာမီ ႀကိဳတင္စီစဥ္ရေတာ့မည္ဟု ရခိုင္ေခါင္းေဆာင္မ်ားက တြက္ဆထားသည္။ ထို႔အခ်ိန္တြင္ ရခိုင္အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦး မုဒိန္းက်င့္ ရက္စက္စြာ သတ္ျဖတ္ခံရမႈသည္ တမဟုတ္ခ်င္း မီးေတာက္ေလာင္ႏိုင္ေသာ အခ်က္ျဖစ္လာခ့ဲသည္။ မုဒိန္းမႈ လူသတ္မႈတို႔သည္ ႏိုင္ငံတိုင္း ေခတ္တိုင္း လူမ်ဳိးတိုင္းတို႔တြင္ ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထ ရွိေသာ ရာဇ၀တ္မႈႀကီးတစ္ခု ျဖစ္သည္။ တရားခံမ်ားကို ဖမ္းဆီး၍ ထိထိေရာက္ေရာက္ အျပစ္ေပးႏိုင္ေရးသည္ပင္ အေရးအႀကီးဆံုးျဖစ္သည္။ ဤအမႈတစ္ခုတို႔ကိုမီ၍ ေနာက္ထပ္ မုဒိန္းမႈမ်ား လူသတ္ျဖတ္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလာေအာင္ ေဆာင္ရြက္မႈကို မည္သည့္လူအဖြဲ႔အစည္းမ်ဳိးကမွ် ေထာက္ခံအားေပးလိမ့္မည္ မဟုတ္ေခ်။ သို႔ေသာ္ ဤအမႈျဖစ္ေပၚၿပီးေနာက္ ရခုိင္ေခါင္းေဆာင္တို႔သည္ ရခိုင္ျပည္နယ္တစ္ခုလံုး၌ အထူးသျဖင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္းတြင္ “အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရး” ဟူေသာ ေႂကြးေၾကာ္သံျဖင့္ ၀ါဒျဖန္႔စာ လႈံံ႔ေဆာ္စာမ်ား ေ၀ငွ ျဖန္႔ေ၀ခ့ဲသည္။ ျမန္မာမြတ္စလင္ ၈ ဦးကို သတ္ျဖတ္ၿပီး ေတာင္ဂုတ္ၿမိဳ႕တြင္ ရခိုင္-မြတ္စလင္ အဓိကရုဏ္းကို စတင္ေလာေတာ့သည္။ ၿပီးေနာက္ ေမာင္းေတာၿမိဳ႕တြင္ န.တ.လ ရြာမ်ားကို မြတ္စလင္တို႔က မီးရႈိ႕သည္။ (န.တ.လ ရြာဆိုသည္မွာ ဘဂၤလားေဒရွ္႕ႏိုင္ငံဘက္မွ ေခၚယူတင္သြင္းလာေသာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ဘဂၤလီရခိုင္မ်ားႏွင့္ ျမန္မာျပည္အႏွွံ႔မွ ေခၚယူလာေသာ တျခားလူမ်ဳိးမ်ားအား မြတ္စလင္မ်ားထံမွ သိမ္းယူထားေသာ ေျမတြင္ ေဆာက္လုပ္ထားေသာ ရြာမ်ားကို ဆိုလိုသည္။ ) ရာႏွင့္ခ်ီေသာ ရခိုင္လူမ်ဳိးမ်ား အိုးမ့ဲ အိမ္မ့ဲဘ၀ ေရာက္ခ့ဲရသည္။
ထို န.တ.လ ရြာ မီးရႈိ႕မႈသည္ မည္သို႔မွ် လက္ခံႏိုင္စရာ မရွိေသာ ရာဇ၀တ္မႈႀကီးတစ္ခု ျဖစ္သည္။ ၿပီးေနာက္ ေမာင္းေတာင္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ရခိုင္အမ်ဳိးသား အမ်ားစုပါ၀င္ေသာ ျပည္သူ႔ရဲ၊ လံုထိန္း၊ စစ္တပ္၊ နစကႏွင့္ စရဖ စေသာ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားအားလံုး ရခိုင္အမ်ဳိးသားမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းကာ မြတ္စလင္ရြာမ်ား၊ အိမ္မ်ား၊ ဆိုင္မ်ားကို မီးရႈိ႕ျခင္း၊ လုယက္ျခင္း၊ တိုက္ခိုက္သတ္ျဖတ္မႈမ်ား စတင္ျပဳလုပ္လာခ့ဲသည္။ အဆိုပါ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားသည္ အေျခအေနကို အခြင့္ေကာင္းယူ၍ မြတ္စလင္မ်ား အစုလိုက္ အျပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ကာ အေလာင္းမ်ားကို ေဖ်ာက္ဖ်က္ပစ္ၾကသည္။ ရြာမ်ားကို ၀ိုင္းရံ၍ ရာနဲ႔ခ်ီေသာ မြတ္စလင္မ်ားအား ဖမ္းဆီးျခင္း၊ ႏွိပ္စက္ျခင္း၊ ေငြညႇစ္ျခင္း၊ သတ္ျဖတ္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္လာခ့ဲသည္။ ထိုအေတာအတြင္း ႏိုင္ငံေတာ္က လက္နက္ တပ္ဆင္ေပးထားေသာ ရခိုင္ျပည္သူ႔စစ္ အဖြဲ႔၀င္မ်ားကလည္း မြတ္စလင္ရြာမ်ားအား တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္လာခ့ဲသည္။ စစ္သားဟန္ေဆာင္၍ လုယက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခ့ဲသည္။ မြတ္စလင္မ်ားက ၀ိုင္း၀န္း ဖမ္းဆီးၿပီး စစ္တပ္သို႔ လႊဲအပ္ခ့ဲသည္။ စစ္တပ္မွ သူတို႔အေပၚ အေရးယူမႈမ်ား မလုပ္ခ့ဲေပ။
ေမာင္းေတာၿမိဳ႕နယ္တြင္ စစ္တပ္ႏွင့္လံုၿခံဳေရးတပ္မ်ား အင္အားအလြန္ပင္ရွိေနသည့္အတြက္ ရခိုင္မ်ားဘက္မွ အသက္ဆံုးရႈံးမႈမ်ား အလြန္ပင္နည္းပါးသည္။ န.တ.လ ရြာမ်ား မီးရိႈ႕ခံရသည့္အတြက္ မ်ားစြာေသာ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ား အိုးမ့ဲအိမ္မ့ဲ ျဖစ္ခ့ဲရသည္မွာ အမွန္ပင္။ ေမာင္းေတာၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ပဋိပကၡအၿပီးတြင္ ရိုဟင္ဂ်ာတိုင္းရင္းသားမ်ားအေပၚတြင္ က်ဴးလြန္ခ့ဲေသာ လုယက္မႈမ်ား၊ မုဒိန္းက်င့္မႈမ်ား၊ ဖမ္းဆီးသတ္ျဖတ္မႈမ်ားအတြက္ ေဒသဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ စစ္တပ္၊ ျပည့္သူ႔ရဲ၊ န.စ.က ႏွင့္ စ.ရ.ဖ တို႔အေပၚတြင္ လံုးလံုးလ်ားလ်ား တာ၀န္ရွိသည္။ ေမာင္းေတာၿမိဳ႕ကို န.စ.က မွ နယ္ေျမ ကိုးခု ခြဲထားၿပီး ကိုင္တြယ္ခ့ဲရာ နယ္ေျမတစ္ခုအတြင္း တာ၀န္က်ေသာ န.စ.က တို႔၏ လုပ္ရပ္ကို ၾကည့္လွ်င္ ထိုေဒသမွ မြတ္စလင္မ်ားကို “လူမ်ဳိးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈ အစီအစဥ္တစ္ခု” ျဖင့္ က်က်နန စီမံေဆာင္ရြက္ေနသည္မွာ ေသခ်ာေပသည္။ လုယက္မႈႏွင့္ ေငြညႇစ္မႈတို႔ေၾကာင့္ န.စ.က ႏွင့္ ရဲတို႔က ေန႔ခ်င္းညခ်င္း သိန္းေပါင္းရာႏွင့္ ခ်ီ၍ ရွာလွ်က္ရွိသည္။ ဤအေၾကာင္းအရာအားလံုးကို ကြင္းဆင္းေလ့လာၿပီးမွ ယံုၾကည္ေစလိုပါသည္။ ဤသည္မွာ ျဖစ္ရပ္မွန္ ပင္ျဖစ္သသည္။
စစ္ေတြၿမိဳ႕ေပၚ အေျခအေနကိုၾကည့္လွ်င္ ၿမိဳ႕နယ္စည္ပင္သာယာ နယ္နမိတ္အတြင္းမွာ ပိုက္သည္ရြာ၊ မီးဇံရြာ၊ ပါဒလိတ္ခ်ိတ္ရြာ၊ ရိုဟင္ဂ်ာရြာေခၚ ေစ်းေဟာင္းေမာလိပ္ရြာ၊ စံျပရြာ (အေနာက္စံျပ + အေရွ႕စံျပ)၊ နာဇီရြာ၊ ပလုတ္ေတာင္ရြာ၊ ဘုေမရြာ စေသာ မြတ္စလင္ရြာမ်ား လံုး၀ မီးရိႈ႕ဖ်က္ဆီး ခံခ့ဲရကာ ရြာသူရြာသားမ်ားလည္း ေသသူေသ ေပ်ာက္သူေပ်ာက္သြားၾကသည္။ ပိုက္သည္ရြာမွ မြတ္စလင္အခ်ဳိ႕သည္ ငါးဖမ္းစက္ေလွမ်ားျဖင့္ အသက္လုကာ စစ္ေတြ တစ္ဖက္ကမ္း ဆင္တက္ေမာ္ရြာသို႔ ေရာက္ရွိသြားၾကသည္။ အခ်ဳိ႕စက္ေလွမ်ားမွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံသို႔ ေရာက္ရွိသြားေသာ္လည္း ထိုမွ ႏွင္ထုတ္ခံရျပန္သျဖင့္ သူတို႔၏ ကံၾကမၼာကို ယခုအထိ မသိရေခ်။ ပင္လင္ျပင္တြင္ လူေသအေလာင္းမ်ား ျပန္႔က်ဲစြာ ေမ်ာေနၾကသသည္ဟု မ်က္ျမင္သူမ်ား၏ အေျပာအရ သိရသည္။ အဆိုပါရြာမ်ားရွိ ဗလီအားလံုးလည္း မီးရႈိ႕ဖ်က္ဆီးခံခ့ဲရသည္။ အဆိုပါရြာမ်ားသို႔ ယခုအခ်ိန္အထိ မည္သည့္ မြတ္စလင္မွ် ျပန္၀င္ခြင့္ မရခ့ဲေခ်။
စစ္ေတြၿမိဳ႕လယ္တြင္ တည္ရွိေသာ ေမာလိပ္ရြာႏွင့္ အင္ဘာလာ မြတ္စလင္ရြာႏွစ္ရြာမွာ အေသအေပ်ာက္ အပ်က္အဆီး အနည္းငယ္ျဖင့္ က်န္ေနေသးေသာ္လည္း ထိုရြာမ်ားမွ မြတ္စလင္မ်ား အျပင္မထြက္ရဲၾက၊ ထြက္လွ်င္အသက္ေဘး ရွိသည္။ ရခိုင္မ်ားက ထိုရြာမ်ားကို ၀န္းရံပိတ္ဆို႔ထားၾက၍ စားနပ္ရိကၡာလမ္းေၾကာင္းလည္း ျဖတ္ေတာက္ခံ ေနရသည္။ ရခိုင္ေခါင္းေဆာင္မ်ားက မြတ္စလင္မ်ားအား မိမိတို႔၏ေနအိမ္မွ ဘာပစၥည္းမွ မယူပဲ၊ အ၀တ္တစ္ထည္ ကိုယ္တစ္ခုျဖင့္ ထြက္သြားလွ်င္ လံုၿခံဳစြာ သြားခြင့္ေပးမည္ဟု ေတာင္းဆိုလာသည္။ သို႔ေသာ္ မြတ္စလင္မ်ားကမူ မိမိ၏ အိမ္၌ပင္ ေန၍ အေသခံျခင္းကို ပို၍ ျမတ္ႏိုးၾကသည္။
စစ္ေတြ ဆင္ေျခဖုံးျဖစ္ေသာ သဲေခ်ာင္းရြာႏွင့္ သေကၠျပင္ရြာတို႔မွာ မြတ္စလင္ဒုကၡသည္ သံုးေသာင္းခန္႔ စုေ၀းေရာက္ရွိ လာၾကသည္။ ရြာသူရြာသားမ်ားက ယာယီဒုကၡသည္စခန္းဖြင့္၍ မရွိမ့ဲ ရွိမ့ဲျဖင့္ ေကၽြးေမြးေနရသည္။ စစ္ေတြၿမိဳ႕ႏွင့္ အဆက္အသြယ္ျဖတ္ေတာက္ခံရ၍ မည္သည့္ စားနပ္ရိကၡာမွ် မရၾကေခ်။ စစ္ေတြၿမိဳ႕တြင္ မြတ္စလင္မ်ားသည္ လူအနည္းစုမ်ား ျဖစ္ၾက၍ ရခိုင္လူမ်ဳိး လူမ်ားစုမ်ားက ေလးဖက္ေလးရံမွ ၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္သည့္အျပင္ တျခားၿမိဳ႕နယ္မ်ားမွ လူသန္လူစြမ္းမ်ားကို ေခၚယူကာ တိုက္ခိုက္ခ့ဲသျဖင့္ မြတ္စလင္မ်ား မရႈမလွ ခံခ့ဲရသည္။ မြတ္စလင္အေလာင္းမ်ားကို ေဖ်ာက္ဖ်က္သည္။ မီးရႈိ႕ထားေသာ အေလာင္းမ်ားကိုလည္း ေတြ႕ရသည္။
ရခုိင္ဘက္မွ ေသဆံုးမႈႏွင့္ ပတ္သတ္၍ ေျပာရလွ်င္ စစ္ေတြၿမိဳ႕နယ္တြင္ မရွိသေလာက္ျဖစ္သည္။ ဘက္လိုက္၍ ေျပာေနသည္သာ မဟုတ္၊ လူမ်ားစု ရခိုင္မ်ားက ရဲ၊ စစ္တပ္၊ ေဒသခံ အာဏာပိုင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား အားလံုး၏ အကူအညီကို ရယူကာ အင္အားအလံုးအရင္းျဖင့္ မြတ္စလင္တို႔ကို တိုက္ခိုက္သည္သာ ျဖစ္၍ သူတို႔ဘက္တြင္ အက်အဆံုးမ်ား ရွိသည္ဆိုသည္မွာ သဘာ၀မက်ႏိုင္ေပ။ မည္သည့္ရြာမွလည္း မီးမရႈိ႕ ခံခ့ဲရေပ။ မည္သည့္ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမွ်လည္း မီးမေလာင္ ခံရေပ။ မြတ္စလင္ရြာမ်ားႏွင့္ ကပ္လွ်က္ရွိေသာ ရခိုင္အိမ္အခ်ဳိ႕သည္သာ မြတ္စလင္အိမ္မ်ားႏွင့္အတူ မီးထဲပါသြားသည္ကလြဲ၍ တျခားမည္သည့္ ရခိုင္ရြာမ်ား၊ ရခိုင္အိမ္မ်ား မီးမေလာင္ခ့ဲပါ။ လက္ေတြ႕ကြင္းဆင္း၍ ေလ့လာႏိုင္ပါသည္။
သို႔ျဖစ္လွ်င္ စစ္ေတြၿမိဳ႕ေပၚတြင္ ရခိုင္ဒုကၡသည္မ်ား ေသာင္းႏွင့္ခ်ီ၍ ရွိသြားၿပီဟု သတင္းမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပေနသည္မွာ ဤဒုကၡသည္မ်ား ဘယ္ကလာသနည္း။ ဘယ္ရခိုင္ရြာမ်ား မီးေလာင္ခံခ့ဲရသနည္း။ အဘယ္ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း မီးရိႈ႕ခံခ့ဲရသနည္း။ သတင္းဌာန အားလံုးကို ေမးခ်င္ပါသည္။ စစ္ေတြၿမိဳ႕မွ ရခိုင္ဒုကၡသည္မ်ား ဆိုသည္မွာ ဘဂၤလားေဒရွ္႕မွ မ.ဆ.လ ေခတ္ ကတည္းက စ၍ ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္သို႔ ခိုး၀င္လာေသာ အေနာက္သား ဘဂၤလီရခိုင္မ်ားသည္ စစ္ေတြေဘာလံုးကြင္းအနီးရွိ တိုးခ်ဲ႕ရပ္ကြက္ႏွင့္ မင္းဂံရြာမ်ားတြင္ တဲကေလးမ်ားထိုးကာ ဆင္းဆင္းရဲရဲေနထိုင္လာခ့ဲသည္။ ရခိုင္ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ ထိုအေနာက္သား ဘဂၤလီရခိုင္မ်ားႏွင့္ အျခားဆင္းရဲသားရခိုင္မ်ားကို ေခၚေဆာင္လာကာ ဒုကၡသည္ စာရင္းသြင္းထားျခင္း ျဖစ္သည္။ ရန္ကုန္မွလာေသာ ကယ္ဆယ္ေရးအေထာက္အပ့ံ ပစၥည္းမ်ားလည္း သူတို႔ဆီပင္ ေရာက္ရွိသြားၿပီး မြတ္စလင္ရြာမ်ားသို႔ မေရာက္ေပ။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ရခိုင္ျပည္နယ္အစိုးရသည္လည္းေကာင္း၊ စစ္တပ္သည္လည္းေကာင္း၊ ျပည္သူ႔ရဲမ်ားသည္လည္းေကာင္း၊ ဌာနဆိုင္ရာ အႀကီးအကဲမ်ားသည္ လည္းေကာင္း၊ ေဒသဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားသည္ လည္းေကာင္း အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၱယားတစ္ခုလံုးသည္ လည္းေကာင္း၊ ရခုိင္လူမ်ားစု ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ား ျဖစ္ေနၾက၍ သူတို႔၏ ႀကံရည္ဖန္ရည္ အစြမ္းအစ အားလံုးကို လိမၼာပါးနပ္စြာ သတင္းဌာန မီဒီယာမ်ားပါ မက်န္ ထိထိမိမိ အသံုးခ်သြားျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။
ဤအခ်က္ကို လက္မခံခ်င္သူမ်ားအား ကိုယ္တိုင္ကြင္းဆင္း၍ ဘက္လိုက္မႈကင္းရွင္းစြာ လူသား၀ါဒကိုသာ အေျခခံလွ်က္ ေလ့လာမည္ဆိုပါက အျဖစ္မွန္ကို ကိုယ္ေတြ႕လက္ေတြ႕ ျမင္ရေပမည္ ျဖစ္သည္။
ဤသို႔တစ္ဖက္ႏွင့္ တစ္ဖက္ အျပန္အလွန္တိုက္ခိုက္မႈ စြပ္စြဲမႈတို႔ျဖင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္သည္ အဘယ္ဖက္သို႔ ဦးတည္သြားေန သနည္း။ အနာဂတ္ ေနာင္လာေနာင္သားမ်ဳိးဆက္သစ္မ်ားအား မည္သည့္အေမြမ်ား ေပးခ်င္ၾကသနည္း။ ဤေမးခြန္းမ်ားကို ရခိုင္ျပည္နယ္သူ ျပည္နယ္သားတိုင္း စဥ္းစားသင့္ေပသည္။ သို႔လွ်င္ ဤျပႆနာ ေအးသြားေအာင္ မည္သို႔ ႀကံေဆာင္ရမည္နည္း။ ဤျပႆနာ၏ ေရရွည္တည္တ့ံခိုင္ၿမဲေသာ အေျဖကို မည္သည့္ႏိုင္ငံ အစုိးရမ်ားသည္ လည္းေကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံအစိုးရသည္လည္းေကာင္း ေကာင္းစြာေျဖရွင္းႏိုင္မည္ဟု မယူဆပါ။ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ ေနထိုင္ၾကေသာ ရခုိင္လူမ်ဳိးမ်ားႏွင့္ မြတ္စလင္လူမ်ဳိးမ်ား တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး နဖူးေတြ႔ဒူးေတြ႔ မ်က္ႏွာဆံုညီ စားပြဲ၀ိုင္းထိုင္လွ်က္ ေတြ႕ဆံု ညႇိႏိႈင္းျခင္းျဖင့္သာ ေရရည္တည္တ့ံ ခိုင္ၿမဲေသာ ေျဖရွင္းခ်က္အေျဖ ထြက္လာႏိုင္မည္ဟု အေလးအနက္ ယံုၾကည္မိပါသည္။
ေတာင္ဘာဇာေအာင္ေျမ
လြန္ခဲ့ေသာေႏြဦးအခ်ိန္ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ဒီမုိကေရစီပန္းပြင့္ေနမႈျဖင့္ကမာၻကုိဖမ္းစားခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္ယခု သုံးလ အၾကာတြင္ဒီမုိကေရစီအေရး လႈပ္ရွားသူ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္လႊတ္ေတာ္ အမတ္အျဖစ္ေရြးခ်ယ္ ခံရၿပီး တစ္လ အၾကာတြင္ေအာ္စလုိၿမဳိ႕သုိ႔ ၁၉၉၁ ႏုိဗယ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဆုကုိ အခ်ိန္ေႏွာင္း၍ လက္ခံရန္သြား သည့္အခ်ိန္တြင္ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ေခါင္းေလာင္းသံျမည္ေနပါသည္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံႏွင့္နယ္စပ္ျဖစ္ေသာ ရခုိင္ျပည္နယ္၏ရြာမ်ားတြင္ ဇြန္လ၌ရုိဟင္ဂ်ာ ဟုေခၚေသာမြတ္စလင္ မ်ားကုိလူမ်ဳိးေရးဘာသာေရး ခြဲျခားဖိႏွိပ္ သတ္ျဖတ္မႈမ်ားစတင္ခဲ့သည္။ ဤသည္မွာျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ဒီမုိကေရစီအသြင္ ကူးေျပာင္းမႈ ကာလ၏ရုပ္ဆုိးေသာ လကၡဏာျဖစ္ၿပီး ပန္းပြင့္ျမင္ေနရေသာ္လည္း ပန္း၏နိမိတ္မ ေကာင္းျခင္းျဖစ္သည္။
ရုိဟင္ဂ်ာမ်ားကုိရက္စက္မႈသည္ယခုမွမဟုတ္ေပ။ ထုိသူမ်ားသည္ဗုဒၶဘာ သာအမ်ားစုေနထုိင္ေသာ နယ္ေျမတြင္ႏွိပ္စက္ညွင္းပန္းျခင္း၊ လ်စ္လ်ဴရွဳခံရျခင္း၊ ဖိႏွိပ္ခံရျခင္းတုိ႔ကုိ ၁၉၄၈ လြတ္လပ္ေရးသည့္ အခ်ိန္မွ စ၍ႀကဳံေတြ႔ေနရသည္။ အေျခခံဥပေဒမ်ားသည္ထုိသူမ်ားကုိ ႏုိင္ငံသားျဖစ္ရန္ အခြင့္အေရးမ်ား ကုိပိတ္ပင္ထားၿပီး၊ ထုိသုိ႔ျဖစ္ရျခင္းမွာထုိသူတုိ႔၏ဘုိးဘြားဘီဘင္မ်ားသည္ ၁၉ ရာစု၌ၿဗိတိန္ကုိလုိနီလက္ ေအာက္ မွျမန္မာႏုိင္ငံဟုျဖစ္လာသည့္အခ်ိန္တြင္မေနထုိင္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ဟုဆုိသည္။ (ရုိဟင္ ဂ်ာျပႆ နာတြင္ အေခ်အတင္အျငင္းခုံေနမႈတစ္ခု) ယခုအခ်ိန္တြင္စစ္အာဏာရွင္ စနစ္ႀကီးၿပဳိကြဲရန္ အစျပဳေနေသာ္ လည္း ရုိဟင္ဂ်ာမ်ားအတြက္ေျပာင္းလဲရန္တစ္စုံတစ္ရာသေကၤတမျမင္ရေပ။ ျမန္မာမ်ား သည္ ထုိသူမ်ားကုိ ဇာတ္လမ္းဆင္ရန္ႀကဳိးစားေနၾကပါသည္။
ယခုျဖစ္ပြားေသာအၾကမ္းဖက္မႈႀကီးကုိလုိက္ရွာလွ်င္ဗုဒၶဘာသာအမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးကုိေမလေႏွာင္းပုိင္းတြင္အဓမၼက်င့္၍သတ္ျဖတ္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ၿပီး၊ ထုိအတြက္မြတ္စလင္သုံးဦးကုိရဲမ်ားမွဖမ္း ဆီးေၾကာင္း အစီရင္ခံခဲ့ သည္။ ထုိကိစၥေနာက္ပုိင္းတြင္ ဆူပူေသာင္းက်န္းေသာလူအုပ္မွ ရုိဟင္ဂ်ာမ်ားႏွင့္ အျခားေသာ မြတ္စလင္မ်ားကုိတုိက္ခုိက္သတ္ျဖတ္ခဲ့ရာ လူေပါင္းမ်ားစြာေသေၾကခဲ့သည္။ ႏုိင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္း ခ်မ္းသာခြင့္ အဖြဲ႔၊ လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔တုိ႔မွသိရွိရာတြင္ လုံၿခဳံေရး တပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ားဦးေဆာင္၍ မြတ္စလင္မ်ားကုိအစုလုိက္အၿပဳံလုိက္ဖမ္းဆီး ျခင္း၊ ေထာင္ေပါင္း မ်ားစြာေသာ အိမ္မ်ား ဖ်က္ဆီးျခင္း တုိ႔ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး၊ ရုိဟင္ဂ်ာမ်ားဘက္မွ အႀကီးအက်ယ္ပ်က္ဆီးဆုံး ရွဳံးခဲ့ရသည္။ အုိးမဲ့အိမ္မဲ့ ျဖစ္ခဲ့ရေသာ ရုိဟင္ဂ်ာမ်ား မွႀကဳိးစား၍ နတ္ျမစ္ကုိျဖတ္ေက်ာ္ၿပီး အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ သုိ႔ သြား ရာလမ္းတြင္ လူအခ်ဳိ႕ေသဆုံးခဲ့ရသည္။
ျမန္မာမီဒီယာမ်ားမွအဓိကရုဏ္းျဖစ္ပြားရာအေစာပုိင္းတြင္ရုိဟင္ဂ်ာမ်ားကုိအၾကမ္းဖက္သမားမ်ား၊ သစၥာေဖာက္ မ်ား အျဖစ္ဇာတ္ လမ္းဆင္၍ ကုိးကားျပခဲ့သည္။ ဇြန္လအလယ္ပုိင္းတြင္ အစုိးရမွအဓိက ရုဏ္းႀကီးရပ္တန္႔ရန္အေၾကာင္းျပၿပီး ေဒသတြင္းအေရးေပၚအေျခအေနေၾကညာ ခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္ထုိ အေျခအေနအား နယ္စပ္လုံၿခဳံေရး တပ္ဖြဲ႔မ်ားကုိအိမ္မ်ားမီးရွဳိ႕ရန္၊ လူမ်ားသတ္ရန္ႏွင့္ရုိဟင္ဂ်ာ မ်ား ကုိေနအိမ္ မ်ား ဖယ္ရွား ၿပီးရြာမွာႏွင္ထုတ္ရန္အသုံးျပဳခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ၾကာသပေတးေန႔တြင္ သမၼတသိန္းစိန္ မွ ရုိဟင္ဂ်ာမ်ားကုိႏုိင္ငံအတြင္းႏွင္ထုတ္၍ေသာ္လည္း ေကာင္း (သုိ႔မဟုတ္) ကုလသမ ဂၢမွျပန္ လည္ေန ရာခ်ထားျခင္းျဖင့္ေသာ္ လည္းေကာင္းျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ျဖစ္ ပြားေနေသာ ကပ္ဆုိက္ေနေသာ ကာလကုိ အဆုံးသတ္ႏုိင္မည္ဟု ကုလသမဂၢကုိ အႀကံျပဳခဲ့ေသာ္လည္း ကုလသမဂၢမွ လ်င္ျမန္စြာ ပယ္ခ်ခဲ့သည္။
ဤသည္မွာလူမ်ဳိးေရးဂုိဏ္းဂဏခြဲ၍ျဖစ္ပြားေသာအၾကမ္းဖက္မႈမဟုတ္၊ ႏုိင္ငံေတာ္မွေထာက္ခံအားေပး ခဲ့ေသာ လူမ်ဳိးတုန္းသတ္ျဖတ္ျခင္းျဖစ္ၿပီး ကမာၻ႔ႏုိင္ငံမ်ားမွရပ္တန္႔ရန္ ျမန္မာေခါင္းေဆာင္မ်ား သုိ႔ဖိအား မေပးၾကေပ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွ လည္းတစုံ တရာေျပာၾကားျခင္း မရွိခဲ့ေပ။
ဇြန္လအလယ္ပုိင္းတြင္ကၽြႏု္ပ္သည္စာနယ္ဇင္းသမားမ်ားႏွင့္အတူနယ္စပ္ၿမဳိ႕သုိ႔သြားေရာက္၍ ဘ ဂၤ လားေဒ့ရွ္ ရွိ ရြာမ်ား တြင္ေလွစီး၍ေရာက္လာ ၾကေသာရုိဟင္ဂ်ာမ်ား ၏တုန္လႈပ္ဖြယ္ဇာတ္လမ္း မ်ားကုိ သိခဲ့ ရသည္။ ထုိသူတုိ႔ေျပာၾကားရာတြင္ ရဟတ္ယာဥ္မွပစ္ခြင္းသည္ကုိႀကဳံခဲ့ရၿပီး ေလွေျခာက္စင္းမွ သုံးစင္းေပ်ာက္ဆုံးခဲ့သည္။ ခရီးစဥ္ေလးရက္ အတြင္း ကေလးအခ်ဳိ႕ေရနစ္ခဲ့ၿပီး အခ်ဳိ႕မွာ ဆာေလာင္ မႈေၾကာင့္ေသဆုံးခဲ့ သည္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သုိ႔ေရာက္ သည့္မိသား စုမ်ားမွျမန္မာႏုိင္ငံ သုိ႔ျပန္ လည္၍ႏွင္ ထုတ္ျခင္းခံရသည္ဟုေျပာသည္။ မိဘမ်ားႏွင့္ကြဲသြားေသာ ကေလးမ်ားသည္ရြာမ်ား အတြင္းရွိအိမ္မ်ား သုိ႔သြားေရာက္၍အကာအကြယ္ယူၾကၿပီး၊ အခ်ဳိ႕ကေလးမ်ားမွာဆာေလာင္မႈအျပည့္ျဖင့္တေနရာ ရာတြင္ ပုန္းေအာင္း ေနျခင္း (သုိ႔မဟုတ္) ဒုစရုိက္ဂုိဏ္းမ်ား၏သားေကာင္မ်ားျဖစ္သြားၾကသည္။ နယ္စပ္လုံၿခဳံေရး မ်ားမွေမြးကင္းစကေလးကုိ ေတြ႕ရေသာအခါ၊ ေဆး၀ါးကုသေပးၿပီးေနာက္ကေလးငယ္ကုိ ယာယီကာ ကြယ္ေပးသည့္ အေနျဖင့္နယ္ေျမခံ ငါးဖမ္းသမားႏွင့္ထားခဲ့သည္။
အဘယ္ေၾကာင့္ဤဖိႏွိပ္သတ္ျဖတ္မႈသည္ႏုိင္ငံတကာကုိေဒါသမျဖစ္ေစခဲ့သနည္း။ အေမရိ ကန္ျပည္ေထာင္ စု၊ ဥေရာပသမဂၢႏွင့္ကေနဒါႏုိင္ငံတုိ႔ သည္ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ဒီမုိကေရစီအသြင္ ကူးေျပာင္းေရးကုိ လက္ခံ လုိက္ၿပီးေနာက္ ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ရင္းႏွီးျမွပ္ႏွံရန္ပန္းတုိင္တစ္ခုျဖစ္လာသည္။ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္မွ စတင္ခဲ့ေသာ စီးပြားေရးပိတ္ဆု႔ိမႈမ်ားကုိရုပ္သိမ္းခဲ့သည္။ (ထုိပိတ္ဆုိ႔မႈသည္ တရုတ္၊အိႏၵိယ၊ေတာင္ ကုိးရီယား ထုိင္း စကၤာပူႏုိင္ငံ မ်ားႏွင့္ႏုိင္ငံမ်ဳိးစုံ ပါ၀င္ေသာေရနံကုမၸဏီမ်ားကုိျမန္မာႏုိင္ငံႏွင့္စီးပြားေရးလုပ္ ကုိင္ျခင္းမ်ား ကုိမတား ဆီးႏုိင္ခဲ့ေပ။) လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေႏွာင္းပုိင္းတြင္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဟီလာရီကလင္တန္ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔အလည္အပတ္ေရာက္စဥ္တြင္ပထမအဆင့္အေနျဖင့္ဒီမုိကေရစီစနစ္က်င့္ သုံးေရး၊ ႏွစ္ႏုိင္ငံဆက္ဆံေရးခုိင္ျမဲေရး အတြက္လုိအပ္ မည့္အေျခအေနမ်ား ၊ တုိင္းရင္းသားျပႆနာ မ်ားကုိအဆုံးသတ္ရန္တုိ႔ကုိခ်မွတ္ခဲ့သည္။
ရုိဟင္ဂ်ာမ်ား၏အတိဒုကၡမ်ားသည္ႏုိင္ငံမဲ့ျခင္း၊ ႏုိင္ငံသားျဖစ္မႈျငင္းပယ္ခံရျခင္းတုိ႔ေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး ဤသည္ အတြက္ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္တာ၀န္ရွိ သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ကာလကုိ ထိန္းခ်ဳပ္လ်က္ရွိေသာစစ္အရာရွိႀကီးကဲ့သုိ႔ ၾသဇာအာဏာမရွိေသာ္ျငားလည္း၊ အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ား တြင္ တက္ေရာက္ခဲ့ေသာအခမ္းအနားမ်ား၌ေမးျမန္းရာတြင္ေရွာင္တိမ္းသကဲ့သုိ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အေနျဖင့္ မေရွာင္တိမ္းသင့္ေပ။ သူမအေနႏွင့္သူမ၏အသံ၊ ဂုဏ္သတင္းမ်ားကုိ အသုံးျပဳ ၍ႏုိင္ငံ သားျဖစ္ ခြင့္ လူသားမ်ား၏အေျခခံအခြင့္အေရးျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာဆုိသင့္သည္။ ဇူလုိင္လ (၅) ရက္ေန႔တြင္ အစၥလာ မစ္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးအဖြဲ႔ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ Ekmeleddin Ihsanoglu မွသူမထံသုိ႔ အၾကမ္းဖက္မႈႀကီးအဆုံးသတ္ရန္အတြက္ကူညီေပးရန္ေမတၱာရပ္ခံခဲ့သည္။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံအေနႏွင့္ပုိ၍လုပ္ေပးႏုိင္သည္မွာေသခ်ာသည္။ ၎၏ျမန္မာႏုိင္ငံႏွင့္ျမစ္နယ္နိမိတ္သည္ ကာကြယ္ထားျခင္းမရွိေသာ ေၾကာင့္ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာရုိဟင္ဂ်ာမ်ားသည္ညအခ်ိန္တြင္ေရကူး၍ (သုိ႔မဟုတ္) ေလွခတ္၍လာၾကသည္။ ယခုတရား၀င္ (သုိ႔မဟုတ္) တရားမ၀င္ေနထုိင္ၾကေသာဒုကၡသည္မ်ား သည္ယခင္ ကထုိကဲ့သုိ႔ေရာက္ရွိခဲ့ေသာ္ျငားလည္း ယခုႏွစ္တြင္စုၿပဳံေအာတုိက္ေရာက္ရွိလာမည္ကုိ စုိးရိမ္ေသာေၾကာင့္ လက္ခံရန္တြန္႔ဆုတ္ခဲ့သည္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံသားအခ်ဳိ႕တြင္လည္းထုိစုိးရိမ္မႈေၾကာင့္ ရုိဟင္ဂ်ာဆန္႔က်င္ေရးမ်ားျဖစ္လာ ခဲ့သည္။ အစပုိင္းတြင္ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အစုိးရမွဒုကၡသည္မ်ားကုိ အကူအညီလုံး၀မေပးပဲဖိအားေပး၍ႏွင္ထုတ္ခဲ့သည္။ ရြာသားအခ်ဳိ႕ကုိဒုကၡသည္ မ်ားကုိေနထုိင္ ရန္ေပးခဲ့ေသာေၾကာင့္အစုိးရမွဖမ္းဆီးအေရးယူၿပီးေနာက္ပုိင္းတြင္ ဒုကၡသည္မ်ားကုိႏွင္ မထုတ္မွီလူမႈေရး အကူအညီမ်ားေပးခဲ့ သည္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံအေနႏွင့္ႏုိင္ငံ တကာမွတုိက္ တြန္းေန သကဲ့သုိ႔ဒုကၡ သည္မ်ား ကုိယခင္ႏွစ္မ်ားတြင္ေနထုိင္ခြင့္ေပးသကဲ့သုိ႔ေပးသင့္ သည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ကမာၻမွမီးေမာင္းထုိးျပသင့္သည္မိမိတုိ႔၏ကုိယ္ပုိင္ေျမမ်ားတြင္ရာစုႏွစ္မ်ားစြာေနထုိင္ခဲ့ၾကေသာ္လည္း ပုတ္ခတ္ေ၀ဖန္ခံရသည့္ အျပင္ေမာင္းထုတ္ျခင္းခံရၿပီး၊ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာႏုိင္ငံမဲ့အမ်ဳိးသား အမ်ဳိးသမီးမ်ားသည္ ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ားေပၚတြင္ေမ်ာေနၾကသည္။ အေလာင္းမ်ား ကမ္းေျခမ်ား တြင္ရွိေန သည္ကုိ မ်က္ကြယ္ျပဳထားေသာဒီမုိကေရစီႏုိင္ငံကုိစိတ္အားထက္သန္စြာမႀကဳိဆုိသင့္ေပ။
စာေရးသူ Moshahida Sultana Ritu သည္ ဒါကာတကၠသုိလ္မွ စီးပြားေရးပညာရွင္ျဖစ္သည္။ ဤေဆာင္းပါး ကုိ ဇူလုိင္လ (၁၃) ရက္ နယူးေယာက္တုိင္းမ္သတင္းစာ စာမ်က္ႏွာ ေအ ၂၃ တြင္ပုံႏုိပ္ ထုတ္ေ၀သည္။
New York Times သတင္းစာတြင္ Moshahida Sutana Ritu ေရးသားေသာ Ethnic Cleansing in Myanmar ကုိဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္သည္။ အဓိပၸာယ္လႊဲမွားမႈရွိလွ်င္ ဘာသာျပန္သူ၏ အားနည္းခ်က္သာျဖစ္ၿပီး RB ႏွင့္မသက္ဆုိင္ပါ။
ေမယုနဒီ
ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ၁၉၄၈-ခုႏွစ္တြင္ အဂၤလိပ္ ကုိလုိနီလက္ေအာက္မွ လြတ္လပ္ေရးရရွိခဲ့ၿပီးေနာက္ ယေန႔ ၂၀၁၂ -ခုႏွစ္ တြင္ ႏွစ္ေပါင္း (၆၄)ႏွစ္တုိင္တုိ္င္ ျပည့္ေျမာက္ခဲ့ၿပီျဖစ္သည္။ ပါလီမန္ဒီမုိကေရစီေခတ္၊ ေတာ္ လွန္ေရးေကာင္စီ၊ မဆလ၊ န၀တ၊ နအဖႏွင့္ ယေန႔ဒီမုိကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလဆုိၿပီး ေခတ္ အ မ်ိဳး မ်ိဳးေျပာင္းလဲခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။
လြတ္လပ္ေရးတုုိက္ပြဲတြင္ လူမ်ိဳးစုံ၊ ဘာသာစုံမွ ပုဂၢဳိလ္မ်ား အသက္စေတးကာ လြတ္လပ္ေရးကုိ အရယူခဲ့ သည္။ ကမာၻ႕ႏုိင္ငံ အမ်ားစုသည္ ကုိလုိနီလက္ေအာက္ခံဘ၀မွ လြတ္လပ္ေရးရရွိၿပီးေနာက္ ၄င္းတုိ႔၏ ႏုိင္ငံ မ်ား အေႏွးႏွင္႔အျမန္ဆုိသလုိ တုိးတက္ေျပာင္းလဲခဲ့ေသာ္လည္းဲ ႏွစ္ေပါင္း(၆၄)ႏွစ္တုိင္ ရွည္လ်ားေသာ သက္ တမ္းရွိ ျမန္မာႏုိင္ ငံသည္ ေခတ္မွီ ႏုိင္ငံေတာ္ပန္းတုိင္သုိ႔ေရာက္ရွိရန္ ကမာၻ႕ႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္ အိမ္နီးခ်င္း အာဆီယံ ႏုိင္ငံမ်ား၏ ေနာက္ဆုံးတြင္ ကပ္၍ တာထြက္လ်က္ရွိေနပါသည္။
ဤကဲ့သုိ႔ အေျခအေနမ်ိဳးေရာက္ရွိေစရန္ အဓိက အေျခခံအေၾကာင္းတရားသည္ ဗမာၾကီးစုိးေရး၀ါဒကုိ ေခတ္ အ ဆက္ဆက္ အာဏာရွင္ ေခါင္းေဆာင္မ်ား ကုိင္စြဲထားျခင္းေၾကာင့္ စီးပြားေရး ခၽြတ္ၿခံဳက်ၿပီး ကမၻာ့အဆင္းရဲဲဆုံး ႏုိင္ငံအျဖစ္ ေက်ညာျခင္းကုိ ခံခဲ့ရပါသည္။ အက်ိဳးဆက္ အားျဖင့္ တုိင္းရင္းသားအားလုံး ဒုတိယံမိ ကုိလုိနီေခတ္သုိ႔ ျပန္လည္ေရာက္ရွိခဲ့ၿပီး ႏွစ္ေပါင္း ရွည္ၾကာစြာ ျပည္တြင္းစစ္မီးမ်ားျဖင့္ သံသရာ ၀ဲဂယက္ထဲတြင္ လည္ၿမဲလည္ေနဆဲျဖစ္သည္။
ဤကုိလုိနီေခတ္တြင္ သားေကာင္ျဖစ္ေနရသူမ်ား ကခ်င္၊က၇င္၊ခ်င္း၊မြန္ အစရွိေသာ တုိင္းရင္း သားမ်ား နည္းတူ အဆုိးရြားဆုံး ခံေနရ သူမ်ားမွာ ရုိဟင္ဂ်ာမ်ားဟုေခၚေသာ တုိင္းရင္းသားႏွင့္ႏုိင္ငံသား အခြင့္ အေရးျ ငင္းပယ္ခံေနရေသာ လူသားတစ္ရပ္ပင္ ျဖစ္သည္။၁၈၂၄- ခုႏွစ္တြင္ ၿဗိတိသွ်နယ္ ခ်ဲ႕အဂၤလိပ္ တုိ႕ရခုိင္ေဒသကုိ သိမ္းယူခ်ိန္တြင္ ရခုိင္ျပည္၏ လူဦးေရသည္ ရခုိင္(၆၀၀၀၀)၊ မြတ္စလင္(၃၀၀၀၀) ႏွင့္ အျခား(၁၀၀၀၀)ဟု ၿဗိတိသွ်တပ္မွဴး ေရာဘတ္ဆန္၏ ၁၈၂၅-ခုႏွစ္ ဇူလုိင္(၂၁)ရက္ေန႔ ရႏၱပုိစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆုိေသာ အစီရင္ခံစာေနာက္ပုိင္းတြင္ သမုိင္းမွတ္တမ္းမ်ားအရသိရပါသည္။ သုိ႔ေသာ္ ယေန႔အခ်ိန္တြင္ ရခုိင္ျပည္၌ ရခုိင္လူမ်ိဳးဦးေရသည္ (၃)သန္းခြဲ ၊ တစ္ႏုိင္ငံလုံးတြင္ (၅)သန္း အထိရွိေနေသာ္လည္း ရုိဟင္ဂ်ာ မြတ္စလင္ဦးေရ တစ္သန္းမျပည့္ေသးပါ ။ ကိန္းဂဏန္းအားျဖင့္ ရခုိင္ႏွင့္ မြတ္စလင္ ရိုဟင္ဂ်ာအခ်ိဳးအ ဆ သည္ (၂ း ၁) ၊ တစ္နည္းအားျဖင့္ ရုိဟင္ဂ်ာလူဦးေရ (၂)သန္းခြဲအထိရွိႏုိင္သည္ဟု ဆုိေသာ္လည္း အျခား ရုိဟင္ဂ်ာလူဦးေရသည္ အဘယ္သုိ ့ေရာက္ရွိေနပါသနည္း။
ရခုိင္မင္းႏုိင္ငံေတာ္တြင္ ေအဒီ-၁၄၃၀-ခုႏွစ္ နရမိတ္လွ(မင္းေစာမြန္)ဘုရင္လက္ထက္ကတည္းက မြတ္စ လင္မ္ နန္းရင္း၀န္မ်ား မင္းမႈ ထမ္းမ်ား၊ စစ္သူၾကီး၀လိဒ္ခန္း ႏွင့္ စစ္သူၾကီး ဆီဒိက္ခန္း ေနာက္လုိက္ (၄)ေသာင္းေက်ာ္ေသာ ရဲမက္မ်ား ရွိေနခဲ့ပါသည္။ ၁၇၈၄-ခုႏွစ္ အင္း၀ဘုရင္ဘုိးေတာ္ဘုရား ရခုိင္မင္းေနျပည္ေတာ္ ကုိ သိမ္း ယူခ်ိန္မွ ၁၈၂၄-ခုႏွစ္အထိ ႏွစ္ေပါင္းေလးဆယ္အတြင္း ရခုိင္ေဒသတြင္ ရခုိင္လူမ်ိဳး ႏွင့္ မြတ္စလင္ဦးေရ (၂)သိန္းေက်ာ္အထိ အသတ္ခံခဲ့ရသည္။ ထက္၀က္ေက်ာ္ေသာ လူဦးေရသည္ စစ္တစ္ေကာင္းေဒသသုိ႕ ထြက္ေျပး ခုိလႈံခဲ့ရသည္။(ရခုိင္ရာဇ၀င္သစ္က်မ္း-ဒုထိယတြဲ)
ရခုိင္သမုိင္းေခတ္အဆက္ဆက္ကုိ ျပန္ေလ့လာလွ်င္ ရခုိင္ဘုရင္ထီးနန္းကုိ တုိင္းတစ္ပါးသား၏လက္မွ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေပးခဲ့ သူမွာ မြတ္စလင္မ်ား ယခုအေခၚ ရုိဟင္ဂ်ာမ်ားသာျဖစ္သည္။သုိ႕ေသာ္လည္း ရုိဟင္ဂ်ာမ်ားသည္ ဘုရင္မင္းဘာၾကီး လက္ထက္တြင္ ႏွိပ္ကြပ္ ခံရမႈ၊ ဗမာဘုရင္ ဘုိးေတာ္ ဘုရားေမာင္၀ုိင္း၏ ႏွိပ္စက္ညွင္းပမ္းမႈ၊ ၁၉၄၂-ခုႏွစ္ လူမ်ိဳးေရး အဓိကရုဏ္း၊ ဦးေန၀င္းလက္ထက္ နဂါးမင္း စစ္ဆင္ေရး၊ န၀တလက္ထက္ ျပည္သာယာစစ္ဆင္ေရး အစရွိေသာ စစ္ဆင္ေရးမ်ားေၾကာင့္ အျခားႏုိင္ငံမ်ားသုိ႔ထြက္ေျပးခုိလႈံခဲ့ရၿပီး ၊ ယေန႔ အထိတုိင္ ထြက္ေျပးခုိလႈံေနရဆဲျဖစ္သည္။
အထူးသျဖင့္ ၁၉၆၂- ခုႏွစ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေန၀င္း အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပုိင္း ရုိဟင္ဂ်ာမ်ား၏ အခြင့္အေရးအား လုံးကုိ ရုိက္ခ်ိဳးလုိက္ၿပီး ရခုိင္ႏွင့္ ရုိဟင္ဂ်ာမ်ားၾကားတြင္ (Divide and Rule) ကုိလုိနီနယ္ခ်ဲ႕မ်ား၏ဆုိးေမြ ေသြးခြဲအုပ္ခ်ဳပ္မႈကုိ က်င့္သုံးခဲ့သည္။ ျမန္မာ့အသံမွ ထုတ္လႊင့္ေနေသာ ရုိဟင္ဂ်ာမ်ား၏ တုိင္းရင္းသား ဘာာသာစကားအစီအစဥ္မ်ားကုိ ရပ္တန္႕ေစရုံမက ရုိဟင္ဂ်ာသမုိင္းမ်ားကုိ အစအန ေဖ်ာက္ဖ်က္ခဲ့သည္။ ရုိဟင္ဂ်ာမ်ားကုိ ပထမဦးစြာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱ၇ားမွ ဆြဲထုတ္၍ ေနာက္ပုိင္းတြင္ ရုိဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္မ်ားအား မည္သည့္ ရာထူး၊ အုပ္ခ်ဳပ္မႈအာဏာတြင္မွ် ပါ၀င္ပတ္သက္ျခင္းမွ တားျမစ္ခံခဲ့ရသည္။
ဦးေန၀င္းလက္ထက္တြင္ ႏုိင္ငံသားအခြင့္အေရးမ်ားကုိ ရုိဟင္ဂ်ာမ်ား အထုိက္အေလ်ာက္ ရရွိခံစား ခဲ့ရေသာ္လည္း ၁၉၈၂-ခု ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံ ဥပေဒကုိ အေၾကာင္းျပဳ၍ ရွစ္ေလးလုံး အေရးအခင္းေနာက္ပုိင္း န၀တေခတ္မွ စတင္ကာ ရုိဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္မ္မ်ား ႏုိင္ငံသားျဖစ္ျခင္းမွ ဆုိင္းငံ့ ခံထားခဲ့ရၿပီး ယေန႕ဒီမုိကေရစီအသြင္ ကူးေျပာင္းကာလအခ်ိန္အထိ မည္သည့္ရုိဟင္ဂ်ာကုိမွ ႏုိင္ငံသားစိစစ္ေရးကဒ္မ်ား ထုတ္ေပးခဲ့ျခင္း မရွိခဲ့ပါ ။ ၁၉၈၉ -ခုႏွစ္တြင္ စီမံခ်က္ျဖင့္ အခ်ိဳ ့ထုတ္ေပးခဲ့ေသာ္လည္း ျပန္လည္သိမ္း ယူျခင္းခံခဲ့ရပါသည္။
ဤအေျခအေနမ်ိဳးကုိ ျပန္လည္သုံးသပ္ရလွ်င္ ေခတ္အဆက္ဆက္ ႏုိင္ငံ့အာဏာရွင္မ်ားသည္ ရုိဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးမ်ားအား စနစ္တက် လူမ်ိဳးေရး သန္ ့စင္ျခင္းျဖစ္သည္ ။သုိ႕ဆုိလွ်င္ ယခုလက္ရွိ ရခုိင္ျပည္နယ္ လူဦးေရထဲတြင္ အေနာက္ဘဂၤလားဖြား ရခုိင္ဗုဒၵဘာသာ သိန္းနဲ႕ခ်ီၿပီး ခုိး၀င္လာ ခဲ့သူမ်ားကုိ လ၀ကမွ မွတ္ပုံတင္ေပး စိမ့္၀င္ျပန္႕ႏွံ႕ခြင့္ေပးခဲ့သည္မ်ားကုိ အဘယ္သုိ ့ေဆာင္ရြက္မည္နည္း။ ယခုတစ္ဖန္ ရုိဟင္ဂ်ာမ်ားအား မ်ိဳးတုံးသန္ ့စင္ေရးတြင္ ေခတ္ေနာက္ျပန္သြားခ်င္သူ၊ တစ္နည္းအားျဖင့္ ဒီမုိကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းေရးကုိ မလုိလားေသာ အစုိးရအဖြဲ႔အတြင္း မွ သေဘာထားတင္းမာသူအခ်ိဳ႕ႏွင့္ ရခုိင္တုိင္းရင္းသားတုိးတက္ေရးပါတီတုိ႕မွ အသစ္တစ္ဖန္ ျပသာနာတစ္ရပ္ကုိ ဖန္တီးေပးကာ မိမိတုိ႔ စိတ္တုိင္းက် ႏွိပ္ကြပ္မႈမ်ားကုိ ရခုိင္ေဒသတစ္၀န္းလုံးတြင္ သတင္းအေမွာင္ခ်ကာ ျပဳလုပ္လ်က္ရွိသည္။ ရုပ္ျပအျဖစ္ မသီတာေထြးအမႈတြင္ လူငယ္သုံးဦးအား မႈဒိမ္းမႈ ၊ လုယက္္မႈ ၊ လူသတ္မႈအျဖစ္ဖန္တီး၍ မိမိတုိ႔၏ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားကုိ အေကာင္အေထာင္ေဖာ္လ်က္ရွိသည္။ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ ရခုိင္တုိင္းရင္းသားတုိးတက္ေရးပါတီသည္ မၾကာေသးေသာလမ်ားအတြင္း ရုိဟင္ဂ်ာဆန္႔က်င္ေရးႏွင့္ မုန္းတီးေသာ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ပြဲမ်ားကုိ ရခုိင္ေဒသရွိ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္း ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ လက္ရွိအစုိးရ အာဏာပုိင္မ်ားမွ မသီတာေထြး အမႈတြင္ ေသဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္းခံေနရေသာ တရားခံႏွစ္ဦးကုိ ႏွစ္ဖက္မွ်တေသာ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ႏွင့္အတူ သက္ဆုိင္ရာ ဘာသာေရး အဖြဲ႔အစည္းေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆုံေမးျမန္းေပးျခင္းျဖင့္ အစုိးရ၏ တရားမွ်တျခင္းကုိ သက္ေသခံရမည္ျဖစ္သည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း တရား ခံမ်ားသည္ မည္သည့္ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းတစ္ဦးႏွင့္မွ် ေတြ ့ဆုံခြင့္မရျခင္း ၊၄င္းတုိ႔ဘက္မွ တစ္ဦးတစ္ေယာက္မွ လုိက္ပါေဆာင္ရြက္ခြင့္မရျခင္း ၊ တရားမွ်တမႈ ရွိသေယာင္ သရုပ္ျပအစုိးရေရွ႕ေနတစ္ဦး ထည့္သြင္းေပးျခင္းျဖင့္ အမႈကုိ တစ္ဖက္သက္ စီရင္ခ်က္ခ်မွတ္ျခင္းခံခဲ့ရပါသည္ ။ အကယ္၍ မွ်တေသာ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးမွ စစ္ေဆးၿပီး အမွန္တစ္ကယ္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူမ်ားအျဖစ္ ထင္ရွားလွ်င္ ေသဒဏ္ထက္ ပုိမုိျပင္းထန္ ေသာ စီရင္ခ်က္ ခ်သင့္ပါသည္ ။
လူမ်ိဳးတုန္းသန္႕စင္ေရးကုိ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ လုပ္ေဆာင္ေနသူမ်ားသည္ ေနာက္ဆက္တြဲအျဖစ္ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ ့တြင္ စာရြက္မ်ားေ၀ငွ ၀ါဒျဖန္႔ကာ လူထုအား ေဒါသတၾကီးဆူပူလာေစရန္ ဖန္တီးခဲ့ၿပီး သံတြဲၿမိဳ႕မွ ထြက္လာေသာ ခ၇ီးသည္တင္ဘတ္စ္ကားေပၚမွ ခ၇ီးသည္ စာရင္း အား မေလ်ာ္ၾသဇာသုံး ရယူခဲ့ကာ ၾကိဳတင္ၾကံစည္ထားသူမ်ားက ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕တြင္ လူမ်ားစည္းရုံးကာ ေတာင္ကုတ္လမ္းဆုံတြင္ လူ(၃၀၀) ခန္႕အထိ ေရာက္ရွိေစာင့္ဆုိင္းေနခဲ့သည္ ။ခရီးသည္တင္ ဘက္စ္ကား ေတာင္ကုတ္ သုိ႔ေရာက္လာေသာအခါ အတင္းအက်ပ္ ရပ္တန္႕ေစခဲ့ၿပီး ၾကိဳတင္သတင္းရရွိထားေသာ ယာဥ္ေပၚပါ အျပစ္မဲ့မြတ္စလင္ (၁၀)ဦးအား ယာဥ္ေပၚမွဆြဲခ်ကာ ၀ုိင္း၀န္းအၾကမ္းဖက္ ဦးေႏွာက္ပြင့္ထြက္ကာ မ်က္ႏွာအစိပ္အပုိင္းမ်ား မမွတ္မိေလာက္ေအာင္ ရက္ရက္စက္စက္ခုတ္ထစ္ ၊ ရုိက္ႏွက္က်ဴးလြန္မႈျဖင့္ အစြန္းေရာက္ ရခုိင္လူမ်ိဳးမ်ား၏ ယဥ္ ေက်းမႈကုိ သရုပ္ေဖာ္ခဲ့သည္ ။( မွတ္ခ်က္။ ။ ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ ့ေသာရခုိင္လူမ်ိဳးမ်ားျခြင္းခ်က္ျဖစ္သည္ ။ ရခုိင္ေဒသတြင္ ရခုိင္ႏွင့္ ရုိဟင္ဂ်ာ ဒြန္တြဲ၍ ၿငိမ္းခ်မ္းေ၇း လုိလားေသာ ရခုိင္လူမ်ိဳးႏွင့္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားရွိပါသည္။) ဤကဲ႕သုိ႕ေသာ အေျခအေနမ်ားတြင္ မြတ္စလင္ ဘာသာ၀င္ မ်ားသည္ ရခုိင္ေဒသတစ္၀န္းလုံးတြင္ အၾကမ္းဖက္ သတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရေသာ သာသနာ့ အာဇာနည္မ်ားအတြက္ စုေပါင္း၍ ဆုေတာင္းေမတၱာပုိ ့ခဲ့ ပါသည္ ။ ရုိဟင္ဂ်ာအမ်ားစုရွိေသာေမာင္ေတာျမိဳ ့တြင္လည္း ဇြန္ (၈)ရက္ စုေပါင္း ဆုေတာင္းပြဲတြင္ ရခုိင္လူငယ္မ်ားမွ ခဲလုံးမ်ားျဖင့္ ပစ္ေပါက္ ေႏွာင့္ယွက္ျခင္းမွ စတင္၍ လုံထိန္းမ်ားမွ ရုိဟင္ဂ်ာလူအုပ္အတြင္း ေသနတ္ပစ္ေဖာက္ျခင္းမွ အေျချပဳကာ ရုိဟင္ဂ်ာလူငယ္မ်ားမွ ေဒါသေပါက္ ကြဲ ရုန္းရင္းဆန္ခတ္အသြင္ေရာက္ေစ၍ အာဏာပုိင္မ်ားႏွင့္ အလုိတူသူမ်ား၏ ေထာင္ထားေသာ ေက်ာ့ကြင္းထဲသုိ ့ ဆြဲသြင္းခံခဲ့ရသည္။
ရုန္းရင္းဆန္ခတ္မႈမ်ားကုိ အလ်င္အျမန္ ျဖိဳခြင္းတတ္ေသာ အာဏာပုိင္မ်ားသည္ ယခုအခ်ိန္တြင္ ဓာတ္ပုံ၊ ဗီြဒီယုိမွတ္တမ္းတင္ျခင္း အားျဖင့္ မိမိတုိ႕လုိအပ္ေသာအခ်ိန္အထိ ျပသနာမ်ားအား ဆြဲဆန္႕ထားခဲ့ကာ အဓိကရုဏ္းအသြင္ကူးေျပာင္းေစခဲ့ၿပီး မီဒီယာမ်ားႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာသုိ႕ ျဖစ္စဥ္မ်ားအား လိမ္ညာဖြင့္ဟခဲ့သည္။
ယေန႔ ရခုိင္ျပည္နယ္၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱရားတြင္ လုပ္ကုိင္ေနေသာ အမႈထမ္း (၉၅)ရာခုိင္ႏႈန္းသည္ ရခုိင္လူမ်ိဳး အမ်ိဳးသားမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ ျပည္နယ္၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ႏွင့္တစ္ကြ ၀န္ၾကီးေနရာ အမ်ားစုသည္ ရခုိင္လူမ်ိဳးမ်ားပင္ျဖစ္သည္။ ဗမာႏွင့္ ခ်င္းလူမ်ိဳးအခ်ိဳ႕သာ ရခုိင္ ေဒသတြင္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနသည္။ ယုတ္စြအဆုံး ရဲတပ္သား ၊ တပ္ရင္းစစ္သားမ်ားတြင္ပင္လွ်င္ ရုိဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳး တစ္ဦးတစ္ေယာက္မွ် မပါ၀င္ႏုိင္ေအာင္ စည္းစနစ္တစ္က် ဦးေန၀င္း အစုိးရ၊ န၀တ၊ နအဖေခတ္အထိ စီမံေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။ စဥ္းစားစရာ အခ်က္မွာ အကယ္၍ အဓိကရုဏ္းျဖစ္ႏုိင္ေျခရွိခဲ့လွ်င္ ၁၉၈၈-ခုႏွစ္ အစုိးရ ယႏၱရား ျပိဳကြဲေနေသာ အခ်ိန္တြင္ ျဖစ္သင့္သည္ဟု ယူဆမိပါသည္။ “၈၈” အေရး အခင္းတြင္ ႏုိင္ငံတစ္၀န္းလုံး အစုိးရၾသဇာအာဏာ သက္ေရာက္မႈ မရွိခ်ိန္တြင္ ရုိဟင္ဂ်ာအမ်ားစုေနထုိင္ေသာ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕တြင္ ရုိဟင္ဂ်ာ ေမာ္လ၀ီႏွင့္ ရခုိင္ဘုန္းေတာ္ၾကီးမ်ားသည္ အတူတစ္ကြ စင္ျမင့္ေပၚတြင္ တရားေဟာ၍ ေဒသတြင္း စည္းလုံးမႈႏွင့္ ေအးခ်မ္းမႈကုိ အဓိက ထားကာ ဒီမုိကေရစီအေရးအတြက္ ေတာင္းဆုိခဲ့ေသာ သမုိင္းအေထာက္အထားမ်ားကုိ မည္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္မွ်ပင္ ျငင္းပယ္ႏုိင္မည္ မဟုတ္ပါ ။
စစ္ေတြၿမိဳ႕ျဖစ္စဥ္ကုိၾကည့္လွ်င္ ရခုိင္လူဦးေရ (၆၀)ရာခုိင္ႏႈန္း ရုိဟင္ဂ်ာ(၄၀)ရာခုိင္ႏႈန္းအားျဖင့္ရွိေန၍ ရခုိင္လူဦးေရ အေလးသာ ေသာ ၿမိဳ ့တစ္ၿမိဳ ့ျဖစ္သည္။ ဤကဲ့သုိ ့အသာစီးေသာ ရခုိင္လူဦးေရႏွင့္ အာဏာပုိင္မ်ား အားလုံးနီးပါး ရခုိင္လူမ်ိဳးမ်ားၾကားတြင္ ရုိဟင္ဂ်ာမ်ား သည္ အဘယ္ကဲ့သုိ ့ လူအေျမာက္အျမား သတ္ျဖတ္၊ အိမ္ေျခမ်ားကုိ မီးရႈိ႕ႏုိင္မည္နည္း။ သတ္ျဖတ္ခံရမႈႏွင့္ အိမ္ေျခမ်ား အဓိကဆုံးရႈံးခံရသူ မ်ားမွာ ရုိဟင္ဂ်ာမ်ားပင္ျဖစ္သည္။ စစ္ေတြၿမိဳ႕ ဒုကၡသည္စခန္းေလးဆယ္ေက်ာ္တြင္ ရုိဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ (၁)သိန္းေက်ာ္အတြက္ စခန္း (၂)ခု သာ ဖြင့္လွစ္ေပးထားခဲ့သည္။ အိမ္မီးေလာင္ခံရျခင္းမရွိပဲ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္လာေသာ ေထာင္ဂဏန္းရွိ ရခုိင္လူမ်ိဳးကယ္ဆယ္ေရး စခန္းမ်ား တြင္ အာဏာပုိင္မ်ားမွ ေတြ႕ဆုံအားေပးျခင္း၊ အလွဴေငြေပးအပ္ျခင္း၊ အစားအေသာက္ရိကၡာပံ့ပုိးျခင္းႏွင့္ ေစတနာအလွဴရွင္မ်ားႏွင့္ ရခုိင္တုိင္း ရင္းသားတုိးတက္ေရးပါတီမွ ကုိယ္တုိင္ကုိယ္က်သြားေရာက္ႏုိင္ေသာ္လည္း ရုိဟင္ဂ်ာကယ္ဆယ္ေရးစခန္းတြင္ မည္သူတစ္ဦး တစ္ေယာက္မွ်သြားေရာက္ႏုိင္ျခင္းမရွိျခင္း ၊ မည္သည့္စာနယ္ဇင္းမီဒီယာတြင္မွ ၄င္းတုိ႕၏ ဘ၀အျဖစ္မွန္ ကုိေရးသားမခံရျခင္းျဖင့္ အဘက္ဘက္မွ ခြဲျခားဆက္ ဆံခံေနရပါသည္။
အပတ္စဥ္ဂ်ာနယ္မ်ားတြင္ ရုိက္တာသတင္းႏွင့္ ျပည္ပမီဒီယာမ်ားမွ ဓာတ္ပုံမ်ားကုိ အဓိပၸါယ္အမ်ိဳး မ်ိဳးဖြင့္ဆုိကာ ရုိဟင္ဂ်ာမ်ားအား အျပစ္ပုံခ်ခဲ့ပါသည္။ ရခုိင္တုိင္းရင္းသားတုိးတက္ေရးပါတီ ဥကၠဌေဒါက္တာေအးေမာင္ ၏ အစြန္းေရာက္ေျပာစကားမ်ားကုိ အက်ယ္တစ္၀င့္ ေဖာ္ျပျခင္း ၊ ရုိဟင္ဂ်ာမ်ား အေပၚသုိ႔ ျမန္မာျပည္လူထုမွ အျမင္ေစာင္းေအာင္ ဘက္လုိက္ေရးသားမႈမ်ားရွိခဲ့ၿပီး ၊ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။ ဂ်ာနယ္မ်ားႏွင့္
ရခုိင္အစြန္းေရာက္မ်ား၏အဓိက မီးေမာင္းထုိး စြပ္စြဲေသာ အခ်က္မ်ားကုိ အႏွစ္ခ်ဳပ္လွ်င္…
(၁)ရုိဟင္ဂ်ာမ်ားသည္ ဘဂၤလီလူမ်ိဳးျဖစ္၍ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွ တရားမ၀င္၀င္ေရာက္ေနထုိင္သူမ်ား၊
(၂)ရုိဟင္ဂ်ာမ်ားသည္ အၾကမ္းဖက္သမား ၊ အယ္လ္ကုိင္ဒါ ႏွင့္ ဆက္ႏြယ္လႈပ္ရွားသူမ်ား ၊
(၃) ပဋိပကၡသည္ ရုိဟင္ဂ်ာအမ်ားစုေနရာတြင္ျဖစ္သည္။ ရခုိင္အမ်ားစုရွိေသာေနရာတြင္ အဘယ့္ေၾကာင့္ မျဖစ္သနည္း၊
(၄)ရခုိင္တုိင္းရင္းသားတုိးတက္ေရးပါတီ၏ ရည္ရြယ္ခ်က္အတုိင္း ရခုိင္ျပည္ကုိ အစၥေရးလ္ႏုိင္ငံ လုိလုပ္ရမည္။ ခုိး၀င္လာသူမ်ားကုိ တတိယ ႏုိင္ငံသုိ ့ပုိ ့ေပးရမည္။
ထုိ စြပ္စြဲခ်က္မ်ားအား ျပန္ရွင္းရလွ်င္…
(၁)အကယ္၍ ရုိဟင္ဂ်ာမ်ားသည္ ဘဂၤလီလူမ်ိဳးျဖစ္ခဲ့ေသာ္ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံအျဖစ္ မရပ္တည္ႏုိင္ေသးေသာ ရခုိင္ျပည္နယ္ရွိ ရခုိင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံ ခရုိင္သုံးခရုိင္တြင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံသား၊ တုိင္းရင္းသားအျဖစ္ ရခုိင္လူမ်ိဳး (၃)သန္းေက်ာ္အနက္မွ သိန္းခ်ီေသာ ရခုိင္ လူမ်ိဳးမ်ားအား အစုိးရအဆက္ဆက္လက္ထက္တြင္ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္၀င္ေရာက္ၿပီး တုိင္းရင္းသားအျဖစ္ႏွင့္ ေနထုိင္ႏုိင္္ လွ်င္အခ်ဳပ္အျခာအာဏာတည္ရွိၿပီး ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံအျဖစ္ ရပ္ တည္ေနေသာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံသည္ မိမိလူမ်ိဳးဘာသာတူမ်ားကုိ အဘယ့္ ေၾကာင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံတြင္ ခုိလႈံခြင့္မေပးသနည္။ မိမိတုိ႕ႏွင့္ လူမ်ိဳးမတူ၊ ဘာသာမတူ ရခုိင္လူမ်ိဳးမ်ားကုိ အဘယ့္ေၾကာင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ငံတြင္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ထားပါသနည္း။ မိမိလူမ်ိဳးမ်ား အျခားႏုိင္ငံတြင္ သတ္ျဖတ္ခံေနရခ်ိန္ ၊ ညွင္းပန္းႏွိပ္စက္ခံရခ်ိန္တြင္ ထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္လာသူမ်ားအား အဘယ့္ေၾကာင့္ ခုိလႈံခြင့္မေပးပဲ ၊ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ခရုိင္သုံးခုတြင္ရွိေသာ ရခုိင္လူမ်ိဳးမ်ား၏ ေစတီပုထုိး၊ ေက်ာင္းကန္ မ်ားႏွင့္ အသက္စည္းစိမ္မ်ားကုိ လုံၿခံဳေရးအျပည့္အ၀ခ်ထား၍ အဘယ့္ေၾကာင့္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေနပါသနည္း။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစုိးရတြင္ရခုိင္အမ်ိဳးသမီး၀န္ၾကီး တစ္ဦးအပါအ၀င္ ရခုိင္၀န္ၾကီး (၃)ဦးအထိ အဘယ့္ေၾကာင့္ ပါ၀င္ေစခဲ့သနည္း။ ရခုိင္လူမ်ိဳးမ်ား၏ ယဥ္ေက်းမႈ၊ ဘာသာ တရားကုိင္းရႈိင္းမႈမ်ားျဖင့္ ႏွစ္ေပါင္း (၅၀)ေက်ာ္ ရုိဟင္ဂ်ာမ်ား၏ အသက္စည္းစိမ္ဥစၥာမ်ားကုိ ဖ်က္ဆီးႏွိပ္ကြပ္၍ ၄င္းတုိ႔၏ လူ ့ယဥ္ေက်းမႈကုိ ကမၻာသုိ႕ ေဖာ္ထုတ္ျပသခဲ့သကဲ့သုိ႕ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံရွိ ဘဂၤါလီလူမ်ိဳးမ်ား သည္ ရခုိင္လူမ်ိဳးမ်ား၏ အသက္စည္းစိမ္မ်ားကုိ အကာအကြယ္ေပး ၍ ၄င္းတုိ ့၏ ဘာသာတရား ယဥ္ေက်းမႈကုိ ကမၻာသုိ ့ေဖာ္ထုတ္ခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။
(၂)ဒီမုိကေရစီႏွင့္ လူ႕အခြင့္အေရးအတြက္ လႈပ္ရွားေနၾကေသာ ရုိဟင္ဂ်ာအဖြဲ႕ အစည္းေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ အေမရိကႏွင့္ ဥေရာပ ႏုိင္ငံမ်ား တစ္လႊားတြင္ အဘယ့္ေၾကာင့္ လြတ္လြတ္ လပ္ လပ္လႈပ္ရွားႏုိင္ၾကသနည္း။ အယ္လ္ကုိင္ဒါႏွင့္ ဆက္ႏြယ္ေသာ ကမၻာ့အၾကမ္း ဖက္သမား မ်ားကုိ ဦးေဆာင္တုိက္ခုိက္ေနေသာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုသည္ RSO-အပါအ၀င္ ရုိဟင္ဂ်ာအဖြဲ ႕အစည္းမ်ား အား အဘယ့္ေၾကာင့္ မႏွိမ္နင္းသ နည္း။ အဘယ့္ေၾကာင့္ အေမရိကႏွင့္ ဥေရာပႏုိင္ငံတစ္လႊားတြင္ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ေနထုိင္ခြင့္ျပဳသနည္း။
(၃)ပဋိပကၡျဖစ္ပြားမႈသည္ ရုိဟင္ဂ်ာအမ်ားစုရွိေသာေမာင္းေတာျမိဳ ့မွလြဲ၍ရခုိင္အမ်ားစုႏွင့္ ရုိဟင္ဂ်ာအနည္းဆုံးရွိေသာ စစ္ေတြ (၄၀%) ၊ ရေသ့ေတာင္(၃၅%)၊ ေက်ာက္ေတာ္(၁၃%)၊ ေပါက္ေတာ(၂%မွ ၅%)၊ မင္းျပား(၅%)၊ ေျမာက္ဦး(၄%)၊ ရမ္းၿဗဲ(၅%) (ရာခုိင္ႏႈန္းမ်ားမွာ ရုိဟင္ဂ်ာလူဦးေရကုိဆုိလုိသည္)တုိ႕တြင္ပုိမုိျဖစ္ပြား၍လူအေသအေပ်ာက္ ပစၥည္းဆုံးရႈံးမႈ အမ်ားဆုံးရွိ သည္ကုိမီဒီယာမ်ား အဘယ့္ေၾကာင့္ ေ၀ဖန္ေထာက္ျပမႈ မရွိခဲ့ပါသနည္း။ ျမင္သာေအာင္ေျပာရလွ်င္ အၾကမ္းဖက္ သူဘဂၤါလီႏွင့္ အၾကမ္းဖက္ခံ ရခုိင္တုိင္းရင္းသားဆုိသည့္ ပုံစံ ေဖာ္ေဆာင္ ေရးသား၀ါ ဒျဖန္႔ခဲ့ေသာ အဓိက မီဒီယာၾကီးႏွင့္ အြန္လုိင္း၀က္ဘ္ဆုိဒ္ အမ်ားစုသည္ ရခုိင္တုိင္းရင္း သားမ်ားအပုိင္သာျဖစ္သည္။
(၄)ရခုိင္တုိင္းရင္းသားတုိးတက္ေရးပါတီဥကၠဌေဒါက္တာေအးေမာင္(လက္ရွိ ဦးသိန္းစိန္အစုိးရမွ ဖြဲ ့စည္းေပးလုိက္ေသာ အမ်ိဳးသားလြတ္ေတာ္ႏုိင္ငံသားမ်ား၏ မူလအခြင့္အေရးႏွင့္ ဒီမုိကေရစီ လူ႕အခြင့္အေရးဆုိင္ရာဥကၠဌ)၏ စကားရပ္မ်ားသည္ လူမ်ိဳးေရး အစြန္းေရာက္ေသာ အေျပာ မ်ားသာျဖစ္ၿပီး တိရိစာၦန္ေဒါက္တာဘြဲ႔ရရွိသူတစ္ဦးအေနျဖင့္ ကမၻာ့သမုိင္း၊ ျမန္မာ့သမုိင္းမ်ားကုိ အထူးေလ့လာရန္လုိအပ္ၿပီး၊ မိမိေခါင္း ေဆာင္ေသာ ရခုိင္လူမ်ိဳးတစ္ရပ္လုံး၏ အနာဂတ္ကုိေသးသိမ္ေမွးမွိန္ေအာင္ ျပဳလုပ္မႈေၾကာင့္ သမုိင္းတရားခံအျဖစ္ မေရာက္ေလေအာင္ အထူး ဂရုျပဳေရွာင္ရွားရပါလိမ့္မည္။ အစၥေရးလ္ႏုိင္ငံဆုိသည္မွာ အျခားလူမ်ိဳးပုိင္နယ္ေျမကုိ အင္အားၾကီးႏုိင္ငံအခ်ိဳ႕အားကုိးျဖင့္ သိမ္းပုိက္ရယူထား ကာ မူရင္းလူမ်ိဳးမ်ားအား ႏုိင့္ထက္စီးနင္းျပဳလုပ္၍ သူခုိးလူျပန္ဟစ္ေနေသာ ႏုိင္ငံျဖစ္သည္ကုိ သမုိင္းသိေသာသူမ်ား ျငင္းမရေသာ အခ်က္ ျဖစ္သည္။
ထုိ ့ေၾကာင့္ ရုိဟင္ဂ်ာမ်ားသည္ ေခတ္အဆက္ဆက္ အာဏာရွင္မ်ား၏ ညွင္းပန္းႏွိပ္စက္ခံေန၇မႈေၾကာင့္ ကုလသမဂၢမွ ကမၻာ့အဖိႏွိပ္ခံရဆုံး လူမ်ိဳးအျဖစ္ မွတ္တမ္းတင္ထားသည္။ ရုိဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးမ်ားသည္ ႏွစ္ေပါင္း(၅၀)နီးပါး ဘာသာေရး၊ လူမ်ိဳးေရး၊ ႏုိင္ငံေရး၊ ပညာေရး၊ ကူးသန္း သြားလာေရး အစရွိေသာ အေရးမ်ားတြင္ ကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ ႏွိပ္ကြပ္မႈကုိ ခံခဲ့ရသည္။ ဒီမုိကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးတြင္လည္း ယင္းကဲ့ သုိ ့ခံစားေနရၿပီး ၊ ဒီမုိကေရစီေရး ၊လူ႕အခြင့္အေရးအတြက္ ေတာင္းဆုိေနေသာ ႏုိင္ငံေရးပါတီအဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွလည္း အာဏာရွင္ အစြန္း ေရာက္မ်ားနည္းတူ ဆက္လက္ အားေပးအားေျမာက္ ျပဳလုပ္ေနလွ်င္ ၄င္းရုိဟင္ဂ်ာအႏွိမ္ခံဘ၀မ်ား၏ ေနာက္ဆုံးထြက္ေပါက္သည္ အဘယ္ အရာျဖစ္ႏုိင္မည္နည္း။ ရုိဟင္ဂ်ာမ်ားသည္လည္း ယခုကဲ့သုိ ့ ခံေနရေသာ အေျခအေနမွလြတ္ေျမာက္ရန္ ၾကိဳးစားအားထုတ္မႈ မွန္သမွ်ကုိ လူ ့ အခြင့္အေရး အေရၿခံဳသူမ်ားဟုေျပာေျပာ၊ အၾကမ္းဖက္ သမားမ်ားဟုဆုိဆုိ အစြန္းေရာက္သူမ်ားဟုေခၚေခၚ ေနာင္တစ္ခ်ိန္တြင္ သမုိင္းက ေပးေသာ အေျဖကုိ သက္ဆုိင္ရာ ႏုိင္ငံ့ ေသနာပတိမ်ား ၊ လူထုဦးေသွ်ာင္မ်ား ၊လူမ်ိဳးေခါင္းေဆာင္မ်ားမွ တာ၀န္ခံရ မည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း……။
ေမာင္ေရႊခုိင္
-
ဇြန္လ ၁၇ ရက္ ၊ ၂၀၁၂ Source: guardian.co.uk ျမန္မာျပည္သစ္အတြက္ အနာဂတ္မွာ ေအာင္ျမင္မွာလား၊ က်ရွဳံးမွာလားဆိုသည္ကို ညႊန္ျပေသာ စမ္းသပ္မွဳ တစ...
-
MP U Shwe Maung Explained on Amendment 1982 Citizenship Law on 25 July 2012. MP U Shwe Maung explained on amendment of 1982 Citizenship Law...
-
"Although mass killings and exterminations of human races were some sort of things that the world experienced during Nazi German p...
-
RB News March 31, 2018 Minbya, Arakan State : On March 30 morning, a Prayer Leader or Imam was brutally beaten and injured by a Rakh...
-
ရက္စြဲ – ေမ ၂၉ ၊ ၂၀၁၂ သို ့ အယ္ဒီတာ၊ နိရဥၥရာ သတင္းဌာန နိရဥၥရာ သတင္းဌာနမွ ေမလ ၂၉ ရက္ေန ့ ထုတ္ျပန္သည့္ ရမ္းျဗဲတြင္ အသက္ ၁၆ ႏွ...
-
Read letter here Read history of Rohingya here Download letter PDF here Download History of Rohingya PDF here credi...
-
12/07/2012 Joint press release HUMANITY GONE ...
-
More than 40% of people living in Burma belong to one of the military-ruled nation's different minority groups. The government recognis...
-
By Dr. Maung Zarni Since the first wave of Rohingya genocide in Feb 1978 which expelled nearly 200,000 refugees from all across Wester...
-
Thousands of Rohingya flee religious persecution in Myanmar, many dying along the way. Thanks to Anonymous, #RohingyaNOW is trending on ...





